Bókastaðir

The Icelandic Sagas, glossed
Chapter 26

Maður er nefndur Þorsteinn. Maðr er nefndr Þorsteinn. Hann var sonur Þorkels kugga, Þórðarsonar gellis, Ólafssonar feilans, Þorsteinssonar rauðs, Auðarsonar djúpauðgu. Hann var son Þorkels kugga, Þórðarsonar gellis, Ólafssonar feilans, Þorsteinssonar rauðs, Auðarsonar djúpauðgu. Móðir Þorsteins Kuggasonar var Þuríður dóttir Ásgeirs æðikolls. Móðir Þorsteins Kuggasonar var Þuríðr dóttir Ásgeirs ǿðikolls. Ásgeir var föðurbróðir Ásmundar hærulangs. Ásgeirr var fǫðurbróðir Ásmundar hǽrulangs.

Þorsteinn Kuggason átti eftirmál um vígið Þorgils Mákssonar jafnfram Ásmundi hærulangi. Þorsteinn Kuggason átti eftirmál um vígit Þorgils Mákssonar jafnfram Ásmundi hærulangi. Gerði hann nú orðsending til Þorsteins að hann kæmi til móts við hann. Gerði hann nú orðsending til Þorsteins at hann kǿmi til móts við hann. Þorsteinn var kappi mikill og ofstopamaður hinn mesti. Þorsteinn var kappi mikill ok ofstopamaðr inn mesti. Fór hann þegar til móts við Ásmund frænda sinn og töluðu þeir um vígsmálið. Fór hann þegar til móts við Ásmund frǽnda sinn ok tǫluðu þeir um vígsmálit. Var Þorsteinn hinn ákafasti, kvað hér eigi skyldu fébætur fyrir koma, sagði að þeir hefðu nógan frænda afla til þess að annaðhvort kæmi fyrir vígið sekt eða mannhefndir. Var Þorsteinn inn ákafasti, kvað hér eigi skyldu fébætur fyrir koma, sagði at þeir hefði nógan frǽnda afla til þess at annaðhvort kǿmi fyrir vígit sekt eða mannhefndir. Ásmundur kvaðst honum mundu að fund fylgja hverju sem hann vildi fram fara. Ásmundr kvazk honum mundu at fund fylgja hverju sem hann vildi fram fara. Riðu þeir norður til Þorvalds frænda síns, og beiddi hann liðveislu en hann játaði honum því skjótt. Riðu þeir norðr til Þorvalds frǽnda síns, ok beiddi hann liðveislu en hann játti honum því skjótt. Bjuggu þeir málið til á hendur Þorgeiri og Þormóði. Bjuggu þeir málit til á hendr Þorgeiri ok Þormóði. Þorsteinn reið heim til bús síns. Þorsteinn reið heim til bús síns. Hann bjó þá í Ljárskógum í Hvammssveit. Hann bjó þá í Ljárskógum í Hvammssveit.

Skeggi bjó í Hvammi. Skeggi bjó í Hvammi. Hann réðst í málið með Þorsteini. Hann rézk í málit með Þorsteini. Skeggi var sonur Þórarins fylsennis, Þórðarsonar gellis. Skeggi var son Þórarins fylsennis, Þórðarsonar gellis. Móðir Skeggja var Friðgerður dóttir Þórðar frá Höfða. Móðir Skeggja var Friðgerðr dóttir Þórðar frá Hǫfða.

Þeir fjölmenntu mjög til alþingis og héldu málum fram með miklu kappi. Þeir fjǫlmenntu mjǫk til alþingis ok heldu málum fram með miklu kappi. Riðu þeir Ásmundur og Þorvaldur norðan til með sex tigu manna og sátu í Ljárskógum margar nætur. Riðu þeir Ásmundr ok Þorvaldr norðan til með sex tigu manna ok sátu í Ljárskógum margar nætur.

Chapter 27

Þorgils bjó þá á Reykjahólum. Þorgils bjó þá á Reykjahólum. Hann var son Ara Mássonar, Atlasonar hins rauða, Úlfssonar hins skjálga er nam Reykjanes. Hann var son Ara Mássonar, Atlasonar hins rauða, Úlfssonar hins skjálga er nam Reykjanes. Móðir Þorgils Arasonar var Þorgerður dóttir Álfs úr Dölum. Móðir Þorgils Arasonar var Þorgerðr dóttir Álfs ór Dǫlum. Önnur dóttir Álfs var Þórelfur, móðir Þorgeirs Hávarssonar. Ǫnnur dóttir Álfs var Þórelfr, móðir Þorgeirs Hávarssonar. Átti Þorgeir þar traust mikið fyrir frændsemis sakir því að Þorgils var mestur höfðingi í Vestfirðingafjórðungi. Átti Þorgeirr þar traust mikit fyrir frǽndsemis sakir því at Þorgils var mestr hǫfðingi í Vestfirðingafjórðungi. Hann var svo mikill þegnskaparmaður að hann gaf hverjum frjálsum manni mat svo lengi sem þiggja vildi. Hann var svá mikill þegnskaparmaður at hann gaf hverjum frjálsum manni mat svá lengi sem þiggja vildi. Varð af þessu jafnan fjölmennt á Reykjahólum. Varð af þessu jafnan fjǫlmennt á Reykjahólum. Hafði Þorgils rausn mikla af búnaði sínum. Hafði Þorgils rausn mikla af búnaði sínum. Hann var góðgjarn maður og forvitri. Hann var góðgjarn maðr ok forvitri. Þorgeir var með Þorgilsi á vetrum en fór á Strandir á sumrum. Þorgeirr var með Þorgilsi á vetrum en fór á Strandir á sumrum.

Eftir víg Þorgils Mákssonar fór Þorgeir á Reykjahóla og sagði Þorgils þessi tíðindi. Eftir víg Þorgils Mákssonar fór Þorgeirr á Reykjahóla ok sagði Þorgilsi þessi tíðendi.

Þorgils sagði honum þar vist til reiðu hjá sér " en það hygg eg, " sagði hann, " að þeir verði þungir í eftirmálinu en eg er ófús að auka vandræðum. Þorgils sagði honum þar vist til reiðu hjá sér " en þat hygg ek, " sagði hann, " at þeir verði þungir í eftirmálinu en ek em ófús at auka vandrǽðum. Nú mun eg senda mann til Þorsteins og bjóða fébætur fyrir víg Þorgils en ef hann vill eigi sættum taka þá mun eg þetta mál ekki með kappi verja. " Nú mun ek senda mann til Þorsteins ok bjóða fébǿtr fyrir víg Þorgils en ef hann vill eigi sǽttum taka þá mun ek þetta mál ekki með kappi verja. "

Þorgeir kvaðst hans forsjá hlíta mundu. Þorgeirr kvazk hans forsjá hlíta mundu.

Um haustið sendi Þorgils mann til Þorsteins Kuggasonar að leita um sættir en hann var þver í því að taka fé fyrir vígsmálið við Þorgils en um önnur víg kvaðst hann gera mundu eftir skynsamra manna tillögum. Um haustit sendi Þorgils mann til Þorsteins Kuggasonar at leita um sáttir en hann var þver í því at taka fé fyrir vígsmálit við Þorgils en um ǫnnur víg kvazk hann gera myndi eftir skynsamra manna tillǫgum. Og er Þorgils frétti þetta kallar hann Þorgeir á tal við sig og spyr hver liðveisla honum þætti sér þá hallkvæmust. Ok er Þorgils frétti þetta kallar hann Þorgeirr á tal við sik ok spyrr hver liðveisla honum þǿtti sér þá hallkvǽmust. Þorgeir kvaðst helst utan fara ef hann yrði sekur. Þorgeirr kvazk helzt útan fara ef hann yrði sekr. Þorgils sagði að þessa mundi freistað verða. Þorgils sagði at þessa mundi freistat verða.

Skip stóð uppi í Norðurá í Borgarfirði. Skip stóð uppi í Norðurá í Borgarfirði. Í því skipi keypti Þorgils á laun far til handa þeim fóstbræðrum. Í því skipi keypti Þorgils á laun far til handa þeim fóstbrǿðrum. Leið svo af veturinn. Leið svá af vetrinn.

Þorgils frétti að þeir Þorsteinn fjölmenntu mjög til alþingis og sátu í Ljárskógum. Þorgils frétti at þeir Þorsteinn fjǫlmenntu mjǫk til alþingis ok sátu í Ljárskógum. Því frestaði hann heiman að ríða að hann vildi að þeir Þorsteinn væru undan suður riðnir þá er hann kæmi vestan og svo varð. Því frestaði hann heiman at ríða at hann vildi at þeir Þorsteinn vǽri undan suðr riðnir þá er hann kǿmi vestan ok svá varð. Reið Þorgils suður og þeir fóstbræður með honum. Reið Þorgils suðr ok þeir fóstbrǿðr með honum. Í þessi ferð drap Þorgeir Böggul-Torfa að Márskeldu. Í þessi ferð drap Þorgeirr Böggul-Torfa at Márskeldu. Þá drap hann þá Skúf og Bjarna í Hundadal. Þá drap hann þá Skúf ok Bjarna í Hundadal.

Svo segir Þormóður í Þorgeirsdrápu: Svá segir Þormóðr í Þorgeirsdrápu:

Þorgils sættist þar þegar á vígin Skúfs og Bjarna þar í dalinum og dvaldist honum lengur en hann hafði áður ætlað. Þorgils sǽttisk þar þegar á vígin Skúfs ok Bjarna þar í dalnum ok dvalðisk honum lengr en hann hafði áðr ǽtlat. Fór Þorgeir til skips en Þorgils til þings og kom eigi fyrr en gengið var til dóma. Fór Þorgeirr til skips en Þorgils til þings ok kom eigi fyrr en gengit var til dóma.

Þá bauð Ásmundur hærulangur til varna um vígsmálið Þorgils Mákssonar. Þá bauð Ásmundr hǽrulangr til varna um vígsmálit Þorgils Mákssonar. Þorgils gekk að dóminum og bauð fébætur fyrir vígið ef Þorgeir yrði þá sýkn. Þorgils gekk at dóminum ok bauð fébætur fyrir vígit ef Þorgeirr yrði þá sýkn. Hann leitaði til varna í málinu hvort þeir ættu eigi allan veiðiskap frjálsan á almenningum. Hann leitaði til varna í málinu hvárt þeir ǽtti eigi allan veiðiskap frjálsan á almenningum. Var þá lögmaður að spurður hvort þetta væri lögvörn. Var þá lǫgmaðr at spurðr hvárt þetta vǽri lǫgvǫrn. Skafti var þá lögmaður og fylgdi hann Ásmundi fyrir frændsemis sakir. Skafti var þá lǫgmaðr ok fylgði hann Ásmundi fyrir frǽndsemis sakir. Sagði hann að það væru lög ef þeir væru jafnir menn en sagði að fyrr ættu að taka bændur en einhleypingar. Sagði hann at þat vǽri lǫg ef þeir vǽri jafnir menn en sagði at fyrr ǽtti at taka bǿndr en einhleypingar. Ásmundur sagði að Þorgils hefði boðið þeim fóstbræðrum jafnaðarskipti á þeim hvalnum hinum óskorna þá er þeir komu til, og var þá lokið þeirri vörn. Ásmundr sagði at Þorgils hefði boðit þeim fóstbrǿðrum jafnaðarskipti á þeim hvalnum inum óskorna þá er þeir kómu til, ok var þá lokit þeirri vǫrn. Gengu þeir Þorsteinn og frændur hans þá að með kappi og létu sér ekki annað líka en Þorgeir væri sekur ger. Gengu þeir Þorsteinn ok frǽndr hans þá at með kappi ok létu sér ekki annat líka en Þorgeirr vǽri sekr ger. Sá Þorgils að þá varð annaðhvort að gera að ganga að með fjölmenni, en þó óvíst hvað í aflaðist, eða láta þá fara fram sem þeim líkaði. Sá Þorgils at þá varð annaðhvort at gera at ganga at með fjǫlmenni, en þó óvíst hvat í aflaðist, eða láta þá fara fram sem þeim líkaði. Og við það að Þorgeiri var í skip komið leiddi Þorgils hjá sér málið. Ok við þat at Þorgeiri var í skip komit leiddi Þorgils hjá sér málit. Var Þorgeir sekur ger en fyrir Þormóð voru teknar fébætur og skyldi hann sýkn vera. Var Þorgeirr sekr ger en fyrir Þormóð váru teknar fébætur ok skyldi hann sýkn vera.

Þeir Ásmundur og Þorsteinn þóttu mikið vaxa af þessu eftirmáli. Þeir Ásmundr ok Þorsteinn þóttu mikit vaxa af þessu eftirmáli. Riðu menn þá heim af þinginu. Riðu menn þá heim af þinginu. Töluðu sumir menn að Þorgils hefði lítt fylgt málinu en hann gaf sér fátt að því og lét hvern tala hér um slíkt er vildi. Tǫluðu sumir menn at Þorgils hefði lítt fylgt málinu en hann gaf sér fátt at því ok lét hvern tala hér um slíkt er vildi.

En er Þorgeir frétti sekt sína sagði hann svo: " Það mundi eg vilja að þeir er mig hafa sekan gert hefðu þessa full gjöld áður lýkur ef eg mætti ráða. " En er Þorgeirr frétti sekt sína sagði hann svá: " Þat mynda ek vilja at þeir er mik hafa sekjan gert hefði þessa fullar gjǫld áðr lýkur ef ek mǽtta ráða. "

Gautur hét maður og var kallaður Sleituson. Gautr hét maðr ok var kallaðr Sleituson. Hann var frændi Þorgils Mákssonar. Hann var frǽndi Þorgils Mákssonar. Gautur var ráðinn í skip þetta er Þorgeir skyldi sigla í. Gautr var ráðinn í skip þetta er Þorgeirr skyldi sigla í. Hann ýfðist við Þorgeir og lét ófrýnlega. Hann ýfðist við Þorgeirr ok lét ófrýnlega. En er kaupmenn fundu það þótti þeim ekki einsætt að þeir færu í einu skipi. En er kaupmenn fundu þat þótti þeim ekki einsǽtt at þeir fǿri í einu skipi. Þorgeir sagðist eigi hirða hversu Gautur léti síga brýnnar en þó var það til ráðs tekið að Gautur réðst úr skipinu og fór norður til sveita. Þorgeirr sagðisk eigi hirða hversu Gautr léti síga brýnnar en þó var þat til ráðs tekit at Gautr rézk ór skipinu ok fór norðr til sveita. Varð eigi að með þeim Þorgeiri að því sinni en þó reis af þessu sundurþykki með þeim sem síðar bar raun á. Varð eigi at með þeim Þorgeiri at því sinni en þó reis af þessu sundurþykki með þeim sem síðar bar raun á.

Chapter 28

Grettir Ásmundarson kom þetta sumar út í Skagafirði. Grettir Ásmundarson kom þetta sumar út í Skagafirði. Hann var þá svo frægur maður fyrir sakir afls og hreysti að engi þótti þá slíkur af ungum mönnum. Hann var þá svá frǽgr maðr fyrir sakir afls ok hreysti at engi þótti þá slíkr af ungum mǫnnum. Hann reið brátt heim til Bjargs og tók Ásmundur þá við honum sæmilega. Hann reið brátt heim til Bjargs ok tók Ásmundr þá við honum sæmilega. Atli hafði þá búsforráð. Atli hafði þá búsforráð. Féll vel á með þeim bræðrum. Fell vel á með þeim brǿðrum. Þá gerðist ofsi Grettis svo mikill að honum þótti sér ekki ófært. Þá gerðisk ofsi Grettis svá mikill at honum þótti sér ekki ófǿrt.

Þá gerðust þeir margir fullhraustir menn er þá voru ungir er Grettir var að leikum á Miðfjarðarvatni með þeim áður en hann fór utan. Þá gerðusk þeir margir fullhraustir menn er þá váru ungir er Grettir var at leikum á Miðfjarðarvatni með þeim áðr en hann fór útan. Einn af þeim var Auðunn er þá bjó á Auðunarstöðum í Víðidal. Einn af þeim var Auðunn er þá bjó á Auðunarstöðum í Víðidal. Hann var Ásgeirsson, Auðunarsonar, Ásgeirssonar æðikolls. Hann var Ásgeirsson, Auðunarsonar, Ásgeirssonar ǿðikolls. Auðunn var góður bóndi og gegn maður. Auðunn var góðr bóndi ok gegn maðr. Allra manna var hann sterkastur norður þar. Allra manna var hann sterkastr norðr þar. Hann þótti hinn gæfasti í byggðarlagi. Hann þótti inn gæfasti í byggðarlagi.

Grettir kom nú það í hug að hann þóttist hafa orðið varhluta fyrir Auðuni að knattleiknum sem áður er sagt og vildi hann prófa hvor þeirra meira hefði við gengist síðan. Grettir kom nú þat í hug at hann þóttist hafa orðit varhluta fyrir Auðuni at knattleiknum sem áðr er sagt ok vildi hann prófa hvorr þeira meira hefði við gengist síðan. Af því gerir Grettir heiman ferð sína á Auðunarstaði. Af því gerir Grettir heiman ferð sína á Auðunarstaði. Það var um öndverðan sláttutíma. Þat var um ǫndverðan sláttutíma. Grettir barst á mikið og reið í steindum söðli mjög vönduðum er Þorfinnur gaf honum. Grettir barsk á mikit ok reið í steindum sǫðli mjǫk vönduðum er Þorfinnr gaf honum. Hann hafði góðan hest og vopn öll hin bestu. Hann hafði góðan hest ok vápn ǫll in bestu.

Grettir kom snemma dags á Auðunarstaði og drap á dyr. Grettir kom snemma dags á Auðunarstaði ok drap á dyr. Fátt var manna heima. Fátt var manna heima. Grettir spurði hvort Auðunn væri heima. Grettir spurði hvárt Auðunn vǽri heima. Menn sögðu að hann væri farinn til sels eftir mat. Menn sǫgðu at hann vǽri farinn til sels eftir mat. Grettir hleypti beisli af hesti sínum. Grettir hleypti beisli af hesti sínum. Túnið var óslegið og gekk hesturinn þangað sem loðnast var. Túnit var óslegit ok gekk hestrinn þangat sem loðnast var. Grettir gekk til skála og settist niður á setstokkinn og síðan sofnaði hann. Grettir gekk til skála ok settisk niðr á setstokkinn ok síðan sofnaði hann.

Litlu síðar kom Auðunn heim. Litlu síðar kom Auðunn heim. Hann sá að hestur var í túninu með steindum söðli. Hann sá at hestr var í túninu með steindum sǫðli. Auðunn bar mat á tveimur hestum og bar skyr á hesti og var það í húðum og var bundið um fyrir ofan. Auðunn bar mat á tveimur hestum ok bar skyr á hesti ok var þat í húðum ok var bundit um fyrir ofan. Það kölluðu menn skyrkylla. Þat kǫlluðu menn skyrkylla. Auðunn tók af hestum og ber inn skyr í fangi sér. Auðunn tók af hestum ok berr inn skyr í fangi sér. Honum var myrkt fyrir augum. Honum var myrkt fyrir augum. Grettir rétti fótinn fram af stokkinum og féll Auðunn áfram og varð undir honum skyrkyllirinn og gekk af yfirbandið. Grettir rétti fótinn fram af stokkinum ok fell Auðunn áfram ok varð undir honum skyrkyllirinn ok gekk af yfirbandit. Auðunn spratt upp og spurði hvað skelmi þar væri. Auðunn spratt upp ok spurði hvat skelmi þar vǽri. Grettir nefndi sig. Grettir nefndi sik.

Auðunn mælti: " Þanninn var óspaklega farið eða hvert er erindið þitt? " Auðunn mǽlti: " Þannig var óspaklega farit eða hvert er erindit þitt? "

" Eg vil berjast við þig, " segir Grettir. " Ek vil berjast við þik, " segir Grettir.

" Sjá mun eg fyrst ráð fyrir mat mínum, " sagði Auðunn. " Sjá mun ek fyrst ráð fyrir mat mínum, " sagði Auðunn.

" Vel má það, " segir Grettir, " ef þú mátt eigi öðrum mönnum að því hlíta. " " Vel má þat, " segir Grettir, " ef þú mátt eigi ǫðrum mǫnnum at því hlíta. "

Auðunn laut þá niður og þreif upp skyrkyllinn og sletti framan í fang Gretti og bað hann fyrst taka við því er honum var sent. Auðunn laut þá niðr ok þreif upp skyrkyllinn ok sletti framan í fang Grettis ok bað hann fyrst taka við því er honum var sent. Grettir varð allur skyrugur. Grettir varð allr skyrugr. Þótti honum það meiri smán en þó Auðunn hefði veitt honum mikinn áverka. Þótti honum þat meiri smán en þó Auðunn hefði veitt honum mikinn áverka. Síðan réðust þeir á og glímdu heldur sterklega. Síðan réðusk þeir á ok glímdu heldr sterklega. Sækir Grettir með ákefð en Auðunn fer undan. Sǿkir Grettir með ákefð en Auðunn ferr undan. Finnur hann þá að Grettir hefir dregið undan honum. Finnr hann þá at Grettir hefir dregit undan honum. Gengur upp allt það er fyrir þeim verður og rekast þeir víða um skálann. Gengr upp allt þat er fyrir þeim verðr ok rekask þeir víða um skálann. Sparði hvorgi af en þó verður Grettir drjúgari og fellur Auðunn að lyktum. Sparði hvorgi af en þó verðr Grettir drjúgari ok fellr Auðunn at lyktum. Hann hafði slitið öll vopnin af Gretti. Hann hafði slitit ǫll vopnin af Gretti. Knýjast þeir fast og verður brak mikið um þá og þá kemur dynur mikill undir bæinn og heyrir Grettir að riðið var að húsunum og af baki stigið og inn gengið snúðigt. Knýjask þeir fast ok verðr brak mikit um þá ok þá kemr dynur mikill undir bǿinn ok heyrir Grettir at riðit var at húsunum ok af baki stigit ok inn gengit snúðigt. Sér hann að maður gengur inn þriflegur í rauðum kyrtli og hafði hjálm á höfði. Sér hann at maðr gengr inn þriflegr í rauðum kyrtli ok hafði hjálm á hǫfði. Sjá sneri til skálans því að hann heyrði umfang mikið er þeir áttust við. Sjá sneri til skálans því at hann heyrði umfang mikit er þeir áttusk við. Hann spurði hvað í skálanum væri. Hann spurði hvat í skálanum vǽri.

Grettir nefndi sig " eða hver spyr að? " Grettir nefndi sik " eða hver spyrr at? "

" Barði heiti eg, " segir sá er kominn var. " Barði heiti ek, " segir sá er kominn var.

" Ertu Barði Guðmundarson úr Ásbjarnarnesi? " " Ert Barði Guðmundarson ór Ásbjarnarnesi? "

" Sá er maður hinn sami, " segir Barði. " Sá er maðr inn sami, " segir Barði. " Eða hvað hefstu að? " sagði hann. " Eða hvat hefstu at? " sagði hann.

Grettir svarar: " Við Auðunn eigum hér gamanleika. " Grettir svarar: " Við Auðunn eigum hér gamanleika. "

" Ekki veit eg um gaman það, " segir Barði. " Ekki veit ek um gaman þat, " segir Barði. " Er og ekki jafnkomið á með ykkur. " Er ok ekki jafnkomit á með ykkr. Þú ert ójafnaðarmaður og ofurkappsfullur en hann er gæfur og góðfengur og láttu hann upp standa skjótt. " Þú ert ójafnaðarmaðr ok ofurkappsfullr en hann er gæfur ok góðfengr ok lát hann upp standa skjótt. "

Grettir svarar: " Margur seilist um hurð til lokunnar. Grettir svarar: " Margr seilisk um hurð til lokunnar. Þætti mér þér nær að hefna Halls bróður þíns en að hlutast til með okkur Auðuni hvað við eigumst við. " Þǿtti mér þér nǽr at hefna Halls bróður þíns en at hlutast til með okkr Auðuni hvat við eigumst við. "

" Jafnan heyri eg það, " segir Barði, " en eigi veit eg hvort þess verður nokkuð hefnt. " Jafnan heyri ek þat, " segir Barði, " en eigi veit ek hvárt þess verðr nǫkkut hefnt. En þó vil eg að þú látir Auðun vera í náðum því hann er spakur maður. " En þó vil ek at þú látir Auðun vera í náðum því hann er spakr maðr. "

Grettir gerði svo fyrir tillögur Barða og líkaði þó illa. Grettir gerði svá fyrir tillǫgur Barða ok líkaði þó illa. Barði spurði hvað til saka væri með þeim. Barði spurði hvat til saka vǽri með þeim.

Grettir kvað vísu: Grettir kvað vísu:

Barði kvað það víst vorkunn ef hann ætti sín víst í að hefna. Barði kvað þat víst vorkunn ef hann ǽtti sín víst í at hefna.

" Mun eg nú gera með ykkur, " sagði Barði. " Mun ek nú gera með ykkr, " sagði Barði. " Vil eg að þið skiljið að svo gervu og sé nú slitið með ykkur. " " Vil ek at þit skiljið at svá gervu ok sé nú slitit með ykkr. "

Og það létu þeir haldast því þeir voru skyldir og líkaði Gretti heldur illa við Barða og bræður hans, riðu á burt allir saman. Ok þat létu þeir haldast því þeir váru skyldir ok líkaði Gretti heldr illa við Barða ok brǿðr hans, riðu á brott allir saman.

Og er þeir voru í veg komnir þá mælti Grettir: " Það hefi eg spurt að þú ætlar suður til Borgarfjarðar í sumar. Ok er þeir váru í veg komnir þá mǽlti Grettir: " Þat hefi ek spurt at þú ǽtlar suðr til Borgarfjarðar í sumar. Nú vil eg bjóða þér Barði að fara suður með þér og þykist eg þá gera við þig verðleikum betur. " Nú vil ek bjóða þér Barði at fara suðr með þér ok þykist ek þá gera við þik verðleikum betr. "

Barði varð glaður við þetta og játaði skjótt þessu og bað hann hafa þökk fyrir. Barði varð glaðr við þetta ok játti skjótt þessu ok bað hann hafa þǫkk fyrir. Síðan skildu þeir. Síðan skilðu þeir.

Þá veik Barði aftur og mælti: " Það vil eg til skilja, " segir hann, " að þú farir ei nema Þórarinn leyfi því hann skal ráða ferðinni. " Þá veik Barði aftr ok mǽlti: " Þat vil ek til skilja, " segir hann, " at þú farir ei nema Þórarinn leyfi því hann skal ráða ferðinni. "

" Vel þætti mér þú mega einhlítur vera að ráðum þínum. " Vel þǿtti mér þú mega einhlítr vera at ráðum þínum. Á eg ekki, " sagði Grettir, " ferðir mínar undir öðrum mönnum en illa mun mér þykja ef þú gerir mig liðrækan. " Á ek ekki, " sagði Grettir, " ferðir mínar undir ǫðrum mǫnnum en illa mun mér þykkja ef þú gerir mik liðrækan. "

Nú fara sína leið hvorir og kvaðst Barði skyldu gera Gretti vissu " ef Þórarinn vill að þú farir " en ella skyldi hann sitja um kyrrt. Nú fara sína leið hvorir ok kvazk Barði skyldi gera Gretti vissu " ef Þórarinn vill at þú farir " en ella skyldi hann sitja um kyrrt.

Grettir reið heim til Bjargs en Barði til bús síns. Grettir reið heim til Bjargs en Barði til bús síns.

Chapter 29

Um sumarið var lagið hestaþing fjölmennt á Langafit ofan frá Reykjum. Um sumarit var lagit hestaþing fjǫlmennt á Langafit ofan frá Reykjum. Kom þar margt manna. Kom þar margt manna. Atli að Bjargi átti hest góðan, móálóttan, af Kengálu kyni. Atli at Bjargi átti hest góðan, móálóttan, af Kengálu kyni. Höfðu þeir feðgar mætur miklar á hestinum. Hǫfðu þeir feðgar mǽtur miklar á hestinum. Þeir bræður Kormákur og Þorgils á Mel áttu brúnan öruggan hest til vígs. Þeir brǿðr Kormákr ok Þorgils á Mel áttu brúnan øruggan hest til vígs. Þeir skyldu etja saman og Atli frá Bjargi. Þeir skuldu etja saman ok Atli frá Bjargi. Margir voru þar aðrir góðir hestar. Margir váru þar aðrir góðir hestar.

Oddur ómagaskáld frændi Kormáks skyldi fylgja hesti þeirra frænda sinna um daginn. Oddr ómagaskáld frǽndi Kormáks skyldi fylgja hesti þeira frǽnda sinna um daginn. Oddur gerðist sterkur maður og lét um sig mikið, ódæll og ófyrirleitinn. Oddr gerðisk sterkr maðr ok lét um sik mikit, ódǽll ok ófyrirleitinn. Grettir spurði Atla bróður sinn hver fylgja skyldi hans hesti. Grettir spurði Atla bróður sinn hver fylgja skyldi hans hesti.

" Eigi er mér það svo glöggt, " sagði hann. " Eigi er mér þat svá gløggt, " sagði hann.

" Viltu að eg standi hjá? " sagði Grettir. " Vill at ek standa hjá? " sagði Grettir.

" Vertu vel stilltur þá frændi, " sagði Atli, " því að hér er við metnaðarmenn um að eiga. " " Ver vel stilltr þá frǽndi, " sagði Atli, " því at hér er við metnaðarmenn um at eiga. "

" Gjaldi þeir sjálfir ofstopa síns, " sagði Grettir, " ef þeir hafa hann eigi í hófi. " " Gjaldi þeir sjálfir ofstopa síns, " sagði Grettir, " ef þeir hafa hann eigi í hofi. "

Nú eru hestarnir fram leiddir en hrossin stóðu framarlega á árbakkanum og voru bundin saman. Nú eru hestarnir fram leiddir en hrossin stóðu framarlega á árbakkanum ok váru bundin saman. Hylur mikill var fyrir framan bakkann. Hylur mikill var fyrir framan bakkann. Hestarnir bitust allvel og var það hin mesta skemmtan. Hestarnir bitusk allvel ok var þat in mesta skemmtan. Oddur fylgdi með kappi en Grettir lét hefjast við og tók í taglið annarri hendi en hélt með annarri stafnum er hann keyrði með hestinn. Oddr fylgði með kappi en Grettir lét hefjast við ok tók í taglit annarri hendi en helt með annarri stafnum er hann keyrði með hestinn. Oddur stóð framarlega hjá sínum hesti og eigi traust að hann styngi eigi hest Atla af takinu. Oddr stóð framarlega hjá sínum hesti ok eigi traust at hann styngi eigi hest Atla af takinu. Eigi lét Grettir sem hann sæi það. Eigi lét Grettir sem hann sǽi þat. Bárust hestarnir fram að ánni. Bárust hestarnir fram at ánni. Þá stingur Oddur stafinum til Grettis og kom á herðarblaðið því að Grettir horfði öxlinni að honum. Þá stingr Oddr stafnum til Grettis ok kom á herðarblaðit því at Grettir horfði ǫxlinni at honum. Það var mikið tilræði svo að undan hljóp holdið en lítt skeindist Grettir. Þat var mikit tilrǽði svá at undan hljóp holdit en lítt skeindisk Grettir. Í því bili risu hestarnir hátt upp. Í því bili risu hestarnir hátt upp. Grettir hljóp undir hömina á hesti sínum en rak stafinn á síðu Oddi svo hart að þrjú rifin brotnuðu í honum en Oddur hraut út á hylinn og svo hestur hans og hrossin öll þau er bundin voru. Grettir hljóp undir hömina á hesti sínum en rak stafinn á síðu Oddi svá hart at þrjú rifin brotnuðu í honum en Oddr hraut út á hylinn ok svá hestr hans ok hrossin ǫll þau er bundin váru. Var þá lagist til hans og dreginn af ánni. Var þá lagist til hans ok dreginn af ánni.

Þá var óp mikið gert að þessu. Þá var óp mikit gert at þessu. Þeir Kormákur hlupu til vopna en Bjargsmenn í öðrum stað. Þeir Kormákr hljópu til vápna en Bjargsmenn í ǫðrum stað. En er það sáu Hrútfirðingar og Vatnsnesmenn gengu þeir í milli og urðu þeir þá skildir og fóru heim og höfðu hvorir ill heit við aðra og sátu þó um kyrrt um hríð. En er þat sá Hrútfirðingar ok Vatnsnesmenn gengu þeir í milli ok urðu þeir þá skildir ok fóru heim ok hǫfðu hvorir ill heit við aðra ok sátu þó um kyrrt um hríð. Atli var fátalaður um þetta en Grettir var heldur ósvífur og kvað þá finnast skyldu annan tíma ef hann mætti ráða. Atli var fátalaðr um þetta en Grettir var heldr ósvífr ok kvað þá finnast skyldi annan tíma ef hann mǽtti ráða.

Chapter 30

Þorbjörn hét maður er bjó á Þóroddsstöðum í Hrútafirði. Þorbjǫrn hét maðr er bjó á Þóroddsstöðum í Hrútafirði. Hann var son Arnórs heynefs Þóroddssonar er numið hafði Hrútafjörð þeim megin til móts við Bakka. Hann var son Arnórs heynefs Þóroddssonar er numit hafði Hrútafjǫrð þeim megin til móts við Bakka. Þorbjörn var allra manna sterkastur. Þorbjǫrn var allra manna sterkastr. Hann var kallaður öxnamegin. Hann var kallaðr öxnamegin. Þóroddur hét bróðir hans. Þóroddr hét bróðir hans. Hann var kallaður drápustúfur. Hann var kallaðr drápustúfur. Móðir þeirra var Gerður dóttir Böðvars úr Böðvarshólum. Móðir þeira var Gerðr dóttir Bǫðvars ór Bǫðvarshólum.

Þorbjörn var garpur mikill og hafði mannmargt með sér. Þorbjǫrn var garpr mikill ok hafði mannmart með sér. Hann var til þess tekinn að honum var verra til hjóna en öðrum mönnum og galt nær öngum manni kaup. Hann var til þess tekinn at honum var verra til hjóna en ǫðrum mǫnnum ok galt nǽr öngum manni kaup. Ekki þótti hann dæll maður. Ekki þótti hann dǽll maðr.

Þorbjörn hét frændi hans og var kallaður ferðalangur. Þorbjǫrn hét frǽndi hans ok var kallaðr ferðalangur. Hann var siglingamaður og áttu þeir nafnar félag saman. Hann var siglingamaður ok áttu þeir nafnar félag saman. Var hann á Þóroddsstöðum jafnan og þótti hann lítið bæta um fyrir Þorbirni. Var hann á Þóroddsstöðum jafnan ok þótti hann lítið bǿta um fyrir Þorbirni. Hann var tilfyndinn og fór með dáruskap til ýmsra manna. Hann var tilfyndinn ok fór með dáruskap til ýmsra manna.

Þórir hét maður, son Þorkels á Borðeyri. Þórir hét maðr, son Þorkels á Borðeyri. Þórir bjó fyrst á Melum í Hrútafirði. Þórir bjó fyrst á Melum í Hrútafirði. Hans dóttir var Helga er Sleitu-Helgi fékk. Hans dóttir var Helga er Sleitu-Helgi fekk. En eftir vígið á Fagrabrekku réðst Þórir suður í Haukadal og bjó á Skarði en seldi landið á Melum Þórhalli Gamlasyni Vínlendingi. En eftir vígit á Fagrabrekku rézk Þórir suðr í Haukadal ok bjó á Skarði en seldi landit á Melum Þórhalli Gamlasyni Vínlendingi. Hans son var Gamli er átti Rannveigu dóttur Ásmundar hærulangs, systur Grettis. Hans son var Gamli er átti Rannveigu dóttur Ásmundar hǽrulangs, systur Grettis. Þau bjuggu í þenna tíma á Melum og áttu gott ráð. Þau bjuggu í þenna tíma á Melum ok áttu gott ráð.

Þórir á Skarði átti tvo sonu. Þórir á Skarði átti tvá sonu. Hét annar Gunnar en annar Þorgeir. Hét annarr Gunnar en annarr Þorgeirr. Þeir voru efnilegir menn og höfðu þeir þá tekið við búi eftir föður sinn en þó voru þeir jafnan með Þorbirni öxnamegin. Þeir váru efnilegir menn ok hǫfðu þeir þá tekit við búi eftir fǫður sinn en þó váru þeir jafnan með Þorbirni öxnamegin. Þeir gerðust offorsfullir. Þeir gerðusk offorsfullir.

Þetta sumar sem nú var frá sagt riðu þeir Kormákur og Þorgils og Narfi frændi þeirra suður til Norðurárdals að erindum sínum. Þetta sumar sem nú var frá sagt riðu þeir Kormákr ok Þorgils ok Narfi frǽndi þeira suðr til Norðurárdals at erindum sínum. Oddur ómagaskáld var og í ferð með þeim. Oddr ómagaskáld var ok í ferð með þeim. Var þá batnað stirðleikans er hann hafði fengið á hestaþinginu. Var þá batnat stirðleikans er hann hafði fengit á hestaþinginu. Og meðan þeir voru fyrir sunnan heiðina fór Grettir heiman frá Bjargi og með honum tveir húskarlar Atla. Ok meðan þeir váru fyrir sunnan heiðina fór Grettir heiman frá Bjargi ok með honum tveir húskarlar Atla. Þeir riðu yfir til Búrfells og þaðan yfir hálsinn til Hrútafjarðar og komu til Mela um kveldið. Þeir riðu yfir til Búrfells ok þaðan yfir hálsinn til Hrútafjarðar ok kómu til Mela um kveldit. Þrjár nætur voru þeir þar. Þrjár nætur váru þeir þar. Þau Rannveig og Gamli tóku allvel við Gretti og buðu honum með sér að vera en hann vildi heim ríða. Þau Rannveig ok Gamli tóku allvel við Gretti ok buðu honum með sér at vera en hann vildi heim ríða. Þá frétti Grettir að þeir Kormákur voru sunnan komnir og höfðu gist í Tungu um nóttina. Þá frétti Grettir at þeir Kormákur váru sunnan komnir ok hǫfðu gist í Tungu um nóttina.

Grettir bjóst snemma frá Melum. Grettir bjósk snemma frá Melum. Gamli bauð honum menn til fylgdar. Gamli bauð honum menn til fylgdar. Grímur hét bróðir Gamla. Grímr hét bróðir Gamla. Hann var allra manna hvatastur. Hann var allra manna hvatastr. Hann reið með Gretti við annan mann. Hann reið með Gretti við annan mann. Þeir voru fimm saman, riðu uns þar til er þeir komu á Hrútafjarðarháls vestur frá Búrfelli. Þeir váru fimm saman, riðu uns þar til er þeir kómu á Hrútafjarðarháls vestr frá Búrfelli. Þar stendur steinn mikill er kallaður er Grettishaf. Þar stendr steinn mikill er kallaðr er Grettishaf. Hann fékkst við lengi um daginn að hefja steininn og dvaldi svo þar til er þeir Kormákur komu. Hann fekksk við lengi um daginn at hefja steininn ok dvalði svá þar til er þeir Kormákr kómu. Grettir sneri til móts við þá og hlupu af baki hvorirtveggju. Grettir sneri til móts við þá ok hljópu af baki hvárirtveggju. Grettir sagði að frjálsmannlegra væri nú að höggva sem stærst heldur en berjast með stöfum sem förumenn. Grettir sagði at frjálsmannlegra vǽri nú at hǫggva sem stærst heldr en berjast með stǫfum sem förumenn. Kormákur bað þá verða við mannlega og duga sem best. Kormákr bað þá verða við mannlega ok duga sem bezt.

Eftir það hlupust þeir að og börðust. Eftir þat hlupust þeir at ok bǫrðusk. Grettir var fremstur af sínum mönnum og bað þá geyma að eigi væri gengið að baki honum. Grettir var fremstr af sínum mǫnnum ok bað þá geyma at eigi vǽri gengit at baki honum. Sóttust þeir um hríð og urðu hvorirtveggja sárir. Sóttust þeir um hríð ok urðu hvárirtveggju sárir.

Þorbjörn öxnamegin hafði riðið þenna dag yfir háls til Búrfells og er þeir riðu aftur sér hann fundinn. Þorbjǫrn öxnamegin hafði riðit þenna dag yfir háls til Búrfells ok er þeir riðu aftr sér hann fundinn. Þar var þá með honum Þorbjörn ferðalangur og Gunnar og Þorgeir Þórissynir og Þóroddur drápustúfur. Þar var þá með honum Þorbjǫrn ferðalangur ok Gunnar ok Þorgeirr Þórissynir ok Þóroddr drápustúfur. Og er þeir komu að heitir Þorbjörn á sína menn til meðalgöngu. Ok er þeir kómu at heitir Þorbjǫrn á sína menn til meðalgǫngu. Hinir voru svo ákafir að þeir gátu ekki að gert. Inir váru svá ákafir at þeir gátu ekki at gert. Grettir ruddist um fast. Grettir rudðisk um fast. Þeir voru fyrir honum Þórissynir og féllu báðir senn er hann hratt þeim frá sér. Þeir váru fyrir honum Þórissynir ok fellu báðir senn er hann hratt þeim frá sér. Þeir urðu óðir mjög við það svo að Gunnar hjó húskarl Atla banahögg. Þeir urðu óðir mjǫk við þat svá at Gunnar hjó húskarl Atla banahǫgg. Og er Þorbjörn sá það biður hann þá skilja. Ok er Þorbjǫrn sá þat biðr hann þá skilja. Kvaðst hann skyldu þeim lið veita er hans orð vildu rækja. Kvazk hann skyldu þeim lið veita er hans orð vildu rækja. Þá voru farnir tveir húskarlar Kormáks. Þá váru farnir tveir húskarlar Kormáks. Þá sá Grettir að varla mundi duga ef Þorbjörn réðist í lið með þeim og því lætur hann verða upp gefinn bardagann. Þá sá Grettir at varla myndi duga ef Þorbjǫrn rézk í lið með þeim ok því lǽtr hann verða upp gefinn bardagann. Allir voru þeir sárir sem á fundinum höfðu verið. Allir váru þeir sárir sem á fundinum hǫfðu verit. Illa þótti Gretti er þeir voru skildir. Illa þótti Gretti er þeir váru skildir. Eftir það riðu þeir heim hvorirtveggju. Eftir þat riðu þeir heim hvárirtveggju. Ekki sættust þeir á mál þessi. Ekki sǽttusk þeir á mál þessi.

Þorbjörn ferðalangur gerði að þessu mikið kalls. Þorbjǫrn ferðalangur gerði at þessu mikit kalls. Þá tók að versna með þeim Bjargsmönnum og Þorbirni öxnamegin svo af því gerðist fullur fjandskapur sem síðar kom fram. Þá tók at versna með þeim Bjargsmönnum ok Þorbirni öxnamegin svá af því gerðisk fullr fjandskapur sem síðar kom fram. Öngvar bætur voru Atla boðnar fyrir húskarl sinn. Öngvar bǿtr váru Atla boðnar fyrir húskarl sinn. Eigi lét hann sem hann vissi það. Eigi lét hann sem hann vissi þat. Grettir sat á Bjargi fram til tvímánaðar. Grettir sat á Bjargi fram til tvímánaðar. Ekki er sagt að þeir fyndust Kormákur síðan svo þess sé getið. Ekki er sagt at þeir fyndisk Kormákr síðan svá þess sé getit.