Bókastaðir

Bjǫrn hét maðr, er þar var á vist með Þorkatli. Hann var ákafamaðr í lyndi ok góðrar ættar, skyldr nǫkkut Þorkatli. Eigi var hann vinsæll maðr af alþýðu, þvíat hann afflutti mjǫk fyrir þeim mǫnnum, er váru með Þorkatli. Kom hann svá mǫrgum á brott. Fátt kom á með þeim Gretti. Þótti Birni hann lítils verðr hjá sér, en Grettir var ótillátsamr, ok kom til þverúðar með þeim. Bjǫrn var hávaðamaðr mikill ok gerði um sik mikit; fylgðu honum at því margir ungir menn, ok hǫfðu þeir opt á kveldum slentr mikit úti. Þat bar til á ǫndverðum vetri, at híðbjǫrn einn grimmr hljóp ór híði sínu ok varð svá ólmr, at hann eirði hvárki mǫnnum né fé. Ætluðu menn, at hann mundi vaknat hafa af háreysti því, er Bjǫrn hafði gǫrt með kumpánum sínum. Gerðiz dýrit svá illt viðfangs, at þat reif niðr hjǫrð fyrir mǫnnum. Hafði Þorkell af þessu mestan skaða, því (at) hann var maðr ríkastr í þessu bygðarlagi.

Á nǫkkurn dag kvaddi Þorkell til fylgðar menn sína, at leita, hvar híð bjarnarins væri. Þeir fundu þat í sævarhǫmrum; var þar hamarklettr einn ok hellisskúti framan í hamrinum, en einstigi til at ganga. Bjarg var undir hellinum, ok urð við sjóinn; var þar víss bani því, er ofan hrapaði. Lá bjǫrninn í híðinu á daginn, en leitaði á brott jafnan er náttaði. Heldu engar grindr fénu fyrir honum. Kómu þeir eigi hundum við. Þótti mǫnnum þetta et mesta vandræði. Bjǫrn, frændi Þorkels, kvað vera at gǫrt et mesta, er híðit var fundit; "skal ek nú prófa," sagði hann, "hversu leikr ferr með okkr nǫfnum."

Eigi lét Grettir, sem hann vissi, hvat Bjǫrn talaði um þetta.

Jafnan bar svá til á kveldum, þá er menn fóru at sofa, þá hvarf Bjǫrn út. Þat var eina nótt, at Bjǫrn fór til híðsins. Hann varð varr við, at dýrit var þar fyrir ok grenjaði illiliga. Bjǫrn lagðiz niðr við einstigit ok hafði yfir sér skjǫldinn ok ætlaði at bíða, þar til er dýrit leitaði á brott eptir vanða. Bessi hafði veðr af manninum ok seinkaði heldr ferðinni. Bjǫrn syfjaði mjǫk, þar sem hann lá, ok getr eigi vakat, ok í þessu ræðr dýrit ór híðinu; getr nú sét, hvar maðrinn liggr; krœkir til hramminum ok hnykkir af honum skildinum ok kastar ofan fyrir bjargit. Bjǫrn bregðr við hart, er hann vaknar; tekr til fóta ok hleypr heim; var þá búit við, at dýrit mundi grípa hann. Vissu þetta félagar hans, þvíat þeir hǫfðu njósn á um ferðir Bjarnar. Fundu þeir skjǫldinn um morgininn ok gerðu af þessu et mesta gabb.

Á jólum fór Þorkell sjálfr til híðsins ok þeir átta saman; þar var þá Bjǫrn ok Grettir ok aðrir fylgðarmenn Þorkels. Grettir hafði yfir sér loðkápu ok lagði hana af sér, meðan þeir sóttu at dýrinu. Þar var óhœgt á at sœkja, því (at) ekki mátti við koma nema spjótalǫgum, ok beit hann þau af sér. Bjǫrn eggjaði þá mjǫk til atsóknar, en þó gekk hann eigi svá nær, at honum væri við nǫkkuru hætt; ok er minst varði, þrífr Bjǫrn kápu Grettis ok kastaði í híðit til bjarnarins. Ekki gátu þeir at gǫrt ok hurfu aptr, er á leið daginn. En er Grettir bjóz heim at ganga, saknar hann feldar síns. Hann gat sét, at bjǫrninn hafði drepit undir sik kápuna.

Hann mælti þá: "Hverr hefir glez við mik ok kastat feldi mínum í híðit?"

Bjǫrn svarar: "Sá einn mun þat gǫrt hafa, er þora mun við at ganga."

Grettir svarar: "Eigi legg ek slíkt langt upp."

Þá sneru þeir heim á leið. Ok er þeir hǫfðu gengit um hríð, slitnaði hosnasterta Grettis. Þorkell bað þá bíða hans. Grettir kvað þess eigi þurfa.

Þá mælti Bjǫrn: "Eigi þurfi þér þat at ætla, at Grettir renni frá kápu sinni. Mun hann vilja hafa frægð af ok drepa einn dýrit, þat er vér hǫfum frá gengit átta; þá væri hann slíkr, sem hann er sagðr; en allslæliga hefir hann fram gengit í dag."

"Eigi veit ek," sagði Þorkell, "hversu þér ferr af; en eigi munu þit jafnir hreystimenn vera, ok legg þú fátt til hans."

Bjǫrn kvað hvárugan þeira kjósa orð ór munni sér.

Nú bar leiti á milli þeira. Grettir sneri þá aptr at einstiginu. Var þá ekki at metaz við aðra um atgǫngu. Hann brá þá sverðinu Jǫkulsnaut, en hann hafði hǫnk á meðalkaflanum á saxinu ok smeygði á hǫnd sér; því gerði hann svá, at hann þóttiz heldr mega taka til þess, er hann vildi, ef laus væri hǫndin. Hann gekk þegar í einstigit. Ok er dýrit sá manninn, hljóp þat upp með grimð mikilli ok í móti Gretti ok laust til hans með hramminum, þeim er firr var berginu. Grettir hjó í móti með sverðinu, ok kom á hramminn fyrir ofan klœrnar ok tók þar af. Þá vildi dýrit ljósta með þeim fœtinum, sem heill var; skauz á stúfinn, ok varð hann lægri en hann ætlaði, ok fell þá dýrit í fang Gretti. Hann þrífr þá meðal hlusta dýrinu ok helt því frá sér, svá (at) þat náði eigi at bíta hann. Svá hefir Grettir sagt, at hann þóttiz þá aflraun mesta gǫrt hafa, at halda dýrinu. En með því at dýrit brauz um fast, en rúmit lítit, þá ruku þeir báðir ofan fyrir bjargit. Nú var dýrit þyngra, ok kom þat fyrri niðr á urðina; varð Grettir þá efri, en dýrit lamðiz þá mjǫk þeim megin, sem niðr vissi. Grettir þrífr þá til saxins ok lagði bjǫrninn til hjartans, ok var þat hans bani. Eptir þat fór hann heim ok tók feld sinn, ok var hann allr rifinn í sundr. Hann hafði með sér þat er hann hafði hǫggvit af hramminum. Þorkell sat at drykkju, þá er Grettir kom í stofuna. Hlógu þeir at feldarslitrinu, er Grettir hafði yfir sér. Hann setr nú upp á borðit þat er hann hafði hǫggvit af hramminum.

Þorkell mælti: "Hvar er nú Bjǫrn, frændi minn? Aldri sá ek þér svá bíta járnin; ok vil ek, at þú bjóðir Gretti sœmð fyrir þessa svívirðing, sem þú hefir til hans gǫrt."

Bjǫrn kvað þat frestaz mundu; "ok hirði ek aldri, hvárt honum líkar vel eða illa."

Grettir kvað vísu þessa:

"Bæði er," sagði Bjǫrn, "at þú hefir vel fram gengit; enda berr þú okkr ólíkt sǫguna. Skil ek, at þú munt þykkjaz mér þessa sneið stinga." Þorkell mælti: "Þat vilda ek, Grettir!" sagði hann, "at þú hefnir þín eigi á Birni, en ek mun bœta fyrir hann fullum manngjǫldum, ok sé þit sáttir."

Bjǫrn kvað hann verja mega betr fé sínu en bœta fyrir þetta; "þykkir mér þat ráð, at hér hafi eik, þat er af annarri skefr, er vit Grettir eigumz við."

Grettir kvað sér þat allvel líka.

"Þá muntu, Grettir!" sagði Þorkell, "gera þat fyrir mína skuld, at gera eigi á hluta Bjarnar, meðan þit eruð hjá mér."

"Þat skal vera," segir Grettir.

Bjǫrn kvaz óhræddr ganga skyldu fyrir Gretti, hvar sem þeir fyndiz. Grettir glotti at, en vildi eigi þiggja féit fyrir Bjǫrn. Ok váru þeir þar um vetrinn.

Um várit fór Grettir norðr í Vága með mǫnnum Þorkels. Skilðu þeir með vináttu. En Bjǫrn fór vestr til Englands ok var fyrir skipi Þorkels, því er þangat fór. Hafðiz Bjǫrn þar við um sumarit ok keypti til handa Þorkatli þá hluti, sem hann hafði honum um boðit. Sigldi hann vestan, er á leið haustit. Grettir var í Vágum til þess, er flotinn leysti. Síðan sigldi hann norðan með byrðingsmǫnnum nǫkkurum, þar til er þeir kómu í hǫfn þá, er í Gǫrtum heitir — þat er fyrir Þrándheims mynni — ok tjǫlduðu þar yfir sér. Ok er þeir hǫfðu um búiz, sigldi skip sunnan fyrir land. Þeir kendu brátt, at þat var Englandsfar. Þessir lǫgðu at útar við strǫndina ok gengu á land. Grettir ok hans félagar viku til móts við þá. En er þeir funduz, sér Grettir, at Bjǫrn er þar í liði, ok mælti: "Þat er vel, at vit hǫfum hér fundiz; munu vit nú taka til enna fornu greina okkarra. Vil ek nú reyna, hvárr okkarr meira má."

Bjǫrn kvað sér þat fornt vera; "en ef þat hefir nǫkkut verit, þá vil ek bœta, svá at þú þykkiz vel haldinn af."

Grettir kvað þá vísu:

Bjǫrn sagði bœtt hafa verit stœrri sakir fé en þessar. Grettir kvað fá til hafa orðit, at gera sér ǫfundarbrǫgð; enda léz hann aldri fé hafa á tekit ok sagði, at enn mundi svá fara; "skulu vit báðir eigi heðan heilir ganga, ef ek má ráða. Legg ek nú bleyðiorð á bak þér, ef þú þorir eigi at berjaz."

Bjǫrn sá nú, at honum tjáði ekki undan at mælaz; tók nú vápn sín ok gekk á land. Síðan hlupuz þeir at ok bǫrðuz, ok ekki lengi, áðr en Bjǫrn varð sárr, ok þvínæst fell hann dauðr niðr til jarðar. En er þat sá fylgðarmenn Bjarnar, gengu þeir á skip sitt; sneru norðr með landi til móts við Þorkel ok sǫgðu honum þenna atburð. Hann kvað þat eigi fyrr hafa fram komit, en ván var at. Brátt eptir þetta fór Þorkell suðr til Þrándheims ok fann þar Svein jarl.

Grettir fór á Mœri eptir víg Bjarnar ok hitti Þorfinn, vin sinn, ok sagði honum svá sem til hafði borit. Þorfinnr tók vel við honum; "ok er þat gott," sagði hann, "at þú ert vinþurfi; skaltu með mér vera, þar til er lýkr þessum málum."

Grettir þakkaði honum fyrir boð sitt ok kvaz þat nú þiggja mundu.

Sveinn jarl sat inn í Þrándheimi at Steinkerum, þá er hann spurði víg Bjarnar. Þá var þar með honum Hjarrandi, bróðir Bjarnar. Hann var hirðmaðr jarls. Hann varð við reiðr mjǫk, er hann spurði víg Bjarnar, ok beiddi jarl liðveizlu til málsins. Jarl hét honum því. Sendi hann þá menn til Þorfinns ok stefndi þeim Gretti báðum á sinn fund. Bjóz hann þegar, ok þeir Grettir báðir, eptir boði jarls ok fóru inn í Þrándheim á hans fund. Átti jarl þá stefnu at málinu ok bað Hjarranda hjá vera.

Hjarrandi kvaz eigi mundu bera bróður sinn í sjóði; "skal ek annathvárt fara slíka fǫr sem hann ella hefna hans," segir hann.

Nú er málit var skoðat, fannz jarli, sem margar sakir hefði Bjǫrn gǫrt við Gretti. En Þorfinnr bauð fébœtr eptir því, sem jarli þœtti erfingjar sœmðir af, ok talaði um þat langt ørendi, hvert frelsi at Grettir hefði unnit mǫnnum norðr í landi, þá er hann drap berserkina, sem áðr var sagt.

Jarl svaraði: "Satt segir þú þat, Þorfinnr! þat var en mesta landhreinsun, ok vel sómir oss at taka fébœtr fyrir þín orð. Er ok Grettir frægr maðr fyrir sakir afls ok hreysti."

Hjarrandi vildi eigi sættum taka, ok skilðu þeir málstefnuna. Þorfinnr fekk til Arnbjǫrn, frænda sinn, at ganga með Gretti hvern dag, þvíat hann vissi, at Hjarrandi sat um líf hans.

Þat var einn dag, er Grettir ok Arnbjǫrn gengu úti um stræti at skemta sér, ok er þeir kómu fram fyrir garðshlið nǫkkut, hljóp maðr fram ór garðshliðinu með reidda øxi ok hjó til Grettis tveim hǫndum. Hann varði enskis um þetta ok gekk undan seint. Arnbjǫrn gat sét manninn; þreif til Grettis ok hratt honum á fram svá hart, at hann fell á kné. Øxin kom á herðarblaðit ok rendi út undir hǫndina; var þat mikit sár. Grettir snaraðiz við fast ok brá saxinu; hann kendi, at þar var kominn Hjarrandi. Øxin stóð fǫst í strætinu, ok varð honum seint at sér at kippa. Ok í því hjó Grettir til Hjarranda, ok kom á hǫndina uppi við ǫxl, svá (at) af tók. Þá hlupu at fylgðarmenn Hjarranda fimm saman. Sló þá í bardaga með þeim. Urðu skjótt umskipti. Drápu þeir Grettir ok Arnbjǫrn þá fimm, er með Hjarranda váru, en einn komz undan, ok sá fór þegar á fund jarls ok sagði honum þessi tíðendi. Jarl varð afar reiðr, er hann frétti þetta, ok stefndi þing annan dag eptir. Kómu þeir Þorfinnr á þingit. Bar jarl sakir á hendr Gretti um vígin, en hann gekk við ok sagðiz hann hafa átt hendr sínar at verja; "mun ek ok hafa merki á mér," sagði Grettir; "hefða ek bana af fengit, ef Arnbjǫrn hefði eigi borgit mér."

Jarl segir, at þat var illa, er hann var eigi drepinn; "mun þat verða margs manns bani, ef þú lifir."

Þá var til jarls kominn Bersi Skáldtorfuson, félagi Grettis ok vinr. Gengu þeir Þorfinnr fyrir jarl ok báðu griða til handa Gretti ok buðu, at jarl skyldi einn dœma um þessi mál, þegar Grettir hefði grið ok landsvist. Jarl var tregr í ǫllu sáttmáli, en lét þó leiðaz eptir bœnastað þeira. Var þá komit á griðum til várs fyrir hǫnd Gretti, en þó vildi jarl eigi sættaz, fyrr en við væri Gunnarr, bróðir þeira Bjarnar ok Hjarranda. Gunnarr var garðsbóndi í Túnsbergi.

Um várit stefndi jarl þeim Gretti ok Þorfinni austr til Túnsbergs, þvíat hann ætlaði þar at vera, meðan mest atsigling væri austr þar. Fóru þeir þá austr þangat. Var jarl þar fyrir í bœnum, er þeir kómu austr. Grettir fann þar Þorstein drómund, bróður sinn. Tók hann við honum allvel ok bauð honum til sín. Þorsteinn var þar garðsbóndi í bœnum. Sagði Grettir honum af málum sínum, ok tók Þorsteinn vel undir, en bað hann vera varan um sik fyrir Gunnari. Leið nú svá fram á várit.

Gunnarr var í bœnum ok sat um Gretti, nær sem fœri gæfi á honum. Þat bar til á einhverjum degi, at Grettir sat í búð nǫkkurri ok drakk, því (at) hann vildi eigi verða fyrir Gunnari. Ok er hann varði minst, var hlaupit á hurðina svá hart, at hon brotnaði í sundr. Þar hlupu inn fjórir menn alvápnaðir. Var þar kominn Gunnarr ok fylgðarmenn hans. Þeir sóttu at Gretti. Hann þreif vápn sín, er hengu uppi yfir honum. Opaði hann þá upp í hyrninguna ok varðiz þaðan. Hann hafði fyrir sér skjǫldinn en hjó með saxinu. Sóttiz þeim eigi fljótt; kom hann hǫggi á einn fylgðarmann Gunnars; þurfti sá eigi fleiri. Rýmði Grettir þá fram á gólfit. Hrukku þeir þá útar eptir búðinni. Fell þá annarr maðr af Gunnari. Þá vildi Gunnarr undan leita ok hans fǫrunautr. Komz sá til dyranna ok drap fótunum í þreskǫldinn ok lá fallinn ok komz seint upp. Gunnarr hafði fyrir sér skjǫldinn ok opaði undan Gretti; en hann sótti at með kappi ok hljóp upp í þverpallinn við dyrnar. Bar þá hendr Gunnars ór dyrunum inn, ok svá skjǫldinn. Grettir hjó þá niðr í milli Gunnars ok skjaldarins ok af honum báðar hendrnar í úlfliðnum. Fell hann á bak aptr út ór dyrunum. Grettir hjó hann banahǫgg. Ok í því komz sá á fœtr, er honum hafði fylgt, ok fór þegar á fund jarls ok sagði honum þessi tíðendi. Sveinn jarl varð ákafliga reiðr við þessa sǫgu ok stefndi þegar þing í bœnum. En er þeir Þorfinnr ok Þorsteinn drómundr vissu þetta, heimtu þeir at sér tengðamenn sína ok vini ok fjǫlmentu mjǫk til þingsins. Jarl var allstyggr ok mátti lítt orðum við hann koma.

Þorfinnr gekk fyrst fyrir jarl ok mælti: "Því em ek hér kominn, at ek vil bjóða yðr sátt ok sœmð fyrir víg þessi, er Grettir hefir vegit; skulu þér einir skera ok skapa, ef maðrinn hefir grið."

Jarl svarar reiðr mjǫk: "Seint leiðiz þér at biðja griða til handa Gretti; en grunar mik, at þú hafir þar eigi gott at sǫk. Hefir hann nú drepit þrjá brœðr, hvern á fœtr ǫðrum; váru þeir svá hraustir menn í sér, at engi þeira vildi í sjóð bera annan. Nú tjár þér, Þorfinnr! eigi, at biðja fyrir Gretti, þvíat ek vil eigi leiða svá inn rangendi í landit, at taka bœtr fyrir slík óhœfuverk."

Þá gekk fram Bersi Skáldtorfuson; bað jarl taka sættum; "vil ek," sagði hann, "þar til bjóða mitt góz, því Grettir er maðr stórættaðr ok góðr vinr minn. Megu þér sjá, herra! at betra er at gefa einum manni grið ok hafa í móti magra manna þǫkk en ráða einn fésekðum, heldr en brjótaz í móti sœmð sinni ok hætta, hvárt þér náið manninum eða eigi."

Jarl svarar: "Vel ferr þér, Bersi! þetta, ok sýnir þú þat jafnan, at þú ert góðr drengr, en þó nenni ek eigi at brjóta svá landslǫgin, at gefa þeim grið, sem ólífismenn eru."

Þá gekk fram Þorsteinn drómundr ok kvaddi jarl ok bauð boð fyrir Gretti ok fór þar um mǫrgum fǫgrum orðum. Jarl spurði, hvat honum gengi til at bjóða boð fyrir þenna mann. Þorsteinn sagði, at þeir váru brœðr. Jarl kvaz þat eigi vitat hafa; "en drengskapr er þér í, þóat þú vildir hjálpa honum. En fyrir því, at vér hǫfum ætlat ekki hér fébœtr fyrir þessi mál, þá munu vér hér alla jafndýra um gera; skulu vér hafa líf Grettis, hvat er kostar, þegar vér komumz við."

Hljóp jarl þá upp ok vildi ekki á líta um sættirnar þeira Þorfinns ok gengu þá heim í garð Þorsteins ok bjugguz þar um. En er jarl sá þetta, lét hann vápnaz alla hirð sína; gengu síðan með fylkðu liði þangat. Ok áðr liðit kom at, skipuðuz þeir til varnar fyrir garðshliðinu. Stóðu þeir fremstir Þorfinnr ok Þorsteinn ok Grettir, ok þá Bersi; hafði hverr þeira mikla sveit manna. Jarl bað þá selja fram Gretti ok halda sik eigi í ófœru. Þeir buðu ǫll en sǫmu boð sem fyrr. Jarl vildi þat ekki heyra. Þeir Þorfinnr ok Þorsteinn kváðu jarli skyldu meira fyrir verða at ná lífi Grettis, "því eitt skal yfir oss ganga, ok mun þat þá mælt, at þér vinnið mikit til eins manns lífs, ef vér erum allir við velli lagðir."

Jarl kvað engan þeira spara skyldu. Var þá við sjálfu búit, at þeir mundu berjaz. Þá gengu at jarli margir góðgjarnir menn ok báðu, at hann heldi eigi til svá mikils vandræðis; sǫgðu, at þeir mundu mikit afhroð gjalda, áðr þeir væri drepnir. Jarl fann, at þetta var heilræði; lét hann þá heldr sefaz. Síðan var dregin saman sættin. Váru þeir Þorfinnr ok Þorsteinn þess fúsir, þegar Grettir næði griðum.

Jarl mælti: "Þat skulu þér vita," sagði hann, "þóat ek gera hér mikit miðlunarmál um víg þessi, at ek kalla þetta enga sætt. En eigi nenni ek at berjaz við menn mína, þóat ek sjá at þér metið mik lítils í þessu máli."

Þá mælti Þorfinnr: "Þetta er yðr meiri sœmð, herra! því þér skuluð einir ráða fégjǫldum."

Jarl sagði þá, at Grettir skyldi fara í friði fyrir honum út til Íslands, þegar skip gengi, ef þeim líkaði þá vel. Þeir kváðuz þat þiggja mundu. Luku þeir jarli fé, svá honum gaz at, ok skilðu með engum kærleikum. Fór Grettir með Þorfinni. Skilðuz þeir Þorsteinn bróðir hans með vináttu. Varð Þorfinnr frægr af fylgð þeiri, er hann hafði veitt Gretti, við slíkt ofrefli, sem hann átti at eiga. Engi af þeim mǫnnum komz í kærleika við jarl þaðan frá, þeira er Gretti hǫfðu lið veitt, nema Bersi einn.

Svá kvað Grettir:

Ok enn þessa:

Grettir fór með Þorfinni norðr aptr ok var með honum, þar til er hann kom honum í skip með kaupmǫnnum, þeim er út ætluðu til Íslands, ok gaf honum mǫrg góð þing í klæðum ok sǫðul steindan ok bitul með. Skilðu þeir með vináttu. Bað Þorfinnr hann sín vitja, ef hann kœmi aptr til Nóregs.

Ásmundr hærulangr bjó á Bjargi, meðan Grettir var útan, ok þótti hann þá gildr bóndi í Miðfirði. Þorkell krafla andaðiz á þeim tímum, er Grettir var eigi á Íslandi. Þorvaldr Ásgeirsson bjó þá í Ási í Vatnsdal ok gerðiz hǫfðingi mikill. Hann var faðir Dǫllu, er átti Ísleifr, er síðan var biskup í Skálaholti. Var Ásmundi at Þorvaldi enn mesti styrkr til málafulltings ok margra hluta annarra. Með Ásmundi óx upp sá maðr, er Þorgils hét; hann var kallaðr Þorgils Máksson; hann var náskyldr frændi Ásmundar. Þorgils var sterkr at afli ok grœddi mikit fé með umsjá Ásmundar. Keypti hann til handa Þorgils landit at Lœkjamóti, ok bjó hann þar. Þorgils var atdráttarmaðr mikill ok fór á Strandir hvert ár; aflaði hann þar hvala ok annarra fanga. Þorgils var fullhugi mikill; hann fór allt á Almenninga ena eystri. Í þenna tíma var uppgangr þeira fóstbrœðra sem mestr, Þorgeirs Hávarssonar ok Þormóðar Kolbrúnarskálds. Þeir áttu ferju ok létu víða verða til drepit ok þóttu ekki miklir jafnaðarmenn. Þat bar til á einu sumri, at Þorgils Máksson fann hval á Almenningum. Gekk hann þegar á skurð ok hans félagar. En er þeir fóstbrœðr fréttu þat, fóru þeir þangat til, ok horfði fyrst líkliga á um viðtal þeira. Bauð Þorgils, at þeir skyldu hafa at helmingi þann hvalinn, er óskorinn var, en þeir vildu hafa einir, þann er óskorinn var, ella skipta í helminga bæði skorinn ok óskorinn. Þorgils þverneitti því, at leggja þann af, er skorinn var. Sló þá í heitan með þeim, ok þvínæst vápnuðuz hvárirtveggju ok bǫrðuz eptir þat. Þorgeirr ok Þorgils sóttuz lengi, svá at engi skakkaði með þeim, ok var hvárrtveggi enn ákafasti. Var þeira viðskipti bæði hart ok langt, en sá varð endir á, at Þorgils fell dauðr fyrir Þorgeiri til jarðar. En Þormóðr ok aðrir fylgðarmenn Þorgils bǫrðuz í ǫðrum stað. Sigraði Þormóðr í þeira viðskiptum. Fellu þrír félagar Þorgils fyrir honum. Eptir víg Þorgils sneru fylgðarmenn hans aptr inn til Miðfjarðar ok fluttu lík Þorgils með sér. Þótti mǫnnum at honum enn mesti skaði. Þeir fóstbrœðr tóku þar allan hvalinn til sín. Þessa fundar getr Þormóðr í erfidrápu þeiri, er hann orti um Þorgeir. Ásmundr hærulangr frétti víg Þorgils frænda síns. Hann var aðili at eptirmálinu um víg Þorgils. Fór hann til ok nefndi vátta at benjum ok stefndi málinu til alþingis, þvíat þat sýndiz þá lǫg, er málit hafði til borit í ǫðrum fjórðungi, ok liðu svá stundir fram.