Þorkell krafla gerðist nú gamall mjög.Þorkell krafla gerðisk nú gamall mjǫk.Hann hafði Vatnsdælagoðorð og var höfðingi mikill.Hann hafði Vatnsdælagoðorð ok var hǫfðingi mikill.Hann var aldavin Ásmundar hærulangs sem tengdum þeirra hæfði.Hann var aldavinr Ásmundar hǽrulangs sem tengdum þeira hǿfði.Hann var því vanur að ríða til Bjargs hvert vor að sækja þangað til kynnis.Hann var því vanr at ríða til Bjargs hvert vor at sǿkja þangat til kynnis.Og enn gerði hann svo næsta vor eftir það er áður var sagt að hann fór til Bjargs.Ok enn gerði hann svá nǽsta vor eftir þat er áðr var sagt at hann fór til Bjargs.
Tóku þeir Ásmundur og Ásdís við honum tveim höndum.Tóku þeir Ásmundr ok Ásdís við honum tveim hǫndum.Var hann þar þrjár nætur og töluðu þeir mágar marga hluti milli sín.Var hann þar þrjár nætur ok tǫluðu þeir mágar marga hluti milli sín.Þorkell spurði hversu Ásmundi segði hugur um sonu sína, hverjir iðnarmenn þeir mundu verða.Þorkell spurði hversu Ásmundi segði hugr um sonu sína, hverir iðnarmenn þeir mundu verða.Ásmundur kveðst ætla að Atli yrði búmaður mikill, forsjáll og fémaður.Ásmundr kvezk ætla at Atli yrði búmaðr mikill, forsjáll ok fémaður.
Þorkell segir: " Þarfur maður og þér líkur.Þorkell segir: " Þarfr maðr ok þér líkr.En hvað segir þú af Gretti? "En hvat segir þú af Gretti? "
Ásmundur mælti: " Af honum er það að segja að hann mun verða sterkur maður og óstýrilátur, þykkjumikill og þungur hefir hann mér orðið. "Ásmundr mǽlti: " Af honum er þat at segja at hann mun verða sterkr maðr ok óstýrilátr, þykkjumikill ok þungr hefir hann mér orðit. "
Þorkell svarar: " Eigi er það heillavænlegt mágur, " sagði hann, " en hversu skulum við skipa þingferð okkra í sumar? "Þorkell svarar: " Eigi er þat heillavænlegt mágr, " sagði hann, " en hversu skulum við skipa þingferð okkra í sumar? "
Ásmundur svarar: " Eg gerist þungfær og vildi eg sitja heima. "Ásmundr svarar: " Ek gerumk þungfær ok vilda ek sitja heima. "
" Viltu að Atli fari fyrir þig? " sagði Þorkell." Vill at Atli fari fyrir þik? " sagði Þorkell.
" Hann þykist eg eigi missa mega, " sagði Ásmundur, " fyrir sakir starfa og aðdráttar en Grettir vill ekki starfa." Hann þykist ek eigi missa mega, " sagði Ásmundr, " fyrir sakir starfa ok aðdráttar en Grettir vill ekki starfa.Er hann svo viti borinn að eg get að hann kunni halda upp lögskilum fyrir mig með þinni umsjá. "Er hann svá viti borinn at ek get at hann kunni halda upp lǫgskilum fyrir mik með þinni umsjá. "
" Þú skalt ráða mágur, " segir Þorkell." Þú skalt ráða mágr, " segir Þorkell.
Reið hann nú heim þá er hann var búinn og leysti Ásmundur hann burt með góðum gjöfum.Reið hann nú heim þá er hann var búinn ok leysti Ásmundr hann brott með góðum gjǫfum.
Nokkru síðar bjóst Þorkell heiman til þings.Nokkru síðar bjósk Þorkell heiman til þings.Hann reið með sex tigu manna.Hann reið með sex tigu manna.Fóru þeir allir með honum er í hans goðorði voru.Fóru þeir allir með honum er í hans goðorði váru.Kemur hann til Bjargs og reið Grettir þaðan með honum.Kemr hann til Bjargs ok reið Grettir þaðan með honum.Þeir riðu suður heiði þá er Tvídægra heitir.Þeir riðu suðr heiði þá er Tvídǿgra heitir.Áifangar voru litlir á fjallinu og riðu þeir mikinn ofan í byggðina.Áifangar váru lítlir á fjallinu ok riðu þeir mikinn ofan í byggðina.Og er þeir komu ofan í Fljótstungu þótti þeim mál að sofa og hleyptu beislum af hestum sínum og létu ganga með söðlum.Ok er þeir kómu ofan í Fljótstungu þótti þeim mál at sofa ok hleyptu beislum af hestum sínum ok létu ganga með sǫðlum.Lágu þeir áfram langt og sváfu.Lágu þeir áfram langt ok sváfu.En er þeir vöknuðu svipuðust menn að hestum sínum.En er þeir vǫknuðu svipuðust menn at hestum sínum.Höfðu hestarnir sinn veg farið hver þeirra en sumir höfðu velst.Hǫfðu hestarnir sinn veg farit hverr þeira en sumir hǫfðu velst.Grettir fann seinast sinn hest.Grettir fann seinast sinn hest.
Það var þá háttur að menn vistuðu sig sjálfir til þings og reiddu flestir mali um söðla sína.Þat var þá háttur at menn vistuðu sik sjálfir til þings ok reiddu flestir mali um sǫðla sína.Söðull var undir kviði niðri á hesti Grettis en í burt malurinn.Sǫðull var undir kviði niðri á hesti Grettis en í brott malrinn.Fer hann nú til leitar og fann eigi.Ferr hann nú til leitar ok fann eigi.Sér hann nú hvar maður gengur.Sér hann nú hvar maðr gengr.Sá fór hart.Sá fór hart.Grettir spyr hver þar færi.Grettir spyrr hver þar fǿri.Hann svarar og kvaðst Skeggi heita og vera húskarl norðan úr Ási úr Vatnsdal.Hann svarar ok kvazk Skeggi heita ok vera húskarl norðan ór Ási ór Vatnsdal.
" Er eg í ferð með Þorkatli, " sagði hann, " en mér hefir tekist til gálauslega." Er ek í ferð með Þorkatli, " sagði hann, " en mér hefir tekist til gálauslega.Eg hefi týnt vistamal mínum. "Ek hefi týnt vistamal mínum. "
Grettir svarar: " Eindæmin eru verst.Grettir svarar: " Eindǿmin eru verst.Eg hefi og týnt mal þeim er eg átti og leitum nú báðir samt. "Ek hefi ok týnt mal þeim er ek átta ok leitum nú báðir samt. "
Það líkaði Skeggja vel.Þat líkaði Skeggja vel.Ganga þeir nú um hríð.Ganga þeir nú um hríð.En er minnst varði tekur Skeggi á rás upp eftir móunum, grípur þar upp malinn.En er minnst varði tekr Skeggi á rás upp eftir móunum, grípr þar upp malinn.Grettir sá er hann laut og spyr hvað hann tók upp.Grettir sá er hann laut ok spyrr hvat hann tók upp.
" Mal minn, " segir Skeggi." Mal minn, " segir Skeggi.
" Hverjir bera það fleiri en þú? " sagði Grettir, " og lát mig sjá því að mart er öðru líkt. "" Hverir bera þat fleiri en þú? " sagði Grettir, " ok lát mik sjá því at margt er ǫðru líkt. "
Skeggi kvað öngvan mann taka af sér það er hann ætti.Skeggi kvað öngvan mann taka af sér þat er hann ǽtti.Grettir þreif til malsins og toguðust þeir um hann og vildi sitt mál hvortveggi hafa.Grettir þreif til malsins ok toguðust þeir um hann ok vildi sitt mál hvárrtveggi hafa.
" Undarlega ætlið þér, " segir húskarlinn, " þó að menn séu eigi jafnstórauðgir allir sem þér Vatnsdælar að menn muni eigi þora að halda á sínu fyrir yður. "" Undarlega ǽtlið þér, " segir húskarlinn, " þó at menn sé eigi jafnstórauðgir allir sem þér Vatnsdǿlar at menn muni eigi þora at halda á sínu fyrir yðr. "
Grettir kvað þetta ekki eftir mannvirðingu ganga þótt hver hefði það er ætti.Grettir kvað þetta ekki eftir mannvirðingu ganga þótt hverr hefði þat er ǽtti.
Skeggi mælti: " Of fjarri er nú Auðunn að kyrkja þig sem við knattleikinn. "Skeggi mǽlti: " Of fjarri er nú Auðunn at kyrkja þik sem við knattleikinn. "
" Vel er það, " sagði Grettir, " en eigi muntu mig kyrkja hvern veg sem hitt hefir verið. "" Vel er þat, " sagði Grettir, " en eigi munt mik kyrkja hvern veg sem it hefir verit. "
Skeggi greip þá öxi og hjó til Grettis.Skeggi greip þá øxi ok hjó til Grettis.En er Grettir sá þetta þreif hann vinstri hendi öxarskaftið fyrir framan hendur Skeggja svo að þegar varð laus.En er Grettir sá þetta þreif hann vinstri hendi øxarskaftit fyrir framan hendr Skeggja svá at þegar varð laus.Grettir setti þá sömu öxi í höfuð honum svo að þegar stóð í heila.Grettir setti þá sǫmu øxi í hǫfuð honum svá at þegar stóð í heila.Féll húskarl þá dauður til jarðar.Fell húskarl þá dauðr til jarðar.
Grettir tók malinn og kastar um söðul sinn.Grettir tók malinn ok kastar um sǫðul sinn.Hann reið síðan eftir förunautum sínum.Hann reið síðan eftir fǫrunautum sínum.Þorkell reið undan því að hann vissi eigi að þetta mundi til hafa borið.Þorkell reið undan því at hann vissi eigi at þetta myndi til hafa borit.Menn söknuðu nú Skeggja úr flokkinum.Menn söknuðu nú Skeggja ór flokkinum.En er Grettir fann þá spyrja þeir hann hvað hann vissi til Skeggja.En er Grettir fann þá spyrja þeir hann hvat hann vissi til Skeggja.
Grettir kvað þá vísu:Grettir kvað þá vísu:
Þá hlupu fylgdarmenn Þorkels upp og sögðu ekki mundu tröll hafa tekið manninn um ljósan dag.Þá hljópu fylgdarmenn Þorkels upp ok sǫgðu ekki mundu trǫll hafa tekit manninn um ljósan dag.
Þorkell þagnaði og mælti síðan: " Önnur efni munu í vera og mun Grettir hafa drepið hann eða hvað bar til? "Þorkell þagnaði ok mǽlti síðan: " Ǫnnur efni munu í vera ok mun Grettir hafa drepit hann eða hvat bar til? "
Grettir segir þá allan áskilnað þeirra.Grettir segir þá allan áskilnað þeira.
Þorkell mælti: " Allilla hefir þetta til tekist.Þorkell mǽlti: " Allilla hefir þetta til tekist.Skeggi var fenginn til fylgdar við mig en maður góðættaður og mun eg taka ámælið á þann hátt að eg mun bæta slíku sem dæmt verður en sektum má eg eigi ráða.Skeggi var fenginn til fylgdar við mik en maðr góðættaður ok mun ek taka ámǽlit á þann hátt at ek mun bǿta slíku sem dǿmt verðr en sektum má ek eigi ráða.Eru tveir kostir fyrir hendi fyrir þig Grettir, hvort þú vilt heldur fara til þings og hætta á hvern veg til tekst eða hverfa hér aftur. "Eru tveir kostir fyrir hendi fyrir þik Grettir, hvárt þú vill heldr fara til þings ok hǽtta á hvern veg til teksk eða hverfa hér aftr. "
Grettir kjöri að fara til þings og svo var að hann fór.Grettir kaus at fara til þings ok svá var at hann fór.Var þetta mál kært af erfingjum hins vegna.Var þetta mál kǽrt af erfingjum ins vegna.Gekk Þorkell til handsala og hélt upp fébótum en Grettir skyldi vera sekur og vera utan þrjá vetur.Gekk Þorkell til handsala ok helt upp fébótum en Grettir skyldi vera sekr ok vera útan þrjá vetr.
En er þeir riðu af þingi höfðingjarnir áðu þeir uppi undir Sleðaási áður en þeir skildu.En er þeir riðu af þingi hǫfðingjarnir áðu þeir uppi undir Sleðaási áðr en þeir skilðu.Þá hóf Grettir stein þann er þar liggur í grasinu og nú heitir Grettishaf.Þá hóf Grettir stein þann er þar liggr í grasinu ok nú heitir Grettishaf.Þá gengu til margir menn að sjá steininn og þótti þeim mikil furða að svo ungur maður skyldi hefja svo mikið bjarg.Þá gengu til margir menn at sjá steininn ok þótti þeim mikil furða at svá ungr maðr skyldi hefja svá mikit bjarg.
Reið Grettir heim til Bjargs og sagði frá föður sínum.Reið Grettir heim til Bjargs ok sagði frá fǫður sínum.Ásmundur tók lítt á og kvað hann óeirðarmann verða mundu.Ásmundr tók lítt á ok kvað hann óeirðarmann verða mundu.
Chapter 17
Hafliði hét maður er bjó á Reyðarfelli á Hvítársíðu.Hafliði hét maðr er bjó á Reyðarfelli á Hvítársíðu.Hann var siglingamaður og átti skip í förum.Hann var siglingamaður ok átti skip í fǫrum.Það stóð uppi í Hvítá.Þat stóð uppi í Hvítá.Sá maður var á skipi með honum er Bárður hét.Sá maðr var á skipi með honum er Bárðr hét.Hann átti konu unga og fríða.Hann átti konu unga ok fríða.
Ásmundur sendi mann til Hafliða að hann skyldi taka við Gretti og sjá um með honum.Ásmundr sendi mann til Hafliða at hann skyldi taka við Gretti ok sjá um með honum.Hafliði kvað sér sagt að maðurinn væri vanstilltur en fyrir sakir vináttu þeirra Ásmundar tók hann við Gretti.Hafliði kvað sér sagt at maðrinn vǽri vanstilltr en fyrir sakir vináttu þeira Ásmundar tók hann við Gretti.Bjóst hann þá til utanferðar.Bjósk hann þá til utanferðar.Engin vildi Ásmundur fararefni fá honum utan hafnest og lítið af vaðmálum.Engin vildi Ásmundr fararefni fá honum útan hafnest ok lítit af vaðmálum.Grettir bað hann fá sér vopn nokkuð.Grettir bað hann fá sér vápn nakkvat.
Ásmundur segir: " Ekki hefir þú mér hlýðinn verið.Ásmundr segir: " Ekki hefir þú mér hlýðinn verit.Veit eg og eigi hvað þú munir það með vopnum vinna er þarft er.Veit ek ok eigi hvat þú munir þat með vopnum vinna er þarft er.Mun eg og þau ekki til láta. "Mun ek ok þau ekki til láta. "
Grettir mælti: " Þá er eigi það að launa sem eigi er gert. "Grettir mǽlti: " Þá er eigi þat at launa sem eigi er gert. "
Síðan skildu þeir feðgar með litlum kærleikum.Síðan skilðu þeir feðgar með litlum kǽrleikum.Margir báðu hann vel fara en fáir aftur koma.Margir báðu hann vel fara en fáir aftr koma.
Móðir hans fylgdi honum á leið.Móðir hans fylgði honum á leið.Og áður þau skildu mælti hún svo: " Eigi ertu svo af garði ger frændi sem eg vildi svo vel borinn maður sem þú ert.Ok áðr þau skilðu mǽlti hon svá: " Eigi ert svá af garði ger frǽndi sem ek vilda svá vel borinn maðr sem þú ert.Þykir mér það mest á skorta að þú hefir ekki vopn það er neytt sé en mér segir svo hugur um að þú munir þeirra við þurfa. "Þykkir mér þat mest á skorta at þú hefir ekki vápn þat er neytt sé en mér segir svá hugr um at þú munir þeira við þurfa. "
Hún tók þá undan skikkju sinni sverð búið.Hon tók þá undan skikkju sinni sverð búit.Það var allgóður gripur.Þat var allgóðr gripr.
Hún mælti þá: " Sverð þetta átti Jökull föðurfaðir minn og hinir fyrri Vatnsdælir og var þeim sigursælt.Hon mǽlti þá: " Sverð þetta átti Jǫkull fǫðurfaðir minn ok inir fyrri Vatnsdælir ok var þeim sigursælt.Vil eg nú gefa þér sverðið og njót vel. "Vil ek nú gefa þér sverðit ok njót vel. "
Grettir þakkaði henni vel gjöfina og kvað sér þetta betra þykja en aðrir fémunir þótt meiri væru.Grettir þakkaði henni vel gjǫfina ok kvað sér þetta betra þykkja en aðrir fémunir þótt meiri vǽri.Síðan fór hann veg sinn en Ásdís bað honum margra hluta.Síðan fór hann veg sinn en Ásdís bað honum margra hluta.
Grettir reið suður um heiði og létti eigi fyrr en hann kom suður yfir heiði.Grettir reið suðr um heiði ok létti eigi fyrr en hann kom suðr yfir heiði.Hafliði tók vel við honum.Hafliði tók vel við honum.Fann hann Gretti og spurði að fararefnum hans.Fann hann Gretti ok spurði at fararefnum hans.
Grettir kvað vísu:Grettir kvað vísu:
Hafliði kvað það sýnt að henni var mest um hann hugað.Hafliði kvað þat sýnt at henni var mest um hann hugat.
Létu þeir í haf þegar þeir voru búnir og byr gaf.Létu þeir í haf þegar þeir váru búnir ok byr gaf.Og er þeir komu út yfir grunn öll undu þeir segl.Ok er þeir kómu út yfir grunn ǫll undu þeir segl.Grettir gerði sér gróf undir bátinum og vildi þaðan hvergi hræra sig, hvorki til austra né að segli að vinna, og ekki starfa það sem hann átti að skipi að gera til jafnaðar við aðra menn.Grettir gerði sér gróf undir bátinum ok vildi þaðan hvergi hrǿra sik, hvorki til austra né at segli at vinna, ok ekki starfa þat sem hann átti at skipi at gera til jafnaðar við aðra menn.Eigi vildi hann og kaupa af sér.Eigi vildi hann ok kaupa af sér.
Þeir sigldu suður um Reykjarnes og svo suður fyrir land.Þeir sigldu suðr um Reykjarnes ok svá suðr fyrir land.Og er landið var horfið fengu þeir rétt mikinn.Ok er landit var horfit fengu þeir rétt mikinn.Skipið var heldur lekt og þoldi illa réttinn.Skipit var heldr lekt ok þolði illa réttinn.Fengu þeir vos mikið.Fengu þeir vos mikit.Grettir lét þá fjúka í kviðlinga.Grettir lét þá fjúka í kviðlinga.Það líkaði mönnum stórilla.Þat líkaði mǫnnum stórilla.
Einn dag var það að veður var bæði hvasst og kalt.Einn dag var þat at veðr var bǽði hvasst ok kalt.Þá kölluðu sveinar, báðu Gretti nú duga " því að oss kólnar á klónum. "Þá kǫlluðu sveinar, báðu Gretti nú duga " því at oss kólnar á klónum. "
Grettir leit upp og mælti:Grettir leit upp ok mǽlti:
Ekki fengu þeir af honum starfann en líkaði nú verr en áður og kváðu hann skyldu taka gjöld á sjálfum sér fyrir níð sitt og lögleysu þá er hann gerði.Ekki fengu þeir af honum starfann en líkaði nú verr en áðr ok kváðu hann skyldu taka gjǫld á sjálfum sér fyrir níð sitt ok lǫgleysu þá er hann gerði.
" Þykir þér betra, " sögðu þeir, " að klappa um kviðinn á konu Bárðar stýrimanns en að gera skyldu þína á skipi og slíkt er óþolanda. "" Þykkir þér betra, " sǫgðu þeir, " at klappa um kviðinn á konu Bárðar stýrimanns en at gera skyldu þína á skipi ok slíkt er óþolanda. "
Veðrið gekk upp að eins.Veðrit gekk upp at eins.Stóðu þeir þá í austri svo að dægrum skipti.Stóðu þeir þá í austri svá at dǿgrum skipti.Þeir heituðust þá við Gretti.Þeir heituðust þá við Gretti.
Og er Hafliði heyrði þetta gekk hann þar að er Grettir lá og mælti: " Eigi þykir mér samkeypi yðvart kaupmanna gott.Ok er Hafliði heyrði þetta gekk hann þar at er Grettir lá ok mǽlti: " Eigi þykkir mér samkeypi yðvart kaupmanna gott.Þú gerir þeim ólög en níðir þá á svo gert ofan en þeir heitast að steypa þér fyrir borð.Þú gerir þeim ólög en níðir þá á svá gert ofan en þeir heitask at steypa þér fyrir borð.Nú er slíkt ótiltækilegt. "Nú er slíkt ótiltækilegt. "
" Því munu þeir eigi ráða tiltektum sínum? " kvað Grettir, " en það vildi eg að eftir dveldist einn eða tveir hjá mér áður en eg gangi fyrir borð. "" Því munu þeir eigi ráða tiltektum sínum? " kvað Grettir, " en þat vilda ek at eftir dveldist einn eða tveir hjá mér áðr en ek ganga fyrir borð. "
" Slíkt er ógeranda, " sagði Hafliði." Slíkt er ógeranda, " sagði Hafliði." Mun oss aldrei vel gefa ef þér berist þetta fyrir." Mun oss aldrei vel gefa ef þér berist þetta fyrir.Mun eg leggja ráð til með þér. "Mun ek leggja ráð til með þér. "
" Hvert er það? " sagði Grettir." Hvert er þat? " sagði Grettir.
" Þeir finna að við þig að þú níðir þá." Þeir finna at við þik at þú níðir þá.Nú vil eg, " sagði Hafliði, " að þú kveðir til mín nokkra níðvísu og má vera að þeir umberi betur við þig. "Nú vil ek, " sagði Hafliði, " at þú kveðir til mín nokkra níðvísu ok má vera at þeir umberi betr við þik. "
" Aldrei kveð eg til þín, " sagði Grettir, " utan gott." Aldrei kveð ek til þín, " sagði Grettir, " útan gott.Geri eg þig ekki líkan kyrpingum. "Geri ek þik ekki líkan kyrpingum. "
Hafliði mælti: " Kveða má svo að fegri sé vísan ef grafin er þótt fyrst sé eigi allfögur. "Hafliði mǽlti: " Kveða má svá at fegri sé vísan ef grafin er þótt fyrst sé eigi allfögur. "
" Þetta hefi eg og nægst til, " sagði Grettir." Þetta hefi ek ok nægst til, " sagði Grettir.
Hafliði fór til þeirra skipverja og mælti: " Mikið er erfiði yðvart og von að yður líki illa við Gretti. "Hafliði fór til þeira skipverja ok mǽlti: " Mikit er erfiði yðvart ok ván at yðr líki illa við Gretti. "
" Verri þykja oss kviðlingar hans en hvetvetna annað, " segja þeir." Verri þykkja oss kviðlingar hans en hvetvetna annat, " segja þeir.
Hafliði mælti þá hátt: " Hann mun og illa af því fara um síðir. "Hafliði mǽlti þá hátt: " Hann mun ok illa af því fara um síðir. "
En er Grettir heyrir Hafliða ámæla sér kvað Grettir vísu:En er Grettir heyrir Hafliða ámǽla sér kvað Grettir vísu:
Kaupmönnum þótti allilla og sögðu að hann skyldi eigi til einskis gera að níða Hafliða bónda.Kaupmǫnnum þótti allilla ok sǫgðu at hann skyldi eigi til einskis gera at níða Hafliða bónda.
Hafliði mælti þá: " Nóga hefir Grettir verðleika til þess þótt þér gerðuð honum nokkra smán en eigi vil eg hafa sæmd mína í veði til móts við illgirni hans og forsjáleysi.Hafliði mǽlti þá: " Nóga hefir Grettir verðleika til þess þótt þér gerðuð honum nokkra smán en eigi vil ek hafa sæmd mína í veði til móts við illgirni hans ok forsjáleysi.Nú munum vér þessa ekki að sinni hefna meðan vér erum í svo miklum háska staddir en minnist þessa þá er þér komið á land ef yður líkar. "Nú munum vér þessa ekki at sinni hefna meðan vér erum í svá miklum háska staddir en minnist þessa þá er þér komið á land ef yðr líkar. "
Þeir segja: " Mun oss eigi mega sem þér?Þeir segja: " Mun oss eigi mega sem þér?Hvað mun oss heldur bíta níð en þig? "Hvat mun oss heldr bíta níð en þik? "
Hafliði bað þá svo gera.Hafliði bað þá svá gera.Þaðan frá vönduðu skipmenn miklu miður um kviðlinga en áður.Þaðan frá vǫnduðu skipmenn miklu miðr um kviðlinga en áðr.Þeir höfðu harða útivist og langa.Þeir hǫfðu harða útivist ok langa.Komu þá lekar að skipinu.Kómu þá lekar at skipinu.Tóku menn þá að lýjast mjög á erfiði.Tóku menn þá at lýjast mjǫk á erfiði.
Stýrimannskona sú hin unga var því jafnan vön að sauma að höndum Gretti og höfðu skipverjar það mjög í fleymingi við hann.Stýrimannskona sú in unga var því jafnan vǫn at sauma at hǫndum Gretti ok hǫfðu skipverjar þat mjǫk í fleymingi við hann.
Hafliði gekk þar til er Grettir lá og kvað vísu:Hafliði gekk þar til er Grettir lá ok kvað vísu:
Grettir stóð skjótt upp og kvað:Grettir stóð skjótt upp ok kvað:
Síðan hljóp hann aftur til þar er þeir voru að austrinum og spurði hvað þeir vildu að hann gerði.Síðan hljóp hann aftr til þar er þeir váru at austrinum ok spurði hvat þeir vildu at hann gerði.Þeir sögðu hann lítið gott gera mundu.Þeir sǫgðu hann lítið gott gera mundu.
Hann segir: " Munur er að mannsliði. "Hann segir: " Munr er at mannsliði. "
Hafliði bað þá eigi neita liði hans " má vera að hann þykist leysa sínar hendur ef hann býður lið sitt. "Hafliði bað þá eigi neita liði hans " má vera at hann þykisk leysa sínar hendr ef hann býðr lið sitt. "
Þá var ekki dæluaustur á hafskipum.Þá var ekki dæluaustur á hafskipum.Kölluðu menn það byttuaustur eða stampaustur.Kǫlluðu menn þat byttuaustr eða stampaustr.Hann var bæði vossamur og erfiður.Hann var bǽði vossamr ok erfiðr.Skyldi þar hafa byttur tvær.Skyldi þar hafa byttur tvǽr.Fór þá önnur niður er önnur fór upp.Fór þá ǫnnur niðr er ǫnnur fór upp.Sveinar báðu að Grettir skyldi sökkva byttunum, kváðu nú reyna skyldu hvað hann mætti.Sveinar báðu at Grettir skyldi sökkva byttunum, kváðu nú reyna skyldi hvat hann mǽtti.Hann segir að lítil raun mundi best um það.Hann segir at lítil raun mundi bezt um þat.Fer hann þá niður og sökkti byttunum og voru þá fengnir til tveir að ausa móts við hann.Ferr hann þá niðr ok sökkti byttunum ok váru þá fengnir til tveir at ausa móts við hann.Héldust þeir eigi lengi við áður þeir voru yfirkomnir af mæði.Heldusk þeir eigi lengi við áðr þeir váru yfirkomnir af mǿði.Þá gengu til fjórir og allt á sömu leið.Þá gengu til fjórir ok allt á sǫmu leið.Svo segja sumir menn að átta jusu þeir við hann áður en lauk.Svá segja sumir menn at átta jósu þeir við hann áðr en lauk.Var þá og upp ausið skipið.Var þá ok upp ausit skipit.Þaðan af skiptist mjög um orðalag kaupmanna við Gretti því að þeir sáu hvað hann átti undir sér fyrir afls sakir.Þaðan af skiptist mjǫk um orðalag kaupmanna við Gretti því at þeir sá hvat hann átti undir sér fyrir afls sakir.Var hann og þaðan frá hinn fræknasti til liðs, hvers sem við þurfti.Var hann ok þaðan frá inn fræknasti til liðs, hvers sem við þurfti.
Ber þá nú austur í haf.Berr þá nú austr í haf.Lágu á myrkur mikil.Lágu á myrkur mikil.Fundu þeir eigi fyrr eina nótt en þeir sigldu upp á sker skipinu svo að undan gekk undirhluturinn.Fundu þeir eigi fyrr eina nótt en þeir sigldu upp á sker skipinu svá at undan gekk undirhlutrinn.Var þá hrundið bátnum og fluttar af konur og allt það er laust var.Var þá hrundit bátinum ok fluttar af konur ok allt þat er laust var.Þar var hólmur lítil skammt frá þeim og færðu þangað föng sín sem þeir komust við um nóttina.Þar var hólmur lítil skammt frá þeim ok fǿrðu þangat fǫng sín sem þeir kómusk við um nóttina.
En er lýsa tók áttu þeir um að tala hvar þeir voru komnir.En er lýsa tók áttu þeir um at tala hvar þeir váru komnir.Kenndust þeir þá við sem áður höfðu farið milli landa að þeir voru komnir að Sunnmæri í Noregi.Kenndusk þeir þá við sem áðr hǫfðu farit milli landa at þeir váru komnir at Sunnmǿri í Noregi.Þar var ein ey skammt frá þeim til meginlands er heitir Háramarsey.Þar var ein ey skammt frá þeim til meginlands er heitir Háramarsey.Þar var byggð mikil í eyjunni.Þar var byggð mikil í eyjunni.Þar var og lends manns ból.Þar var ok lends manns ból.
Chapter 18
Þorfinnur hét lendur maður sá er þar átti bú í eyjunni.Þorfinnr hét lendr maðr sá er þar átti bú í eyjunni.Hann var son Kárs hins gamla er þar hafði lengi búið.Hann var son Kárs ins gamla er þar hafði lengi búit.Þorfinnur var höfðingi mikill.Þorfinnr var hǫfðingi mikill.
Og er alljóst var orðið sáu menn til úr eyjunni að kaupmenn voru nauðuglega staddir.Ok er alljóst var orðit sá menn til ór eyjunni at kaupmenn váru nauðuglega staddir.Var þá sagt til Þorfinni.Var þá sagt til Þorfinni.Hann brá við skjótt og lét setja fram karfa stóran er hann átti.Hann brá við skjótt ok lét setja fram karfa stóran er hann átti.Reru sextán menn á borð.Reru sextán menn á borð.Þeir voru á karfanum nærri þrír tigir manna, fóru til sem hvatast og burgu fé kaupmanna en hafskipið sökk niður.Þeir váru á karfanum nǽrri þrír tigir manna, fóru til sem hvatast ok burgu fé kaupmanna en hafskipit sǫkk niðr.Týndist þar mikið góss.Týndisk þar mikit góss.Þorfinnur flutti alla menn heim af skipinu til sín.Þorfinnr flutti alla menn heim af skipinu til sín.Voru þeir þar viku og þurrkuðu varning sinn.Váru þeir þar viku ok þurrkuðu varning sinn.Síðan fóru kaupmenn suður í land og fóru þeir úr sögunni.Síðan fóru kaupmenn suðr í land ok fóru þeir ór sǫgunni.
Grettir var eftir hjá Þorfinni og lét lítið um sig.Grettir var eftir hjá Þorfinni ok lét lítit um sik.Hann var fátalaður lengstum.Hann var fátalaðr lengstum.Þorfinnur lét gefa honum mat og gaf sér ekki mikið að honum.Þorfinnr lét gefa honum mat ok gaf sér ekki mikit at honum.Grettir var honum ófylgjusamur og vildi eigi ganga með honum úti á daginn.Grettir var honum ófylgjusamr ok vildi eigi ganga með honum úti á daginn.Það líkaði illa Þorfinni en nennti þó eigi að kviðja honum mat.Þat líkaði illa Þorfinni en nennti þó eigi at kviðja honum mat.Þorfinnur var híbýlaprúður og gleðimaður mikill.Þorfinnr var híbýlaprúðr ok gleðimaðr mikill.Vildi hann og að aðrir menn væru glaðir.Vildi hann ok at aðrir menn vǽri glaðir.
Grettir var húsgöngull og fór á aðra bæi þar í eynni.Grettir var húsgöngull ok fór á aðra bǿi þar í eyjunni.Auðunn hét maður er bjó þar sem heitir á Vindheimi.Auðunn hét maðr er bjó þar sem heitir á Vindheimi.Þangað fór Grettir daglega og gerði sér kært við hann.Þangat fór Grettir daglega ok gerði sér kǽrt við hann.Sat Grettir þar jafnan á dag fram.Sat Grettir þar jafnan á dag fram.
Það var eitt kveld harðla síð er Grettir bjóst heim að ganga að hann sá eld mikinn gjósa upp á nesi því er niður var frá bæ Auðunar.Þat var eitt kveld harðla síð er Grettir bjósk heim at ganga at hann sá eld mikinn gjósa upp á nesi því er niðr var frá bǿ Auðunar.Grettir spurði eftir hvað nýjungu það væri.Grettir spurði eftir hvat nýjungu þat vǽri.Auðunn kvað honum ekki á liggja það að vita.Auðunn kvað honum ekki á liggja þat at vita.
" Það mundi mælt, sagði Grettir, " ef slíkt sæist á voru landi að þar brynni af fé. "" Þat myndi mǽlt, sagði Grettir, " ef slíkt sæist á váru landi at þar brynni af fé. "
Bóndi svarar: " Sá einn mun fyrir þeim eldi ráða að eigi mun gagn í um að forvitnast. "Bóndi svarar: " Sá einn mun fyrir þeim eldi ráða at eigi mun gagn í um at forvitnast. "
" Þó vil eg vita, " segir Grettir." Þó vil ek vita, " segir Grettir.
" Þar á nesinu stendur haugur, " segir Auðunn, " en þar var í lagður Kár hinn gamli, faðir Þorfinns." Þar á nesinu stendr haugr, " segir Auðunn, " en þar var í lagðr Kár inn gamli, faðir Þorfinns.Áttu þeir feðgar fyrst eitt bóndaból í eynni en síðan Kár dó hefir hann svo aftur gengið að hann hefir eytt á burt öllum bændum þeim er hér áttu jarðir svo að nú á Þorfinnur einn alla eyna og öngum verður þeim mein að þessu er Þorfinnur heldur hendi yfir. "Áttu þeir feðgar fyrst eitt bóndaból í eyjunni en síðan Kár dó hefir hann svá aftr gengit at hann hefir eytt á brott ǫllum bóndum þeim er hér áttu jarðir svá at nú á Þorfinnr einn alla eyna ok öngum verðr þeim mein at þessu er Þorfinnr heldr hendi yfir. "
Grettir kvað hann vel hafa sagt " mun eg hér koma á morgun og lát til reiðu graftól. "Grettir kvað hann vel hafa sagt " mun ek hér koma á morgun ok lát til reiðu graftól. "
" Let eg þig, " segir Auðunn, " að fást þar við því að eg veit að Þorfinnur mun fjandskap á þig leggja. "" Lǽt ek þik, " segir Auðunn, " at fást þar við því at ek veit at Þorfinnr mun fjandskap á þik leggja. "
Grettir kvaðst mundu hætta á það.Grettir kvazk mundu hǽtta á þat.
Nú leið af nóttin.Nú leið af nóttin.Kemur Grettir þar snemma.Kemr Grettir þar snemma.Voru þá til reiðu graftólin.Váru þá til reiðu graftólin.Fer bóndi með honum til haugsins.Ferr bóndi með honum til haugsins.
Grettir braut nú hauginn og var að mikilvirkur, léttir eigi fyrr en hann kemur að viðum.Grettir braut nú hauginn ok var at mikilvirkr, léttir eigi fyrr en hann kemr at viðum.Var þá mjög áliðinn dagurinn.Var þá mjǫk áliðinn dagrinn.Síðan reif hann upp viðuna.Síðan reif hann upp viðinn.Auðunn latti hann þá mjög að ganga í hauginn.Auðunn latti hann þá mjǫk at ganga í hauginn.
Grettir bað hann geyma festar " en eg mun forvitnast hvað hér býr fyrir. "Grettir bað hann geyma festar " en ek mun forvitnast hvat hér býr fyrir. "
Gekk Grettir þá í hauginn.Gekk Grettir þá í hauginn.Var þar myrkt og þeygi þefgott.Var þar myrkt ok þeygi þefgott.Leitast hann nú fyrir hversu háttað var.Leitask hann nú fyrir hversu háttat var.Hann fann hestbein og síðan drap hann sér við stólbrúðar og fann að þar sat maður á stóli.Hann fann hestbein ok síðan drap hann sér við stólbrúðar ok fann at þar sat maðr á stóli.Þar var fé mikið í gulli og silfri borið saman og einn kistill settur undir fætur honum, fullur af silfri.Þar var fé mikit í gulli ok silfri borit saman ok einn kistill settr undir fǿtr honum, fullr af silfri.Grettir tók þetta fé allt og bar til festar.Grettir tók þetta fé allt ok bar til festar.Og er hann gekk utar eftir haugnum var gripið til hans fast.Ok er hann gekk utar eftir hauginum var gripit til hans fast.Lét hann þá laust féð en réðst í mót þeim og tókust þeir þá til heldur óþyrmilega.Lét hann þá laust féit en rézk í mót þeim ok tókusk þeir þá til heldr óþyrmilega.Gekk nú upp allt það er fyrir varð.Gekk nú upp allt þat er fyrir varð.Sótti haugbúinn með kappi.Sótti haugbúinn með kappi.Grettir fór undan lengi og þar kemur að hann sér að eigi mun duga að hlífast við.Grettir fór undan lengi ok þar kemr at hann sér at eigi mun duga at hlífast við.Sparir nú hvorgi annan.Sparir nú hvorgi annan.Færast þeir þangað er hestbeinin voru.Fǿrask þeir þangat er hestbeinin váru.Kipptust þeir þar um lengi og fóru ýmsir á kné en svo lauk að haugbúinn féll á bak aftur og varð af því dykur mikill.Kipptust þeir þar um lengi ok fóru ýmsir á kné en svá lauk at haugbúinn fell á bak aftr ok varð af því dykur mikill.Þá hljóp Auðunn frá festarhaldinu og ætlaði að Grettir mundi dauður.Þá hljóp Auðunn frá festarhaldinu ok ǽtlaði at Grettir myndi dauðr.Grettir brá nú sverðinu Jökulsnaut og hjó á hálsinn haugbúanum svo að af tók höfuðið.Grettir brá nú sverðinu Jökulsnaut ok hjó á hálsinn haugbúanum svá at af tók hǫfuðit.Setti hann það við þjó honum.Setti hann þat við þjó honum.Grettir gekk síðan til festar með féið og var Auðunn allur í brottu.Grettir gekk síðan til festar með féit ok var Auðunn allr í brottu.Varð hann þá að handstyrkja upp festina.Varð hann þá at handstyrkja upp festina.Hann hafði hnýtt fénu í snæri og dró það upp síðar.Hann hafði hnýtt fénu í snǿri ok dró þat upp síðar.
Grettir var orðinn stirður mjög af sameign þeirra Kárs, snýr nú heim til bæjar Þorfinns með féð.Grettir var orðinn stirðr mjǫk af sameign þeira Kárs, snýr nú heim til bǿjar Þorfinns með féit.Þá var fólk allt undir borð komið.Þá var fólk allt undir borð komit.Þorfinnur hvessti á Gretti augun er hann kom í drykkjustofuna og spurði hvað hann ætti svo nauðsynlegt að starfa að hann geymdi eigi hátta með öðrum mönnum.Þorfinnr hvessti á Gretti augun er hann kom í drykkjustofuna ok spurði hvat hann ǽtti svá nauðsynlegt at starfa at hann geymdi eigi hátta með ǫðrum mǫnnum.
Grettir mælti: " Mart er smátt það er til ber á síðkveldum. "Grettir mǽlti: " Margt er smátt þat er til berr á síðkveldum. "
Lagði hann þá fram á borðið fé það allt er hann hafði tekið úr hauginum.Lagði hann þá fram á borðit fé þat allt er hann hafði tekit ór hauginum.Einn gripur var sá er Gretti stóðu mest augu til.Einn gripr var sá er Gretti stóðu mest augu til.Það var eitt sax, svo gott vopn að aldrei kveðst hann séð hafa betra.Þat var eitt sax, svá gott vápn at aldrei kvezk hann sét hafa betra.Það lét hann síðast fram.Þat lét hann síðast fram.Þorfinnur varð léttbrúnn við er hann sá féið og saxið því að það var menjagripur þeirra og hafði aldrei úr ætt gengið.Þorfinnr varð léttbrúnn við er hann sá féit ok saxit því at þat var menjagripur þeira ok hafði aldrei ór ǽtt gengit.
" Hvaðan kom þér fé þetta? " sagði Þorfinnur." Hvaðan kom þér fé þetta? " sagði Þorfinnr.
Grettir kvað þá vísu:Grettir kvað þá vísu:
Þorfinnur svarar: " Ekki mun þér allt í augu blæða og öngvan hefir þessa fýst fyrr að brjóta hauginn.Þorfinnr svarar: " Ekki mun þér allt í augu blǿða ok öngvan hefir þessa fýst fyrr at brjóta hauginn.En fyrir því að eg veit að það fé er illa komið er fólgið er í jörðu eða í hauga borið þá mun eg ekki gefa þér hér skuld fyrir með því að þú færðir mér.En fyrir því at ek veit at þat fé er illa komit er fólgit er í jǫrðu eða í hauga borit þá mun ek ekki gefa þér hér skuld fyrir með því at þú fǿrðir mér.Eða hvar náðir þú saxinu góða? "Eða hvar náðir þú saxinu góða? "
Grettir segir og kvað:Grettir segir ok kvað:
Þorfinnur svarar: " Vel er til mælt en sýna skaltu nokkuð áður það er frægð þyki í vera en eg gefi þér saxið því að það fékk eg aldrei af föður mínum meðan hann lifði. "Þorfinnr svarar: " Vel er til mǽlt en sýna skalt nǫkkut áðr þat er frǽgð þyki í vera en ek gefa þér saxit því at þat fekk ek aldrei af fǫður mínum meðan hann lifði. "
Grettir svarar: " Eigi má vita hverjum að mestu gagni kemur um það er lýkur. "Grettir svarar: " Eigi má vita hverjum at mestu gagni kemr um þat er lýkur. "
Þorfinnur tók við fénu og geymdi saxið hjá sæng sinni.Þorfinnr tók við fénu ok geymdi saxit hjá sǽng sinni.Leið svo veturinn framan til jóla að ekki bar fleira til frásagna.Leið svá vetrinn framan til jóla at ekki bar fleira til frásagna.
Chapter 19
Þetta sumar hið næsta bjóst Eiríkur jarl Hákonarson úr landi vestur til Englands á fund Knúts konungs hins ríka mágs síns en hann setti eftir til ríkis í Noregi Hákon jarl son sinn og fékk hann í hendur Sveini jarli bróður sínum til forsjá og ríkisstjórnar því að Hákon var barn að aldri.Þetta sumar it nǽsta bjósk Eiríkr jarl Hákonarson ór landi vestr til Englands á fund Knúts konungs ins ríka mágs síns en hann setti eftir til ríkis í Noregi Hákon jarl son sinn ok fekk hann í hendr Sveini jarli bróður sínum til forsjá ok ríkisstjórnar því at Hákon var barn at aldri.
En áður Eiríkur jarl fór úr landi stefndi hann til sín lendum mönnum og ríkum bóndum.En áðr Eiríkr jarl fór ór landi stefndi hann til sín lendum mǫnnum ok ríkum bóndum.Töluðu þeir mart um lög og landsskipun því að Eiríkur jarl var stjórnsamur.Tǫluðu þeir margt um lǫg ok landsskipun því at Eiríkr jarl var stjórnsamr.Þótti mönnum það mikill ósiður í landinu að úthlaupsmenn eða berserkir skoruðu á hólm göfgum mönnum til fjár eða kvenna.Þótti mǫnnum þat mikill ósiður í landinu at úthlaupsmenn eða berserkir skoruðu á hólm gǫfgum mǫnnum til fjár eða kvenna.Skyldu hvorir ógildir falla sem féllu fyrir öðrum.Skuldu hvorir ógildir falla sem fellu fyrir ǫðrum.Fengu margir af þessu smán og fjármissu en sumir líftjón með öllu og því tók Eiríkur jarl af allar hólmgöngur í Noregi.Fengu margir af þessu smán ok fjármissu en sumir líftjón með ǫllu ok því tók Eiríkr jarl af allar hólmgöngur í Noregi.Hann gerði og útlaga alla ránsmenn og berserki þá sem með óspektir fóru.Hann gerði ok útlaga alla ránsmenn ok berserki þá sem með óspektir fóru.Var í þessari skipan og ráðagerð með jarli Þorfinnur Kársson úr Háramarsey því að hann var vitur maður og kær vinur jarla.Var í þessari skipan ok ráðagerð með jarli Þorfinnr Kársson ór Háramarsey því at hann var vitr maðr ok kǽr vinr jarla.
Tveir bræður eru nefndir til að verstir voru.Tveir brǿðr eru nefndir til at verstir váru.Hét annar Þórir þömb en annar Ögmundur illi.Hét annarr Þórir þömb en annarr Ǫgmundr illi.Þeir voru háleyskir að ætt, meiri og sterkari en aðrir menn.Þeir váru háleyskir at ǽtt, meiri ok sterkari en aðrir menn.Þeir gengu berserksgang og eirðu öngu þegar þeir reiddust.Þeir gengu berserksgang ok eirðu öngu þegar þeir reiddusk.Þeir tóku á burt konur manna og höfðu við hönd sér viku eða hálfan mánuð og færðu síðan aftur þeim sem áttu.Þeir tóku á brott konur manna ok hǫfðu við hǫnd sér viku eða hálfan mánuð ok fǿrðu síðan aftr þeim sem áttu.Þeir rændu hvar sem þeir koma eða gerðu aðrar óspektir.Þeir rǽntu hvar sem þeir koma eða gerðu aðrar óspektir.Eiríkur jarl gerði þá útlæga fyrir endilangan Noreg.Eiríkr jarl gerði þá útlǽga fyrir endilangan Noreg.Gekk Þorfinnur mest manna fyrir sekt þeirra.Gekk Þorfinnr mest manna fyrir sekt þeira.Þóttust þeir honum eiga fullan fjandskap að gjalda.Þóttust þeir honum eiga fullan fjandskap at gjalda.Síðan fór jarl úr landi sem segir í sögu hans en Sveinn jarl hafði yfirvald í Noregi og ríki.Síðan fór jarl ór landi sem segir í sǫgu hans en Sveinn jarl hafði yfirvald í Nóregi ok ríki.
Þorfinnur fór heim til bús síns og sat heima mjög til jóla sem fyrr er sagt.Þorfinnr fór heim til bús síns ok sat heima mjǫk til jóla sem fyrr er sagt.Í móti jólum býst Þorfinnur að fara til bús síns þangað sem hét í Slysfirði.Í móti jólum býsk Þorfinnr at fara til bús síns þangat sem hét í Slysfirði.Það er á meginlandi.Þat er á meginlandi.Hafði hann boðað þangað mörgum vinum sínum.Hafði hann boðat þangat mǫrgum vinum sínum.Húsfreyja Þorfinns mátti eigi fara með bónda því að dóttir þeirra frumvaxta lá sjúk og voru þær báðar heima.Húsfreyja Þorfinns mátti eigi fara með bónda því at dóttir þeira frumvaxta lá sjúk ok váru þǽr báðar heima.Grettir var heima og húskarlar átta.Grettir var heima ok húskarlar átta.Þorfinnur fór nú við þrjá tigu frelsingja til jólaveislunnar.Þorfinnr fór nú við þrjá tigu frelsingja til jólaveislunnar.Var þar hinn mesti mannfagnaður og gleði.Var þar inn mesti mannfagnaður ok gleði.
Nú kemur aðfangadagur jóla.Nú kemr aðfangadagur jóla.Þá var veður bjart og kyrrt.Þá var veðr bjart ok kyrrt.Grettir var lengstum úti um daginn og sá að skip fór suður og norður með landi því að hver sótti til annars þangað sem samdrykkjan var sett.Grettir var lengstum úti um daginn ok sá at skip fór suðr ok norðr með landi því at hverr sótti til annars þangat sem samdrykkjan var sett.Bóndadóttur var þá batnað svo að hún gekk með móður sinni.Bóndadóttur var þá batnat svá at hon gekk með móður sinni.Leið nú á daginn.Leið nú á daginn.
Þá sá Grettir að skip reri að eynni.Þá sá Grettir at skip reri at eyjunni.Það var ekki mikið og skarað skjöldum milli stafna.Þat var ekki mikit ok skarat skjǫldum milli stafna.Skipið var steint fyrir ofan sjá.Skipit var steint fyrir ofan sjá.Þeir reru knálega og stefndu að naustum Þorfinns.Þeir reru knálega ok stefndu at naustum Þorfinns.Og er skipið kenndi niður hljópu þeir fyrir borð sem á voru.Ok er skipit kenndi niðr hljópu þeir fyrir borð sem á váru.Grettir hafði tölu á mönnum þessum að þeir voru tólf saman.Grettir hafði tölu á mǫnnum þessum at þeir váru tólf saman.Ekki þótti honum þeir friðlega láta.Ekki þótti honum þeir friðlega láta.Þeir tóku upp skip sitt og báru af sjó.Þeir tóku upp skip sitt ok báru af sjó.Eftir það hlupu þeir að naustinu.Eftir þat hljópu þeir at naustinu.Þar stóð inni karfinn Þorfinns sá hinn stóri.Þar stóð inni karfinn Þorfinns sá inn stóri.Hann settu aldrei færri menn á sjó en þrír tigir en þeir tólf rykktu honum þegar fram á fjörugrjótið.Hann settu aldrei færri menn á sjó en þrír tigir en þeir tólf rykktu honum þegar fram á fjörugrjótið.Síðan tóku þeir upp sitt skip og báru inn í naustið.Síðan tóku þeir upp sitt skip ok báru inn í naustit.
Þá þóttist Grettir sjá að þeir mundu ætla að bjóða sér sjálfir beina.Þá þóttist Grettir sjá at þeir mundu ætla at bjóða sér sjálfir beina.Hann gekk þá til móts við þá og fagnaði þeim vel og spyr hverjir þeir væru eða hversu formaður þeirra hét.Hann gekk þá til móts við þá ok fagnaði þeim vel ok spyrr hverir þeir vǽri eða hversu formaðr þeira hét.
Sá svarar skjótt er til var mælt og kvaðst heita Þórir og kallaður þömb, og bróðir hans Ögmundur og aðrir kompánar þeirra.Sá svarar skjótt er til var mǽlt ok kvazk heita Þórir ok kallaðr þömb, ok bróðir hans Ǫgmundr ok aðrir kompánar þeira.
" Vænti eg, " segir Þórir, " að Þorfinnur húsbóndi yðvar hafi heyrt vor getið eða hvort er hann heima? "" Vǽnti ek, " segir Þórir, " at Þorfinnr húsbóndi yðvar hafi heyrt vár getit eða hvárt er hann heima? "
Grettir svarar: " Gæfumenn miklir munuð þér vera því að þér hafið hér góða aðkomu ef þeir eru mennirnir sem eg ætla.Grettir svarar: " Gǽfumenn miklir munuð þér vera því at þér hafið hér góða aðkomu ef þeir eru menninir sem ek ǽtla.Bóndi er heiman farinn með alla heimamenn þá sem frjálsir eru og ætlar eigi heim fyrr en að bak jólunum.Bóndi er heiman farinn með alla heimamenn þá sem frjálsir eru ok ǽtlar eigi heim fyrr en at baki jólunum.Húsfreyja er heima og bóndadóttir.Húsfreyja er heima ok bóndadóttir.Og ef eg þættist nokkurn mótgang eiga að gjalda þá vildi eg þann veg að koma því að hér er hvetvetna það er hafa þarf, bæði öl og annar fagnaður. "Ok ef ek þættist nokkurn mótgang eiga at gjalda þá vilda ek þann veg at koma því at hér er hvetvetna þat er hafa þarf, bǽði ǫl ok annarr fagnaður. "
Þórir þagði meðan Grettir lét ganga töluna.Þórir þagði meðan Grettir lét ganga töluna.Síðan mælti hann til Ögmundar: " Fór nokkuð fjarri því sem eg gat til? " sagði hann, " og væri mér það í hug að hefna Þorfinni er hann hefir gert oss útlaga.Síðan mǽlti hann til Ǫgmundar: " Fór nǫkkut fjarri því sem ek gat til? " sagði hann, " ok vǽri mér þat í hug at hefna Þorfinni er hann hefir gert oss útlaga.Er þessi maður og góður af tíðindum.Er þessi maðr ok góðr af tíðindum.Þurfum vér eigi að togast eftir orðum við hann. "Þurfum vér eigi at togast eftir orðum við hann. "
" Orða sinna á hver ráð, " sagði Grettir, " og gera skal eg yður slíkan forbeina sem eg má og gangið heim með mér. "" Orða sinna á hver ráð, " sagði Grettir, " ok gera skal ek yðr slíkan forbeina sem ek má ok gangið heim með mér. "
Þeir báðu hann hafa þökk fyrir, kváðust hans boði hlíta mundu.Þeir báðu hann hafa þǫkk fyrir, kváðusk hans boði hlíta mundu.En er þeir komu heim að bænum tók Grettir í hönd Þóri og leidd hann til stofu.En er þeir kómu heim at bǿnum tók Grettir í hǫnd Þóri ok leiddi hann til stofu.Grettir var þá málreifur mjög.Grettir var þá málreifr mjǫk.Húsfreyja var í stofunni og lét tjalda hana og búast um vel.Húsfreyja var í stofunni ok lét tjalda hana ok búast um vel.En er hún heyrði til Grettis nam hún staðar á gólfinu og spurði hverjum Grettir fagnaði svo alvarlega.En er hon heyrði til Grettis nam hon staðar á gólfinu ok spurði hverjum Grettir fagnaði svá alvarlega.
Grettir svarar: " Það er ráð húsfreyja að taka vel við gestum.Grettir svarar: " Þat er ráð húsfreyja at taka vel við gestum.Hér er kominn Þórir bóndi þömb og þeir tólf saman og ætla hér að sitja um jólin.Hér er kominn Þórir bóndi þömb ok þeir tólf saman ok ǽtla hér at sitja um jólin.Er það allgott því að vér áttum heldur fámennt áður. "Er þat allgott því at vér áttum heldr fámennt áðr. "
Hún svarar: " Eigi tel eg þá með bóndum eða góðum mönnum því að þeir eru hinir verstu ránsmenn og illvirkjar.Hon svarar: " Eigi tel ek þá með bóndum eða góðum mǫnnum því at þeir eru inir verstu ránsmenn ok illvirkjar.Vildi eg gjarna hafa gefið til mikinn hlut eigu minnar að þeir hefðu hér eigi komið í þetta sinn.Vilda ek gjarna hafa gefit til mikinn hlut eigu minnar at þeir hefði hér eigi komit í þetta sinn.Launar þú og illa Þorfinni fyrir það er hann tók þig af skipbroti félausan og hefir haldið þig í vetur sem frjálsan mann. "Launar þú ok illa Þorfinni fyrir þat er hann tók þik af skipbroti félausan ok hefir haldit þik í vetr sem frjálsan mann. "
Grettir svarar: " Réttar er nú fyrst að taka vosklæði af gestunum en að ámæla mér.Grettir svarar: " Réttar er nú fyrst at taka vosklæði af gestunum en at ámǽla mér.Þess mun lengi kostur. "Þess mun lengi kostr. "
Þórir mælti þá: " Ver eigi stygg húsfreyja.Þórir mǽlti þá: " Ver eigi stygg húsfreyja.Enginn missir skal þér í verða þó að bóndi sé eigi heima því að fá skal mann í stað hans og svo dóttur þinni og öllum heimakonum. "Enginn missir skal þér í verða þó at bóndi sé eigi heima því at fá skal mann í stað hans ok svá dóttur þinni ok ǫllum heimakonum. "
" Slíkt er karlmannlega talað, " segir Grettir, " mega þær þá eigi yfir sinn hlut sjá. "" Slíkt er karlmannlega talat, " segir Grettir, " megu þǽr þá eigi yfir sinn hlut sjá. "
Nú stukku fram konur allar og sló á þær óhug miklum og gráti.Nú stukku fram konur allar ok sló á þǽr óhug miklum ok gráti.
Grettir mælti til berserkja: " Seljið mér það í hendur sem þér viljið af leggja, vopn og vosklæði, því að eigi mun oss fólkið stýrilátt meðan það er óhrætt. "Grettir mǽlti til berserkja: " Seljið mér þat í hendr sem þér vilið af leggja, vápn ok vosklæði, því at eigi mun oss fólkit stýrilátt meðan þat er óhrǽtt. "
Þórir kvaðst eigi hirða hvað konur nögguðu " en mikinn mun eigum vér að gera þín eða annarra heimamanna.Þórir kvazk eigi hirða hvat konur nögguðu " en mikinn mun eigum vér at gera þín eða annarra heimamanna.Líst mér sem vér munum þig hafa að trúnaðarmanni. "Lízk mér sem vér munum þik hafa at trúnaðarmanni. "
" Sjáið þér fyrir því, " sagði Grettir, " en eigi geri eg mér alla menn jafna. "" Sjáið þér fyrir því, " sagði Grettir, " en eigi geri ek mér alla menn jafna. "
Síðan lögðu þeir af flest öll vopn.Síðan lǫgðu þeir af flest ǫll vápn.
Eftir það mælti Grettir: " Ráðlegt þykir mér að þér farið til borðs og drekkið nokkuð því að yður mun þyrsta af róðri. "Eftir þat mǽlti Grettir: " Ráðlegt þykkir mér at þér farið til borðs ok drekkið nǫkkut því at yðr mun þyrsta af róðri. "
Þeir kváðust þess albúnir en sögðu sér ókunnigt til kjallara.Þeir kváðusk þess albúnir en sǫgðu sér ókunnigt til kjallara.Grettir spurði hvort þeir vildu hlíta hans forsjá og umgangi.Grettir spurði hvárt þeir vildu hlíta hans forsjá ok umgangi.Berserkir létust það gjarna vilja.Berserkir létusk þat gjarna vilja.Grettir fer til og sækir öl og gefur þeim að drekka.Grettir ferr til ok sǿkir ǫl ok gefr þeim at drekka.Þeir voru mjög móðir og sulgu stórum.Þeir váru mjǫk móðir ok sulgu stórum.Lætur hann óspart ölið, það er áfengast var til, og gekk því lengi.Lǽtr hann óspart ǫlit, þat er áfengast var til, ok gekk því lengi.Hann segir þeim og margar kátlegar sögur.Hann segir þeim ok margar kátlegar sǫgur.Varð af þessu öllu saman háreysti til þeirra að heyra.Varð af þessu ǫllu saman háreysti til þeira at heyra.Eigi fýsti heimamenn til þeirra að koma.Eigi fýsti heimamenn til þeira at koma.
Þá mælti Þórir: " Eigi hefi eg þann mann fundið ókunnan er svo vel vildi við oss gera sem þessi maður eða hver laun viltu af oss félögum þiggja fyrir þína þjónustu? "Þá mǽlti Þórir: " Eigi hefi ek þann mann fundið ókunnan er svá vel vildi við oss gera sem þessi maðr eða hver laun vill af oss félǫgum þiggja fyrir þína þjónustu? "
Grettir svarar: " Eigi ætla eg hér til launa fyrir að svo gervu en ef vér erum þvílíkir vinir þá er þér farið á burt sem nú horfist þá mun eg ráðast til lags með yður.Grettir svarar: " Eigi ǽtla ek hér til launa fyrir at svá gervu en ef vér erum þvílíkir vinir þá er þér farið á brott sem nú horfisk þá mun ek ráðast til lags með yðr.En þó að eg megi minna en einnhver yðvar þá mun eg eigi letja stórræðanna. "En þó at ek mega minna en einnhver yðvar þá mun ek eigi letja stórrǽðanna. "
Þeir urðu mjög glaðir við og vildu þegar binda félag sitt með fastmælum.Þeir urðu mjǫk glaðir við ok vildu þegar binda félag sitt með fastmǽlum.
Grettir kvað það eigi skyldu " því að það er satt sem mælt er að öl er annar maður og skal eigi bráðabug að þessu gera framar en áður hef eg sagt.Grettir kvað þat eigi skyldu " því at þat er satt sem mǽlt er at ǫl er annarr maðr ok skal eigi bráðabug at þessu gera framar en áðr hefi ek sagt.Erum vér litlir skapdeildarmenn hvorirtveggju. "Erum vér lítlir skapdeildarmenn hvárirtveggju. "
Þeir sögðust eigi ætla þessu að bregða.Þeir sǫgðusk eigi ætla þessu at bregða.Leið nú á kveldið svo að mjög tók að myrkva.Leið nú á kveldit svá at mjǫk tók at myrkva.Þá sér Grettir að þeir gerast mæddir nokkuð af drykknum.Þá sér Grettir at þeir gerask mǿddir nǫkkut af drykknum.
Hann mælti þá: " Þykir yður eigi mál að fara til svefns? "Hann mǽlti þá: " Þykkir yðr eigi mál at fara til svefns? "
Þórir kvað svo vera skyldu " og skal efna það er eg hét húsfreyju. "Þórir kvað svá vera skyldu " ok skal efna þat er ek hét húsfreyju. "
Grettir gekk fram og mælti hátt: " Gangið til sængur, konur, " segir hann, " svo vill Þórir bóndi skipa. "Grettir gekk fram ok mǽlti hátt: " Gangið til sǽngur, konur, " segir hann, " svá vill Þórir bóndi skipa. "
Þær báðu honum ills á móti.Þǽr báðu honum ills á móti.Var hinn mesti úlfaþytur til þeirra að heyra.Var inn mesti úlfaþytur til þeira at heyra.Berserkir komu fram í þessu.Berserkir kómu fram í þessu.
Grettir mælti: " Göngum vér út og mun eg sýna yður fatabúr Þorfinns. "Grettir mǽlti: " Gǫngum vér út ok mun ek sýna yðr fatabúr Þorfinns. "
Þeir létu það leiðast.Þeir létu þat leiðast.Komu þeir að útibúri ákaflega stóru.Kómu þeir at útibúri ákaflega stóru.Þar voru á útidyr og sterkur lás fyrir.Þar váru á útidyr ok sterkr lás fyrir.Það var allsterkt hús.Þat var allsterkt hús.Þar var hjá salerni mikið og sterkt og eitt skjaldþili milli húsanna.Þar var hjá salerni mikit ok sterkt ok eitt skjaldþili milli húsanna.Húsin stóðu hátt og var nokkurt rið upp að ganga.Húsin stóðu hátt ok var nokkurt rið upp at ganga.Berserkir gerðust nú umfangsmiklir og stokuðu Gretti.Berserkir gerðusk nú umfangsmiklir ok stokuðu Gretti.Hann fór undan í flæmingi og er þeim var minnst von hljóp hann út úr húsinu og greip í hespuna og rekur aftur húsið og setur lás fyrir.Hann fór undan í flæmingi ok er þeim var minnst ván hljóp hann út ór húsinu ok greip í hespuna ok rekr aftr húsit ok setr lás fyrir.Þórir og hans félagar ætluðu fyrst að svarfast mundi aftur hafa hurðin og gáfu sér ekki að.Þórir ok hans félagar ǽtluðu fyrst at svarfast myndi aftr hafa hurðin ok gáfu sér ekki at.Þeir höfðu ljós hjá sér því að Grettir hafði sýnt þeim marga gripi þá er Þorfinnur átti.Þeir hǫfðu ljós hjá sér því at Grettir hafði sýnt þeim marga gripi þá er Þorfinnr átti.Litu þeir þar á um stund.Litu þeir þar á um stund.Grettir flýtir ferðinni heim að bænum og þegar hann kemur í dyrnar kallar hann hátt og spyr hvar húsfreyja væri.Grettir flýtir ferðinni heim at bǿnum ok þegar hann kemr í dyrnar kallar hann hátt ok spyrr hvar húsfreyja vǽri.Hún þagði því að hún þorði eigi að svara.Hon þagði því at hon þorði eigi at svara.
Hann mælti: " Hér er næsta veiðarefni eða eru nokkur vopn þau sem neyt eru? "Hann mǽlti: " Hér er nǽsta veiðarefni eða eru nokkur vápn þau sem neyt eru? "
Hún svarar: " Eru vopnin en eigi veit eg til hvers þér koma. "Hon svarar: " Eru vopnin en eigi veit ek til hvers þér komið. "
" Tölum síðar um það, " segir hann." Tölum síðar um þat, " segir hann." Dugi nú hver sem má." Dugi nú hver sem má.Eigi mun síðar vænna. "Eigi mun síðar vǽnna. "
Húsfreyja mælti: " Nú væri guð í garði ef nokkuð mætti um bætast vorn hag.Húsfreyja mǽlti: " Nú vǽri guð í garði ef nǫkkut mǽtti um bǿtast vorn hag.Yfir sæng Þorfinns hangir krókaspjótið stóra er átt hefir Kár hinn gamli.Yfir sǽng Þorfinns hangir krókaspjótit stóra er átt hefir Kár inn gamli.Þar er og hjálmur og brynja og saxið góða og munu eigi bila vopnin ef þér dugir hugurinn. "Þar er ok hjálmur ok brynja ok saxit góða ok munu eigi bila vopnin ef þér dugir hugrinn. "
Grettir þrífur hjálminn og spjótið en gyrðir sig með saxinu og gengur út skjótt.Grettir þrífr hjálminn ok spjótit en gyrðir sik með saxinu ok gengr út skjótt.Húsfreyja kallar á húskarla og bað þá fylgja svo góðum dreng.Húsfreyja kallar á húskarla ok bað þá fylgja svá góðum dreng.Þeir hlupu til vopna fjórir en aðrir fjórir þorðu hvergi nær að koma.Þeir hljópu til vápna fjórir en aðrir fjórir þorðu hvergi nǽr at koma.
Nú er að segja frá berserkjunum að þeim þótti Gretti dveljast afturkoman.Nú er at segja frá berserkjunum at þeim þótti Gretti dveljast afturkoman.Grunar þá nú hvort eigi munu vera svik í.Grunar þá nú hvárt eigi munu vera svik í.Hlaupa þeir á hurðina og finna að hún var læst, treysta nú á timburveggina svo brakar í hverju tré.Hlaupa þeir á hurðina ok finna at hon var lǽst, treysta nú á timburveggina svá brakar í hverju tré.Hér kemur um síðir að þeir fá brotið skjaldþilið og komust svo fram í gangrúmið og þar út á riðið.Hér kemr um síðir at þeir fá brotit skjaldþilit ok kómusk svá fram í gangrúmit ok þar út á riðit.Kemur á þá berserksgangur og grenja sem hundar.Kemr á þá berserksgangr ok grenja sem hundar.
Í því bili kom Grettir að.Í því bili kom Grettir at.Hann tvíhenti spjótið á Þóri miðjum er hann ætlaði ofan fyrir riðið svo þegar gekk í gegnum hann.Hann tvíhenti spjótit á Þóri miðjum er hann ǽtlaði ofan fyrir riðit svá þegar gekk í gegnum hann.Fjöðurin var bæði löng og breið á spjótinu.Fjǫðrin var bǽði lǫng ok breið á spjótinu.Ögmundur illi gekk næst Þóri og hratt honum á lagið svo allt gekk upp að krókunum.Ǫgmundr illi gekk nǽst Þóri ok hratt honum á lagit svá allt gekk upp at krókunum.Stóð þá spjótið út um herðarnar á Þóri og svo framan í brjóstið að Ögmundi.Stóð þá spjótit út um herðarnar á Þóri ok svá framan í brjóstit at Ǫgmundi.Steyptust þeir báðir dauðir af spjótinu.Steyptust þeir báðir dauðir af spjótinu.
Þá hljóp þar hver út af riðinu sem komið var.Þá hljóp þar hverr út af riðinu sem komit var.Grettir sótti að sérhverjum, gerði ýmist að hann hjó með saxinu eða lagði með spjótinu en þeir vörðust með trjám er lágu á vellinum og öllu því er þeir fengu til.Grettir sótti at sérhverjum, gerði ýmist at hann hjó með saxinu eða lagði með spjótinu en þeir vǫrðusk með trjám er lágu á vellinum ok ǫllu því er þeir fengu til.Var það hin mesta mannhætta að fást við þá fyrir afls sakir þó að þeir hefðu eigi vopn.Var þat in mesta mannhǽtta at fást við þá fyrir afls sakir þó at þeir hefði eigi vápn.Grettir drap þá tvo af Háleygjum þar í túninu.Grettir drap þá tvá af Háleygjum þar í túninu.Húskarlar fjórir komu þá út.Húskarlar fjórir kómu þá út.Höfðu þeir ekki ásáttir á orðið hver vopn að hvergi skyldi hafa, sóttu þá að þegar berserkirnir hörfuðu undan en er þeir snerust á mót hrukku húskarlar upp undir húsin.Hǫfðu þeir ekki ásáttir á orðit hver vápn at hvergi skyldi hafa, sóttu þá at þegar berserkirnir hǫrfuðu undan en er þeir snerusk á mót hrukku húskarlar upp undir húsin.
Sex féllu þar víkingar og varð Grettir banamaður allra.Sex fellu þar víkingar ok varð Grettir banamaður allra.Síðan leituðu aðrir sex undan.Síðan leituðu aðrir sex undan.Bárust þeir þá ofan að naustinu og inn í naustið.Bárust þeir þá ofan at naustinu ok inn í naustit.Vörðust þeir þá með árum.Vǫrðusk þeir þá með árum.Fékk Grettir þá stór högg af þeim svo að við meiðingum var búið.Fekk Grettir þá stór hǫgg af þeim svá at við meiðingum var búit.
Húskarlar fóru þá heim og sögðu mikið af framgöngu sinni.Húskarlar fóru þá heim ok sǫgðu mikit af framgǫngu sinni.Húsfreyja bað þá vita hvað af Gretti yrði en það fékkst ekki af þeim.Húsfreyja bað þá vita hvat af Gretti yrði en þat fekksk ekki af þeim.
Tvo drap Grettir í naustinu en fjórir komust út hjá honum.Tvá drap Grettir í naustinu en fjórir kómusk út hjá honum.Fóru þá sinn veg hvorir tveir.Fóru þá sinn veg hvorir tveir.Hann eltir þá sem nær honum voru.Hann eltir þá sem nǽr honum váru.Gerði nú myrkt af nótt.Gerði nú myrkt af nótt.Þeir hlupu í kornhlöðu nokkura á þeim bæ sem fyrr var nefndur er á Vindheimi hét.Þeir hljópu í kornhlǫðu nǫkkura á þeim bǿ sem fyrr var nefndr er á Vindheimi hét.Þar áttust þeir lengi við en um síðir drap Grettir báða.Þar áttusk þeir lengi við en um síðir drap Grettir báða.Var þá ákaflega móður og stirður en mikið var af nótt.Var þá ákaflega móðr ok stirðr en mikit var af nótt.Veður gerði kalt mjög með fjúki.Veðr gerði kalt mjǫk með fjúki.Nennti hann þá ekki að leita víkinganna, þeirra tveggja er þá voru eftir.Nennti hann þá ekki at leita víkinganna, þeira tveggja er þá váru eftir.Gekk hann nú heim til bæjar.Gekk hann nú heim til bǿjar.
Húsfreyja lét kveikja ljós í hinum efstum loftum við gluggana að hann hefði það til leiðarvísis.Húsfreyja lét kveikja ljós í inum efstum loftum við gluggana at hann hefði þat til leiðarvísis.Var og svo að hann fat af því heim er hann sá ljósið.Var ok svá at hann fat af því heim er hann sá ljósit.
En er hann kom í dyrnar gekk húsfreyja að honum og bað hann vera velkominn " og hefir þú, " segir hún, " mikla frægð unnið og leyst mig og hjú mín frá þeirri skemmd er vér hefðum aldrei bót fengið nema þú hefðir borgið oss. "En er hann kom í dyrnar gekk húsfreyja at honum ok bað hann vera velkominn " ok hefir þú, " segir hon, " mikla frǽgð unnit ok leyst mik ok hjú mín frá þeirri skemmd er vér hefðim aldrei bót fengit nema þú hefðir borgit oss. "
Grettir segir: " Eg þykist nú mjög hinn sami og í kveld er þér töluðuð hraklegar við mig. "Grettir segir: " Ek þykist nú mjǫk inn sami ok í kveld er þér tǫluðuð hraklegar við mik. "
Húsfreyja mælti svo: " Vér vissum eigi að þú værir slíkur afreksmaður sem nú höfum vér reynt.Húsfreyja mǽlti svá: " Vér vissum eigi at þú vǽrir slíkr afreksmaðr sem nú hǫfum vér reynt.Skal þér allt sjálfboðið innan bæjar það sem hæfir að veita en þér sæmd í að þiggja.Skal þér allt sjálfboðit innan bǿjar þat sem hǿfir at veita en þér sæmd í at þiggja.En mig varir að Þorfinnur launi þér þó betur er hann kemur heim. "En mik varar at Þorfinnr launi þér þó betr er hann kemr heim. "
Grettir svarar: " Lítils mun nú við þurfa fyrst um launin en þiggja mun eg boð þitt þar til er bóndi kemur heim.Grettir svarar: " Lítils mun nú við þurfa fyrst um launin en þiggja mun ek boð þitt þar til er bóndi kemr heim.En þess væntir mig að þér megið sofa í náðum fyrir berserkjunum. "En þess vǽntir mik at þér meguð sofa í náðum fyrir berserkjunum. "
Grettir drakk lítið um kveldið og lá með vopnum sínum um nóttina.Grettir drakk lítið um kveldit ok lá með vopnum sínum um nóttina.Um morguninn þegar lýsa tók var mönnum saman stefnt um eyna.Um morguninn þegar lýsa tók var mǫnnum saman stefnt um eyna.Var þá farið að leita berserkjanna, þeirra sem undan höfðu komist um kveldið.Var þá farit at leita berserkjanna, þeira sem undan hǫfðu komist um kveldit.Þeir fundust að áliðnum degi undir einum steini og voru þá dauðir af kulda og sárum.Þeir fundusk at áliðnum degi undir einum steini ok váru þá dauðir af kulda ok sárum.Síðan voru þeir færðir í flæðarurð eina og dysjaðir þar.Síðan váru þeir fǿrðir í flæðarurð eina ok dysjaðir þar.Eftir það fóru þeir heim og þóttust eyjarskeggjar í frið þegnir.Eftir þat fóru þeir heim ok þóttust eyjarskeggjar í frið þegnir.
Grettir kvað vísu þessa er hann kom heim til húsfreyju:Grettir kvað vísu þessa er hann kom heim til húsfreyju:
Húsfreyja mælti: " Víst ertu fárra manna líki, þeirra sem nú eru til. "Húsfreyja mǽlti: " Víst ert fárra manna líki, þeira sem nú eru til. "
Setur hún hann í öndugi og gerði til hans alla hluti vel.Setr hon hann í ǫndvegi ok gerði til hans alla hluti vel.Leið nú svo fram uns Þorfinns var heim von.Leið nú svá fram uns Þorfinns var heim ván.
Chapter 20
Eftir jólin býst Þorfinnur til heimferðar og leysti marga með góðum gjöfum burt er hann hafði til sín boðið.Eftir jólin býsk Þorfinnr til heimferðar ok leysti marga með góðum gjǫfum brott er hann hafði til sín boðit.Síðan fór hann með sínu föruneyti þar til er hann kemur mjög að naustum sínum.Síðan fór hann með sínu fǫruneyti þar til er hann kemr mjǫk at naustum sínum.Þeir sjá að skip lá á sandinum og bera brátt kennsli á að það var karfi hans hinn stóri.Þeir sjá at skip lá á sandinum ok bera brátt kennsli á at þat var karfi hans inn stóri.Ekki hafði Þorfinnur þá spurt til víkinganna.Ekki hafði Þorfinnr þá spurt til víkinganna.
Hann bað þá flýta sér að landi " því að mig grunar, " segir hann, " að hér hafi eigi vinir um vélt. "Hann bað þá flýta sér at landi " því at mik grunar, " segir hann, " at hér hafi eigi vinir um vélt. "
Þorfinnur gekk fyrst á land sinna manna og þegar að naustinu.Þorfinnr gekk fyrst á land sinna manna ok þegar at naustinu.Hann sá þar skip standa og kenndi að það var skip berserkja.Hann sá þar skip standa ok kenndi at þat var skip berserkja.
Hann mælti þá til sinna manna: " Það grunar mig, " segir hann, " að þeir atburðir munu hér orðið hafa að eg vildi gefa til eyna og allt það sem hér stendur saman að eigi hefði orðið. "Hann mǽlti þá til sinna manna: " Þat grunar mik, " segir hann, " at þeir atburðir munu hér orðit hafa at ek vilda gefa til eyna ok allt þat sem hér stendr saman at eigi hefði orðit. "
Þeir spurðu hví svo væri.Þeir spurðu hví svá vǽri.
Hann mælti þá: " Hér hafa komið þeir víkingar er eg veit versta í öllum Noregi sem eru Þórir þömb og Ögmundur illi.Hann mǽlti þá: " Hér hafa komit þeir víkingar er ek veit versta í ǫllum Noregi sem eru Þórir þömb ok Ǫgmundr illi.Munu þeir hafa ekki búið heppilega fyrir oss en eg treysti ekki vel Íslendingi. "Munu þeir hafa ekki búit heppilega fyrir oss en ek treysti ekki vel Íslendingi. "
Talaði hann hér til mart við félaga sína.Talaði hann hér til margt við félaga sína.
Grettir var heima og olli hann því er seint var til strandar gengið.Grettir var heima ok olli hann því er seint var til strandar gengit.Kvaðst hann eigi hirða þótt bónda blikraði nokkuð til hvað fyrir væri.Kvazk hann eigi hirða þótt bónda blikraði nǫkkut til hvat fyrir vǽri.En húsfreyja bað hann leyfis.En húsfreyja bað hann leyfis.Sagði hann að hún skyldi ráða ferðum sínum en hvergi lést hann fara mundu.Sagði hann at hon skyldi ráða ferðum sínum en hvergi lézk hann fara mundu.
Hún gekk skjótt til fundar við Þorfinn og fagnaði honum vel.Hon gekk skjótt til fundar við Þorfinnr ok fagnaði honum vel.
Hann varð glaður við það og mælti: " Guð hafi lof fyrir er eg sé þig heila og svo dóttur mína.Hann varð glaðr við þat ok mǽlti: " Guð hafi lof fyrir er ek sé þik heila ok svá dóttur mína.Eða hversu hefir ykkur til gengið síðan er eg fór heiman? "Eða hversu hefir ykkr til gengit síðan er ek fór heiman? "
Hún segir: " Vel hefir úr ráðist en lá oss við svo mikilli svívirðingu að vér hefðum aldrei bót fengið ef eigi hefði veturtaksmaður þinn hjálpað oss. "Hon segir: " Vel hefir ór ráðist en lá oss við svá mikilli svívirðingu at vér hefðim aldrei bót fengit ef eigi hefði veturtaksmaður þinn hjálpat oss. "
Þorfinnur mælti þá: " Nú skal setjast niður en þú seg frá tíðindum. "Þorfinnr mǽlti þá: " Nú skal setjast niðr en þú seg frá tíðindum. "
Hún segir þá greinilega alla atburði sem þar höfðu gerst og lofaði mjög hreysti Grettis og framgöngu.Hon segir þá greinilega alla atburði sem þar hǫfðu gerst ok lofaði mjǫk hreysti Grettis ok framgǫngu.
Þorfinnur þagði á meðan og er hún hafði úti söguna svarar hann svo: " Satt er það mælt er, lengi skal manninn reyna.Þorfinnr þagði á meðan ok er hon hafði úti sǫguna svarar hann svá: " Satt er þat mǽlt er, lengi skal manninn reyna.Eða hvar er Grettir nú? "Eða hvar er Grettir nú? "
Húsfreyja segir: " Hann er heima í stofu. "Húsfreyja segir: " Hann er heima í stofu. "
Síðan gengu þeir heim á bæinn.Síðan gengu þeir heim á bǿinn.Þorfinnur gekk til Grettis og hvarf til hans og þakkar honum með fögrum orðum þann drengskap er hann hafði honum sýnt " og það mun eg til þín mæla, " segir Þorfinnur, " sem fáir menn mæla til vinar síns að eg vildi að þú þyrftir manna við og vissir þú hvort eg gengi þér fyrir nokkurn mann eða eigi.Þorfinnr gekk til Grettis ok hvarf til hans ok þakkar honum með fǫgrum orðum þann drengskap er hann hafði honum sýnt " ok þat mun ek til þín mǽla, " segir Þorfinnr, " sem fáir menn mǽla til vinar síns at ek vilda at þú þyrftir manna við ok vissir þú hvárt ek genga þér fyrir nokkurn mann eða eigi.En aldrei fæ eg launað þér þinn velgerning ef þig stendur engi nauður.En aldrei fǽ ek launat þér þinn velgerning ef þik stendr engi nauður.En vist þín skal standa hér hjá mér nær sem þú þarft að þiggja og þú skalt fremst haldinn af mínum sveinum. "En vist þín skal standa hér hjá mér nǽr sem þú þarft at þiggja ok þú skalt fremst haldinn af mínum sveinum. "
Grettir bað hann hafa mikla þökk fyrir " og mundi eg þegið hafa þó að þú hefðir fyrr boðið. "Grettir bað hann hafa mikla þǫkk fyrir " ok munda ek þegit hafa þó at þú hefðir fyrr boðit. "
Nú sat Grettir þar um veturinn og var í hinum mestum kærleikum við Þorfinn.Nú sat Grettir þar um vetrinn ok var í inum mestum kǽrleikum við Þorfinnr.Varð hann nú og frægur af verki þessu um allan Noreg og þar mest sem þeir höfðu mestar óspektar gert, berserkirnir.Varð hann nú ok frǽgr af verki þessu um allan Noreg ok þar mest sem þeir hǫfðu mestar óspektar gert, berserkirnir.
Um vorið spurði Þorfinnur Gretti hvað hann vildi að hafast.Um várit spurði Þorfinnr Gretti hvat hann vildi at hafast.Hann kvaðst ætla að fara norður í Voga meðan þar var stefnutími.Hann kvazk ætla at fara norðr í Voga meðan þar var stefnutími.Þorfinnur kvað honum til reiðu skyldu peninga sem hann vildi.Þorfinnr kvað honum til reiðu skyldu peninga sem hann vildi.Grettir kvaðst eigi þurfa að sinni peninga meir en til skotsilfurs.Grettir kvazk eigi þurfa at sinni peninga meir en til skotsilfrs.Þorfinnur kvað það skylt og fylgdi honum til skips.Þorfinnr kvað þat skylt ok fylgði honum til skips.Þá gaf hann Gretti saxið góða.Þá gaf hann Gretti saxit góða.Það bar Grettir meðan hann lifði og var hin mesta gersemi.Þat bar Grettir meðan hann lifði ok var in mesta gersemi.Bað Þorfinnur hann til sín fara þegar hann þyrfti liðs við.Bað Þorfinnr hann til sín fara þegar hann þyrfti liðs við.
Grettir fór nú norður í Voga og var þar allmikið fjölmenni.Grettir fór nú norðr í Voga ok var þar allmikit fjǫlmenni.Fögnuðu þeir margir honum þar vel sem hann höfðu eigi séð fyrr fyrir sakir þess frægðarverks sem hann hafði unnið þá er hann drap víkingana.Fǫgnuðu þeir margir honum þar vel sem hann hǫfðu eigi sét fyrr fyrir sakir þess frǽgðarverks sem hann hafði unnit þá er hann drap víkingana.Buðu honum margir göfgir menn til sín en hann vildi fara aftur til Þorfinns vinar síns.Buðu honum margir gǫfgir menn til sín en hann vildi fara aftr til Þorfinns vinar síns.Réðst hann þá í byrðing er átti sá maður er Þorkell hét.Rézk hann þá í byrðing er átti sá maðr er Þorkell hét.Hann bjó í Sálfti á Hálogalandi og var göfugur maður.Hann bjó í Sálfti á Hálogalandi ok var gǫfugr maðr.En er Grettir kom heim til Þorkels tók hann við honum harðla vel og bað Gretti með sér vera um veturinn og lagði til þess mörg orð.En er Grettir kom heim til Þorkels tók hann við honum harðla vel ok bað Gretti með sér vera um vetrinn ok lagði til þess mǫrg orð.Það þekktist Grettir og var með Þorkeli þenna vetur í góðu yfirlæti.Þat þekkðisk Grettir ok var með Þorkatli þenna vetr í góðu yfirlǽti.