Bókastaðir

Þau Ǫnundr ok Æsa áttu tvá sonu; hét enn ellri Þorgeirr, en enn yngri Ófeigr grettir. Lítlu síðar andaðiz Æsa. Eptir þat fekk Ǫnundr þeirar konu, er Þórdís hét; hon var dóttir Þorgríms frá Gnúpi í Miðfirði, skyld Miðfjarðar-Skeggja.

Við henni átti Ǫnundr þann son, er Þorgrímr hét. Hann var snemma mikill maðr ok sterkr, búsýslumaðr mikill ok vitr maðr. Ǫnundr bjó í Kaldbak til elli; hann varð sóttdauðr ok liggr í Tréfótshaugi. Hann hefir frœknastr verit ok fimastr einfœtr maðr á Íslandi.

Þorgrímr var fyrir sonum Ǫnundar, þótt aðrir væri ellri. En er hann var hálfþrítugr at aldri, þá hafði hann hærur í hǫfði; því var hann kallaðr hærukollr. Þórdís, móðir hans, giptiz síðan norðr í Víðidal Auðuni skǫkli. Þeira sonr var Ásgeirr at Ásgeirsá. Þeir Þorgrímr hærukollr ok brœðr hans áttu eignir miklar allir saman ok skiptu engu með sér.

Eiríkr bjó í Árnesi, sem fyrri var getit. Hann átti Álǫfu dóttur Ingólfs ór Ingólfsfirði. Flosi hét son þeira. Hann var efniligr maðr ok átti marga frændr.

Þeir kómu út hingat þrír brœðr, Ingólfr ok Ófeigr ok Eyvindr, ok námu þeir þá þrjá fjǫrðu, er við þá eru kendir, ok bygðu þar síðan. Óláfr hét sonr Eyvindar. Hann bjó fyrst í Eyvindarfirði en síðan at Drǫngum ok var mikill maðr fyrir sér.

Engi varð áskilnaðr með mǫnnum þar, meðan enir ellri menn lifðu. En þá er Eiríkr var látinn, þótti Flosa Kaldbeklingar eigi hafa lǫgligar heimildir á jǫrðum þeim, er Eiríkr hafði gefit Ǫnundi. Af því gerðiz sundrþykki mikit meðal þeira, en þó heldu þeir Þorgrímr sem áðr. Ekki máttu þeir þá leika saman eiga. Þorgeirr var fyrir búi þeira brœðra í Reykjarfirði ok reri jafnan til fiska, þvíat þá váru firðirnir fullir af fiskum. Nú gera þeir ráð sitt í Víkinni. Maðr hét Þorfinnr; hann var húskarl Flosa í Árnesi. Þenna mann sendi Flosi til hǫfuðs Þorgeiri. Hann leyndiz í naustinu. Þenna morgin bjóz Þorgeirr á sjá at róa, ok tveir menn með honum, ok hét annarr Brandr. Þorgeirr gekk fyrst. Hann hafði á baki sér leðrflǫsku ok í drykk. Myrkt var mjǫk. Ok er hann gekk ofan frá naustinu, þá hljóp Þorfinnr at honum ok hjó með øxi á milli herða honum ok sǫkk øxin ok skvakkaði við. Hann lét lausa øxina, þvíat hann ætlaði, at eigi mundi þurfa um at binda, ok vildi forða sér sem skjótast. Er þat af Þorfinni at segja, at hann hljóp norðr í Árnes, ok kom þar, áðr en allljóst var, ok sagði víg Þorgeirs ok kvez mundu þurfa ásjá Flosa; kvað þat ok eitt til at bjóða sættir; "ok bœtir þat helzt várt mál, svá mikit sem at er orðit."

Flosi kvez fyrst mundu hafa fréttir; "ok ætla ek, at þú sér allhræddr eptir stórvirkin."

Nú er at segja frá Þorgeiri, at hann snaraðiz við hǫggit, ok kom øxin í flǫskuna, en hann varð ekki sárr. Þeir leituðu ekki mannsins, þvíat myrkr var at. Reru þeir út eptir fjǫrðum ok kómu í Kaldbak ok sǫgðu atburð þenna. Þeir gerðu at þessu kalls mikit ok kǫlluðu hann Þorgeir flǫskubak, ok svá hét hann síðan. Þá var þetta kveðit:

Þann tíma kom hallæri svá mikit á Ísland, at ekki hefir jafnmikit komit. Þá tók af náliga allan sævarafla ok reka. Þat stóð yfir mǫrg ár. Á einu hausti urðu þangat sæhafa kaupmenn á hafskipi ok brutu þar í Víkinni. Flosi tók við þeim fjórum eða fimm. Steinn hét sá er fyrir þeim var. Víða vistuðuz þeir þar um Víkina, ok ætluðu at gera sér skip ór skipbrotunum, ok varð þeim þat úhœgt. Skipit varð lítit til skutanna en breitt um miðbyrðit.

Um várit kom veðr mikit af norðri; þat helz nær viku. Eptir veðrit kǫnnuðu menn reka sína.

Þorsteinn hét maðr, er bjó á Reykjanesi. Hann fann hval rekinn innan fram á nesinu, þar sem hét at Rifskerjum; þat var reyðr mikil. Hann sendi þegar mann til Flosa í Vík ok svá til næstu bœja.

Einarr hét sá maðr er bjó at Gjǫgri. Hann var landseti Kaldbeklinga ok skyldi geyma reka þeira þeim megin fjarða. Hann varð varr við, at hvalrinn var rekinn. Hann tók þegar skip sitt ok reri yfir um fjǫrðuna til Byrgisvíkr; þaðan sendi hann mann í Kaldbak. Ok er þetta spurði Þorgrímr ok þeir brœðr, bjugguz þeir sem hvatast, ok váru tólf á teinæringi. Þeir Kolbeinssynir fóru ok með þeim, Ívarr ok Leifr, ok váru sex saman. Allir bœndr, þeir er við kómuz, fóru til hvalsins.

Nú er at segja frá Flosa, at hann sendi eptir frændum sínum norðr í Ingólfsfjǫrð ok Ófeigsfjǫrð ok eptir Óláfi Eyvindarsyni, er þá bjó at Drǫngum. Flosi kom fyrst ok þeir Víkrmenn. Þeir tóku þegar til skurðar, ok var dreginn á land, sá er skorinn var. Þeir váru nær tuttugu menn í fyrstu, en skjótt fjǫlgaðiz fólkit. Í því kómu Kaldbeklingar með fjǫgur skip. Þorgrímr veitti tilkall til hvalsins ok fyrirbauð Víkrmǫnnum skurð ok skipti ok brautflutning á hvalnum. Flosi bað hann sýna, ef Eiríkr hefði gefit Onundi tréfót með ákveðnum orðum rekann; ella kvez hann mundu vígi verja. Þorgrímr þóttiz liðfár ok réð því eigi til atgǫngu. Þá reri skip innan yfir fjǫrðu, ok sóttu knáliga; þeir kómu at brátt. Þar var Svanr af Hóli ór Bjarnarfirði ok húskarlar hans. Ok þegar hann kom, bað hann Þorgrím eigi láta ræna sik, en þeir váru áðr vinir miklir, ok bauð Svanr honum lið sitt. Þeir brœðr kváðuz þat þiggja mundu. Lǫgðu þeir þá at rǫskliga. Þorgeirr flǫskubakr réð fyrst upp á hvalinn at húskǫrlum Flosa. Þorfinnr, er fyrr var getit, skar hvalinn. Hann var fram við hǫfuðit ok stóð í spori, er hann hafði gǫrt sér.

Þorgeirr mælti: "Þar fœri ek þér øxi þína."

Síðan hjó hann á hálsinn, svá at af tók hǫfuðit. Flosi var uppi á mǫlinni, er hann sá þetta. Hann eggjaði þá sína menn til móttǫku. Nú berjaz þeir lengi, ok veitti Kaldbeklingum betr. Fáir menn hǫfðu þar vápn, nema øxar þær, er þeir skáru með hvalinn, ok skálmir. Hrukku Víkrmenn af hvalnum í fjǫruna. Austmenn hǫfðu vápn ok urðu skeinuhættir. Steinn stýrimaðr hjó fót undan Ívari Kolbeinssyni, en Leifr, bróðir Ívars, laust félaga Steins í hel með hvalrifi. Þá var með ǫllu barzt, því er til fekkz, ok fellu þar menn af hvárumtveggjum. Þessu næst kómu þeir Óláfr frá Drǫngum með mǫrgum skipum. Þeir veittu Flosa. Urðu Kaldbeklingar þá bornir ofrliði. Þeir hǫfðu áðr hlaðit skip sín. Svanr bað þá ganga á skip sín. Létu þeir þá beraz fram at skipunum. Víkrmenn sóttu þá eptir. Ok er Svanr var kominn at sænum, hjó hann til Steins stýrimanns ok veitti honum mikinn áverka. Síðan hljóp hann á skip sitt. Þorgrímr særði Flosa miklu sári ok komz við þat undan. Óláfr hjó til Ófeigs grettis ok særði hann til ólífis. Þorgeirr þreif Ófeig í fang sér ok hljóp með hann á skip. Reru þeir Kaldbeklingar inn yfir fjǫrðu. Skilði þá með þeim.

Þetta var kveðit um fundinn:

Síðan varð komit á með þeim griðum, ok lǫgðu þeir málin til alþingis. Veittu þeir Kaldbeklingum, Þóroddr goði ok Miðfjarðar-Skeggi ok margir Sunnlendingar. Varð Flosi sekr ok margir þeir, er at hǫfðu verit með honum. Varð honum þá féskylft mjǫk, þvíat hann vildi einn halda upp fébótum. Þeir Þorgrímr gátu eigi sýnt, at þeir hefði fé lagt fyrir jarðirnar ok rekann, er Flosi kærði eptir. Þorkell máni hafði þá lǫgsǫgu. Var hann þá beiddr órskurðar. Honum kvez þat lǫg sýnaz, at nǫkkut hefði fyrir komit, þótt eigi væri fult verð; "þvíat svá gerði Steinvǫr en gamla við Ingólf, afa minn, at hon þá af honum Rosmhvalanes allt ok gaf fyrir heklu flekkótta, ok hefir þat ekki ript orðit; munu þar stœrri rið í vera. En hér legg ek til ráð," segir hann, "at skipat sé brotgeiranum, ok hafi hvárirtveggju at jafnaði; síðan sé þat lǫgtekit, at hverr eigi reka fyrir sinni jǫrðu."

Þetta var gǫrt. Var þá svá skipt til, at þeir Þorgrímr létu Reykjarfjǫrð ok allt út þeim megin, en þeir skyldu eiga Kamb. Ófeigr var bœttr miklu fé. Þorfinnr var ógildr. Þorgeiri var bœtt fyrir fjǫrráð. Síðan sættuz þeir. Flosi réz til Nóregsferðar með Steini stýrimanni, en seldi jarðir sínar í Víkinni Geirmundi hvikatimbr. Bjó hann þar síðan. Skip þat, er kaupmenn hǫfðu gǫrt, var mjǫk breiðvaxit. Þat kǫlluðu menn Trékylli, ok þar er víkin við kend. Á því fór Flosi útan ok varð aptrreka í Øxarfjǫrð. Þaðan af gerðiz saga Bǫðmóðs ok Grímólfs ok Gerpis.

Eptir þetta skiptu þeir Þorgrímr brœðr fé með sér. Tók Þorgrímr lausafé, en Þorgeirr lǫndin. Réz Þorgrímr þá inn til Miðfjarðar ok keypti land at Bjargi með ráði Skeggja. Þorgrímr átti Þórdísi, dóttur Ásmundar undan Ásmundargnúpi, er numit hafði Þingeyrasveit. Þau Þorgrímr ok Þórdís áttu son, er Ásmundr hét. Hann var mikill maðr ok sterkr ok vitr ok hærðr manna bezt. Hann hafði snemma hærur í hǫfði; því var hann kallaðr hærulangr.

Þorgrímr gerðiz þá búsyslumaðr mikill ok hafði alla menn mjǫk í starfa, þá er með honum váru. Ásmundr vildi lítt vinna, ok var fátt um með þeim feðgum. Fór svá, þar til er Ásmundr var roskinn at aldri. Þá beiddi Ásmundr fararefna af fǫður sínum. Þorgrímr kvað þau lítil verða mundu ok fekk honum þó nǫkkut af flytjanda eyri. Fór Ásmundr þá útan, ok grœddiz honum brátt fé. Hann sigldi til ýmissa landa ok gerðiz enn mesti kaupmaðr ok vellauðigr. Hann var vinsæll maðr ok skilríkr ok átti marga frændr í Nóregi, þá er gǫfgir váru.

Á einu hausti vistaðiz Ásmundr austr í Vík með gǫfgum manni, þeim er Þorsteinn hét. Hann var upplenzkr maðr at ætt ok átti systur, er Rannveig hét; hon var enn bezti kvennkostr. Þeirar konu bað Ásmundr ok fekk með ráði Þorsteins, frænda hennar. Staðfestiz Ásmundr þar um hríð ok var vel virðr. Þau Rannveig áttu þann son, er Þorsteinn hét, manna fríðastr ok sterkr maðr, raddmaðr mikill ok hár maðr á vǫxt ok nǫkkut seinligr í viðbragði; því var hann drómundr kallaðr. En er Þorsteinn var lítt á legg kominn, tók móðir hans sótt ok andaðiz. Eptir þat festi Ásmundr ekki ynði í Nóregi. Tóku þá móðurfrændr Þorsteins við honum ok fé hans. En Ásmundr réz þá enn í sigling ok varð nafnfrægr maðr. Ásmundr kom skipi sínu í Húnavatn. Þá var Þorkell krafla hǫfðingi yfir Vatnsdœlum. Hann frétti útkvámu Ásmundar. Reið Þorkell þá til skips ok bauð Ásmundi til sín. Þorkell bjó á Mársstǫðum í Vatnsdal. Fór Ásmundr þangat til vistar. Þorkell var sonr Þorgríms Kárnsárgoða; hann var stórvitr maðr. Þetta var eptir útkvámu Friðreks biskups ok þeira Þorvalds Koðránssonar. Þeir bjuggu þá at Lœkjamóti, er þetta var. Þeir boðuðu kristni fyrst fyrir norðan land. Lét Þorkell prímsignaz ok margir menn með honum. Mart bar til tíðenda um sameign þeira biskups ok Norðlendinga, þat er ekki kemr við þessa sǫgu.

Með Þorkeli fœddiz upp kona sú, er Ásdís hét. Hon var dóttir Bárðar Jǫkulssonar Ingimundarsonar ens gamla Þorsteinssonar Ketilssonar raums. Móðir Ásdísar var Áldís, dóttir Ófeigs grettis, sem fyrr er sagt. Ásdís var ógefin ok þótti vera enn bezti kvennkostr, bæði sakir ættar ok fjár. Ásmundi leiddiz nú í siglingum. Vildi hann nú staðfestaz á Íslandi. Hefir hann þá uppi orð sín ok biðr þessar konu. Þorkell vissi gǫrla skil á honum, at hann var ríkr maðr ok ráðinn til fjárhalds, ok fór þat fram, at Ásmundr fekk Ásdísar. Gerðiz hann þá aldavinr Þorkels ok búsýslumaðr mikill, lǫgvitr ok framgjarn. Litlu síðar andaðiz Þorgrímr hærukollr at Bjargi. Tók Ásmundr arf eptir hann ok bjó þar síðan.

Ásmundr hærulangr setti bú at Bjargi mikit ok reisuligt ok hafði mannmart með sér. Hann var vinsæll maðr. Þessi váru bǫrn þeira Ásdísar. Atli var ellztr; hann var gegn maðr ok gæfr, hœgr ok hógværr; við hann líkaði hverjum manni vel. Annan son áttu þau, er Grettir var kallaðr. Hann var mjǫk ódæll í uppvexti sínum; fátalaðr ok óþýðr, bellinn bæði í orðum ok tiltekðum. Ekki hafði hann ástríki mikit af Ásmundi fǫður sínum, en móðir hans unni honum mikit. Grettir Ásmundarson var fríðr maðr sýnum, breiðleitr ok skammleitr, rauðhærðr ok næsta freknóttr; ekki bráðgǫrr, meðan hann var á barnsaldri. Þórdís hét dóttir Ásmundar, er síðan átti Glúmr, sonr Óspaks Kjallakssonar af Skriðinsenni. Rannveig hét ǫnnur dóttir Ásmundar. Hana átti Gamli Þórhalls sonr Vindlendings. Þau bjuggu á Melum í Hrútafirði. Þeira sonr var Grímr. Sonr Glúms ok Þórdísar Ásmundardóttur var Óspakr, er deildi við Odd Ófeigsson, sem segir í Bandamanna sǫgu.

Grettir óx upp at Bjargi, þar til er hann var tíu vetra gamall. Hann tók þá heldr við at gangaz. Ásmundr bað hann starfa nǫkkut. Grettir sagði sér þat eigi mundu vera vel hent ok spurði þó at, hvat hann skyldi gera.

Ásmundr svarar: "Þú skalt gæta heimgása minna."

Grettir svarar ok mælti: "Lítit verk ok lǫðrmannligt."

Ásmundr svarar: "Leys þú þetta vel af hendi, ok mun þá batna með okkr."

Síðan tók Grettir við heimgásunum. Þær váru fimmtigir ok með kjúklingar margir. Eigi leið langt, áðr honum þóttu þær heldr bágrækar, en kjúklingar seinfœrir. Honum gerði mjǫk hermt við þessu, þvíat hann var lítill skapdeildarmaðr. Nǫkkuru síðar fundu fǫrumenn kjúklinga dauða úti ok heimgæss vængbrotnar. Þetta var um haustit. Ásmundi líkaði stórilla, ok spurði, hvárt Grettir hefði drepit fuglana. Hann glotti at ok svarar:

"Ok skaltu eigi lengr af þeim bera," sagði Ásmundr. "Vinr er sá annars, er ills varnar," sagði Grettir.

"Fáz mun þér verk annat," sagði Ásmundr.

"Fleira veit, sá er fleira reynir," sagði Grettir, "eða hvat skal ek nú gera?"

Ásmundr svarar: "Þú skalt strjúka bak mitt við eld, sem ek læt jafnan gera."

"Heitt mun þat um hǫnd," sagði Grettir; "en þó er verkit lǫðrmannligt."

Fór nú svá fram um hríð, at Grettir heldr þessum starfa. Tekr nú at hausta; gerðiz Ásmundr heitfengr mjǫk ok eggjar Gretti at strjúka fast bak sitt. Þat var háttr í þann tíma, at eldaskálar váru stórir á bœjum. Sátu menn þar við langelda á ǫptnum. Þar váru borð sett fyrir menn; ok síðan sváfu menn upp frá eldunum. Konur unnu þar tó á daginn.

Þat var eitt kveld, at Grettir skyldi hrífa bak Ásmundar, at karl mælti: "Nú muntu verða af þér at draga slenit, mannskræfan!" segir hann.

Grettir segir: "Illt er at eggja óbilgjarnan."

Ásmundr mælti: "Aldri er dugr í þér."

Grettir sér nú, hvar stóðu ullkambar í setinu; tekr upp kambinn ok lætr ganga ofan eptir baki Ásmundar. Hann hljóp upp ok varð óðr við ok vildi ljósta Gretti með staf sínum; en hann skauz undan. Þá kom húsfreyja at ok spurði, hvat þeir ættiz við. Grettir kvað þá vísu þessa:

Illa þótti húsfreyju, er Grettir hafði þetta til tekit, ok kvað hann ekki fyrirleitinn verða mundu. Ekki batnaði frændsemi þeira Ásmundar við þetta. Nǫkkurri stundu síðar talaði Ásmundr til, at Grettir skyldi geyma hrossa hans. Grettir kvað sér þat betra þykkja en bakeldagørðin.

"Þá skaltu svá at fara," sagði Ásmundr, "sem ek býð þér. Hryssu á ek bleikálótta, er ek kalla Keingálu. Hon er svá vís at um veðráttu ok vatnagang, at þat mun aldri bresta, at þá mun hríð eptir koma, ef hon vill eigi á jǫrð ganga. Þá skaltu byrgja í húsi hrossin, en halda þeim norðr á hálsinn, þegar er vetr leggr á; þœtti mér þurfa, at þú leystir þetta verk betr af hendi en þau tvau, sem áðr hefi ek skipat þér."

Grettir svarar: "Þetta er kalt verk ok karlmannligt; en illt þykki mér at treysta merinni, þvíat þat veit ek engan fyrr gǫrt hafa."

Nú tekr Grettir við hrossageymslunni, ok leið svá fram yfir jól. Þá gerði á kulda mikla með snjóvum ok illt til jarða. Grettir var lítt settr at klæðum, en maðr lítt harðnaðr. Tók hann nú at kala; en Keingála stóð á, þar sem mest var svæðit, í hverju illviðri; aldri kom hon svá snemma í haga, at hon mundi heim ganga fyrir dagsetr. Grettir hugsar þá, at hann skal gera eitthvert þat bellibragð, at Keingálu yrði goldit fyrir útiganginn. Þat var einn morgin snemma, at Grettir kom til hrossahúss; lýkr upp, ok stóð Keingála fyrir stalli; þvíat þótt hrossum væri fóðr gefit, þeim er með henni váru, þá hafði hon þat ein. Nú fór Grettir upp á bak henni. Hann hafði hvassan kníf í hendi, ok rekr á um þverar herðar Keingálu ok lætr svá ganga aptr tveim megin hryggjar. Hrossit bregðr nú hart við, þvíat þat var feitt ok fælit; eyss svá, at hófarnir brustu í veggjunum. Grettir fell af baki, ok er hann komz á fœtr, leitar hann til bakferðar. Er þeira viðreign en snarpasta, ok svá lýkr, at hann flær af henni alla baklengjuna aptr á lend; rekr síðan út hrossin ok til haga. Eigi vildi Keingála bíta nema til baksins; en er skamt var af hádegi, bregðr hon við ok hleypr heim til húss. Grettir byrgir nú húsit ok gengr heim. Ásmundr spyrr, hvar hrossin væri. Grettir kvez geymt hafa í húsi eptir vanda. Ásmundr segir, at þá mundi skamt til hríðar, er hrossin vildu eigi á standa í þvílíku veðri.

Grettir segir: "Skýz þeim mǫrgum vísdómrinn, er betri ván er at." Líðr nú af nóttin, ok kom eigi hríðin. Rekr Grettir hrossin, ok þolir Keingála ekki í haga. Undarligt þótti Ásmundi þat, er veðráttu brá eigi ór því, sem áðr hafði verit. Enn þriðja morgin fór Ásmundr til hrossanna ok at Keingálu ok mælti: "Illa þykki mér hrossin við hafa orðit at jafngóðum vetri; en þú munt sízt bregðaz at bakinu, Bleikála!"

"Verðr þat er varir," sagði Grettir, "ok svá hitt, er eigi varir."

Ásmundr strauk bakit á hrossinu, ok fylgði þar húðin. Honum þótti undarligt, hví svá var orðit, ok kvað Gretti þessu valda mundu. Grettir glotti at ok svaraði engu.

Bóndi fór heim ok var málóði mjǫk. Hann gekk til eldaskála ok heyrði, at húsfreyja mælti: "Vel skyldi nú reynz hafa hrossageymslan frænda míns."

Ásmundr kvað vísu:

Húsfreyja svarar: "Eigi veit ek, hvárt mér þykkir meir frá móti, at þú skipar honum jafnan starfa, eða hitt, at hann leysir alla einn veg af hendi." "Nú skal ok um enda gǫrt fyrir þat," sagði Ásmundr; "en hafa skal hann viðrgerning verra."

"Teli þá hvárigir á aðra," sagði Grettir; ok svá fór fram um stund.

Ásmundr lét drepa Keingálu. Mǫrg bernskubrǫgð gerði Grettir, þau sem eigi eru í sǫgu sett. Hann gerðiz nú mikill vexti; eigi vissu menn gǫrla afl hans, þvíat hann var óglíminn. Orti hann jafnan vísur ok kviðlinga ok þótti heldr níðskældinn. Eigi lagðiz hann í eldaskála ok var fátalaðr lengstum.

Þá váru margir uppvaxandi menn í Miðfirði. Skáldtorfa bjó þá á Torfustǫðum. Bessi hét sonr hennar; hann var manna gerviligastr ok skáld gott. Þeir bjuggu á Mel brœðr, Kormakr ok Þorgils. Með þeim óx upp sá maðr, er Oddr hét. Hann var framfœrslumaðr þeira ok var kallaðr Oddr ómagaskáld. Auðunn hét maðr. Hann óx upp á Auðunarstǫðum í Víðidal; hann var gegn maðr ok góðfengr ok sterkastr norðr þar sinna jafnaldra. Kálfr Ásgeirsson bjó á Ásgeirsá ok Þorvaldr, bróðir hans. Atli, bróðir Grettis, gerðiz ok þroskamaðr ok allra manna gæfastr; við hann líkaði hverjum manni vel. Þessir lǫgðu knattleika saman á Miðfjarðarvatni. Kómu þar til Miðfirðingar ok Víðdœlar; þar kómu ok margir menn ór Vestrhópi ok Vatnsnesi; svá ok ór Hrútafirði. Sátu þeir þar við, er lengra fóru til. Var þar skipat saman þeim, sem jafnsterkastir váru; ok varð at því en mesta gleði lengstum á haustum. Grettir fór til leika fyrir bœn Atla bróður síns, þá er hann var fjórtán vetra gamall. Síðan var skipat mǫnnum til leiks. Var Gretti ætlat at leika við Auðun, er fyrr var nefndr. Hann var þeira nǫkkurum vetrum ellri. Auðunn sló knǫttinn yfir hǫfuð Gretti, ok gat hann eigi nát; stǫkk hann langt eptir ísinum. Grettir varð reiðr við þetta ok þótti Auðunn vilja leika á sik; sœkir þó knǫttinn, kemr aptr, ok þegar hann náði til Auðunar, setr hann knǫttinn rétt framan í enni honum, svá at sprakk fyrir. Auðunn sló Gretti með knattgildrunni, er hann helt á, ok kom lítt á, þvíat Grettir hljóp undir hǫggit. Tókuz þeir þá á fangbrǫgðum ok glímðu; þóttuz menn þá sjá, at Grettir var sterkari en menn ætluðu, þvíat Auðunn var rammr at afli. Áttuz þeir lengi við, en svá lauk, at Grettir fell; lét Auðunn þá fylgja kné kviði ok fór illa með hann. Hlupu þeir þá til, Atli ok Bessi, ok margir aðrir ok skilðu þá. Grettir kvað ekki þurfa at halda á sér sem ólmum hundi ok mælti þetta: "Þræll einn þegar hefniz, en argr aldri."

Eigi létu menn þetta sér at sundrþykki verða, þvíat þeir Kálfr ok Þorvaldr brœðr vildu at þeir væri sáttir; váru þeir ok skyldir nǫkkut, Auðunn ok Grettir; ok helz leikrinn sem áðr, ok varð ekki til sundrþykkis fleira.