Bókastaðir

Um morguninn eptir stendr Hrólfr upp, ok herklæðisk. Hann mælti til Bjarnar: "nú munu við fara í borgina fyrir jarl."

Bjǫrn segir: "ófús em ek þess, þvíat nú er úti sá tími, er mér var griðum játat, ok er mér vís dauði, ef ek kem þar."

Hrólfr mælti: "til þess muntu hætta verða."

Fóru þeir nú til borgarinnar, ok ganga inní hǫllina, ok námu staðar útarliga. Jarlinn sat þá yfir drykkjuborðum, ok kendi eigi Hrólf, ok engi sá, er inni var.

En þegar sem jarls menn sáu Bjǫrn, mæltu þeir allir til hans: "djarfr gerisk þjófrinn Bjǫrn, er hann gengr fyrir augu jarls, ok illa hefir Mǫndull gætt hans, er hann er laus orðinn."

Einn maðr tók upp ǫxahnútu stóra, ok snarar at Birni, en Hrólfr tók hana á lopti, ok sendi aptr þeim, er kastaði, kom hnútan fyrir brjóst honum, ok í gegnum hann, svá hon stóð fǫst í timbrveggnum. Allir hljóðnuðu við þetta, ok hræddusk hinn mikla mann, er inn var kominn.

Hrólfr mælti til Bjarnar: "gaktu fyrir sæti Stefnis, ok tala þessum orðum: ‘bjóða mundi Hrólfr Sturlaugsson þér, ef hann væri hér fyrir, en þú kœmir til.’"

Bjǫrn þverfetar innar eptir hǫllinni, því hann var hræddr mjǫk, þar til hann kom fyrir Stefni, mælti hann þá þessum orðum, er Hrólfr bauð honum. En er Stefnir heyrði orð hans, stǫkk hann fram yfir borðit, ok gekk utar at Hrólfi, ok létti kápuhettinum frá andliti honum, kendi hann þá Hrólf, ok fagnaði honum forkunnar vel, ok leiddi hann fyrir fǫður sinn. Jarl varð feginn komu Hrólfs, ok stóð upp í móti honum með allri blíðu.

Vilhjálmr setti nú ekki vel augun, er hann sá Hrólf; var hann stundum rauðr yfirlits, en stundum bleikr sem bast af hræzlu.

Þorgnýr jarl mælti: "hér sýnisk mér nú Hrólfr, Vilhjálmr! en eigi dauðr."

Hrólfr spyrr, ef Vilhjálmr væri þar.

Hann segir: "hér em ek, Hrólfr minn! ok er allt á þínu valdi, þat mér tilheyrir."

Hrólfr segir: "ekki skildisk þú vinsamliga við mik, Vilhjálmr! ok mun þér lengi illt innan brjósts búit hafa, þó nú sé framkomit, ok er þat nú vildast, at þú segir æfisǫgu þína, þótt eigi sé góð, því at lítill heiðr mun þér at þínu lífi verða héðan frá."

"Svá skal gera, sem þú vilt, Hrólfr minn! því þat mun bezt gegna," segir Vilhjálmr.

"Þat er upphaf at sǫgu minni, at faðir minn bjó við skóg einn hér í Danmǫrk, er Úlfr hét, hann átti sér konu ok átta bǫrn, ok var ek eitt af þeim, et elzta at aldri. Faðir minn átti geitr margar ok mjǫk óspakar, var ek til þess fenginn, at geyma þeirra, ok allt gerða ek, þat er tilféll, ok ek komsk hǫndum undir, en viðgerningr var léttr, ok illa var ek klæddr; en þegar ek kom eigi geitunum heim, þá var ek flengðr, tók ek þetta illa at þola, þar til at ek kom heim eina nótt, bar ek eld at húsunum, ok brendi ek þau inni; bjó ek þá búinu um langa stund, tók ek þá mikinn þroska. Eina nótt dreymdi mik, at maðr kom at mér mikill vexti, ok nefndisk Grímr, hann kvað mik vera gott mannsefni ok mikla giptu lagna verða, ef ek kynni eptir at leita, ok mælti til kaupa við mik; ek spurði, hvernin kaup þat væri. Hann segir: ‘ek skal gefa þér enn meira afl, enn þú hefir áðr, þar með vápn ok góð klæði, ok fleiri hluti aðra; en þú skalt fara á fund Hrólfs Sturlaugssonar, ok svíkja hann, ef þú getr, því hann er nú á ferð kominn, ok ætlar hann nú til Garðaríkis, ok ná brott konungsdóttur, mun hann mǫrgu illu af stað koma, ef hann er eigi af dǫgum ráðinn; má svá gera giptumuninn, at þú verðir mágr Eireks konungs, en hann fái bana.’ Ek játaði þessu. Síðan tók hann horn undan skikkju sinni, ok gaf mér einn drykk; þótti mér þá hlaupa afl í mik; síðan skildu við at svá mæltu, ok er ek vaknaði, lágu þar bæði vápnin ok klæðin; fór ek síðan, þar til er við fundum Ǫlvi, frænda minn, váru þat allt mín ráð, er þar fór fram, því ek þóttisk vita, at þú mundir halda eiða þína, ok ek mundi kosti eiga at drepa þik, þá er ek vilda, ok þú hefðir unnit mér þat til framkvæmdar; þykkisk ek nú vita, at þetta hefir Grímr ægir verit, er mér hefir vitrazk, ok því fór ek úr Garðaríki eptir þér, at ek hræddumsk, at hann mundi mér grimliga hefna, ef ek gerði þat eigi, er hann hafði mælt. Nú hafði ek ætlat, at fá Þóru til eiginkonu, ok því fœrði ek Ingigerði hingat, en eigi í Garðaríki, hefði ek þar aldri óttalaus verit, ef it sanna væri uppi um hagi mína, ok hefi ek ætlat at drepa Stefni, ok svá jarl eptir, ok taka Ingigerði ok ráða einn fyrir ríkinu þaðan af; mundi ek hafa gengit milli bols ok hǫfuðs á þér, Hrólfr minn! í skóginum, ef ek hefði eigi óttask Dúlcifal. Er nú æfisaga mín úti. Væntir mik nú, Hrólfr minn! at þú munir gefa mér líf, þótt ek sé ómakligr, því mér hefir nǫkkur vorkun á verit, at vinna til þvílíks heiðrs, sem í boði var, ok slíks kvánfangs ok mikils ríkis."

Eptir þat þagnar Vilhjálmr, en ǫllum þeim, er heyrðu þessa sǫgu, þótti hann vera hinn mesti svikari. Eptir þat hefir Hrólfr upp sína sǫgu, ok segir frá því, er hann fór heiman úr Danmǫrku, ok til þess, er þá var komit, ok þótti mǫnnum mikils vert um hans frægð ok hreystiverk, ok þótti dvergrinn honum sendr verit hafa til happa.

Tók nú Bjǫrn aptr þvílík metorð ok heiðr, sem hann hafði áðr haft, en Vilhjálmr var nú fanginn, ok er stefnt til hans fjǫlment þing; var þá um leitat, hvern dauðadag hann skyldi helzt hafa; urðu allir á þat sáttir, at hann fengi hit hræðiligasta líflát, ok var síðan sett ginkefli í kjapt honum, ok hengðr á hæsta gálga, lét Vilhjálmr svá sitt líf, sem fyrr var sagt, ok var þess von, at illa mundi illum lúka, þarsem þvílíkr svikari ok morðingi var.

Ingigerðr konungsdóttir varð fegin aptrkomu Hrólfs, ok því at hann var heill orðinn, átti jarl þá tal við hana, ok segir, at nú mundi ekki brullaupinu lengr fresta þurfa.

Hon segir; "þat skuluð þér vita, herra! at eigi er hefnt Hreggviðar konungs, fǫður míns, ok þat með, at ek skal í enskis manns sæng koma, fyrr enn þat er gert, at Eirekr konungr er drepinn, ok Grímr ægir, ok allir þeir er þar gerðu mest at; vil ek ok eigi, at Garðaríkis menn þjóni undir annan hǫfðingja enn þann, er ek skal eiga."

Hrólfr segir: "meðr því ek fœrði konungsdóttur brott úr Garðaríki, ok hon vildi mér lostig fylgja, þá skal hon ok ónauðug af hverjum manni, ef ek má ráða; en bjóða vil ek yðr, herra! at fara í Garðaríki með styrk yðrum, ok vinna þar þvílíkt, er ek má orka."

Jarl segir: "þakka vil ek yðr, Hrólfr! fyrir þann góðvilja, er þér hafið mér téð í þessu ok í allri þinni þjónustu. Nú vil ek gjarna þat þiggja, at þit, Stefnir! séuð formenn þessar ferðar, skal ek ykkr svá búa í þessa ferð at skipum ok liði, sem ek hefi framast efni á, þvíat ek vildi, at þit kœmuð svá hefndum fram, at konungsdóttur líki, skal ok brullaupit eigi fyrr vera, enn þit komið aptr, ef þess verðr auðit."

Konungsdóttir segir sér þetta vel líka, ok var þetta með þeim staðráðit. Menn Hrólfs hǫfðu beðit hans í kastalanum, meðan hann var í brottu, ok urðu þeir glaðir við hans heimkomu.

Lætr nú Þorgnýr jarl hafa skipa búnað ok vápna um sumarit, svá vítt sem hans ríki var; kom honum ok mikit lið af Svíþjóð ok Fríslandi, er frændr hans ok vinir sendu honum, ok enn fekk hann mikinn styrk af Vindlandi, var nú mikill viðbúnaðr í Jótlandi í þessari herferð, en svá sem herinn var allr saman kominn, var þat frítt lið ok vel búit. Þeir hǫfðu hundrað skipa, ok flest stór, váru þeir Hrólfr ok Stefnir formenn þessa liðs. Þeir biðu byrjar nǫkkura daga;

Einn dag gekk maðr fram at borði á skipi Hrólfs; hann var lágr ok digr, hafði stóran bagga á herðum sér; hann gengr bryggjuna á skipit; Hrólfr kennir þenna mann; þar er kominn Mǫndull dvergr; Hrólfr fagnar honum vel; Mǫndull lagði baggann af sér, ok mælti: "nú em ek hér kominn, sem þú beiddir, Hrólfr! ok mun ek fara með þér, ef þú vilt, með því móti at ek ráði ǫllu því, er ek vil tilleggja, ok engi bregði af mínum ráðum, þó mun alls við þurfa, at vel takisk."

Hrólfr svarar, ok segir, at allir skyldi hans ráð hafa, ok hann vildi gjarna hans fǫruneyti þiggja.

Þá mælti dvergr: "þat er fyrst mín skipan, at þú, Hrólfr! skalt vera á því skipi, sem fyrir skal fara alla leið, þvíat þú hefir gullit álfkonunaut; máttu eigi vilt fara; vér skulum tengja saman ǫll skip vár, hvert af stafni annars, ek skal vera á því skipi, er seinast ferr. Vér skulum eigi fyrr leysa, enn undit er segl á ǫllum skipunum, ok þótt nǫkkur leysisk úr flotanum, þá skal enginn hjá fram sigla, skuluð þér þessu framhalda, ok eigi af bregða, hvat er ánýr, eða yðr kann sýnask, ok mun þá vel duga; aldri skulu vér at landi leggja, né nǫkkura dvǫl hafa, fyrr enn vér komum til Garðaríkis; skulum vér nú segl vinda, þvíat byr mun eigi skorta."

Var nú svá gert, sem Mǫndull hafði fyrir sagt, bað Þorgnýr jarl vel fyrir þeim ok Ingigerðr. Bjǫrn ráðgjafi var eptir með (jarlinum), ríkinu til gæzlu.

Rann nú byr á, ok sigla þeir Hrólfr í haf; þeim byrjaði hœgliga, en svá sýndisk þeim, sem annat mundi veðr í lopti, sjór var úthverfr kringum þá, ok miklar dunr váru í loptit at heyra. Mǫndull sat við stjórn á síðasta skipi. Hann tók eitt stórt kefli, ok batt þar um blám þræði, ok dró þat eptir skipinu í vǫrina.

Eina nótt sýndisk þeim, sem herskip fœri í móti Hrólfi, ok veitti honum harða atsókn. Mǫndull kallaði, ok bað øngvan gefa sik at því, en þeir sǫgðu hann svá hræddan, at hann þyrði eigi verja lið Hrólfs. Þeir leystu skip eitt úr flotanum, ok vildu fara framfyrir ǫnnur skipin, en þess var eigi kostr, því at vindr kom í móti þeim, ok rak þá aptr um ǫll skipin, ok þat sá hann til þeirra síðast, at einn stór hrosshvalr kom at þeim, ok steypti skipinu um koll, týndisk þar hvert mannsbarn. Mǫrg undr bar fyrir þá ǫnnur ok brugðu menn sér misjafnt við; þeir týndu alls tuttugu skipum, áðr þeir komu í Garðaríki.

Lǫgðu þeir uppí ána Dýnu, ok herjuðu þar á bæði borð, brendu bygðir, en ræntu fé, því er þeir náðu; mart fólk gekk til handa þeim, ok fengu þeir með því fjǫlda liðs, spurðu þeir brátt til Eireks konungs, hvar hann var með fjǫlmenni; lǫgðu þeir þá skipunum í eitt lægi.

Mǫndull tók bát einn, ok reri kringum ǫll skipin. Síðan gekk hann á land, ok bað menn tjalda við einn hamar, er þar var nær þeim: skal hvert tjald standa af annars enda upp; var nú svá gert. Eptir þat leysti hann bagga sinn, ok tók þar úr svǫrt silkitjǫld; hann tjaldaði þeim utan yfir ǫll ǫnnur tjǫldin svá breitt ok sterkliga, at hvergi fannsk smuga á. Þetta var fyrir vetrnætr, er þeir komu í Garðaríki.

Mǫndull dvergr mælti: "nú skal bera kost af skipunum í tjǫldin, svá endask megi um þrjár nætr, síðan skulið þér í tjǫldin ganga, ok enginn utsjá, fyrr enn ek segi yðr til;" Var nú allt gert eptir hans boði; gekk Mǫndull síðast inn, ok fór þó áðr umhverfis tjǫldin.

Litlu eptir þetta heyrðu þeir, at veðr tók at hvessa, ok gnúði fast á tjǫldin, þótti þeim þat undrum gegna. Maðr einn var svá forvitinn, at hann spretti tjaldinu, ok sá út, en er hann kom inn aptr, var hann bæði vitlaus ok mállaus, ok innan lítils tíma dauðr. Þessu gekk þrjár nætr, at veðrit stóð.

Mǫndull mælti: "eigi komum vér allir aptr til Danmerkr, ef Grímr ægir má ráða, því hann var sá hrosshvalr, er týndi skipum várum, ok hefði hann svá með ǫll farit, ef ek hefði eigi farit síðast, því hann mátti aldri lengra fara, enn at kefli því, er ek dró eptir mér. Nú hefir hann hríð at yðr gert með frosti, at allir þér hefðuð bana fengit, ef eigi hefðu tjǫldin hlíft yðr, en nú á þetta ofan eru komnir tólf menn í skóginn skamt héðan, er Grímr hefir sendt Eireki konungi; þeir eru ofan af Ormalandi, ok eru nú at efla seið, ok skulu seið ætlat ykkr Hrólfi ok Stefni, svá þit skulið sjálfir drepa ykkr. Nú skulum vér fara sjau saman móti þeim, ok sjá, hvat ígerisk."

Gerðu þeir nú svá, unst þeir komu í skóginn, sáu þeir hús eitt, var þangat at heyra ill læti, er þeir frǫmdu seiðit. Gengu þeir síðan inní húsit, ok sjá þar hjall háfan, ok undir fjóra stólpa. Mǫndull fór inn undir hjallinn, ok reist þeim seiðvillur með þeim atkvæðum, at þeim hrifi sjálfum seiðmǫnnum; gengu þeir síðan útí skóginn, ok námu (staðar) um hríð, en seiðmǫnnunum brá svá við, at þeir brutu ofan seiðhjallinn, ok hlupu beljandi útaf húsinu á sinn veg hverr þeirra, sumir hlupu í fen eða sjó, en sumir fyrir bjǫrg ok hamra, ok drápu sik allir með þessum hætti.

Fóru þeir síðan aptr til skipa sinna, ok váru þau heilbrigð; sáu þeir at hríðin hafði ekki víðara tekit enn um kring skipin ok tjǫldin.

Þá mælti Mǫndull: "nú er svá orðit, Hrólfr! at ek mun ekki í orrostu ganga, því ek em engi at hreysti eða framgǫngu, en þó mundir þú liðfár hafa orðit, ef þú hefðir einn um séð með; ykkr Stefni var þessi dauði ætlaðr, sem nú sáuð þér, at seiðmennirnir fengu." Þǫkkuðu (þeir) honum fyrir sín konstr, ok bjuggu sik til landgǫngu síðan.

Litlu síðar enn þeir Hrólfr fóru or Jótlandi ok í Garðaríki, kom við land Tryggvi berserkr, sá er fyrr var getit í sǫgunni; hann hafði óvígan her fyrir fjǫlda sakir, hafði hann optast verit í Skotlandi ok Englandi, síðan hann flýði undan þeim Hrólfi ok Stefni, en nú hafði hann spurt, at þeir váru úr landi farnir, ok nú mundi lítil viðtaka, en þegar Þorgnýr jarl spurði hersǫguna, lét hann safna liði, ok með því at Tryggvi hafði mjǫk á óvart komit, ok þat annat at brott var allt mannval úr landinu, þá fekk jarl lítit lið móti svá miklum her.

Fundr þeirra var skamt frá borginni, sló þar þegar í enn harðasta bardaga, gengu hvárirtveggju vel fram. Þorgnýr jarl lét rǫskliga frambera merki sitt, ok fylgði sjálfr, ok barðisk alldjarfliga, ok drap margan mann. Bjǫrn ráðgjafi fylgði honum karlmannliga, ok feldi marga menn, því þeir váru vanir til herskapar ok fullhugar til framgǫngu. Tryggvi gekk ok hart fram, ok óð í gegnum lið jarls, svá ekki stóð við honum, ok hallaðisk mjǫk orrostan á hans menn, jarlsins. Bardaginn stóð allan dag, ok lyktaðisk með því, at Þorgnýr jarl fell með góðan orðstýr, ok Tryggvi varð hans banamaðr. Flýði þá Bjǫrn ráðgjafi, ok þat lið er eptir var, til borgar, ok heldu sik þar, en Tryggvi settisk um borgina.

Síð um kveld sáu menn, at þrjú skip sigldu at landi, váru ǫll stór ok svǫrt fyrir borði. Þeir lǫgðu í lægi ok tjǫlduðu; váru nú borgarmenn hugsjúkir um sinn hag.

En þegar morgun kom, ganga skipamenn heim til borgar með fylktu liði; Tólf gengu fremstir, ok hǫfðu tveir af þeim grímur fyrir andliti. Tryggvi fylkti ok liði sínu, en er þeir fundusk, varð þar fátt um kveðjur, því grímumenn réðu þegar til bardaga, ok sóttu hart fram; ok er borgarmenn sjá þat, gengu þeir út af borginni, ok komu í opna skjǫldu, varð Tryggvi mjǫk í kvínni, ok fell mjǫk lið hans; menn sóttu fast at Tryggva, ok lauk svá, at hann fell, ok mestr hluti liðs hans, tóku þeir þá mikit herfang. Fóru grímumenn þegar til skipa sinna, ok áttu ekki tal við aðra menn, undruðusk landsmenn mjǫk, hvat mǫnnum þetta mundi vera, ok kunni þat enginn at segja.

Var nú eptir um kyrt, ok var Þorgnýr jarl haugsettr. Þóru fekk mikit fráfall fǫður síns ok mǫrgum ǫðrum landsmǫnnum, því hann hafði verit góðr hǫfðingi ok stjórnsamr ok ráðit lengi ríkinu, ok átt mjǫk friðsamt; var hann því ǫllum mǫnnum harmdauði.

Frá því er nú at segja, sem fyrr var fráhorfit, at Hrólfr stefnir ǫllum sínum her móti Eireki konungi. Þeir fundusk skamt frá Aldeiuborg, hafði konungr mikit lið ok harðsnúit; margir váru miklir hǫfðingjar með Eireki konungi; einn af þeim var jarl, er Ími hét; hann var mikill ok sterkr ok vel vígr, ættaðr úr Garðaríki.

Með þeim var hálfbróðir hans, er Rǫndólfr hét, hann mátti vel trǫll kallask fyrir vaxtar sakir ok afls; móðurætt hans var frá Áluborg í Jǫtunheimum, ok þar hafði hann uppvaxit; hann hafði kylfu fyrir vápn sex álna langa ok mjǫk digra í annan enda; eigi bitu flest járn á ólpu þá, er hann var í; Rǫndólfr var hamaðr, ok grenjaði sem trǫll, þegar hann reiddisk. Brynjólfr var með konungi, en þeir Þórðr ok Grímr váru eigi komnir, því at þeir sǫfnuðu liði et efra um landit. Hvárirtveggju reistu sínar herbúðir, ok sváfu af þá nótt.

Þar var sléttlent, ok skamt til sjófar, en um morgin snemma bjuggusk þeir til orrostu, en konungr skipaði fylkingar tvær, ok var sjálfr í annarri, en Brynjólfr bar merki konungs. Fyrir framan merkit setti hann Rǫndólf, ok alla þá er mestir kappar váru; en í annan fylkingararm var Ími jarl ok fleiri tignarmenn, þó þeir sé eigi nefndir; hans merki bar sá maðr, er Arnoddr hét, ok var mikill kappi.

Hrólfr setti ok tvær fylkingar, skipaði hann sér móti Eireki konungi, ok undir sitt merki Svíum ok Frísum. Stefnir var í annan arm ok Jótar; sá maðr bar merki fyrir honum, er Áli hét, hinn mesti hreystimaðr. Hrólfr var í herklæðunum Hreggviðarnaut, hann reið Dúlcifal. Mart riddaralið var í hvárumtveggja hernum. Stefnir var í annarri kápu Hrólfs. Mǫndull var ekki í orrostu, því hann var ekki við vápn vanr.

At svá skipuðu œptu hvárirtveggju heróp, ok eptir þat sigu saman fylkingar; var þegar hǫrð orrosta ok mikit mannfall af hvárumtveggjum; var fyrst atreið með riddǫrum, en síðan ákafr bardagi með hǫggum ok lǫgum.

Rǫndólfr gekk þegar hart fram, ok lamdi á tvær hendr með kylfunni, ok drap svá bæði menn ok hesta. Engi var svá sterkr riddari, at þyldi eitt hans hǫgg, hrǫkk því allt undan, þat er fyrir varð. Brynjólfr bar merkit fram kappsamliga, ok gerðisk nú illr kurr í liði Hrólfs; hann ríðr nú fram á Dúlcifal, ok var enginn svá hraustr, at í sǫðli sæti fyrir honum ok hans hǫggum; hann hjó með sverðinu Hreggviðarnaut bæði menn ok hesta, ok drap margan mann, því sverðit beit, sem í vatn brygði, ok nam hvergi í hǫggi stað; var nú orrostan mjǫk skœð, svá hverr fell um þveran annan.

Nú er frá því at segja, (at Stefnir) ríðr hart fram í lið Íma jarls, ok veitir mǫrgum riddara skaða, þar til at Ími jarl kemr í móti honum, ríðr þá hvárr at ǫðrum með miklu kappi, ok leggr hvárr til annars í skjǫldinn; en er þeir mœttusk, brotnaði spjótskapt Íma sundr í miðju, en Stefnir hjó jarl aptr úr sǫðlinum, svá hann kom fjarri niðr hestinum, spratt hann skjótt á fœtr, ok brá sverðinu. Stefnir hljóp þá af baki, ok hjó til Íma, en hann hjó á móti, ok kom sverð Stefnis á gaddhjaltit, ok tók af hǫndina með; eptir þat lagði Stefnir jarl í gegnum með sverðinu, ok lét hann svá sitt líf, gekk hann síðan hart fram.

Þeir fundusk í annan stað Áli ok Arnoddr, ok sóttusk með mikilli hreysti; þeir hjuggusk, svá af þeim váru allar hlífarnar. Báðir hǫfðu þeir kastat merkjunum, en svá lauk þeirra viðreign, at Arnoddr lagði með sverðinu í kvið Ála, ok út um bakit, en hann óð upp á lagit, ok hjó með báðum hǫndum í hǫfuð Arnoddi, svá í tǫnnunum nam staðar, fellu þeir nú báðir dauðir til jarðar.

Nú sér Hrólfr skaða þann, er Rǫndólfr gerir á liði hans, ok sér, at eigi muni svá búit hlýða; hann hleypr af baki Dúlcifal, ok veðr á móti Rǫndólfi, en er þeir mœtask, þá lystr Rǫndólfr til Hrólfs með járnkylfunni, en hann veik sér undan, ok treysti eigi at standa undir svá þungu hǫggi. Kylfan kom á tvá menn, er staðit hǫfðu á baki Hrólfs, ok lamdisk hvert bein í þeim. Hrólfr slæmdi sverðinu á hǫnd Rǫndólfs, ok tók af í úlfliðnum, ok allar tær af ǫðrum fœti. Rǫndólfr reiddi upp stǫngina með annarri hendi, ok laust til Hrólfs af ǫllu afli; kylfan kom í jǫrðina, ok sǫkk til miðs, en Hrólf sakaði ekki. Hjó Hrólfr þá af Rǫndólfi aðra hǫndina, svá hon fell niðr, sneri hann þá undan; hann veifaði stúfunum, ok ǫskraði sem griðungr, í því hǫggr Hrólfr undan honum báða þjóhnappana, svá þeir loddu við í knésbótum, dró hann þá slóðann eptir sér, ok hljóp beljandi upp í fylking Eireks konungs, svá allt hrǫkk undan; drap hann með því margan mann.

Hrólfr ok Stefnir neyttu þessa, ok þeirra menn, hǫggva nú ok leggja hvern mann, er fyrir varð; fell nú undvǫrpum lið Eireks konungs. Rǫndólfr gáði ekki, hvat fyrir var, ok hljóp á Brynjólf, svá at hann fell á bak aptr með merkit, ok komsk með nauðum á fœtr, ok flýði síðan. En er menn Eireks konungs sjá merkit fallit, þá flýði hverr einn. En er Eirekr sér þat, flýr hann sem aðrir til borgarinnar, en þeir Hrólfr ok Stefnir ráku flóttann, ok drápu hvern, er þeir náðu, varð þar svá mikit mannfall, at varla má tǫlu á koma. Rǫndólfr hljóp út á ána, ok drekti sér; en Eirekr konungr ok þeirra lið, er undan komsk, byrgðu sik inni í borginni, ok lauk með því orrostu; var þá komit at kveldi.

Hrólfr fór þá til herbúða sinna, ok lét binda sár manna sinna, hafði ok mart fallit af liði hans; en er áleið kveldit, sáu menn Hrólfs þrjú herskip fara at landi; þeir lǫgðu í lægi, ok bjuggusk um; eptir þat gengu frá skipum þrjú hundruð manna, þat var allt vaskligt lið ok velbúit. Einn maðr var þar stœrstr fyrir liði. Þessir menn gengu til herbúða Hrólfs, ok er þeir finnask, kennir Hrólfr, at þar er kominn faðir hans Sturlaugr ok Eirekr, bróðir hans; verðr þar mikill fagnafundr með þeim ǫllum saman.

Spurði Hrólfr fǫður sinn tíðinda, ok af ferðum sínum. Sturlaugr var þá gamall mjǫk, ok hafði lengi aflagt herferðir; sagðisk hann hafa spurt til ferða Hrólfs, ok hann hefði því farit af Noregi til Garðaríkis, at veita Hrólfi lið. Drukku þeir um kveldit, ok hǫfðu mikla gleði.

Sturlaugr hafði herklæði sín, ok saxit Vefreyjunaut; með honum váru margir kappar ok hreystimenn úr Hringaríki, einn af þeim hét Tjǫrfi hinn sterki, annar Bárðr, þriði Garði, fjórði Atli, fimti Birgir, sétti Sǫlvi, sjaundi Loðinn, áttundi Knútr kveisa; allir váru þessir hinir mestu hreystimenn; þótti þeir Tjǫrfi ok Knútr bera langt af þeim, tóku þeir nú náðir á sik um nóttina, ok hǫfðu vǫrðu sterka.