Bókastaðir

Skikkar nú hvárr sinni burstǫng (til) lags, ok ríðr hvárr móti ǫðrum, sem hestarnir kunna harðast; leggr þá hvárr til annars með miklu afli. Spjót Sǫrkva kom í skjǫld Hrólfs, ok rendi útaf, en Hrólfr stakk hjálminum af Sǫrkvi, átti hann þá þriðjung skeiðs eptir, er Hrólfr var af. Dúlcifal vill eigi staðar gefa, ok snýr aptr í móti, ok hefir Sǫrkvir eigi afriðit fjórðung, áðr enn þeir mœttask; leggr enn hvárr til annars, ok fór sem fyrr, at Sǫrkvir vann ekki á, en hann misti skjǫldinn. Þeir ríða þá at í þriðja sinn, ferr þá Dúlcifal, sem fugl flýgi, þar til þeir mœttusk; Hrólfr leggr til Sǫrkvis, svá festi í brynjunni, ok vegr hann upp úr sǫðlinum, ok hleypir með hann um vǫllinn, þar til hann steypir honum at hǫfðinu í einn fúlan pytt, svá at Sǫrkvi gekk úr hálsliðnum, stóð þá Dúlcifal kyrr, sem hann væri grafinn niðr. Varð nú konungsdóttir mjǫk fegin, ok allr landslýðr.

En er Eirekr konungr sér þetta, verðr hann ákafliga reiðr, ok bað alla sína menn slá hring um Hrólf, ok drepa hann sem skjótast, ok kvað hann síðar verr gera mundu, ef hann yrði nú laus. Var nú svá gert, (sem) konungrinn mælti, at sótt var at Hrólfi ǫllummegin; en er Dúlcifal sér þat, rís hann upp ǫrðugr, ok lamdi með framfótunum, ok beit með tǫnnunum marga menn til bana; augu hans sýndusk sem blóðsegar, en eldr þótti brenna úr nǫsum honum ok munni, fór hann svá hlaupandi, at hann braut menn undir sik; Hrólfr sat ok eigi kyrr á baki, reyndi hann nú sverðit Hreggviðarnaut; hann hjó ok lagði til beggja handa bæði menn ok hesta, var hverjum vís dauðinn, er fyrir honum varð, stǫkk nú allt undan; Hrólfr reið þar at, er konungr var fyrir, en hann hafði á hlaupi undan; drap Hrólfr þá meir enn hundrað manna, áðr hann komsk á skóg, ok var móðr, en ekki sár. Þóttisk nú Eirekr konungr hafa fengit mikinn mannskaða, ok fór heim í kastala sinn um kveldit mjǫk óglaðr.

Þetta sama kveld gerði konungsdóttir sik blíða við menn sína, ok veitti þeim kappsamliga. Hon gerði allar sínar skemmumeyjar svá drukknar, at þær fellu sofnar niðr, en er skamt var af nótt, kom Hrólfr í kastalann, ok hitti konungsdóttur, ok bað hana búna með sér at fara. Hon segir sér þá ekki at vanbúnu. Hrólfr hafði með sér tvá kistla stóra, ok váru í dýrgripir konungsdóttur, stíga þau síðan á Dúlcifal, ok riðu leið sína. Eigi er þat greint, hvar þau fara, eða hversu lengi þau váru á leiðinni, en meir fóru þau um nætr enn um daga.

Nú er at segja frá Eireki konungi, at hann vaknar um morguninn, ok bað menn herklæðask, ok leita eptir Hrólfi. Var nú svá gert, ok leituðu hans þrjá daga, ok fundu hann eigi, lét konungr þá leita til kastalans konungsdóttur, ok var hon þaðan í brottu, svá engi maðr vissi, hvat af henni var orðit; fekk nú konunginum mikils ótta allt saman, ok var mjǫk reiðr.

Hann mælti til Vilhjálms: "Þat sér ek, at þú hefir logit allt at mér, bæði frá þér ok Hrólfi, má nú sjá, at hann er allr annar maðr, enn þú hefir sagt; sé ek, at Hrólfr hefir í hauginn farit, en eigi þú, hefir hann fengit hin góðu herklæðin, en ek þau er engu eru nýt; mátti þat á honum sjá, at hann var stórra manna, en þú ert dáðlaus svikari, ragr í hverja taug, hefir þú vitat alla hans fyrirætlan, ok þorat eigi at segja mér, hygg ek þik at heldr eiga ríki eða aðra góða hluti, at ek ætla þik þrælborinn þorpara í allar ættir; værir þú makligr, at ek léti hengja þik á gálga fyrir þat fals ok svik, er þú hefir mér gert ok minni systur, ok mun sá dauði fyrir þér liggja, þó hann komi nú eigi fram."

Við þessi orð konungsins varð Vilhjálmr hræddr mjǫk, ok mælti: "ek skal þat enn skjótt birta, hverr maðr ek em, stíg ek á stokk, ok strengi ek þess heit, at ek skal eigi fyrr koma í sæng hjá Gyðu, systur þinni, fyrr enn ek hefi Hrólf af lífi tekit, ok fœrt yðr hǫfuð hans ok jungfrúna, skal ek hér einkis manns styrk til hafa né fylgi;" Tók nú Vilhjálmr vápn sín ok hest, reið brott sem hvatligast, ok eptir Hrólfi, en Eirekr konungr sat eptir í Garðaríki, ok þótti nú illa at fara.

Nú víkr sǫgunni aptr í Danmǫrk til Þorgnýs jarls ok hans manna, ok (á) því sama hausti, er Hrólfr fór til Garðaríkis, fór jarl um ríki sitt at veizlum, sem siðr hans var til.

Einn dag gekk maðr ókunnigr fyrir jarlinn, ok nefndisk Mǫndull Pattason, ok sagðisk farit hafa víða um Upplǫnd, ok lézk frá mǫrgu segja kunna, ok mikla frægð unnit hafa. Hann var lágr á vǫxt ok mjǫk riðvaxinn, fríðr at yfirlitum, utaneygðr var hann mjǫk. Jarl tók vel við þessum manni, ok bað hann með sér dveljask. Þat þekktisk hann, skemti hann jarlinum optliga, ok sagði frá mǫrgu fróðliga. Þar kom at jarlinn tók hann í mikla kærleika, at hann kallaði hann at hverju máli, ok var Mǫndull á tali við hann nætr ok daga, svá at jarl gleymdi þar fyrir sinni ríkisstjórn.

Einn tíma, sem optar, er Bjǫrn ráðgjafi fyrir Þorgný jarli, ok ávítaði hann fyrir þat, er hann gerði ókunnigan mann sinn trygðamann, ok þat tal tœki svá úr hœfi at ganga, at hann gái eigi síns ríkis þar fyrir. Jarlinn reiðisk orðum Bjarnar, ok sagðisk gera mundu, sem hann hafði þenkt, hvat er Bjǫrn sagði. Mǫndull heyrir orð Bjarnar, ok gaf sér ekki at. Bjǫrn talaði hér um enn mǫrgum orðum sannliga, ok gekk brott síðan. Bjǫrn átti hús í borginni nær jarls herbergi, en annan garð utan borgar, sem fyrr var sagt.

Einn dag kom Mǫndull svá í herbergi Bjarnar, at hann var eigi heima, ok engi maðr annar nema Ingibjǫrg, kona hans; hann lék við hana mjǫk blíðliga, en hon tók því vel; þar kom at hann leitaði við hana samfara, ok fór þar um mǫrgum fǫgrum orðum, hann bauð henni af sér at þiggja marga góða gripi, en lastaði Bjǫrn í hverju orði, ok kvað hann ekki at manni vera. Ingibjǫrg reiddisk þessu mjǫk, ok svaraði honum hæðiliga, ok sagðisk (aldri) með honum ganga skyldu. Mǫndull tók þá kǫnnu, ok brá undan yfirhǫfn sinni, ok bað hana drekka sáttarbikar þeirra, en hon sló hendinni neðan undir kerit, ok uppí andlit honum.

Hann reiddisk við þetta, ok mælti: "eigi skulu vér fyrr skilja, þú ok Bjǫrn, bóndi þinn, en ek hefi launat ykkr því, sem þit eruð maklig, fyrir þá svívirðing, er þit hafið mér gert, bæði með orð ok verk."

Gekk hann síðan brott, ok fyrir Þorgný jarl, ok mælti: "þat vildi ek, herra! at þér sýnduð yðvart lítillæti, ok þægið af mér belti eitt, er ek tók í arf eptir fǫður minn;" Hann leggr þat á borð fyrir jarlinn; þat var allt með gulli gert, ok gimsteinum sett; eigi þóttisk jarl betra grip séð hafa. Jarl þakkaði honum, ok sagðisk eigi þvílíka gjǫf þegit hafa af ótignum manni;

Var Mǫndull þar um vetrinn í sǫmum kærleikum, en fátt var Stefni til hans ok Birni. Jarl hafði mikla virt á beltinu, ok sýndi þat vinum sínum jafnan, þá er hann hafði veizlur.

Ingibjǫrg, kona Bjarnar, tók krankleika nǫkkurn undarligan um veturinn, hon gerðisk ǫll blá sem hel, en sinnaði um engan hlut, sem hon væri vitstóla; varð Birni mikil raun at þessu, því hann unni henni mikit.

Þat bar til (um) várit at veizlu einni, at beltit Mǫndulsnautr hvarf brott frá jarli; var þess víða leitat, ok fannsk eigi; þótti jarli þat mikill skaði, ok lét mjǫk grund at gefa um eptirleitina, ok fannsk þat eigi. Jarl spurði Mǫndul, hvat (hann) hugði af orðit, eða hversu eptir skyldi leita.

Mǫndull segir: "vant er mér at kveða á mann hverr tekit hefir, þótt ek þykkisk nærri geta munu, en þat er líkara, at sá hafi fleira frá yðr stolit enn þessu einu, er beltit hefir tekit, mun þat ríkr maðr gert hafa, sá er jafnan hefir yðarn heiðr ǫfundat. Nú er þat mitt ráð, at þér látið ransókn uppi hafa, þá er alla varir minnst, ok lát øngvan undan ganga, þótt framr sé, en eigi mun sá sjálfkrafi sína hirzlu uppi láta, er tekit hefir, en hverr, sem þat (hefir) gert, má at réttu á gálga (hanga)."

Jarli þykkir þetta gott ráð, ok segir svá vera skyldu, lætr hann nú samankalla alla sína hirð, ok segir þeim, at hann vill ransaka hvers manns hirzlu; fyrst Stefnis, sonar síns, ok Bjarnar ráðgjafa, svá at aðrir menn mætti því betr við una. Þeir létusk þess búnir; var nú svá gert, at Stefnir sýndi fyrst sínar féhirzlur, ok fannsk þar ekki; síðan var hjá Birni leitat ok ǫllum, er í váru borginni, ok kunni þat eigi at finnask.

Þá mælti Mǫndull: "eiga mun Bjǫrn fleiri hirzlur, en hér at eins í staðnum, ok hefir þar eigi leitat verit."

Stefnir sagði: "víst á Bjǫrn utan borgar, ek trúi (ok eigi) þangat leita mega."

Jarl segir þangat fara skyldu, ok svá gerðu þeir; lét Bjǫrn þá uppi ransókn sem fyrr. Mǫndull gengr at fornri kistu einni, ok spyrr, hvat þar er í? Bjǫrn segir, þarí vera fornan skipsaum. Jarl bað upplúka. Bjǫrn leitaði at lyklinum, ok fann ekki. Jarl gekk þá at, braut upp, ok bar upp þat er í var, en á neðanverðum botninum lá beltit. Allir menn undruðu þetta, en Bjǫrn þó mest, því hann vissi sik saklausan af þessu.

Jarl varð nú reiðr mjǫk, ok bað Bjǫrn hǫndum taka: "ek skal," segir hann, "hengja þik á hæsta gálga, þegar er morgin kemr, því þetta hefir hann fyrri gert, þó nú at eins sé víst orðit."

Var nú Bjǫrn tekinn ok bundinn sterkliga, því enginn þorði móti mæla, þó hann þœtti ómakligr þessa. Bjǫrn bauð skírslur fyrir sik, sem landssiðr er til, en jarl vildi þat ekki heyra. Stefnir fekk þat af fǫður sínum, at hann lifði sjau nætr, ef þat fyndisk nǫkkut í, at honum væri til hjálpar, ok skyldi hann vera í varðhaldi Mǫnduls, ok eigi í borgina heim koma. Margir hǫrmuðu þetta, því Bjǫrn var mjǫk vinsæll.

Fór jarl nú heim í staðinn með mǫnnum sínum, ok gengu undir drykkjuborð. En þegar hirðin hafði kent fyrsta rétt, ok drukkit fyrsta bikar, var ǫllum horfin vinátta við Bjǫrn, ok þótti þá ǫllum, sem hann mundi sannr at sǫk.

Mǫndull var nú í garði Bjarnar, ok rak í brottu alla hans heimamenn, hann tók Ingibjǫrgu, ok lagði í sæng hjá sér hverja nótt, Birni ásjáanda, ok hafði hon allt blíðlæti við hann, en mundi ekki til Bjarnar, bónda síns: þótti nú Birni þungliga at fara, ok líða nú svá þessar sjau nætr, sem frá var sagt.

Víkr nú aptr sǫgunni þangat, er fyrr var frá horfit, því eigi verðr af tveimr hlutum sagt í senn, þótt báðir hafi jafnfram orðit.

Nú er frá því at segja, at þau fóru úr Garðaríki, Hrólfr ok konungsdóttir, at einn dag sjá þau, hvar einn maðr ríðr eptir þeim; hann er í línklæðum einum, ok girðr sverði; hann dregr skjótt eptir þeim.

Kennir Hrólfr, at þar er Vilhjálmr kominn, en þegar hann sér Hrólf, fellr hann til fóta honum, ok biðr sér líknar á marga vega: "hefi ek hart af fengit, síðan við skildum," segir Vilhjálmr, "því konungr lét setja mik í myrkvastofu, ok vildi láta drepa mik, komsk ek í brott með ráðum, bæði frosinn ok hungraðr, em ek nú kominn á þína miskun, Hrólfr minn! hvat sem þú vilt af mér gera; vilda ek aldri gert hafa, er þér mætti mislíka, ok alla daga vera þér hollr ok trúr heðan frá, ef þú lætr mik nú lifa ok fylgja þér aptr til Danmerkr."

Hrólfi fekksk hugar við hǫrmungarlæti Vilhjálms, ok segisk eigi nenna at drepa hann, þó hann væri þess makligr.

Konungsdóttir kvað, því misráðit vera mundu: "því hann hefir íllt yfirbragð ok illa mun hann reynask."

Vilhjálmr fór nú með þeim, ok gerði sik mjǫk þjónustumjúkan, en aldri var honum óhætt at koma nærri Dúlcifal, því hann beit Vilhjálm, ok barði, ef hann næði, fóru þau til þess, er ein dagleið var eptir til Þorgnýs jarls; hǫfðu þau tekit sér náttstað undir skógi einum, ok skutu sér laufskála um kveldit, lágu þau Hrólfr ok konungsdóttir bæði saman hverja nótt, ok nakit sverð í milli þeirra.

Vilhjálmr stakk Hrólfi svefnþorn um nóttina, en um morgin stóð hann upp snemma, ok tók hestinn Dúlcifal, ok lagði sǫðul á hann, ok þetta eitt vildi hann at Vilhjálmi þiggja. Hrólfr lá í herklæðum sínum, ok utan yfir Vefreyjunaut. Ingigerðr stóð upp, hon knúði Hrólf, ok fekk eigi vakit hann, hvernveg sem hon fór at, gengr hon þá úr skálanum, ok grætr. Vilhjálmr sér þat, ok spyrr, hvárt henni gætisk lítt at hvílbrǫgðunum.

Hon segir: "allt má mér vel við hann líka, en svá sefr hann fast, at ek fæ ekki vakit hann."

"Ek skal þá vekja hann," segir Vilhjálmr, gengr hann þá at, ok ryðr í sundr skálanum, síðan hjó hann báða fœtrna undan Hrólfi; ok stakk þeim milli klæða sér. Hrólfr svaf sem áðr.

Konungsdóttir spyrr, hvat brysti.

"Lífstundir Hrólfs," sagði Vilhjálmr.

Konungsdóttir segir: "njót allra manna verst lífs ok handa, ok var þetta it mesta óhappaverk unnit, muntu illa ílls bíða."

Vilhjálmr mælti: "tveir eru kostir gerfir, taktu hvárn, er þér þykkir vildari, ok er sá annar, at þú skalt fara með mér til Þorgnýs jarls ok sanna þat, er ek segi, því ek hygg mér lítit til sæmdar, at fara aptr í Garðaríki, hinn er annar kostr, at ek drep þik, sem þú ert kominn;" Hon hugsar, at kjósa sér eigi dauða, meðan hon á kost at lifa, en þykkir fyrir Vilhjálmi einskis ílls ørvænt, segir hon þá, at hon mun honum fylgja, ok eigi í móti mæla, því er hann segir, ef hann gerði henni øngvan vanheiðr í sínum orðum, varð hon hér eið at vinna.

Vilhjálmr vildi taka Dúlcifal, en þess var engi kostr, því at hann beit ok barði á alla vega, svá hann mátti honum hvergi nærri koma, ok eigi mátti hann at Hrólfi ganga fyrir hestinum, mátti hann ekki með sverðit fara fyrir þunga sakir; lá Hrólfr nú þar eptir, en þau fóru leiðar sinnar; þótti konungsdóttur nú þungt at fara, ok mikit við Hrólf at skilja, svá lítt sem hann var staddr.

Er eigi frá þeirra ferð fyrr sagt, en þau komu til Þorgnýs jarls, gengr hann móti konungsdóttur með allri vegsemd ok blíðu; hann spurði, hvat manna hann væri.

Hann svarar: "ek em einn bóndason af góðri ætt hér í Danmǫrku, ok kom ek í ferð með Hrólfi, þá er hann fór til Garðaríkis, hǫfum við þar unnit margar þrautir, ok at seinustu vann hann Sǫrkvi, kappa Eireks konungs, ok drap hann, þat þoldi konungrinn eigi, ok lét taka Hrólf ok drepa, eru hér fœtr hans, er ek hefi með mér til sýnis; náði ek síðan konungsdóttur, ok fœrði ek hana hingat, hefi ek lagt mik í margan lífsháska fyrir yðra skuld, ok báðir við Hrólfr, var ok engi honum hraustari, því at hann gafsk aldri upp, fyrr enn hann misti báða fœtrna; þykkjumsk ek nú kominn til ráðahags við Þóru, dóttur yðra, er yðr smánarlaust at eiga mik fyrir mág fyrir ættar ok mannskapar sakir; þarf því eigi at fresta, at nú sé bæði saman brullaupin."

Flestum þótti saga Vilhjálms sannlig, ok hǫrmuðu allir dauða Hrólfs, mest jarl ok Stefnir, son hans. Ingigerðr grét mjǫk; jarl blíðkaði hana, ok spurði, hvárt Vilhjálmr hefði honum satt sagt.

Hon sagði: "eigi mun Vilhjálmr meira at yðr ljúga enn ǫðrum, en þess vil ek yðr biðja, at þér frestið mánuð brullaupunum, kann þar mart til at koma, at yðr þykkir eigi svá mega vera." Þóru fell ok lítt til Vilhjálms, ok beiddi þess sama.

En er Vilhjálmr heyrði þetta, kjaptaði hann: "látið þér eigi á brullaupum frest, hvat sem þær segja, því kvenna skaplyndi er ómerkiligt."

Stefnir sagði: "vel stendr, at konungsdóttir ráði þessu, ok eru þetta eigi lǫng frest."

Vilhjálmr segir: "óhǫfðingliga er þat sagt, at láta konur ráða fyrir sér ætlun sinni, eða son sinn, ef þau ráða þó verr."

Stefnir reiddisk við orð hans, ok sagði þær skyldi ráða, en eigi Vilhjálmr: "ella skal ek missa lífit." Vilhjálmr segir þat skaðalaust, þó hann væri drepinn.

Jarl bað þeim þetta eigi at grein verða: "en þó mun Stefnir ráða því, er hann vill tilhlutask, en þú, Vilhjálmr! munt ná ráðahag við dóttur mína, því þú hefir vel tilunnit."

Stefnir tók í hǫnd Ingigerðar, ok leiddi hana til skemmu systur sinnar, læsti síðan, ok geymdi sjálfr lykkilinn. Þat er sǫgn manna, at Ingigerðr konungsdóttir hafi geymt fœtrna ok borit hjá þau grǫs, er ekki mátti deyja; líkaði Vilhjálmi illa við Stefni, ok varð at hafa svá búit.

Nú er þar til máls at taka, er Hrólfr er; hann lá til kvelds sem dauðr, því svefnþorninn lá í hǫfði honum, hafði Vilhjálmr hann ekki brotttekit. Dúlcifal stóð með sǫðli ok beizli þar yfir honum, til þess er hann gekk at Hrólfi, ok velti honum með hǫfðinu um vǫllinn, fell þá brottu svefnþorninn. Hrólfr vaknar við þat, at undan váru báðir fœtrnir, horfinn skálinn, en Vilhjálmr brott ok konungsdóttir, þar lá sverðit Hreggviðarnautr. Hrólfi þótti nú mjǫk harkask um, en þó hreyfir hann sik, ok tekr lífsteinana, ok skefr í stúfana, tók þá skjótt sviða úr sárunum. Hrólfr skreið at hestinum, en hann lagðisk niðr, fekk Hrólfr þá velt sér í sǫðulinn, stóð Dúlcifal þá upp; reið Hrólfr þá til þess, er hann kom til bœjar Bjarnar, vinar síns, því hann vildi eigi ríða til borgarinnar, en þótti langt til kastala síns. Dúlcifal lagðisk, þegar hann kom í garðinn, tók Hrólfr þá beizl af honum, en skreið inní húsin, þótti honum þar auðigt mjǫk.

Hrólfr fór í eldaskála, ok kastar sér niðr í sætit, þar er skuggi bar á, ok lá þar um stund, hann sér þá, hvar kona gengr, ok hefir eld meðferðar; þessi kona var blá at yfirlit sem klæði, ok mjǫk bólgin; hon kveikti eld.

Litlu síðar kemr inn maðr í skarlatsbúnaði ok skarband um enni af gulli gert, hann var lágvaxinn ok miðdigr; hann leiddi mann einn eptir sér, ok var bundinn at hǫndum ok fótum; þar kennir hann Bjǫrn, vin sinn, ok þykkir hann harðliga leikinn. Hann leggr Bjǫrn niðr, en sezk niðr við eldinn, ok setr konuna hjá sér, ok kysti hana.

Bjǫrn mælti: "illa gerir þú, Mǫndull! er þú hefir svikit konu mína, en forlogit mik við jarl, svá hann lætr hengja mik á þriggja nátta fresti fyrir enga sǫk, mundi eigi svá fara, ef Hrólfr Sturlaugsson væri innan lands, mun hann ok mín hefna, ef honum verðr aptrkómu auðit."

Mǫndull svarar: "aldri mun hann þér hjálpa, né þín hefna héðanfrá, má ek þat af honum segja þér, at undan honum eru báðir fœtrnir, ok ódauðr at eins, mun hann aldri lífs aptrkoma."

Hrólfr fœrisk nú á stúfana upp í sætinu, ok tekr báðum hǫndum um háls Mǫnduls, ok mælti: "þat skaltu vita, at enn lifa hendr Hrólfs, þó fœtrnir sé farnir;" Kippir honum niðr undir sik, svá at kvorar niðr í honum.

Hann mælti þá, "ger svá vel, Hrólfr! at þú drep mik eigi, skal ek þik þá heilan gera, þvíat ek á þau smyrsl, er engi eru slík á Norðrlǫndum, hefi ek svá mikil konstr til læknisdóms, at ek má allt heilt vinna, þat lífs er von, innan þriggja nátta; ek vil þér ok kunngera, at ek em dvergr í jǫrðu byggjandi, ok dvergsnáttúru hefi ek á kynstrum til lækidóms ok hagleik; fór ek þess erindis hingat, at ek ætlaði at heilla Þóru jarlsdóttur eða Ingibjǫrgu, ok hafa þær brottu með mér; en fyrir því at Bjǫrn sá gǫrst, hverr ek var, þá vildi ek svá fyrirkoma honum, at ek tók beltit ok lét ek í kistu hans, en ek tók brott lykkilinn, at hann þœtti því líkligri til, at hann hefði stolit, sem hann væri tregari til kistunni upp at lúka, hefi ek snúit allra manna vináttu við Bjǫrn. Nú vil ek gjarna allt til lífs mér vinna, þat er þú kant beiða, þvíat minn lífgjafa skal ek aldri svíkja."

Þá mælti Hrólfr: "Þat mun ek voga, at gefa þér líf, en fyrst skaltu Ingibjǫrgu lækna ok leysa Bjǫrn;" Lét hann þá Mǫndul uppstanda, ok var hann svartr ok ljótr eptir skapan sinni, leysti hann Bjǫrn, en fœrði Ingibjǫrgu úr klæðum, ok smurði hǫrund hennar með góðum smyrslum, ok gaf henni minnisveig at drekka, ok vitkaðisk hon þá skjótt, en hvítnaði hǫrundit, ok tók þá heilsu sína, ok týndi allri ást við dverginn. Þǫkkuðu þau Bjǫrn Hrólfi, sem verðugt var.

Eptir þat hvarf Mǫndull, ok kom aptr, þegar stund leið, ok fór þar með fœtr Hrólfs ok stóran smyrslabuðk. Hann mælti: "nú mun ek þat gera verða, sem ek hafði áðr eigi ætlat, at grœða þik, Hrólfr! skaltu nú leggjask niðr við eldinn ok baka stúfana."

Hrólfr gerði svá; smurði hann þá smyrslunum í sárin, ok setti við fœtrna, ok batt við spelkur, ok lét Hrólf svá liggja þrjár nætr, leysti þá af umbǫnd, ok bað Hrólf upp standa ok reyna sik. Hrólfr gerði svá, váru honum fœtrnir þá svá hœgir ok mjúkir, sem hann hefði á þeim aldri sár verit.

Nú þótt mǫnnum þykki slíkir hlutir ótrúligir, þá verðr þat þó hverr at segja, er hann hefir séð eða heyrt. Þar er ok vant móti at mæla, er hinir fyrri frœðimenn hafa samsett.

Þá mælti Hrólfr til Mǫnduls: "nú hefir þú vel gert, er þú hefir mik læknat, skaltu hjá mér hafa nǫkkura hluti, er þú beiðir; þess vil ek biðja, at þú fylgir mér til Garðaríkis, ef ek fer þangat aptr."

Mǫndull segir, svá vera skyldi, "mun ek nú fara til minna heimkynna, hefi ek hart af fengit okkrum viðskiptum, ok þat harðast, at ek skilda við Ingibjǫrgu, en þó mun nú svá verða vera." Fór Mǫndull dvergr við svá búit, ok vissi Hrólfr ekki, hvat af honum varð.