Bókastaðir

The Icelandic Sagas, glossed
Chapter 31

Frá því er sagt einhverju sinni að Helgi var enn sendur á njósn í Geirþjófsfjörð og þykir mönnum áræðilegt að Gísli muni þar. Frá því er sagt einhverju sinni at Helgi var enn sendr á njósn í Geirþjófsfjörð ok þykkir mǫnnum áræðilegt at Gísli muni þar. Sá maður fer með honum er Hávarður hét. Sá maðr ferr með honum er Hávarðr hét. Hann hafði komið út um sumarið áður og var frændi gests Oddleifssonar. Hann hafði komit út um sumarit áðr ok var frǽndi gests Oddleifssonar. Þeir voru sendir í skóga að höggva efnitré en þó að þetta væri yfirbragð á þeirra ferð þá bjó þó hitt undir að þeir skyldu leita að Gísla og vita ef þeir fyndu fylgsni Gísla. Þeir váru sendir í skóga at hǫggva efnitré en þó at þetta vǽri yfirbragð á þeira ferð þá bjó þó it undir at þeir skyldi leita at Gísla ok vita ef þeir fyndi fylgsni Gísla. Og einn dag að kveldi sjá þeir eld í kleifunum fyrir sunnan ána. Ok einn dag at kveldi sjá þeir eld í kleifunum fyrir sunnan ána. Það var um dagsetursskeið og niðmyrkur sem mest. Þat var um dagsetursskeið ok niðmyrkr sem mest.

Þá spyr Hávarður Helga hvað þá sé til ráðs, " og muntu, " segir hann, " vera þessu vanari en eg. " Þá spyrr Hávarðr Helga hvat þá sé til ráðs, " ok munt, " segir hann, " vera þessu vanari en ek. "

" Einn mun á ger, " segir Helgi, " að hlaða hér vörðu á holi þessum er nú stöndum við á og mun þá finnast er ljós dagur er og sér héðan frá vörðunni til kleifanna er skammt er að sjá. " " Einn mun á ger, " segir Helgi, " at hlaða hér vǫrðu á hóli þessum er nú stǫndum við á ok mun þá finnast er ljós dagr er ok sér héðan frá vörðunni til kleifanna er skammt er at sjá. "

Þetta taka þeir til ráðs. Þetta taka þeir til ráðs. Og er þeir hafa hlaðið vörðuna sagði Hávarður sig syfja svo að hann kveðst ekki mega annað en sofa. Ok er þeir hafa hlaðit vörðuna sagði Hávarðr sik syfja svá at hann kvezk ekki mega annat en sofa. Hann gerir svo. Hann gerir svá. En Helgi vakir og hleður það sem ógert var að vörðunni. En Helgi vakir ok hleðr þat sem ógert var at vörðunni. Og er hann hafði því lokið þá vaknar Hávarður og biður Helga þá sofa en hann kveðst vaka mundu. Ok er hann hafði því lokit þá vaknar Hávarðr ok biðr Helga þá sofa en hann kvezk vaka mundu. Og Helgi sefur um hríð. Ok Helgi sefr um hríð. Og á meðan hann sefur tekur Hávarður til verks og ber á brott vörðuna alla og sér hvern steininn í náttmyrkrinu. Ok á meðan hann sefr tekr Hávarðr til verks ok berr á brott vörðuna alla ok sér hvern steininn í náttmyrkrinu. Og er hann hefur það gert þá tekur hann stein einn mikinn og keyrir niður á bergið nærri höfði Helga svo að jörðin bifaðist við. Ok er hann hefir þat gert þá tekr hann stein einn mikinn ok keyrir niðr á bergit nǽrri hǫfði Helga svá at jǫrðin bifaðist við. Og þá sprettur Helgi upp og verður lafhræddur og felmtsfullur og spurði hverju gegndi. Ok þá sprettur Helgi upp ok verðr lafhræddur ok felmtsfullr ok spurði hverju gegndi.

Hávarður sagði: " Maður er í skóginum og hafa margir slíkir komið í nótt. " Hávarðr sagði: " Maðr er í skóginum ok hafa margir slíkir komit í nótt. "

" Það mun Gísli verið hafa, " segir Helgi, " og mun hann hafa orðið var við okkur. " Þat mun Gísli verit hafa, " segir Helgi, " ok mun hann hafa orðit var við okkr. Og máttu það skilja, félagi góður, " segir hann, " að við munum allir lemjast ef á okkur kemur slíkt grjót. Ok mátt þat skilja, félagi góðr, " segir hann, " at við munum allir lemjast ef á okkr kemr slíkt grjót. Og er enginn annar á ger en verða á brott sem skjótast. " Ok er enginn annarr á ger en verða á brott sem skjótast. "

Nú rennur Helgi sem fljótast hann má hann en Hávarður gengur á eftir og biður Helga eigi hlaupa undan sér en Helgi gaf að því engan gaum og fór sem fætur toguðu. Nú rennur Helgi sem fljótast hann má hann en Hávarðr gengr á eftir ok biðr Helga eigi hlaupa undan sér en Helgi gaf at því engi gaum ok fór sem fǿtr toguðu. Og að lyktum koma þeir báðir til skips og stíga þar á og ljósta síðan árum í sjó og róa sem ákafast og létta eigi fyrr sinni ferð en þeir koma heim í Otradal og segir Helgi að hann er vís orðinn hvar Gísli er niður kominn. Ok at lyktum koma þeir báðir til skips ok stíga þar á ok ljósta síðan árum í sjó ok róa sem ákafast ok létta eigi fyrr sinni ferð en þeir koma heim í Otradal ok segir Helgi at hann er vís orðinn hvar Gísli er niðr kominn.

Eyjólfur víkst við skjótt og fer þegar við tólfta mann og er það í för Helgi og Hávarður. Eyjólfr víksk við skjótt ok ferr þegar við tólfta mann ok er þat í fǫr Helgi ok Hávarðr. Þeir fara til þess er þeir koma í Geirþjófsfjörð og ganga um alla skóga að leita vörðunnar og fylgsnis Gísla og fundu hvorugt. Þeir fara til þess er þeir koma í Geirþjófsfjörð ok ganga um alla skóga at leita vörðunnar ok fylgsnis Gísla ok fundu hvorugt. Nú spyr Eyjólfur Hávarð hvar þeir settu vörðuna. Nú spyrr Eyjólfr Hávarð hvar þeir settu vörðuna.

Hann svarar: " Ekki má eg það vita því að bæði var að eg var svo syfjaður að eg vissi fátt frá mér, enda hlóð Helgi þá vörðuna er eg svaf. Hann svarar: " Ekki má ek þat vita því at bǽði var at ek var svá syfjaðr at ek vissa fátt frá mér, enda hlóð Helgi þá vörðuna er ek svaf. Eig þykir mér örvænt að Gísli hafi orðið var við okkur og hafi borið brott vörðuna þá er lýsti og við vorum í brott farnir. " Eigi þykkir mér ørvǽnt at Gísli hafi orðit var við okkr ok hafi borit brott vörðuna þá er lýsti ok við várum í brott farnir. "

Þá mælti Eyjólfur: " Afauðið verður oss mjög um þetta mál og munum vér aftur snúa, " og svo gera þeir og kveðst Eyjólfur áður vilja hitta Auði. Þá mǽlti Eyjólfr: " Afauðit verðr oss mjǫk um þetta mál ok munum vér aftr snúa, " ok svá gera þeir ok kvezk Eyjólfr áðr vilja hitta Auði.

Þeir koma nú á bæinn og ganga inn og settist Eyjólfur enn á tal við Auði. Þeir koma nú á bǿinn ok ganga inn ok settisk Eyjólfr enn á tal við Auði.

Hann tekur svo til orðs: " Eg vil eig kaup við þig Auður, " segir hann, " að þú segir mér til Gísla en eg mun gefa þér þrjú hundruð silfurs þau sem eg hef tekið til höfuðs honum. Hann tekr svá til orðs: " Ek vil eigi kaup við þik Auðr, " segir hann, " at þú segir mér til Gísla en ek mun gefa þér þrjú hundruð silfrs þau sem ek hefi tekit til hǫfuðs honum. Þú skalt og eigi við vera er vér tökum hann af lífi. Þú skalt ok eigi við vera er vér tǫkum hann af lífi. Það skal og fylgja að eg mun fá þér ráðahag þann að öllu sé betri en sjá hefur verið. Þat skal ok fylgja at ek mun fá þér ráðahag þann at ǫllu sé betri en sjá hefir verit. Máttu og á það líta, " segir hann, " hversu óhallkvæmt þér verður að liggja í eyðifirði þessum og hljóta það af óhöppum Gísla og sjá aldrei frændur og nauðleytamenn. " Mátt ok á þat líta, " segir hann, " hversu óhallkvæmt þér verðr at liggja í eyðifirði þessum ok hljóta þat af óhǫppum Gísla ok sjá aldrei frǽndr ok nauðleytamenn. "

Hún svarar: " Þar þykir mér óvænst um, " segir hún, " að vér verðum um það sátt að þú fáir mér það gjaforð að mér þyki jafnt við þetta. Hon svarar: " Þar þykkir mér óvǽnst um, " segir hon, " at vér verðum um þat sátt at þú fáir mér þat gjaforð at mér þyki jafnt við þetta. En þó er það satt sem mælt er að fé er best eftir feigan og lát mig sjá hvort fé þetta er svo mikið og frítt sem þú segir. " En þó er þat satt sem mǽlt er at fé er bezt eftir feigan ok lát mik sjá hvárt fé þetta er svá mikit ok frítt sem þú segir. "

Hann steypir nú fénu í kné henni og hefur hún hönd í en hann telur og tjáir fyrir henni. Hann steypir nú fénu í kné henni ok hefir hon hǫnd í en hann telr ok tjár fyrir henni. Guðríður, fóstra hennar, tekur að gráta. Guðríðr, fóstra hennar, tekr at gráta.

Chapter 32

Síðan gengur hún út og til móts við Gísla og segir honum: " Fóstra mín er nú vitlaus orðin og vill svíkja þig. " Síðan gengr hon út ok til móts við Gísla ok segir honum: " Fóstra mín er nú vitlaus orðin ok vill svíkja þik. "

Gísli mælti: " Ger þú þér gott í hug því að eigi mun mér það að fjörlesti verða að Auður blekki mig, " og kvað vísu: Gísli mǽlti: " Ger þú þér gott í hug því at eigi mun mér þat at fjörlesti verða at Auðr blekki mik, " ok kvað vísu:

Eftir þetta fer mærin heim og segir ekki hvert hún hefur farið. Eftir þetta ferr mǽrin heim ok segir ekki hvert hon hefir farit.

Eyjólfur hefur þá talið silfrið en Auður mælti: " Í engan stað er féð minna eða verra en þú hefur sagt. Eyjólfr hefir þá talit silfrit en Auðr mǽlti: " Í engan stað er féit minna eða verra en þú hefir sagt. Og mun þér nú þykja eg heimilt eiga að gera af slíkt er mér sýnist. " Ok mun þér nú þykkja ek heimilt eiga at gera af slíkt er mér sýnisk. "

Eyjólfur tekur því glaðlega og bað hana að vísu gera af slíkt er hún vill. Eyjólfr tekr því glaðlega ok bað hana at vísu gera af slíkt er hon vill.

Auður tekur nú féð og lætur koma í einn stóran sjóð, stendur hún síðan upp og rekur sjóðinn með silfrinu á nasir Eyjólfi svo að þegar stekkur blóð um hann allan og mælti: " Haf nú þetta fyrir auðtryggi þína og hvert ógagn með. Auðr tekr nú féit ok lǽtr koma í einn stóran sjóð, stendr hon síðan upp ok rekr sjóðinn með silfrinu á nasar Eyjólfi svá at þegar stekkur blóð um hann allan ok mǽlti: " Haf nú þetta fyrir auðtryggi þína ok hvert ógagn með. Engin von var þér þess að eg myndi selja bónda minn í hendur illmenni þínu. Engin ván var þér þess at ek mynda selja bónda minn í hendr illmenni þínu. Haf nú þetta og með bæði skömm og klæki. Haf nú þetta ok með bǽði skǫmm ok klæki. Skaltu það muna, vesall maður, meðan þú lifir að kona hefur barið þig. Skalt þat muna, vesall maðr, meðan þú lifir at kona hefir barit þik. En þú munt ekki að heldur fá það er þú vildir. " En þú munt ekki at heldr fá þat er þú vildir. "

Þá mælti Eyjólfur: " Hafið hendur á hundinum og drepi, þó að blauður sé. " Þá mǽlti Eyjólfr: " Hafið hendr á hundinum ok drepi, þó at blauðr sé. "

Hávarður tekur þá til orða: " Þó er för vor helsti ill þó að vér vinnum eigi þetta níðingsverk og standi menn upp og láti hann eigi þessu ná. " Hávarðr tekr þá til orða: " Þó er fǫr vor helsti ill þó at vér vinnum eigi þetta níðingsverk ok standi menn upp ok láti hann eigi þessu ná. "

Eyjólfur mælti: " Satt er hið fornkveðna; án er ills gengis nema heiman hafi. " Eyjólfr mǽlti: " Satt er it fornkveðna; án er ills gengis nema heiman hafi. "

Hávarður var vinsæll maður og voru margir búnir að veita honum lið til þessa en í annan stað að firra Eyjólf óhappi og verður hann nú svo búið að hafa og fer á brott við þetta. Hávarðr var vinsǽll maðr ok váru margir búnir at veita honum lið til þessa en í annan stað at firra Eyjólf óhappi ok verðr hann nú svá búit at hafa ok ferr á brott við þetta.

En áður en Hávarður gengi út mælti Auður: " Ekki mun sannlegt að halda skuld þeirri er Gísli á að gjalda þér og er hér fingurgull er eg vil að þú hafir. " En áðr en Hávarðr gengi út mǽlti Auðr: " Ekki mun sannlegt at halda skuld þeirri er Gísli á at gjalda þér ok er hér fingurgull er ek vil at þú hafir. "

" Ekki myndi eg þetta þó heimt hafa, " segir Hávarður. " Ekki mynda ek þetta þó heimt hafa, " segir Hávarðr.

" Eg vil nú þó gjalda, " segir Auður. " Ek vil nú þó gjalda, " segir Auðr.

Hún gaf honum þó raunar gullið fyrir liðveislu sína. Hon gaf honum þó raunar gullit fyrir liðveizlu sína. Hávarður fékk sér hest og fer suður á Strönd til Gests Oddleifssonar og vill eigi lengur vera með Eyjólfi. Hávarðr fekk sér hest ok ferr suðr á Strǫnd til Gests Oddleifssonar ok vill eigi lengr vera með Eyjólfi. Eyjólfur fer heim í Otradal og unir illa sinni ferð enda þótti mönnum þessi ferð hin hæðilegasta. Eyjólfr ferr heim í Otradal ok unir illa sinni ferð enda þótti mǫnnum þessi ferð in hæðilegasta.

Chapter 33

Líður nú svo sumarið að Gísli er í jarðhúsum sínum og er var um sig og ætlar hann nú ekki í brott. Líðr nú svá sumarit at Gísli er í jarðhúsum sínum ok er var um sik ok ǽtlar hann nú ekki í brott. Þykir honum nú fokið vera í öll skjól; nú eru og liðnir draumavetur hans gervallir. Þykkir honum nú fokit vera í ǫll skjól; nú eru ok liðnir draumavetur hans gervallir.

Það ber enn til einhverja nótt um sumarið að Gísli lætur illa í svefni. Þat berr enn til einhverja nótt um sumarit at Gísli lǽtr illa í svefni. En er hann vaknar spyr Auður hvað hann hefði dreymt. En er hann vaknar spyrr Auðr hvat hann hefði dreymt.

Hann segir að nú kom að honum draumkonan sú hin verri og mælti svo: " Nú skal eg því öllu bregða er hin betri draumkonan mælti við þig og skal eg þess ráðandi að þér skal þess ekki að gagni verða er hún hefur mælt. " Hann sagði at nú kom at honum draumkonan sú in verri ok mǽlti svá: " Nú skal ek því ǫllu bregða er in betri draumkonan mǽlti við þik ok skal ek þess ráðandi at þér skal þess ekki at gagni verða er hon hefir mǽlt. "

Þá kvað Gísli vísu: Þá kvað Gísli vísu:

" Það dreymdi mig enn, " sagði Gísli, " að sjá kona kom til mín og bakk á höfuð mér dreyruga húfu og þó áður höfuð mitt í blóði og jós á mig allan svo að eg varð alblóðugur. " " Þat dreymði mik enn, " sagði Gísli, " at þessi kona kom til mín ok batt á hǫfuð mér dreyruga húfu ok þó áðr hǫfuð mitt í blóði ok jós á mik allan svá at ek varð alblóðugr. "

Gísli kvað vísu: Gísli kvað vísu:

Og enn kvað hann: Ok enn kvað hann:

Nú gerðist svo mikið um drauma Gísla að hann gerir svo myrkhræddan að hann þorir hvergi einn saman að vera og þegar hann leggur sín augu saman þá sýnist honum hin sama kona. Nú gerðisk svá mikit um drauma Gísla at hann gerir svá myrkhræddan at hann þorir hvergi einn saman at vera ok þegar hann leggr sín augu saman þá sýnisk honum in sama kona. Það var enn eina nótt að Gísli lét raunlítt í svefni. Þat var enn eina nótt at Gísli lét raunlítt í svefni. Auður spurði hvað fyrir hann bæri. Auðr spurði hvat fyrir hann bǽri.

" Það dreymdi mig, " segir Gísli, " að menn kæmu að oss og væri Eyjólfur í för og margt annarra manna og hittumst vér og vissi eg að áburðir urðu með oss. " Þat dreymði mik, " segir Gísli, " at menn kǿmi at oss ok vǽri Eyjólfr í fǫr ok margt annarra manna ok hittumst vér ok vissa ek at áburðir urðu með oss. Einn þeirra fór fyrstur, grenjandi mjög og þóttist eg höggva hann sundur í miðju og þótti mér vera á honum vargs höfuð. Einn þeira fór fyrstr, grenjandi mjǫk ok þóttist ek hǫggva hann sundr í miðju ok þótti mér vera á honum vargs hǫfuð. Þá sóttu margir að mér; eg þóttist hafa skjöldinn í hendi mér og verjast lengi. " Þá sóttu margir at mér; ek þóttist hafa skjǫldinn í hendi mér ok verjast lengi. "

Gísli kvað þá vísu: Gísli kvað þá vísu:

Og enn kvað hann: Ok enn kvað hann:

Og enn kvað hann: Ok enn kvað hann:

Nú líður á haustið og minnkar ekki draumana og heldur er vaxandi gangur að þeim. Nú líðr á haustit ok minnkar ekki draumana ok heldr er vaxandi gangur at þeim. Það var eina nótt er Gísli lét enn illa í svefni. Þat var eina nótt er Gísli lét enn illa í svefni. Auður spurði þá enn hvað fyrir hann bæri. Auðr spurði þá enn hvat fyrir hann bǽri. Gísli kvað vísu: Gísli kvað vísu:

Og enn kvað hann vísu: Ok enn kvað hann vísu:

Og enn kvað hann: Ok enn kvað hann:

Og enn kvað hann vísu: Ok enn kvað hann vísu:

Chapter 34

Nú er Gísli heima það sumar og er nú kyrrt. Nú er Gísli heima þat sumar ok er nú kyrrt. Síðan kemur sumarnótt síðasta. Síðan kemr sumarnótt síðasta. Þá er þess getið að Gísli mátti ekki sofa og ekki þeirra þriggja. Þá er þess getit at Gísli mátti ekki sofa ok ekki þeira þriggja. Veðri var þann veg farið að var á logn mikið; hélufall var og mikið. Veðri var þann veg farit at var á logn mikit; hélufall var ok mikit. Þá kveðst Gísli vilja fara frá húsum og til fylgsnis síns suður undir kleifarnar og vita ef hann mætti sofna. Þá kvezk Gísli vilja fara frá húsum ok til fylgsnis síns suðr undir kleifarnir ok vita ef hann mǽtti sofna. Nú fara þau öll og eru þær í kyrtlum og draga kyrtlarnir döggslóðina. Nú fara þau ǫll ok eru þǽr í kyrtlum ok draga kyrtlarnir döggslóðina. Gísli hafði kefli og reist á rúnir og falla niður spænirnir. Gísli hafði kefli ok reist á rúnar ok falla niðr spænirnir.

Þau koma til fylgsnisins. Þau koma til fylgsnisins. Hann leggst niður og vill vita ef hann gæti sofið en þær vaka. Hann leggsk niðr ok vill vita ef hann gǽti sofið en þǽr vaka. Rennur á hann svefnhöfgi, og dreymir hann að fuglar kæmi í húsið er læmingjar heita, þeir eru meiri en rjúpkerar og létu illilega of höfðu volkast í roðru og blóði. Rennur á hann svefnhöfgi, ok dreymir hann at fuglar kǿmi í húsit er læmingjar heita, þeir eru meiri en rjúpkerar ok létu illilega of hǫfðu volkast í roðru ok blóði.

Þá spurði Auður hvað hann hafði dreymt. Þá spurði Auðr hvat hann hafði dreymt. " Nú voru enn eigi svefnfarir góðar. " " Nú váru enn eigi svefnfarir góðar. "

Gísli kvað vísu: Gísli kvað vísu:

Og er þetta er tíðinda heyra þau mannamál og er Eyjólfur þar kominn við hinn fimmtánda mann og hafa áður komið til húss og sjá döggslóðina sem vísað væri til. Ok er þetta er tíðenda heyra þau mannamál ok er Eyjólfr þar kominn við inn fimmtánda mann ok hafa áðr komit til húss ok sjá döggslóðina sem vísat vǽri til. Og er þau verða vör við mennina, ganga þau upp á kleifarnar þar sem vígi er best og hefur hvor þeirra þusl í hendi mikla. Ok er þau verða vǫr við mennina, ganga þau upp á kleifarnir þar sem vígi er bezt ok hefir hvor þeira þusl í hendi mikla. Þeir Eyjólfur ganga að neðan. Þeir Eyjólfr ganga at neðan.

Hann mælti þá við Gísla: " Hitt er nú ráð að fara eigi undan lengra og láta þig eigi elta sem huglausa menn því að þú ert kallaður fullhugi mikill. Hann mǽlti þá við Gísla: " It er nú ráð at fara eigi undan lengra ok láta þik eigi elta sem huglausa menn því at þú ert kallaðr fullhugi mikill. Hefur nú orðið langt funda á milli og það mundum vér vilja að sjá væri hinn efsti. " Hefir nú orðit langt funda á milli ok þat myndim vér vilja at sjá vǽri inn efsti. "

Gísli svarar: " Sæk þú að karlmannlega fyrir því að eg skal ekki lengra undan fara. Gísli svarar: " Sǿk þú at karlmannlega fyrir því at ek skal ekki lengra undan fara. Er það og þín skylda mest að sækja fyrstur að mér því að þú átt sakir við mig meiri en aðrir menn, þeir sem hér eru í för. " Er þat ok þín skylda mest at sǿkja fyrstr at mér því at þú átt sakir við mik meiri en aðrir menn, þeir sem hér eru í fǫr. "

" Eg mun það ekki undir þér eiga, " segir Eyjólfur, " að skipta liði mínu sem mér líkar. " " Ek mun þat ekki undir þér eiga, " segir Eyjólfr, " at skipta liði mínu sem mér líkar. "

" Það var og líkara, " segir Gísli, " að grey þitt mundi eigi þora við mig vopnum að skipta. " " Þat var ok líkara, " segir Gísli, " at grey þitt myndi eigi þora við mik vopnum at skipta. "

Eyjólfur mælti þá til Njósnar-Helga: " Það væri nú frægð mikil, að þú réðir fyrstur upp á kleifarnar að Gísla og mundi það ágæti lengi upp vera. Eyjólfr mǽlti þá til Njósnar-Helga: " Þat vǽri nú frǽgð mikil, at þú réðir fyrstr upp á kleifarnir at Gísla ok myndi þat ágǽti lengi upp vera.

" Oft hef eg það reynt, " segir Helgi, " að þú vilt aðra hafa fyrir þér oftast þar er nokkur raun er að en fyrir því að þú eggjar svo ákaflega þá skal eg til ráða en þú fylg mér drengilega og gakk næst mér ef þú ert eigi með öllu blauður. " " Oft hefi ek þat reynt, " segir Helgi, " at þú vill aðra hafa fyrir þér oftast þar er nokkur raun er at en fyrir því at þú eggjar svá ákaflega þá skal ek til ráða en þú fylg mér drengilega ok gakk nǽst mér ef þú ert eigi með ǫllu blauðr. "

Helgi ræður nú til þar sem honum þykir vænst og hefur í hendi öxi mikla. Helgi rǽðr nú til þar sem honum þykkir vǽnst ok hefir í hendi øxi mikla. Gísli var svo búinn að hann hafði í hendi öxi og gyrður sverði og skjöld á hlið; hann var í kufli gráum og hafði gyrt að sér með reipi. Gísli var svá búinn at hann hafði í hendi øxi ok gyrðr sverði ok skjǫld á hlið; hann var í kufli grám ok hafði gyrt at sér með reipi. Nú skopar Helgi skeið og hleypur upp á kleifarnar að Gísla. Nú skopar Helgi skeið ok hleypr upp á kleifarnir at Gísla. Hann snarar í móti Helga og reiðir upp sverðið og rekur á lendarnar svo að í sundur tók manninn í miðju og fellur sér hvor hluturinn ofan fyrir kleifarnar. Hann snarar í móti Helga ok reiðir upp sverðit ok rekr á lendarnar svá at í sundr tók manninn í miðju ok fellr sér hvorr hlutrinn ofan fyrir kleifarnir. Eyjólfur komst upp annars staðar og kom þar Auður í móti honum og lýstur á hönd honum með lurki svo að úr dró allt aflið úr og hratar hann ofan aftur. Eyjólfr komsk upp annars staðar ok kom þar Auðr í móti honum ok lýstr á hǫnd honum með lurki svá at ór dró allt aflit ór ok hratar hann ofan aftr.

Þá mælti Gísli: " Það vissi eg fyrir löngu að eg var vel kvæntur en þó vissi eg eigi að eg væri svo vel kvæntur sem eg er. Þá mǽlti Gísli: " Þat vissa ek fyrir lǫngu at ek var vel kvǽntr en þó vissa ek eigi at ek vǽra svá vel kvǽntr sem ek em. En minna lið veittir þú mér nú en þú mundir vilja eða þú ætlaðir, þó að tilræðið væri gott, því að eina leið mundu þeir nú hafa farið báðir. " En minna lið veittir þú mér nú en þú myndir vilja eða þú ǽtlaðir, þó at tilrǽðit vǽri gott, því at eina leið mundu þeir nú hafa farið báðir. "

Chapter 35

Þá fara til tveir menn að halda þeim Auði og Guðríði og þykjast þeir hafa ærið að vinna. Þá fara til tveir menn at halda þeim Auði ok Guðríði ok þykjask þeir hafa ǿrit at vinna. Nú sækja tólf að Gísla og komast upp á kleifarnar. Nú sǿkja tólf at Gísla ok komast upp á kleifarnir. En hann ver sig bæði með grjóti og vopnum svo að því fylgdi mikil frægð. En hann verr sik bǽði með grjóti ok vopnum svá at því fylgði mikil frǽgð.

Nú hleypur að förunautur Eyjólfs einn og mælti til Gísla: " Legg þú af við mig vopnin þau hin góðu er þú berð og allt saman og Auði konu þína. " Nú hleypr at fǫrunautr Eyjólfs einn ok mǽlti til Gísla: " Legg þú af við mik vopnin þau in góðu er þú berr ok allt saman ok Auði konu þína. "

Gísli svarar: " Tak þú þá við ódeiglega því að hvorugt samir, vopnin, þau er eg hef átt, né svo konan. " Gísli svarar: " Tak þú þá við ódeiglega því at hvorugt samir, vopnin, þau er ek hefi átt, né svá konan. "

Sjá maður leggur til Gísla með spjóti. Sjá maðr leggr til Gísla með spjóti. En Gísli heggur mót og spjótið af skaftinu og verður höggið svo mikið að öxin hljóp í helluna og brestur af hyrnan. En Gísli høggr mót ok spjótit af skaftinu ok verðr hǫggit svá mikit at øxin hljóp í helluna ok brestur af hyrnan. Hann kastar þá öxinni en grípur til sverðsins og vegur með því en hlífir sér með skildinum. Hann kastar þá øxinni en grípr til sverðsins ok vegr með því en hlífir sér með skildinum. Þeir sækja nú að rösklega en hann verst vel og drengilega; komu þeir nú hart saman. Þeir sǿkja nú at rösklega en hann versk vel ok drengilega; kómu þeir nú hart saman. Gísli vó þá enn tvo menn og eru nú fjórir látnir. Gísli vá þá enn tvá menn ok eru nú fjórir látnir.

Eyjólfur bað þá sækja að sem karlmannlegast, " fáum vér hart af, " segir Eyjólfur, " og væri það einskis vert ef góð yrðu erfiðislaunin. " Eyjólfr bað þá sǿkja at sem karlmannlegast, " fám vér hart af, " segir Eyjólfr, " ok vǽri þat einskis vert ef góð yrði erfiðislaunin. "