Nú sér Ingjaldur að skipið siglir sunnan og mælti: " Skip siglir þarna og hygg eg að þar muni vera Börkur hinn digri. "Nú sér Ingjaldr at skipit siglir sunnan ok mǽlti: " Skip siglir þarna ok hygg ek at þar muni vera Bǫrkr inn digri. "
" Hvað er þá til ráðs takandi? " sagði Gísli; " eg vil vita hvort þú ert svo hygginn sem þú ert drengurinn góður. "" Hvat er þá til ráðs takandi? " sagði Gísli; " ek vil vita hvárt þú ert svá hygginn sem þú ert drengrinn góðr. "
" Skjótt er til ráða að taka, " sagði Ingjaldur, " þó að eg sé enginn viturleiksmaður; Róum sem ákafast að eynni og göngum síðan upp á Vaðsteinaberg og verjumst meðan vér megum upp standa. "" Skjótt er til ráða at taka, " sagði Ingjaldr, " þó at ek sjá enginn viturleiksmaður; Róum sem ákafast at eyjunni ok gǫngum síðan upp á Vaðsteinaberg ok verjumst meðan vér megum upp standa. "
" Nú fór sem mig varði, " sagði Gísli, " að þú myndir hitta það ráðið að þú mættir drengurinn af verða sem bestur; en verri laun sel eg þér þá fyrir liðveisluna en eg hafði ætlað ef þú skalt fyrir mínar sakir lífið láta." Nú fór sem mik varðaði, " sagði Gísli, " at þú myndir hitta þat ráðit at þú mǽttir drengrinn af verða sem beztr; en verri laun sel ek þér þá fyrir liðveisluna en ek hafði ǽtlat ef þú skalt fyrir mínar sakir lífit láta.Nú skal það vera aldrei og skal annað ráð taka.Nú skal þat vera aldrei ok skal annat ráð taka.Þú skalt róa að eynni og þrællinn og ganga upp á bergið og búist að verjast og munu þeir ætla mig annan manninn er sigla sunnan fyrir nesið.Þú skalt róa at eynni ok þrǽllinn ok ganga upp á bergit ok búist at verjast ok munu þeir ǽtla mik annan manninn er sigla sunnan fyrir nesit.En eg mun skipta klæðum við þrælinn sem eitt sinn fyrr og mun eg fara á bátinn með Bóthildi. "En ek mun skipta klǽðum við þrǽlinn sem eitt sinn fyrr ok mun ek fara á bátinn með Bóthildi. "
Ingjaldur gerði sem Gísli ráðlagði; fannst það eitt á að hann var hinn reiðasti.Ingjaldr gerði sem Gísli ráðlagði; fannsk þat eitt á at hann var inn reiðasti.
Og er þeir skilja þá mælti Bóthildur: " Hvað er nú til ráðs? "Ok er þeir skilja þá mǽlti Bóthildr: " Hvat er nú til ráðs? "
Gísli kvað vísu:Gísli kvað vísu:
Nú róa þau suður í móti þeim Berki og láta sem ekki væri til vandræða.Nú róa þau suðr í móti þeim Berki ok láta sem ekki vǽri til vandrǽða.
Þá segir Gísli fyrir hversu hátta skal: " Þú skalt segja, " segir hann, " að hér sé fíflið innan borðs en eg mun sitja í stafni og herma eftir því og vefja mig vaðnum og vera stundum utan borðs og láta sem eg má ærilegast og ef nokkur ber þá um fram mun eg róa sem eg má og leita þess á að sem skjótast skilji með oss. "Þá segir Gísli fyrir hversu hátta skal: " Þú skalt segja, " segir hann, " at hér sé fíflit innan borðs en ek mun sitja í stafni ok herma eftir því ok vefja mik vaðnum ok vera stundum útan borðs ok láta sem ek má ærilegast ok ef nokkurr berr þá um fram mun ek róa sem ek má ok leita þess á at sem skjótast skili með oss. "
Og nú rær hún í móti þeim og þó eigi allnærri þeim Berki og lætur sem hún bregði til miða.Ok nú rǿr hon í móti þeim ok þó eigi allnærri þeim Berki ok lǽtr sem hon bregði til miða.
Nú kallar Börkur á hana og spyr ef Gísli væri í eynni.Nú kallar Bǫrkr á hana ok spyrr ef Gísli vǽri í eyjunni.
" Eigi veit eg það, " segir hún, " en hitt veit eg að er þar sá maður er mjög ber af öðrum mönnum, þeim sem í eynni eru, bæði að vexti og hagleik. "" Eigi veit ek þat, " segir hon, " en it veit ek at er þar sá maðr er mjǫk berr af ǫðrum mǫnnum, þeim sem í eyjunni eru, bǽði at vexti ok hagleik. "
" Já, " segir Börkur, " en hvort er Ingjaldur bóndi heima? "" Já, " segir Bǫrkr, " en hvárt er Ingjaldr bóndi heima? "
" Löngu áðan reri hann til eyjarinnar, " sagði hún, " og þræll hans með honum að því er eg hugði. "" Lǫngu áðan reri hann til eyjarinnar, " sagði hon, " ok þrǽll hans með honum at því er ek hugða. "
" Það mun þó eigi verið hafa, " sagði Börkur, " og mun Gísli það verið hafa og róum eftir þeim sem ákafast. "" Þat mun þó eigi verit hafa, " sagði Bǫrkr, " ok mun Gísli þat verit hafa ok róum eftir þeim sem ákafast. "
Þeir svöruðu: " Gaman þykir oss að fíflinu, " og horfa á það, " svo sem það getur ærilega látið. "Þeir svǫruðu: " Gaman þykkir oss at fíflinu, " ok horfa á þat, " svá sem þat getr ærilega látit. "
Þeir sögðu að hún var hörmulega stödd er hún skyldi fylgja fóla þessum.Þeir sǫgðu at hon var hörmulega stǫdd er hon skyldi fylgja fóla þessum.
" Svo þykir mér og, " segir hún, " en hitt finn eg á að yður þykir hlægilegt og harmið mig alllítt. "" Svá þykkir mér ok, " segir hon, " en it finn ek á at yðr þykkir hlægilegt ok harmið mik alllítt. "
" Förum ekki að heimsku þessari, " sagði Börkur, " og víkjum áleiðis. "" Fǫrum ekki at heimsku þessari, " sagði Bǫrkr, " ok víkjum áleiðis. "
Skiljast þau nú og róa þeir til eyjarinnar og ganga á land og sjá nú mennina á Vaðsteinabergi og snúa þangað og hyggja allgott til sín.; en þeir eru uppi á berginu, Ingjaldur og þrællinn.Skiljask þau nú ok róa þeir til eyjarinnar ok ganga á land ok sjá nú mennina á Vaðsteinabergi ok snúa þangat ok hyggja allgott til sín.; en þeir eru uppi á berginu, Ingjaldr ok þrǽllinn.
Börkur kennir brátt mennina og mælti til Ingjalds: " Hitt er nú ráð að selja fram Gísla eða segja til hans ella og ertu mannhundur mikill er þú hefur leynt bróðurbana mínum og ert þó minn landseti og værir þú ills verður frá mér og væri það sannara að þú værir drepinn. "Bǫrkr kennir brátt mennina ok mǽlti til Ingjalds: " It er nú ráð at selja fram Gísla eða segja til hans ella ok ert mannhundur mikill er þú hefir leynt bróðurbana mínum ok ert þó minn landseti ok vǽrir þú ills verðr frá mér ok vǽri þat sannara at þú vǽrir drepinn. "
Ingjaldur svarar: " Eg hef vond klæði og hryggir mig ekki þó að eg slíti þeim eigi gerr; og fyrr mun eg láta lífið en eg geri eigi Gísla það gott sem eg má og firra hann vandræðum. "Ingjaldr svarar: " Ek hefi vond klǽði ok hryggir mik ekki þó at ek slíta þeim eigi gerr; ok fyrr mun ek láta lífit en ek gera eigi Gísla þat gott sem ek má ok firra hann vandrǽðum. "
Og það hafa menn mælt að Ingjaldur hafi Gísla mest veitt og það að mestu gagni orðið; og það er sagt að þá er Þorgrímur nef gerði seiðinn að hann mælti svo fyrir að Gísla skyldi ekki að gagni verða þó að menn byrgju honum hér á landi; en það kom honum eigi í hug að skilja til um úteyjar og entist því þetta hóti lengst þótt eigi yrði þess álengdar auðið.Ok þat hafa menn mǽlt at Ingjaldr hafi Gísla mest veitt ok þat at mestu gagni orðit; ok þat er sagt at þá er Þorgrímr nef gerði seiðinn at hann mǽlti svá fyrir at Gísla skyldi ekki at gagni verða þó at menn byrgji honum hér á landi; en þat kom honum eigi í hug at skilja til um úteyjar ok entist því þetta hóti lengst þótt eigi yrði þess álengdar auðit.
Chapter 27
Berki þykir eigi það til liggja að veita Ingjaldi aðgöngu, landseta sínum; hverfa þeir nú frá til bæjar og leita þar Gísla og finna hann eigi sem von var.Berki þykkir eigi þat til liggja at veita Ingjaldi aðgöngu, landseta sínum; hverfa þeir nú frá til bǿjar ok leita þar Gísla ok finna hann eigi sem ván var.Þeir fara nú um eyja og koma þar að í einum stað er fíflið lá og beit gras í dalverpi einu og bundinn steinn við hálsinn.Þeir fara nú um eyja ok koma þar at í einum stað er fíflit lá ok beit gras í dalverpi einu ok bundinn steinn við hálsinn.
Þá tekur Börkur til orða: " Bæði er nú að mikið er sagt frá fíflinu Ingjalds enda deilist það nú heldur víðara en eg hugði og er hér ekki á að horfa og hefur oss orðið svo mikil vanhyggja að stóru ber; og eigi veit eg nær vér fáum þetta leiðrétt og mun Gísli þar verið hafa á bátnum hjá oss og mun hafa látið eftir fíflinu því að hann er við hvorttveggja brugðinn og er hin mesta hermikráka; og er það skömm jafnmörgum mönnum ef hann skal nú komast úr höndum oss og skundum eftir honum og látum hann nú eigi úr færi ganga. "Þá tekr Bǫrkr til orða: " Bǽði er nú at mikit er sagt frá fíflinu Ingjalds enda deilisk þat nú heldr víðara en ek hugða ok er hér ekki á at horfa ok hefir oss orðit svá mikil vanhyggja at stóru berr; ok eigi veit ek nǽr vér fám þetta leiðrétt ok mun Gísli þar verit hafa á bátinum hjá oss ok mun hafa látit eftir fíflinu því at hann er við hvárttveggja brugðinn ok er in mesta hermikráka; ok er þat skǫmm jafnmǫrgum mǫnnum ef hann skal nú komast ór hǫndum oss ok skundum eftir honum ok látum hann nú eigi ór færi ganga. "
Síðan hlaupa þeir á skip og róa eftir þeim og falla fast við árar.Síðan hlaupa þeir á skip ok róa eftir þeim ok falla fast við árar.Þeir geta að líta að þau eru komin langt inn á sund og sækja nú hvorirtveggja fast róðurinn.Þeir geta at líta at þau eru komin langt inn á sund ok sǿkja nú hvárirtveggju fast róðrinn.Rennir það skipið meira sem mennirnir voru fleiri á og leggst svo nærri um síðir að þá er Börkur kominn í skotfæri er þau eru komin að landi.Rennir þat skipit meira sem menninir váru fleiri á ok leggsk svá nǽrri um síðir at þá er Bǫrkr kominn í skotfǿri er þau eru komin at landi.
Þá tekur Gísli til orða og mælti við ambáttina: " Nú munum við skiljast og er hér gull að þú skalt færa Ingjaldi en annað konu hans og seg þeim að þau gefi þér frelsi og ber þetta til jartegna. eg vil og að Svarti sé frelsi gefið.Þá tekr Gísli til orða ok mǽlti við ambáttina: " Nú munum við skiljast ok er hér gull at þú skalt færa Ingjaldi en annat konu hans ok seg þeim at þau gefi þér frelsi ok ber þetta til jartegna. ek vil ok at Svarti sé frelsi gefit.Máttu að vísu heita minn lífgjafi og vil eg að þú njótir þess. "Mátt at vísu heita minn lífgjafi ok vil ek at þú njótir þess. "
Nú skilja þau og hleypur Gísli á land og í hamraskarð nokkuð er það er á Hjarðanesi.Nú skilja þau ok hleypr Gísli á land ok í hamraskarð nǫkkut er þat er á Hjarðanesi.Ambáttin reri í brott, alsveitt af mæði og rauk af henni.Ambáttin reri í brott, alsveitt af mǿði ok rauk af henni.
Þeir Börkur róa að landi og verður Saka-Steinn skjótastur af skipinu og hleypur að leita Gísla; og er hann kemur í hamraskarðið stendur Gísli fyrir með brugðið sverð og keyrir þegar í höfuð honum svo að stóð í herðum niðri og féll hann dauður á jörð.Þeir Bǫrkr róa at landi ok verðr Saka-Steinn skjótastr af skipinu ok hleypr at leita Gísla; ok er hann kemr í hamraskarðit stendr Gísli fyrir með brugðit sverð ok keyrir þegar í hǫfuð honum svá at stóð í herðum niðri ok fell hann dauðr á jǫrð.Þeir Börkur ganga nú upp á eyna en Gísli hleypur á sund og ætlar að leggjast til lands.Þeir Bǫrkr ganga nú upp á eyna en Gísli hleypr á sund ok ǽtlar at leggjast til lands.Börkur skýtur eftir honum spjóti og kom í kálfann á honum og skar út úr og varð það mikið sár.Bǫrkr skýtr eftir honum spjóti ok kom í kálfann á honum ok skar út ór ok varð þat mikit sár.Hann kemur á brott spjótinu en týnir sverðinu því að hann var svo móður að hann gat eigi á haldið.Hann kemr á brott spjótinu en týnir sverðinu því at hann var svá móðr at hann gat eigi á haldit.Þá var myrkt af nótt.Þá var myrkt af nótt.Er hann komst að landi þá hleypur hann í skóg því að þá var víða skógum vaxið.Er hann komsk at landi þá hleypr hann í skóg því at þá var víða skógum vaxit.Þá róa þeir Börkur að landi og leita Gísla og kvía hann í skóginum og er hann svo móður og stirður að hann má varla ganga og verður nú var við menn alla vega frá sér.Þá róa þeir Bǫrkr at landi ok leita Gísla ok kvía hann í skóginum ok er hann svá móður ok stirður at hann má varla ganga ok verðr nú var við menn alla vega frá sér.
Nú leitar hann ráðs og fer ofan til sjávarins og kemst þar inn með flæðarbökkum til Haugs í myrkrinu og hittir bónda einn er Refur hét og var allra manna slægastur.Nú leitar hann ráðs ok ferr ofan til sjávarins ok kemsk þar inn með flæðarbökkum til Haugs í myrkrinu ok hittir bónda einn er Refr hét ok var allra manna slǿgastr.Hann heilsar honum og spyr tíðinda.Hann heilsar honum ok spyrr tíðenda.Hann sagði allt hversu farið hafði með þeim Berki.Hann sagði allt hversu farit hafði með þeim Berki.Refur átti sér konu er Álfdís hét, væn að yfirliti en fárskona sem mest í skapi og var hinn mesti kvenskratti; með þeim Ref var jafnræði.Refr átti sér konu er Álfdís hét, vǽn at yfirliti en fárskona sem mest í skapi ok var inn mesti kvenskratti; með þeim Ref var jafnrǽði.
Og er hann hefur sagt Ref tíðindin skorar Gísli á hann til fulltingis, " og munu þeir koma hér brátt, " sagði Gísli, " og ekur nú að mjög en fáir verða til liðveislu. "Ok er hann hefir sagt Ref tíðindin skorar Gísli á hann til fulltingis, " ok munu þeir koma hér brátt, " sagði Gísli, " ok ekur nú at mjǫk en fáir verða til liðveislu. "
" Eg mun gera á nokkurn, " sagði Refur, " þann að ráða einn hversu að með skal vara að veita þér og hlutast þú til einskis. "" Ek mun gera á nokkurn, " sagði Refr, " þann at ráða einn hversu at með skal vara at veita þér ok hlutast þú til einskis. "
" Það skal nú þiggja, " sagði Gísli, " og mun eg eigi ganga fæti framar. "" Þat skal nú þiggja, " sagði Gísli, " ok mun ek eigi ganga fǿti framar. "
" Gakk þú inn þá, " sagði Refur og svo gerðu þeir. "" Gakk þú inn þá, " sagði Refr ok svá gerðu þeir. "
Þá mælti Refur við Álfdísi: " Nú mun eg skipta mönnum við þig í rekkjunni, " og tekur nú fötin öll úr rúminu og mælti að Gísli skyldi þar niður leggjast í hálminn og ber á hann ofan fötin og hvílir nú á honum ofan hún Álfdís, " og vertu nú þar, " sagði Refur, " fyrst, hvað sem í gerist. "Þá mǽlti Refr við Álfdísi: " Nú mun ek skipta mǫnnum við þik í rekkjunni, " ok tekr nú fötin ǫll ór rúminu ok mǽlti at Gísli skyldi þar niðr leggjast í hálminn ok berr á hann ofan fötin ok hvílir nú á honum ofan hon Álfdís, " ok ver nú þar, " sagði Refr, " fyrst, hvat sem í gerisk. "
Hann biður nú Álfdísi vera sem versta viðskiptis og sem ærasta, " og spari nú ekki af, " sagði Refur, " og að mæla það allt illt er þér kemur í hug bæði í blóti og skattyrðum en eg mun ganga til tals við þá og haga svo orðum sem mér sýnist. "Hann biðr nú Álfdísi vera sem versta viðskiptis ok sem ǽrasta, " ok spari nú ekki af, " sagði Refr, " ok at mǽla þat allt illt er þér kemr í hug bǽði í blóti ok skattyrðum en ek mun ganga til tals við þá ok haga svá orðum sem mér sýnisk. "
Og í annað sinn er hann kemur út sér hann menn fara og eru þar förunautar Barkar, átta saman.Ok í annat sinn er hann kemr út sér hann menn fara ok eru þar fǫrunautar Barkar, átta saman.En Börkur er eftir að Fossá.En Bǫrkr er eftir at Fossá.Og skulu þessir þangað fara að leita að Gísla og taka hann ef hann væri þar kominn.Ok skulu þessir þangat fara at leita at Gísla ok taka hann ef hann vǽri þar kominn.En Refur er úti og spyr tíðinda.En Refr er úti ok spyrr tíðenda.
" Þau ein kunnum vér að segja, að þú munt spurt hafa." Þau ein kunnum vér at segja, at þú munt spurt hafa.Eða veistu nokkuð til að fara Gísla? " segja þeir, " eða hvort hefur hann hér nokkuð komið? "Eða veizt nakkvat til at fara Gísla? " segja þeir, " eða hvárt hefir hann hér nakkvat komit? "
" Það er bæði, " sagði Refur, " að hann hefur ekki hér komið enda myndi honum skammt til skjótra ófara ef hann hefði þess freistað; og eigi veit eg hversu trúlegt yður þykir að eg myndi eigi óbúnari en einnhver yðar að drepa Gísla; en hef eg það vit með mér að eg myndi þykjast ekki alllítið í vinna að hafa slíks manns traust sem Börkur er og hans vinur vildi eg vera. "" Þat er bǽði, " sagði Refr, " at hann hefir ekki hér komit enda myndi honum skammt til skjótra ófara ef hann hefði þess freistat; ok eigi veit ek hversu trúlegt yðr þykkir at ek mynda eigi óbúnari en einnhverr yðvar at drepa Gísla; en hefi ek þat vit með mér at ek mynda þykjast ekki alllítið í vinna at hafa slíks manns traust sem Bǫrkr er ok hans vinr vildi ek vera. "
Þeir spyrja: " Er þér nokkuð um að vér rannsökum þig og hús þín? "Þeir spyrja: " Er þér nǫkkut um at vér rannsökum þik ok hús þitt? "
" Já, " sagði Refur, " það vil eg gjarna; því að eg veit að þér megið því örugglegar leita í öðrum stöðum ef þér vitið fyrir víst að hann er eigi hér og gangið inn og leitið sem gersamlegast. "" Já, " sagði Refr, " þat vil ek gjarna; því at ek veit at þér meguð því örugglegar leita í ǫðrum stǫðum ef þér vitið fyrir víst at hann er eigi hér ok gangið inn ok leitið sem gersamlegast. "
Þeir ganga inn.Þeir ganga inn.Og er Álfdís heyrði hark þeirra þá spyr hún hvað gauragangi þar væri eða hverjir glóparnir störfuðu á mönnum um nætur.Ok er Álfdís heyrði hark þeira þá spyrr hon hvat gauragangi þar vǽri eða hverir glóparnir störfuðu á mǫnnum um nætur.Refur bað hana að hafa sig að hófi.Refr bað hana at hafa sik at hofi.En hún lætur þó eigi vant margra fíflyrða; veitir hún þeim mikla ágauð svo að þeir máttu minni til reka.En hon lǽtr þó eigi vant margra fíflyrða; veitir hon þeim mikla ágauð svá at þeir máttu minni til reka.Þeir rannsaka eigi að síður og þó minna en þeir myndu ef þeir yrðu eigi fyrir þvílíkum hrópyrðum af húsfreyju.Þeir rannsaka eigi at síðr ok þó minna en þeir myndi ef þeir yrði eigi fyrir þvílíkum hrópyrðum af húsfreyju.Fara síðan á brott og finna alls ekki og biðja bónda vel lifa en hann bað þá vel fara.Fara síðan á brott ok finna alls ekki ok biðja bónda vel lifa en hann bað þá vel fara.Og koma þeir aftur til fundar við Börk og una allilla við sína för og þykjast fengið hafa mikinn mannskaða með svívirðing en komið engu áleiðis.Ok koma þeir aftr til fundar við Bǫrk ok una allilla við sína fǫr ok þykjast fengit hafa mikinn mannskaða með svívirðing en komit engu áleiðis.
Flyst þetta nú yfir héraðið og þykir mönnum eigi úr steini hefja hverjum óförum þeir fara fyrir Gísla.Flysk þetta nú yfir héraðit ok þykkir mǫnnum eigi ór steini hefja hverjum ófǫrum þeir fara fyrir Gísla.Börkur fer nú heim og segir Eyjólfi hvað um er að vera.Bǫrkr ferr nú heim ok segir Eyjólfi hvat um er at vera.
Gísli er með Ref hálfan mánuð og síðan fer hann á brott og skilja þeir Refur góðir vinir og gefur Gísli honum hníf og belti og voru það góðir gripir en ekki hafði hann fleira laust.Gísli er með Ref hálfan mánuð ok síðan ferr hann á brott ok skilja þeir Refr góðir vinir ok gefr Gísli honum hníf ok belti ok váru þat góðir gripir en ekki hafði hann fleira laust.
Og eftir þetta fer Gísli í Geirþjófsfjörð til konu sinnar og hefur nú mikið aukist hans frægð í þessum atburð.Ok eftir þetta ferr Gísli í Geirþjófsfjörð til konu sinnar ok hefir nú mikit aukist hans frǽgð í þessum atburð.Og er það og sannsagt að eigi hefur meir atgervimaður verið en Gísli né fullhugi og þó varð hann eigi gæfumaður.Ok er þat ok sannsagt at eigi hefir meir atgervimaðr verit en Gísli né fullhugi ok þó varð hann eigi gǽfumaðr.Nú er fyrst frá horfið.Nú er fyrst frá horfit.
Chapter 28
Nú er þar til máls að taka um vorið að Börkur fer til Þorskafjarðarþings með fjölmenni og ætlar að hitta vini sína.Nú er þar til máls at taka um várit at Bǫrkr ferr til Þorskafjarðarþings með fjǫlmenni ok ǽtlar at hitta vini sína.Gestur fer vestan af Barðaströnd og Þorkell Súrsson og fer á sínu skipi hvor þeirra.Gestr ferr vestan af Barðastrǫnd ok Þorkell Súrsson ok ferr á sínu skipi hvorr þeira.
Og er Gestur er albúinn koma til hans sveinar tveir og klæddir illa og höfðu stafi í höndum.Ok er Gestr er albúinn koma til hans sveinar tveir ok klǽddir illa ok hǫfðu stafi í hǫndum.Þess verða menn vísir að Gestur hefur launtal við sveinana og verða menn þess vísir að þeir biðja hann fars og hann veitir þeim.Þess verða menn vísir at Gestr hefir launtal við sveinana ok verða menn þess vísir at þeir biðja hann fars ok hann veitir þeim.
Þeir fara nú með honum á Hallsteinsnes.Þeir fara nú með honum á Hallsteinsnes.Þar ganga þeir á land og fara sem leiðir liggja fyrir þeim til þess er þeir koma til Þorskafjarðarþings.Þar ganga þeir á land ok fara sem leiðir liggja fyrir þeim til þess er þeir koma til Þorskafjarðarþings.
Maður er nefndur Hallbjörn; hann var göngumaður og fór um héruðin eigi með færri menn en tíu eða tólf en hann tjaldaði sér búð á þinginu.Maðr er nefndr Hallbjǫrn; hann var göngumaður ok fór um héruðin eigi með færri menn en tíu eða tólf en hann tjaldaði sér búð á þinginu.Þangað fara sveinarnir og biðja hann búðarrúms og segjast vera göngumenn.Þangat fara sveinarnir ok biðja hann búðarrúms ok segjask vera göngumenn.Hann kveðst veita búðarrúm hverjum þeim er hann vill beitt hafa.Hann kvezk veita búðarrúm hverjum þeim er hann vill beitt hafa.
" Hef eg hér verið mörg vor, " sagði hann, " og kenni eg alla höfðingja og goðorðsmenn. "" Hefi ek hér verit mǫrg vor, " sagði hann, " ok kenni ek alla hǫfðingja ok goðorðsmenn. "
Þeir sveinarnir segja að þeir vildu hlíta hans ásjá og fræðast af honum, " er okkur mikil forvitni á að sjá stóreflismenn, þar er miklar sögur ganga frá. "Þeir sveinarnir segja at þeir vildu hlíta hans ásjá ok fræðast af honum, " er okkr mikil forvitni á at sjá stóreflismenn, þar er miklar sǫgur ganga frá. "
Hallbjörn kveðst mundu fara ofan til strandar og sagðist mundu kenna hvert skip skjótlega sem kæmi og segja þeim til.Hallbjǫrn kvezk mundu fara ofan til strandar ok sagðisk mundu kenna hvert skip skjótlega sem kǿmi ok segja þeim til.Þeir biðja hann hafa þökk fyrir léttlæti sitt.Þeir biðja hann hafa þǫkk fyrir léttlæti sitt.Fara nú ofan til strandar og svo til sjávarins, sjá nú að skipin sigla að landi.Fara nú ofan til strandar ok svá til sjávarins, sjá nú at skipin sigla at landi.
Þá tekur sveinn hinn eldri til orða: " Hver á það skip er nú siglir hingað næst? "Þá tekr sveinn inn ellri til orða: " Hver á þat skip er nú siglir hingat nǽst? "
Hallbjörn sagði að það á Börkur hinn digri.Hallbjǫrn sagði at þat á Bǫrkr inn digri.
" En hver siglir þar næst? "" En hver siglir þar nǽst? "
" Gestur hinn spaki, " sagði hann." Gestr inn spaki, " sagði hann.
" En hverjir sigla þar næst og leggja skip sitt við fjarðarhornið? "" En hverir sigla þar nǽst ok leggja skip sitt við fjarðarhornit? "
" Það er Þorkell Súrsson, " sagði hann." Þat er Þorkell Súrsson, " sagði hann.
Þeir sjá nú að Þorkell gengur á land og sest niður einhvers staðar meðan þeir flytja varnað þeirra af skipinu svo sem sjórinn félli á land.Þeir sjá nú at Þorkell gengr á land ok sesk niðr einhvers staðar meðan þeir flytja varnað þeira af skipinu svá sem sjórinn felli á land.En Börkur tjaldar búð þeirra.En Bǫrkr tjaldar búð þeira.Þorkell hafði gerskan hatt á höfði og feld gráan og gulldálk um öxl en sverð í hendi.Þorkell hafði gerzkan hatt á hǫfði ok feld grán ok gulldálk um ǫxl en sverð í hendi.Síðan gengur Hallbjörn og sveinarnir með honum þangað að sem Þorkell situr.Síðan gengr Hallbjǫrn ok sveinarnir með honum þangat at sem Þorkell sitr.
Nú tekur annar sveinninn til orða, sá hinn eldri, og mælti: " Hver er sá hinn göfuglegi er hér situr?Nú tekr annarr sveinninn til orða, sá inn ellri, ok mǽlti: " Hver er sá inn göfuglegi er hér sitr?Eig hef eg séð vænni mann né tígulegri. "Eigi hefi ek sét vǽnni mann né tígulegri. "
Hann svarar: " Vel fara þér orð en Þorkell heiti eg. "Hann svarar: " Vel fara þér orð en Þorkell heiti ek. "
Sveinninn mælti: " Allgóður gripur mun sverðið það vera sem þú hefur í hendinni eða hvort muntu lofa mér að sjá. "Sveinninn mǽlti: " Allgóðr gripr mun sverðit þat vera sem þú hefir í hendinni eða hvárt munt lofa mér at sjá. "
Þorkell svarar: " Furðu undarlega lætur þú um þetta en þó mun eg þetta leyfa þér, " og réttir að honum.Þorkell svarar: " Furðu undarlega lǽtr þú um þetta en þó mun ek þetta leyfa þér, " ok réttir at honum.
Sveinninn tók við sverðinu og veik sér frá líttað og sprettir friðböndunum og bregður sverðinu.Sveinninn tók við sverðinu ok veik sér frá lítt ok sprettir friðböndunum ok bregðr sverðinu.
Og er Þorkell sá það þá mælti hann: " Það lofaði eg þér eigi þarna að bregða sverðinu. "Ok sá Þorkell sá þat þá mǽlti hann: " Þat lofaða ek þér eigi þarna at bregða sverðinu. "
" Þar spurði eg þig ekki að leyfis, " sagði sveinninn og reiðir upp sverðið og rekur á hálsinn Þorkatli svo að af tók höfuðið." Þar spurði ek þik ekki at leyfis, " sagði sveinninn ok reiðir upp sverðit ok rekr á hálsinn Þorkatli svá at af tók hǫfuðit.
En þegar þessi tíðindi eru orðin þá hleypur upp Hallbjörn göngumaður en sveinninn kastar niður sverðinu alblóðugu og grípur upp staf sinn og hlaupa þeir með þeim Hallbirni og urðu göngumenn næsta að gjalti.En þegar þessi tíðendi eru orðin þá hleypr upp Hallbjǫrn göngumaður en sveinninn kastar niðr sverðinu alblóðugu ok grípr upp staf sinn ok hlaupa þeir með þeim Hallbirni ok urðu göngumenn nǽsta at gjalti.Þeir hlaupa upp hjá búðinni er Börkur tjaldaði.Þeir hlaupa upp hjá búðinni er Bǫrkr tjaldaði.Menn drífa þá að Þorkatli og þykjast eigi vita hver verkið hefur unnið.Menn drífa þá at Þorkatli ok þykjask eigi vita hver verkit hefir unnit.Börkur spyr hverju gegndi þys sjá eða kliður er var hjá Þorkatli.Bǫrkr spyrr hverju gegndi þys sjá eða kliður er var hjá Þorkatli.
Og er þeir Hallbjörn hlaupa upp hjá búðinni og eru fimmtán göngumenn og er hann Börkur spurði þessa þá svarar sá hinn yngri sveinninn er Helgi hét en sá hét Bergur er vígið hafði vegið: " Eigi veit eg hvað þeir þinga en það hygg eg að þeir þræti um hvort Vésteinn hefði átt eftir dætur einar eða hefði hann átt son nokkurn. "Ok er þeir Hallbjǫrn hlaupa upp hjá búðinni ok eru fimmtán göngumenn ok er hann Bǫrkr spurði þessa þá svarar sá inn yngri sveinninn er Helgi hét en sá hét Bergr er vígit hafði vegit: " Eigi veit ek hvat þeir þinga en þat hygg ek at þeir þrǽti um hvárt Vésteinn hefði átt eftir dǿtr einar eða hefði hann átt son nokkurn. "
Hallbjörn hleypur til búðar en sveinarnir til skógar er þar var nær og verða eigi fundnir.Hallbjǫrn hleypr til búðar en sveinarnir til skógar er þar var nǽr ok verða eigi fundnir.
Chapter 29
Menn hlaupa nú til búðar Hallbjarnar og spyrja hve gegndi.Menn hlaupa nú til búðar Hallbjarnar ok spyrja hve gegndi.En þeir göngumennirnir segja að sveinar tveir ungir höfðu komið í flokk þeirra og segja að þeim kom þetta mjög að óvörum og kváðust engin deili á þeim vita.En þeir göngumennirnir segja at sveinar tveir ungir hǫfðu komit í flokk þeira ok segja at þeim kom þetta mjǫk at óvǫrum ok kváðusk engin deili á þeim vita.Þeir segja þó frá yfirlitum þeirra og viðurtal þeirra, hvílíkt verið hafði.Þeir segja þó frá yfirlitum þeira ok viðurtal þeira, hvílíkt verit hafði.Börkur þykist nú vita af orðum þeim er Helgi hafði mælt að synir Vésteins muni verið hafa.Bǫrkr þykisk nú vita af orðum þeim er Helgi hafði mǽlt at synir Vésteins muni verit hafa.Og eftir þetta gengur hann til fundar við Gest og ræðst um við hann hversu með skal fara.Ok eftir þetta gengr hann til fundar við Gest ok rǿzk um við hann hversu með skal fara.
Börkur mælti: " Mér er það skyldast allra manna að mæla eftir Þorkel, mág minn.Bǫrkr mǽlti: " Mér er þat skyldast allra manna at mǽla eftir Þorkel, mág minn.Þykir oss eigi því ólíkt hafa til borið sem synir Vésteins muni unnið hafa verið því að eigi vitum vér annarra manna von, þeirra er sakir hafi átt við Þorkel en þeir.Þykkir oss eigi því ólíkt hafa til borit sem synir Vésteins muni unnit hafa verit því at eigi vitum vér annarra manna ván, þeira er sakir hafi átt við Þorkel en þeir.Nú kann vera að þeir hafi komist brott að sinni.Nú kann vera at þeir hafi komist brott at sinni.Gef þú til ráð hversu málið skal upp taka. "Gef þú til ráð hversu málit skal upp taka. "
Gestur svarar: " Kunna myndi eg mér ráð ef eg hefði vígið vegið að hafa það undanbragð að málið mætti ónýtt verða ef á mér yrði haft að nefnast annan veg en eg héti, " og letur Gestur mjög að sökin sé fram höfð.Gestr svarar: " Kunna mynda ek mér ráð ef ek hefða vígit vegit at hafa þat undanbragð at málit mǽtti ónýtt verða ef á mér yrði haft at nefnast annan veg en ek héta, " ok lǽtr Gestr mjǫk at sǫkin sé fram hǫfð.
Það hafa menn fyrir satt að Gestur hafi verið í ráðum með sveinunum því hann var skyldur þeim að frændsemi.Þat hafa menn fyrir satt at Gestr hafi verit í ráðum með sveinunum því hann var skyldr þeim at frǽndsemi.Nú hætta þeir og falla niður málin.Nú hǽtta þeir ok falla niðr málin.En Þorkell er heygður að fornum sið og fara menn heim af þinginu og gerist ekki fleira til tíðinda á því þingi.En Þorkell er heygðr at fornum sið ok fara menn heim af þinginu ok gerisk ekki fleira til tíðenda á því þingi.
Börkur unir nú illa við sína ferð sem þó átti hann stundum vanda til og hefur þó svo búið mikla sneypu og svívirðing af þessu máli.Bǫrkr unir nú illa við sína ferð sem þó átti hann stundum vanda til ok hefir þó svá búit mikla sneypu ok svívirðing af þessu máli.
Sveinarnir fara nú uns þeir koma í Geirþjófsfjörð og liggja úti tíu dægur.Sveinarnir fara nú uns þeir koma í Geirþjófsfjörð ok liggja úti tíu dǿgr.Koma þeir til Auðar og er Gísli þar fyrir.Koma þeir til Auðar ok er Gísli þar fyrir.Þeir koma þar um nótt og drepa á dyr.Þeir koma þar um nótt ok drepa á dyr.Auður gengur til hurðar og heilsar þeim og spyr tíðinda en Gísli lá í rekkju sinni og var þar jarðhús undir niðri og beindi hún raust þegar ef hann þurfti að varast. þeir segja henni nú víg Þorkels og um hvað véla var, segja henni og hversu lengi matlausir þeir hafa verið.Auðr gengr til hurðar ok heilsar þeim ok spyrr tíðenda en Gísli lá í rekkju sinni ok var þar jarðhús undir niðri ok beindi hon raust þegar ef hann þurfti at varast. þeir segja henni nú víg Þorkels ok um hvat véla var, segja henni ok hversu lengi matlausir þeir hafa verit.
" Eg mun senda ykkur, " sagði Auður, " yfir hálsinn í Mosdal til sona Bjartmars." Ek mun senda ykkr, " sagði Auðr, " yfir hálsinn í Mosdal til sona Bjartmars.Skal eg fá ykkur vistir og jartegnir að þeir skjóti yfir ykkur nokkru skjóli og geri eg því þetta að eg nenni eigi að kveðja Gísla bjargar við ykkur. "Skal ek fá ykkr vistir ok jartegnir at þeir skjóti yfir ykkr nokkru skjóli ok geri ek því þetta at ek nenna eigi at kveðja Gísla bjargar við ykkr. "
Nú fara sveinarnir í skóg þá er þeir mega eigi finnast og neyta matar því að þeir höfðu lengi matar misst og leggjast síðan niður og sofa er þeir voru mettir því að þeir voru mjög syfjaðir.Nú fara sveinarnir í skóg þá er þeir megu eigi finnast ok neyta matar því at þeir hǫfðu lengi matar misst ok leggjast síðan niðr ok sofa er þeir váru mettir því at þeir váru mjǫk syfjaðir.
Chapter 30
Nú er að segja frá Auði að hún gengur inn til Gísla og mælti: " Nú skiptir mig miklu hversu þú vilt til snúa að gera minn sóma meiri en eg er verð. "Nú er at segja frá Auði at hon gengr inn til Gísla ok mǽlti: " Nú skiptir mik miklu hversu þú vill til snúa at gera minn sóma meiri en ek em verð. "
Hann tók þegar undir og mælti: " Veit eg að þú munt segja mér víg Þorkels, bróður míns. "Hann tók þegar undir ok mǽlti: " Veit ek at þú munt segja mér víg Þorkels, bróður míns. "
" Svo er sem þú getur, " sagði Auður, " og eru hér komnir sveinarnir og vildu að þér byrgjust að allir saman og þykjast nú ekki traust eiga nema þetta. "" Svá er sem þú getr, " sagði Auðr, " ok eru hér komnir sveinarnir ok vildu at þér byrgjust at allir saman ok þykjast nú ekki traust eiga nema þetta. "
Hann svarar: " Ekki má eg það standast að sjá bróðurbana mína og vera ásamt við þá, " og hleypur upp og vill bregða sverði og kvað vísu:Hann svarar: " Ekki má ek þat standast at sjá bróðurbana mína ok vera ásamt við þá, " ok hleypr upp ok vill bregða sverði ok kvað vísu:
Nú sagði Auður þá á brott, " og hafði eg vit til þess að hætta þeim eigi hér. "Nú sagði Auðr þá á brott, " ok hafði ek vit til þess at hǽtta þeim eigi hér. "
Gísli sagði að þann veg var og allra best að þeir hittust eigi.Gísli sagði at þann veg var ok allra bezt at þeir hittusk eigi.Og sefast hann brátt og eru nú kyrr ein tíðindi.Ok sefask hann brátt ok eru nú kyrr ein tíðendi.
Svo er sagt að nú eru eigi meir eftir en tveir vetur þess er draumkonan sagði hann mundu lifa.Svá er sagt at nú eru eigi meir eftir en tveir vetr þess er draumkonan sagði hann myndi lifa.Og er á líður er Gísli í Geirþjófsfirði og koma aftur draumar hans allir og harðar svefnfarir og kemur nú jafnan að honum draumkonan sú hin verri og þó hin stundum, hin betri.Ok er á líðr er Gísli í Geirþjófsfirði ok koma aftr draumar hans allir ok harðar svefnfarir ok kemr nú jafnan at honum draumkonan sú in verri ok þó in stundum, in betri.
Einhverja nótt er það enn að Gísla dreymir að konan sú hin betri kom að honum.Einhverja nótt er þat enn at Gísla dreymir at konan sú in betri kom at honum.Hún sýndist honum ríða gráum hesti og býður honum með sér að fara til síns innis og það þekkist hann.Hon sýndisk honum ríða grám hesti ok býðr honum með sér at fara til síns innis ok þat þekkisk hann.Þau koma nú að húsi einu, því er nær var sem höll væri og leiðir hún hann inn í húsið og þóttu honum þar verða hægindi í pöllum og vel um búið.Þau koma nú at húsi einu, því er nǽr var sem hǫll vǽri ok leiðir hon hann inn í húsit ok þóttu honum þar verða hægindi í pǫllum ok vel um búit.Hún bað þau þar vera og una sér vel, " og skaltu hingað fara og þá er þú andast, " sagði hún, " og njóttu hér fjár og farsælu. "Hon bað þau þar vera ok una sér vel, " ok skalt hingat fara ok þá er þú andask, " sagði hon, " ok njóttu hér fjár ok farsælu. "
Og nú vaknar hann og kvað vísur nokkrar eftir því sem hann dreymdi:Ok nú vaknar hann ok kvað vísur nokkrar eftir því sem hann dreymði: