Bókastaðir

Maður er nefndur Sveinn er fyrstur réðst í móti Gísla. Maðr er nefndr Sveinn er fyrstr rézk í móti Gísla. Gísli heggur til hans og klýfur hann í herðar niður og fleygir honum ofan fyrir hamarinn. Gísli høggr til hans ok klýfr hann í herðar niðr ok fleygir honum ofan fyrir hamarinn. Nú þykjast þeir eigi vita hvað staðar næmi manndráp þessa manns. Nú þykjask þeir eigi vita hvat staðar nemi manndráp þessa manns.

Gísli mælti þá til Eyjólfs: " Það mundi eg vilja að þau þrjú hundruð silfurs er þú hefur tekið til höfuðs mér, skaltu hafa dýrast keypt og það mundi eg vilja að þú gæfir til þess önnur þrjú hundruð silfurs að við hefðum aldrei fundist og muntu taka svívirðing fyrir mannskaða. " Gísli mǽlti þá til Eyjólfs: " Þat mundi ek vilja at þau þrjú hundruð silfrs er þú hefir tekit til hǫfuðs mér, skalt hafa dýrast keypt ok þat mundi ek vilja at þú gǽfir til þess ǫnnur þrjú hundruð silfrs at við hefðim aldrei fundist ok munt taka svívirðing fyrir mannskaða. "

Nú leita þeir sér ráðs og vilja eigi fyrir líf sitt frá hverfa. Nú leita þeir sér ráðs ok vilja eigi fyrir líf sitt frá hverfa. Sækja þeir nú að honum tveggja vegna og fylgja þeir Eyjólfi fremstir er annan heitir Þórir en annar Þórður, frændur Eyjólfs; þeir voru hinir mestu garpar. Sǿkja þeir nú at honum tveggja vegna ok fylgja þeir Eyjólfi fremstir er annan heitir Þórir en annarr Þórðr, frǽndr Eyjólfs; þeir váru inir mestu garpar. Og er aðsóknin þá bæði hörð og áköf og fá þeir nú komið á hann sárum nokkrum með spjótalögum en hann verst með mikilli hreysti og drengskap. Ok er aðsóknin þá bǽði hǫrð ok áköf ok fá þeir nú komit á hann sárum nokkrum með spjótalögum en hann versk með mikilli hreysti ok drengskap. Og fá þeir svo þungt af honum af grjóti og stórum höggum svo að enginn var ósár, sá er að honum sótti, því að Gísli var eigi missfengur í höggum. Ok fá þeir svá þungt af honum af grjóti ok stórum hǫggum svá at enginn var ósár, sá er at honum sótti, því at Gísli var eigi missfengr í hǫggum. Nú sækja þeir Eyjólfur að fast og frændur hans; þeir sáu að þar lá við sæmd þeirra og virðing. Nú sǿkja þeir Eyjólfr at fast ok frǽndr hans; þeir sá at þar lá við sæmd þeira ok virðingu. Leggja þeir þá til hans með spjótum svo að út falla iðrin en hann sveipar að sér iðrunum og skyrtunni og bindur að fyrir neðan með reipinu. Leggja þeir þá til hans með spjótum svá at út falla iðrin en hann sveipar at sér iðrunum ok skyrtunni ok bindr at fyrir neðan með reipinu.

Þá mælti Gísli að þeir skyldu bíða lítt það, " munuð þér nú hafa þau málalok sem þér vilduð. " Þá mǽlti Gísli at þeir skuldu bíða lítt þat, " munuð þér nú hafa þau málalok sem þér vilduð. "

Hann kvað þá vísu: Hann kvað þá vísu:

Sjá er hin síðasta vísa Gísla. Þessi er in síðasta vísa Gísla. Og jafnskjótt er hann hafði kveðið vísuna hleypur hann ofan af hamrinum og keyrir sverðið í höfuð Þórði, frænda Eyjólfs, og klýfur hann allt til beltisstaðar enda fellur Gísli á hann ofan og er þegar örendur. Ok jafnskjótt er hann hafði kveðit vísuna hleypr hann ofan af hamrinum ok keyrir sverðit í hǫfuð Þórði, frǽnda Eyjólfs, ok klýfr hann allt til beltisstaðar enda fellr Gísli á hann ofan ok er þegar ørendr. En þeir voru allir mjög sárir förunautar Eyjólfs. En þeir váru allir mjǫk sárir fǫrunautar Eyjólfs. Gísli lét líf sitt með svo mörgum og stórum sárum að furða þótti í vera. Gísli lét líf sitt með svá mǫrgum ok stórum sárum at furða þótti í vera. Svo hafa þeir sagt að hann hopaði aldrei og eigi sáu þeir að högg hans væri minna hið síðasta en hið fyrsta. Svá hafa þeir sagt at hann hopaði aldrei ok eigi sá þeir at hǫgg hans vǽri minna it síðasta en it fyrsta.

Lýkur þar nú ævi Gísla og er það alsagt að hann hefur hinn mesti hreystimaður verið þó að hann væri eigi í öllum hlutum gæfumaður. Lýkur þar nú ǽvi Gísla ok er þat alsagt at hann hefir inn mesti hreystimaðr verit þó at hann vǽri eigi í ǫllum hlutum gǽfumaðr.

Nú draga þeir hann ofan og taka af honum sverðið, götva hann þar í grjótinu og fara ofan til sjávar. Nú draga þeir hann ofan ok taka af honum sverðit, götva hann þar í grjótinu ok fara ofan til sjávar. Þá andaðist hinn sjötti maður við sjó niðri. Þá andaðisk inn sjötti maðr við sjó niðri. Eyjólfur bauð Auði að hún færi með honum en hún vildi eigi. Eyjólfr bauð Auði at hon fǿri með honum en hon vildi eigi.

Nú fer Eyjólfur heiman við hinn tólfta mann suður til fundar við Börk hinn digra og sagði honum þessi tíðindi og allan atburð. Nú ferr Eyjólfr heiman við inn tólfta mann suðr til fundar við Bǫrk inn digra ok sagði honum þessi tíðendi ok allan atburð.

Og varð Börkur kátur við þetta og biður Þórdísi taka vel honum Eyjólfi, " og mun þú ást þá hina miklu er þú unnir Þorgrími, bróður mínum og ger vel við Eyjólf. " Ok varð Bǫrkr kátr við þetta ok biðr Þórdísi taka vel honum Eyjólfi, " ok mun þú ást þá ina miklu er þú unnir Þorgrími, bróður mínum ok ger vel við Eyjólf. "

" Gráta mun eg Gísla, bróður minn, " segir Þórdís; " en mun eigi vel fagnað Gísla bana ef grautur er ger og gefinn? " " Gráta mun ek Gísla, bróður minn, " segir Þórdís; " en mun eigi vel fagnat Gísla bana ef grautr er ger ok gefinn? "

Og um kveldið er hún bar mat fram fellir hún niður spónatrogið. Ok um kveldit er hon bar mat fram fellir hon niðr spónatrogit. Eyjólfur hafði lagt sverð það í milli stokks og fóta sér er Gísli hafði átt. Eyjólfr hafði lagt sverð þat í milli stokks ok fóta sér er Gísli hafði átt. Þórdís kennir sverðið og er hún lýtur niður eftir spónunum þreif hún meðalkaflann á sverðinu og leggur til Eyjólfs og vildi leggja á honum miðjum. Þórdís kennir sverðit ok er hon lýtr niðr eftir spónunum þreif hon meðalkaflann á sverðinu ok leggr til Eyjólfs ok vildi leggja á honum miðjum. Gáði hún eigi að hjalti horfði upp og nam við borðinu; hún lagði neðar en hún hafði ætlað og kom í lærið og var það mikið sár. Gáði hon eigi at hjalti horfði upp ok nam við borðinu; hon lagði neðar en hon hafði ǽtlat ok kom í lǽrit ok var þat mikit sár. Börkur tekur Þórdísi og snarar af henni sverðið. Bǫrkr tekr Þórdísi ok snarar af henni sverðit. Þeir hlaupa upp allir og hrinda fram borðunum og matnum. Þeir hlaupa upp allir ok hrinda fram borðunum ok matnum. Börkur bauð Eyjólfi sjálfdæmi fyrir þetta og gerði hann full manngjöld og kveðst gert mundu meira ef Berki hefði verr í farið. Bǫrkr bauð Eyjólfi sjálfdæmi fyrir þetta ok gerði hann fullar manngjǫld ok kvezk gert mundu meira ef Berki hefði verr í farit.

Þórdís nefnir sér þá votta og segir skilið við Börk og kveðst eigi skyldu koma síðan í sömu sæng hjá honum og það endi hún. Þórdís nefnir sér þá votta ok segir skilit við Bǫrk ok kvezk eigi skyldu koma síðan í sǫmu sǽng hjá honum ok þat endi hon. Fór hún þá að búa á Þórdísarstöðum út á Eyri. Fór hon þá at búa á Þórdísarstöðum út á Eyri. En Börkur er eftir að Helgafelli, til þess er Snorri goði kom honum á brott og fór Börkur þá að búa í Glerárskógum. En Bǫrkr er eftir at Helgafelli, til þess er Snorri goði kom honum á brott ok fór Bǫrkr þá at búa í Glerárskógum. En Eyjólfur fer heim og unir illa við sína ferð. En Eyjólfr ferr heim ok unir illa við sína ferð.

Synir Vésteins fara til gests, frænda síns, og skora á hann að hann komi þeim utan með ráðum sínum og Gunnhildi, móður þeirra, og Auði er Gísli hafði átt og Guðríði Ingjaldsdóttur og Eirmundi bróður hennar. Synir Vésteins fara til gests, frǽnda síns, ok skora á hann at hann komi þeim útan með ráðum sínum ok Gunnhildi, móður þeira, ok Auði er Gísli hafði átt ok Guðríði Ingjaldsdóttur ok Eirmundi bróður hennar. Fara þau öll utan í Hvítá, kom Gestur þeim utan með fé sínu. Fara þau ǫll útan í Hvítá, kom Gestr þeim útan með fé sínu.

Þau voru skamma stund úti og komu við Noreg. Þau váru skamma stund úti ok kómu við Noreg.

Gengur Bergur á stræti og vill kaupa þeim brúðarrúm í kaupangi og tveir menn með honum. Gengr Bergr á strǽti ok vill kaupa þeim brúðarrúm í kaupangi ok tveir menn með honum. Þeir mæta tveim mönnum og var annar í skarlatsklæðum, ungur maður og mikill vexti; sá spurði Berg að nafni. Þeir mǽta tveim mǫnnum ok var annarr í skarlatsklǽðum, ungr maðr ok mikill vexti; sá spurði Berg at nafni. Hann sagði til hið sanna um nafn sitt og kyn því að hann ætlaði að hann mundi þess víðar koma a hann mundi njóta föður síns en gjalda. Hann sagði til it sanna um nafn sitt ok kyn því at hann ǽtlaði at hann mundi þess víðar koma a hann mundi njóta fǫður síns en gjalda. En sá er í skarlatsklæðunum var brá sverði og hjó Berg banahögg. En sá er í skarlatsklǽðunum var brá sverði ok hjó Bergi banahǫgg. Það var Ari Súrsson, bróðir Gísla og Þorkels. Þat var Ari Súrsson, bróðir Gísla ok Þorkels. Förunautar Bergs fóru til skips og sögðu tíðindin. Fǫrunautar Bergs fóru til skips ok sǫgðu tíðindin. Stýrimaður kom þeim undan og tók Helga far til Grænlands. Stýrimaðr kom þeim undan ok tók Helga far til Grænlands. Helgi kom þangað og þroskaðist þar og þótti hinn besti drengur og voru menn sendir til höfuðs honum en þess varð eigi auðið. helgi týndist í veiðiför og þótti það mikill skaði. Helgi kom þangat ok þroskaðist þar ok þótti inn bezti drengr ok váru menn sendir til hǫfuðs honum en þess varð eigi auðit. helgi týndisk í veiðiför ok þótti þat mikill skaði.

Þær Auður og Gunnhildur fara til Danmerkur í Heiðabæ, tóku þær við trú og gengu suður og komu eigi aftur. Þǽr Auðr ok Gunnhildr fara til Danmerkr í Heiðabǿ, tóku þǽr við trú ok gengu suðr ok kómu eigi aftr.

Geirmundur var eftir í Noregi og kvongaðist og varð vel að þroska. Geirmundr var eftir í Noregi ok kvongaðist ok varð vel at þroska. Guðríður, systir hans, var manni gefin og þótti skýr kona og eru margir menn frá henni komnir. Guðríður, systir hans, var manni gefin ok þótti skýr kona ok eru margir menn frá henni komnir.

Ari Súrsson fór til Íslands. Ari Súrsson fór til Íslands. Hann kom í Hvítá og seldi skipið en keypti sér land að Hamri og bjó þar nokkra vetur. Hann kom í Hvítá ok seldi skipit en keypti sér land at Hamri ok bjó þar nokkra vetr. Víða hefur hann búið á Mýrum og eru menn komnir frá honum. Víða hefir hann búit á Mýrum ok eru menninir komnir frá honum.

Lúkum vér hér Gísla sögu Súrssonar. Lúkum vér hér Gísla sǫgu Súrssonar.