Bókastaðir

Þorkell hét maðr, er bjó í Gervidal. Hann var vel fjáreigandi, enn lítill í þegnskap, enn eirinn í skaplyndi, huglauss í hjarta. Hann var kvángaðr maðr, ok hafði ekki fleiri hjón enn þrjú; griðkona var it þriðja hjón.

Maðr hét Butraldi. Hann var einhleypingr, mikill maðr vexti, rammr at afli, ljótr í ásjónu, harðfengr í skaplyndi, vígamaðr mikill, nasbráðr ok heiftúðigr. Hann hafði vistir um sumrum ok tók kaup, enn lét reiðask yfir á vetrum með þriðja mann ok settisk á bœi nǫkkurum nóttum saman.Hann hafði vistir um sumrum ok tók kaup, enn lét reiðast yfir á vetrum með þriðja mann ok settist á bæi nökkurum nóttum saman. Hann var nǫkkut skyldr at frændsemi Vermundi í Vatnsfirði;Hann var nökkut skyldr at frændsemi Vermundi í Vatnsfirði; ok því var honum ekki skjótt goldit þat verkkaup, sem hann gerði til.

Butraldi kom með þriðja mann til gistingar í Gervidal til Þorkels um kveld: ok þótt Þorkeli væri sárr matr, þorði hann þó ekki at synja þeim gistingar, ok er þeim til stofu fylgt ok kveykt ljós; sitja þeir þar með vápnum sínum, enn heimamenn váru fram í skála. Þá var nǫkkut kominn snjór á fjǫll í skafla, enn mjǫk snjólaust í heraðinu — vǫtnin upp gengin, enn þá var frostviðri;Þá var nökkut kominn snjór á fjöll í skafla, enn mjök snjólaust í heraðinu — vötnin upp gengin, enn þá var frostviðri; var þá ok fjúk nǫkkut.var þá ok fjúk nökkut.

Þorkell kom í stofu at spyrja þeira hluta, er honum var forvitni á at vita. Hann spurði Butralda, hvert hann ætlar at fara. Hann kvaðsk fara skyldu suðr yfir Breiðafjǫrð.Hann kvaðst fara skyldu suðr yfir Breiðafjörð. Þorkeli þótti ekki víst, hvárt honum mundi veðr gefa enn næsta dag yfir heiðina. Þá drap stall ór hjarta hans, ok þótti ill seta þeira, því at í hans hjarta mœttisk sínka ok lítilmenska;Þá drap stall ór hjarta hans, ok þótti ill seta þeira, því at í hans hjarta mættist sínka ok lítilmenska; ok í því bili heyrir hann, at drepit er á dyrr, ok batnar honum ekki við þat; gengr hann fram ok til dyra, ok lýkr upp hurðunni, ok sér einn mikinn mann standa með vápnum fyrir dyrunum. Þorkell spyrr þann mann at nafni. Hann nefndisk Þorgeirr.Hann nefndist Þorgeirr. Þorkell spyrr, hvers son hann væri. Hann kvaðsk vera Hávars son.Hann kvaðst vera Hávars son. Þá kemr æðra í brjóst Þorkeli, ok dattaði hjarta hans við.

Þorkell mælti þá: "Hér er kominn Butraldi við þriðja mann, ok veit ek ekki, hvern frið hann býðr þér; hygg ek, at hann hafi illan hug á þér; því at hann er vinr Vermundar óvinar yðvars; enn ek má ekki manns blóð sjá, ok mun ek í ǫngvit falla, ef þér berisk á".enn ek má ekki manns blóð sjá, ok mun ek í öngvit falla, ef þér berist á".

Þorgeirr svarar: "Ekki mun til skaða, bóndi, þótt vér sém hér komnir".

Gengr Þorgeirr inn ok til stofu. Þorkell kemr ok í stofu ok kerling hans. Hann tekr borð ok setr fyrir Butralda.

"Skammr er skutill minn". segir Þorkell "ok gakk þú hingat Þorgeirr ok sit hjá Butralda".

Þorgeirr gerir svá, gengr um þvert gólf ok sezk niðr hjá Butralda undir borðs endann.Þorgeirr gerir svá, gengr um þvert gólf ok sezt niðr hjá Butralda undir borðs endann. Frá verðgetum er sagt vandlega: Tveir diskar váru fram bornir; þar var eitt skammrifsstykki fornt á diskinum hvárum ok forn ostr til gnœttar.þar var eitt skammrifsstykki fornt á diskinum hvárum ok forn ostr til gnættar. Butraldi signdi skamma stund, tekr upp skammrifit ok skerr, ok neytir, ok leggr ekki niðr fyrr enn alt var rutt af rifjum. Þorgeirr tók upp ostinn, ok skar af slíkt er honum sýndisk;Þorgeirr tók upp ostinn, ok skar af slíkt er honum sýndist; var hann harðr ok torsóttr. Hvárrgi þeira vildi deila við annan kníf né kjǫtstykki.Hvárrgi þeira vildi deila við annan kníf né kjötstykki. Enn þó at þeim væri lítt verðr vandaðr, þá fóru þeir þó ekki til sjálfir at skepja sér mat; því at þeim þótti þat skǫmm sinnar karlmensku.því at þeim þótti þat skömm sinnar karlmensku.

Þá var matr fram settr fyrir Þorkel ok kerlingu hans; þau mǫtuðusk við eld.þau mötuðust við eld. Þau kómu stundum í stofu ok luku upp hurðu, ok skygndu í stofuna all óframlega; ok er gestir váru mettir, þá kom Þorkell í stofu, ok kerling hans, ok tekr hon mat af borði, enn Þorkell tók til orða: "Þau gistingarlaun vilda ek hafa, at þér ættisk ekki ilt við, meðan þér eruð hér á mínum bœ; því at mér orkar þat margra vandræða, ef þér berisk hér á.ok er gestir váru mettir, þá kom Þorkell í stofu, ok kerling hans, ok tekr hon mat af borði, enn Þorkell tók til orða: "Þau gistingarlaun vilda ek hafa, at þér ættist ekki ilt við, meðan þér eruð hér á mínum bæ; því at mér orkar þat margra vandræða, ef þér berist hér á. Sýnisk mér þat ráð, at Þorgeirr sofi hjá oss í skála, enn Butraldi ok hans fǫrunautar sofi hér í stofunni".Sýnist mér þat ráð, at Þorgeirr sofi hjá oss í skála, enn Butraldi ok hans förunautar sofi hér í stofunni".

Svá gera þeir, — sofa nú af nóttina. Ok er lýsa tók var Butraldi snemma á fótum, ok Þorkell. Þorgeirr var ok snemma á fótum. Þá var kveykt ljós í stofu ok borð fram sett, ok matr á borinn með sama hætti ok um kveldit hafði verit. Þá tekr Þorgeirr upp skammrifit ok skerr, enn Butraldi býr þá við ostinn.

Ok er þeir váru mettir, þá ferr Butraldi á brott ok hans fǫrunautar;Ok er þeir váru mettir, þá ferr Butraldi á brott ok hans förunautar; hann ferr upp eftir dalnum, svá sem leið liggr. Nǫkkuru síðar ferr Þorgeirr;Nökkuru síðar ferr Þorgeirr; hann ferr ok upp eftir dalnum. Brǫtt heiðarbrekka var upp ór dalnum Gervidal, þar sem þjóðleið liggr.Brött heiðarbrekka var upp ór dalnum Gervidal, þar sem þjóðleið liggr. Í brekkunni var þá skafl, mikill ok harðr.

Þorgeirr sér þá, hvar þeir Butraldi fara, ok þykisk vita, at þeir munu eiga harðfenni mikit í heiðarbrekkunni ok torvelda leið;Þorgeirr sér þá, hvar þeir Butraldi fara, ok þykist vita, at þeir munu eiga harðfenni mikit í heiðarbrekkunni ok torvelda leið; snýr yfir ána ok ferr upp ǫðrum megin árinnar, — enn þeir fóru upp á brekkuna. — ok snýr þá aftr á þjóðleiðina.snýr yfir ána ok ferr upp öðrum megin árinnar, — enn þeir fóru upp á brekkuna. — ok snýr þá aftr á þjóðleiðina. Butraldi kom at skaflinum ok skorar með exi sinni fyrir sér. Þorgeirr sér þá, hvar Butraldi fór; enn Þorgeirr var uppi á brekkunni.

Butraldi mælti þá: "Rann kappinn nú".

Þorgeirr svarar: "Ekki rann ek, því fór ek aðra leið, at ek þurfta ekki at skera fǫnn fyrir mér;Þorgeirr svarar: "Ekki rann ek, því fór ek aðra leið, at ek þurfta ekki at skera fönn fyrir mér; enn nú mun ek ekki renna undan yðr".

Þorgeirr stendr þá á brekkubrúninni; enn Butraldi skorar fǫnnina.enn Butraldi skorar fönnina. Ok er hann kom í miðja brekkuna, þá setr Þorgeirr spjótskefti sitt undir sik ok snýr fram oddinum, enn hefir exina reidda um ǫxl — rennir fǫnnina ofan at Butralda.Ok er hann kom í miðja brekkuna, þá setr Þorgeirr spjótskefti sitt undir sik ok snýr fram oddinum, enn hefir exina reidda um öxl — rennir fönnina ofan at Butralda. Hann heyrir hvininn af fǫr Þorgeirs, ok lítr upp, ok finnr ekki fyrr, enn Þorgeirr hjó framan í fang honum ok þar á hol.Hann heyrir hvininn af för Þorgeirs, ok lítr upp, ok finnr ekki fyrr, enn Þorgeirr hjó framan í fang honum ok þar á hol. Fellr hann á bak aftr; enn Þorgeirr rennir fram yfir hann til þess at hann kemr á jǫfnu, svá hart, at fǫrunautar Butralda hrjóta frá í brott.enn Þorgeirr rennir fram yfir hann til þess at hann kemr á jöfnu, svá hart, at förunautar Butralda hrjóta frá í brott. Um þenna atburð er þetta erendi ort:

Fǫrunautar Butralda þora ekki at hefna hans, né ráða á Þorgeir, því at þeim þótti ilt at eiga náttból undir vápnum Þorgeirs.Förunautar Butralda þora ekki at hefna hans, né ráða á Þorgeir, því at þeim þótti ilt at eiga náttból undir vápnum Þorgeirs. Styrma þeir yfir Butralda, enn Þorgeirr snýr upp á heiðina, ok ferr til þess er hann kemr suðr á Reykjahóla. Hann hefir þar góðar viðtǫkur, — var þar um vetrinn í góðu yfirlæti.Hann hefir þar góðar viðtökur, — var þar um vetrinn í góðu yfirlæti.

Vetrarríki var mikit víða um heruð, ok fell fé fyrir mǫnnum — búin óhœg.Vetrarríki var mikit víða um heruð, ok fell fé fyrir mönnum — búin óhæg. Sóttu margir menn norðr á Strandir til hvalfanga.

Um várit eftir fór Þorgeirr til Ísafjarðar, þangat sem skip þeira stóð uppi. Þar kom ok Þormóðr ok skipverjar þeira. Þeir fara norðr á Strandir, þegar þeim gaf byr.

Þorgils hét maðr, er bjó at Lœkjamóti í Víðidal.Þorgils hét maðr, er bjó at Lækjamóti í Víðidal. Hann var mikill maðr ok sterkr, vápnfimr, góðr búþegn. Hann var skyldr Ásmundi hærilang, fǫður Grettis.Hann var skyldr Ásmundi hærilang, föður Grettis. Hann var ok skyldr Þorsteini Kuggasyni. Þorgils var Másson. Hann fór ok á Strandir, ok var á hval þeim er kom á almenningar, ok fǫrunautar hans.Hann fór ok á Strandir, ok var á hval þeim er kom á almenningar, ok förunautar hans.

Þorgeiri verðr ekki gott til fangs, þar sem hann var kominn; berr honum engi hvalfǫng í hendr, þar sem hann var kominn, né ǫnnur gœði.berr honum engi hvalföng í hendr, þar sem hann var kominn, né önnur gæði.

Nú spyrr hann, hvar Þorgils var á hvalskurðinum, ok fara þeir Þormóðr þangat; ok er þeir koma þar, þá mælti Þorgeirr: "Þér hafið mikit at gert um hvalskurðinn: ok er þat vænzt, at láta fleiri af njóta, enn yðr. þessa gagnsmuna; er hér ǫllum jafnheimilt".er hér öllum jafnheimilt".

Þorgils svarar: "Vel er þat mælt, — hafi hverr þat sem skorit hefir".

Þorgeirr mælti: "Þér hafið mikinn hluta skorit af hvalnum, ok hafi þér þat, sem nú hafi þér skorit, ok vildum vér annathvárt, at þér gangit af hvalnum, ok hafi þér þat, sem þér hafit af skorit, enn vér þann hluta er óskorinn er, eða hvárir at helmingi, bæði skorinn ok óskorinn".Þorgeirr mælti: "Þér hafið mikinn hluta skorit af hvalnum, ok hafi þér þat, sem nú hafi þér skorit, ok vildum vér annathvárt, at þér gangit at hvalnum, ok hafi þér þat, sem þér hafit af skorit, enn vér þann hluta er óskorinn er, eða hvárir at helmingi, bæði skorinn ok óskorinn".

Þorgils svarar: "Lítit er mér um at ganga af hvalnum; enn vér erum ráðnir til at láta ekki lausan þann hlut fyrir yðr, er skorinn er, meðan vér megum á halda á hvalnum".

Þorgeirr mælti: "Þat munu þér þá reyna verða, hversu lengi þér haldit á hvalnum fyrir oss".

Þorgils svarar: "Þat er ok vel, at svá sé".

Nú herklæðask hvárirtveggju ok bjuggusk til bardaga.Nú herklæðast hvárirtveggju ok bjuggust til bardaga. Ok er þeir váru búnir, þá mælti Þorgeirr: "Þat er vænst, Þorgils, at vér sækimsk;Ok er þeir váru búnir, þá mælti Þorgeirr: "Þat er vænst, Þorgils, at vér sækimst; því at þú ert fulltíði at aldri ok knálegr ok reyndr at framgǫngu;því at þú ert fulltíði at aldri ok knálegr ok reyndr at framgöngu; ok er mér forvitni á, at reyna á þér, hverr ek em; skulu aðrir menn ekki til okkars leiks hlutask".skulu aðrir menn ekki til okkars leiks hlutast".

Þorgils svarar: "Vel líkar mér, at svá sé".

Mjǫk váru þeir jafnliða.Mjök váru þeir jafnliða. Nú sækjask þeir ok berjask hvárirtveggju.Nú sækjast þeir ok berjast hvárirtveggju. Þeir Þorgeirr ok Þorgils láta skamt hǫggva í milli;Þeir Þorgeirr ok Þorgils láta skamt höggva í milli; því at hvárrtveggi þeira var vápnfimr. Enn fyrir því, at Þorgeirr var þeira meir lagðr til mannskaða, þá fell Þorgils fyrir honum. Í þeim bardaga fellu þrír menn af Þorgils liði; aðrir þrír féllu af liði þeira Þorgeirs.

Eftir þenna bardaga fóru fǫrunautar Þorgils norðr til heraðs með miklum harmi.Eftir þenna bardaga fóru förunautar Þorgils norðr til heraðs með miklum harmi. Þorgeirr tók upp allan hvalinn, skorinn ok óskorinn. Fyrir víg Þorgils varð Þorgeirr sekr skógarmaðr. Fyrir hans sekt réð Þorsteinn Kuggason ok Ásmundr hærulangr.

Þeir Þorgeirr ok Þormóðr váru þat sumar á Strǫndum, ok váru þar allir menn hræddir við þá, ok gengu þeir einir yfir alt, sem lok yfir akra.Þeir Þorgeirr ok Þormóðr váru þat sumar á Ströndum, ok váru þar allir menn hræddir við þá, ok gengu þeir einir yfir alt, sem lok yfir akra. Svá segja sumir menn, at Þorgeirr mælti við Þormóð, þá er þeir váru í ofsa sínum sem mestum: "Hvar veiztu nú aðra tvá menn okkr jafna í hvatleik ok karlmensku, þá er jafnmjǫk sé reyndir í mǫrgum mannraunum, sem vit erum?"Svá segja sumir menn, at Þorgeirr mælti við Þormóð, þá er þeir váru í ofsa sínum sem mestum: "Hvar veiztu nú aðra tvá menn okkr jafna í hvatleik ok karlmensku, þá er jafnmjök sé reyndir í mörgum mannraunum, sem vit erum?"

Þormóðr svarar: "Finnask munu þeir menn, ef at er leitat, er ekki eru minni kappar, enn vit erum".Þormóðr svarar: "Finnast munu þeir menn, ef at er leitat, er ekki eru minni kappar, enn vit erum".

Þorgeirr mælti: "Hvat ætlar þú, hvárr okkarr mundi af ǫðrum bera, ef vit reyndim með okkr?"Þorgeirr mælti: "Hvat ætlar þú, hvárr okkarr mundi af öðrum bera, ef vit reyndim með okkr?"

Þormóðr svarar: "Þat veit ek ekki; enn hitt veit ek, at sjá spurning þín mun skilja okkra samvistu ok fǫruneyti, svá at vit munum ekki lǫngum ásamt vera".enn hitt veit ek, at sjá spurning þín mun skilja okkra samvistu ok föruneyti, svá at vit munum ekki löngum ásamt vera".

Þorgeirr segir: "Ekki var mér þetta alhugat, at ek vilda. at vit reyndim með okkr harðfengi".

Þormóðr mælti: "Í hug kom þér, meðan þú mæltir, ok munu vit skilja félagit".

Þeir gerðu svá; ok hefir Þorgeirr skip, enn Þormóðr lausafé meira, ok ferr á Laugaból; enn Þorgeirr hafðisk við á Strǫndum um sumarit, ok var mǫrgum manni andvaragestr.enn Þorgeirr hafðist við á Ströndum um sumarit, ok var mörgum manni andvaragestr. Um haustit setti hann upp skip sitt norðr á Strǫndum ok bjó um ok starfaði fyrir fé sínu.Um haustit setti hann upp skip sitt norðr á Ströndum ok bjó um ok starfaði fyrir fé sínu. Síðan fór hann á Reykjahóla til Þorgils, ok var þar um vetrinn. Þormóðr víkr á nǫkkut í Þorgeirsdrápu á misþokka þeira í þessu erendi:Þormóðr víkr á nökkut í Þorgeirsdrápu á misþokka þeira í þessu erendi:

Skip stóð uppi í Norðrá í Flóa. Þar var þá skipa hǫfn tíð.Þar var þá skipa höfn tíð. Í því skipi keypti Þorgils ok Illugi bróðir hans á laun til handa Þorgeiri, ok létu búa um varnat at þeim hluta, er Þorgeirr átti í skipinu. Þeir Þorgils ok Illugi riðu ekki til ǫndverðs þings um sumarit;Þeir Þorgils ok Illugi riðu ekki til öndverðs þings um sumarit; því at þeir vildu ekki fyrr fara um Breiðafjarðardali, enn Þorsteinn Kuggason væri riðinn ór heraði til þings; því at þeir vildu þá fylgja Þorgeiri til skips, skógarmanni Þorsteins.

Maðr hét Skúfr, er bjó í Hundadal í Dǫlum.Maðr hét Skúfr, er bjó í Hundadal í Dölum. Skúfr var góðr bóndi ok gagnsamr við menn. Bjarni hét son Skúfs, er þar var heima með honum. Skúfr hét ok sauðamaðr Skúfs í Hundadal.

Nú fara menn til þings; enn þeir fara vestan af Reykjahólum. Þeir hafa sent menn fyrir til þings, at tjalda búðir sínar. Þeir hafa náttverð í Saurbœ, enn ríða um nóttina vestan í Dali ok ætluðu at hafa dagverð í Hundadal.Þeir hafa náttverð í Saurbæ, enn ríða um nóttina vestan í Dali ok ætluðu at hafa dagverð í Hundadal. Þeir koma snemma morgins í Miðdali, fram fyrir Þykkvaskóga. Þeir éta þar ok sofa.

Þorgeirr hefir rauðan hest, vænan ok reiðgóðan ok mikinn vexti. Ok er liðinn var miðr morginn, þá bjóða fǫrunautar þeira at taka hesta.Ok er liðinn var miðr morginn, þá bjóða förunautar þeira at taka hesta. Nú rísa þeir upp ok fara at hrossum. Hestr Þorgeirs fansk ekki.Hestr Þorgeirs fanst ekki. Þeir fóru at leita hestsins; því at þar váru miklir skógar um alla hlíðina. Svá lýkr, at hestrinn finsk ekki;Svá lýkr, at hestrinn finst ekki; taka þeir þá einn klyfjahest ok skifta klyfjum á fleiri hesta; Þorgeiri er þá fenginn sá hestr.

Geta þá at líta, hvar einn maðr ríðr rauðum hesti, reiðgóðum, ok rekr sauði nǫkkura fyrir sér upp eftir eyrunum frá Sauðafelli;Geta þá at líta, hvar einn maðr ríðr rauðum hesti, reiðgóðum, ok rekr sauði nökkura fyrir sér upp eftir eyrunum frá Sauðafelli; hann eltir hart sauðina — því at hann hafði skjótan hest. Þorgeiri sýnisk þessi hestr vera glíkr sínum hesti.Þorgeiri sýnist þessi hestr vera glíkr sínum hesti. Nú lætr hann sem hann viti ekki, — hefir af augabragð, hvert maðrinn ríðr, ok sér hann, hvar maðrinn eltir sauðina til bœjarins í Hundadal.Nú lætr hann sem hann viti ekki, — hefir af augabragð, hvert maðrinn ríðr, ok sér hann, hvar maðrinn eltir sauðina til bæjarins í Hundadal. Skúfi hǫfðu goldnar verit ær nǫkkurar vestan ór Laxárdal, ok hǫfðu þær gengit í brott, ok fór Bjarni, son Skúfs, at leita ánna, ok hafði hann tekit hest Þorgeirs.Skúfi höfðu goldnar verit ær nökkurar vestan ór Laxárdal, ok höfðu þær gengit í brott, ok fór Bjarni, son Skúfs, at leita ánna, ok hafði hann tekit hest Þorgeirs.

Nú ríðr flokkrinn til bœjarins í Hundadal;Nú ríðr flokkrinn til bæjarins í Hundadal; ok bjóða þeir brœðr fǫrunautum sínum, at þeir taki af hestum sínum utangarðs ok láti ekki hrossin ganga í túnit;ok bjóða þeir bræðr förunautum sínum, at þeir taki af hestum sínum utangarðs ok láti ekki hrossin ganga í túnit; enn þeir brœðr riðu til húss með fá menn.enn þeir bræðr riðu til húss með fá menn. Þorgeirr reið til kvíanna, þar sem hann þóttisk kenna hest sinn.Þorgeirr reið til kvíanna, þar sem hann þóttist kenna hest sinn. Skúfr er þá heim kominn, ok rak sauðina í kvína. Bjarni sitr á hestinum, ok hefir þá rekit ærnar í kvína, þær sem hann hafði fundit.

Þorgeirr spyrr: "Hverr er þessi maðr, er hér sitr á hestbaki?"

"Sá heitir Bjarni".

Þorgeirr segir: "Þú hefir vænlegan hest, eða hverr á hestinn?"

Bjarni svarar: "Sannspurt er þat, at hestrinn er vænlegr; enn þat veit ek ekki, hverr hann á".

Þorgeirr segir: "Fyrir hví tóktu hestinn?"

Bjarni svarar: "Því tók ek hestinn, at mér þótti betra at ríða enn ganga".

Þorgeirr mælti: "Þat sýnisk mér nú ráð, at þú stígir af baki ok látir hestinn koma í hendr eiganda?"Þorgeirr mælti: "Þat sýnist mér nú ráð, at þú stígir af baki ok látir hestinn koma í hendr eiganda?"

Bjarni mælti: "Ek mun nú litlu við auka um reiðina, því at ek mun ekki lengra ríða enn heim til dyra".

Þorgeirr mælti: "Þat vil ek at þú stígir nú þegar af baki".

Bjarni mælti: "Ekki mun hestinn skaða, þótt ek ríða heim til húss".

Þorgeirr mælti: "Ek vil þessu ráða, at þú ríðir eigi lengra at sinni".

Bjarni vill snúa hestinum heim til garðshliðsins ok ríða heim til húss. Enn Þorgeirr leggr spjótinu til hans ok þegar í gegnum, svá at hann fell þegar dauðr af baki.

Skúfr sauðamaðr sá, at Bjarni fell af baki. Hann hleypr ór kvíadyrunum, þar sem hann var at byrgja kvíadyrnar; hann tekr exi sína ok høggr til Þorgeirs tveim hǫndum.hann tekr exi sína ok höggr til Þorgeirs tveim höndum. Þorgeirr laust við spjótskafti sínu við hǫggvinu ok bar af sér, enn hann hjó til Skúfs enni hœgri hendi með exinni í hǫfuðit ok klauf hann í herðar niðr ok dó hann þegar.Þorgeirr laust við spjótskafti sínu við höggvinu ok bar af sér, enn hann hjó til Skúfs enni hægri hendi með exinni í höfuðit ok klauf hann í herðar niðr ok dó hann þegar.

Fǫrunautar Þorgeirs fara heim skyndilega ok segja hǫfðingjum tíðendin.Förunautar Þorgeirs fara heim skyndilega ok segja höfðingjum tíðendin. Þeim þótti þetta ill tíðendi vera, er þau váru. Fá þeir þegar menn til at fylgja Þorgeiri í brott, at hann gengi ekki í augsýn fǫður ens vegna eða frændum þeira er vegnir váru.Fá þeir þegar menn til að fylgja Þorgeiri í brott, at hann gengi ekki í augsýn föður ens vegna eða frændum þeira er vegnir váru. Eftir þat sǫgðu þeir Skúfi tíðendin.Eftir þat sögðu þeir Skúfi tíðendin. Þá sá hann sér engan sóma sýnna, enn þiggja sjálfdœmi þau er þeir brœðr buðu fyrir vígin, ok fébœtr fyrir menn sína, at svá gǫfgum mǫnnum sem þeir brœðr váru, allra helzt er sá var sekr, er vígin hafði vegit.Þá sá hann sér engan sóma sýnna, enn þiggja sjálfdæmi þau er þeir bræðr buðu fyrir vígin, ok fébætr fyrir menn sína, at svá göfgum mönnum sem þeir bræðr váru, allra helzt er sá var sekr, er vígin hafði vegit. Nú sættask þeir at svá mæltu.Nú sættast þeir at svá mæltu.

Þessa víga getr Þormóðr í Þorgeirsdrápu:

Þeir Þorgils ok Illugi átu dǫgurð í Hundadal, ok eftir þat riðu þeir suðr til Borgarfjarðar ok fylgdu Þorgeiri til skips.Þeir Þorgils ok Illugi átu dögurð í Hundadal, ok eftir þat riðu þeir suðr til Borgarfjarðar ok fylgdu Þorgeiri til skips.

Sá maðr var til skips kominn, er Gautr hét; hann var son Sleitu; hann var náinn at frændsemi Þorgilsi Mássyni, er Þorgeirr hafði vegit. Gautr var mikill vexti ok sterkr at afli, ódæll ok harðfengr.Gautr var mikill vexti ok sterkr at afli, ódæll og harðfengr. Hann hafði sér fari tekit af stýrimanni, ok vissi engar vánir til þess, at Þorgeirr ætlaði þar utan at fara. Hann fœrði brún á nef við kvámu Þorgeirs, ok sýndisk nakkvat vandræði vera, at þeir sé samskipa við þat skaplyndi sem hvárr þeira hafði.Hann færði brún á nef við kvámu Þorgeirs, ok sýndist nakkvat vandræði vera, at þeir sé samskipa við þat skaplyndi sem hvárr þeira hafði. Skip var albúit ok bundinn bulki, ok vara Gauts kominn í bulka.

Nú er Þorgeirr heyrði gnadd austmanna, um návist þeirra Gauts, þá mælti hann: "Vel má ek nýta at vera samskipa við Gaut, hversu síða brún sem hann setr". Enn hvat sem Þorgeirr ræddi um samvistu þeira, þá var þat ráð tekit, at brotinn var upp bulkinn, ok vara Gauts í brott borinn. Reið hann þá norðr til heraða. Austmenn leggja skipi sínu ofan eftir ánni ok út til Seljaeyrar. Þeir brœðr ríða ekki fyrr ór heraði, enn skipit lét út ok í haf.Þeir bræðr ríða ekki fyrr ór heraði, enn skipit lét út ok í haf. Síðan riðu þeir til þings með miklu fjǫlmenni ok sættusk fyrir hǫnd Þorgeirs á víg Þorgils Mássonar;Síðan riðu þeir til þings með miklu fjölmenni ok sættust fyrir hönd Þorgeirs á víg Þorgils Mássonar; fœra fram sýknu hans.færa fram sýknu hans.

Þorgeir ok hans félaga velti úti í hafi nǫkkura hríð;Þorgeir ok hans félaga velti úti í hafi nökkura hríð; sjá at lyktum land fyrir stafni, ok kenna austmenn landit, ok er þat Írland. Sýnisk þeim ósýnn friðrinn, ef þá rekr þar.Sýnist þeim ósýnn friðrinn, ef þá rekr þar.

Þorgeirr mælti: "Þat er sýnna, ef vér verimsk vel, at vér fáim nǫkkurum mǫnnum œrinn náttverð, áðr vér erum drepnir, ok er þá hœft nǫkkut í várri vǫrn.Þorgeirr mælti: "Þat er sýnna, ef vér verimst vel, at vér fáim nökkurum mönnum ærinn náttverð, áðr vér erum drepnir, ok er þá hæft nökkut í várri vörn. Nú kasta þeir akkerum, ekki allnær landi, ok brjóta upp vápn sín, ok búask þeir til bardaga, ef þess þyrfti við.Nú kasta þeir akkerum, ekki allnær landi, ok brjóta upp vápn sín, ok búast þeir til bardaga, ef þess þyrfti við. Síðan sjá þeir fjǫlmenni mikit á land upp, ok mǫrg spjót, sem á skóg sæi.Síðan sjá þeir fjölmenni mikit á land upp, ok mörg spjót, sem á skóg sæi. Þó at Írar hefði háskeft spjót, þá tóku þau þó ekki til þeira. Nú halda þeir fé sínu ok fjǫrvi ok sigldu á brott — þá er þeim gaf byri.Nú halda þeir fé sínu ok fjörvi ok sigldu á brott — þá er þeim gaf byri.

Þeir fóru þaðan til Englands ok váru þar um hríð, ok hefir Þormóðr svá um ort, at Þorgeirr þægi þar góðar gjafir af hǫfðingjum.Þeir fóru þaðan til Englands ok váru þar um hríð, ok hefir Þormóðr svá um ort, at Þorgeirr þægi þar góðar gjafir af höfðingjum. Eftir þat fór hann til Danmerkr, ok fekk þar svá mikla virðing, at Danir tígnuðu hann nær sem konung, at því er Þormóðr hefir um ort.

Síðan fór hann til Noregs, ok á fund Óláfs konungs ens helga, ok gengr fyrir hann ok kvaddi hann vel. Konungr tók vel kveðju hans ok spurði, hverr hann væri.

Hann svarar: "Ek em íslenzkr maðr ok heiti ek Þorgeirr".

Konungr mælti: "Hvárt ertu Þorgeirr Hávarsson?"Konungr mæiti: "Hvárt ertu Þorgeirr Hávarsson?"

Hann svarar: "Sá er maðr enn sami?"

Konungr segir: "Heyrt hefi ek þín getit. Þú ert mikill maðr vexti ok drengilegr í ásjónu, ok munt ekki vera í ǫllu gæfumaðr".Þú ert mikill maðr vexti ok drengilegr í ásjónu, ok munt ekki vera í öllu gæfumaðr".

Konungr bauð Þorgeiri með sér at vera, ok þá gerðisk hann hirðmaðr Óláfs konungs.Konungr bauð Þorgeiri með sér at vera, ok þá gerðist hann hirðmaðr Óláfs konungs. Konungr lagði mikla virðing á Þorgeir; því at hann reyndisk í ǫllum mannraunum enn rǫskvasti maðr ok góðr drengr.því at hann reyndist í öllum mannraunum enn röskvasti maðr ok góðr drengr.

Þorgeirr fór kaupfǫr suðr til Vindlands, ok var þar lítill friðr í þenna tíma kaupmǫnnum norðan ór lǫndum.Þorgeirr fór kaupför suðr til Vindlands, ok var þar lítill friðr í þenna tíma kaupmönnum norðan ór löndum. Af þessi ferð varð hann ágætr; því at hann hafði þat af hverjum sem hann vildi.

Þorgeirr hafðisk þá í fǫrum við ok var annan vetr jafnan með Óláfi konungi í Noregi, enn annan á Íslandi, á Reykjahólum.Þorgeirr hafðist þá í förum við ok var annan vetr jafna með Óláfi konungi í Noregi, enn annan á Íslandi, á Reykjahólum. Jafnan kom hann skipi sínu í Borgarfjǫrð, ok heldu því í Flóa í Norðrá, ok setti þar upp á vetrum fyrir vestan ána, þar sem nú er kallat Þorgeirshróf; þat er suðr frá holti því er Smiðjuholt heitir.Jafnan kom hann skipi sínu í Borgarfjörð, ok heldu því í Flóa í Norðrá, ok setti þar upp á vetrum fyrir vestan ána, þar sem nú er kallat Þorgeirshróf; þat er suðr frá holti því er Smiðjuholt heitir. Þorgeirr bjó sex sinnum skip sitt af Íslandi, at því er Þormóðr segir:

Nú er at segja frá Þormóði, hvat hann hafðisk at, meðan Þorgeirr var í fǫrum.Nú er at segja frá Þormóði, hvat hann hafðist at, meðan Þorgeirr var í förum. Þormóðr fór til fǫður síns Bersa á Laugaból, þá er þeir Þorgeirr skildu félag sitt, ok var með honum mjǫk marga vetr.Þormóðr fór til föður síns Bersa á Laugaból, þá er þeir Þorgeirr skildu félag sitt, ok var með honum mjök marga vetr. Honum þótti lǫngum dauflegt, því at þar var fáment.Honum þótti löngum dauflegt, því at þar var fáment.

Kona hét Gríma, er bjó á bœ þeim er í Ǫgri heitir.Kona hét Gríma, er bjó á bæ þeim er í Ögri heitir. Hon var ekkja ok vel fjáreigandi. Þat var mælt um Grímu, at hon kynni sér mart, ok þat tǫluðu menn, at hon væri fjǫlkunnig.Þat var mælt um Grímu, at hon kynni sér mart, ok þat töluðu menn, at hon væri fjölkunnig. Nú fyrir því at kristni var ung ok vanger, þá sýndisk þat mǫrgum mǫnnum atgervi, at maðr væri fjǫlkunnigr.Nú fyrir því at kristni var ung ok vanger, þá sýndist þat mörgum mönnum atgervi, at maðr væri fjölkunnigr.

Þórdís hét dóttir Grímu; hon var væn ok vinnugóð, ok var heima með henni; hon var oflátleg. Kolbakr hét þræll Grímu; hann var mikill ok sterkr ok vænn yfirlits, ok þó mjǫk harðlegr.hann var mikill ok sterkr ok vænn yfirlits, ok þó mjök harðlegr. Þormóðr lagði mjǫk kvámur sínar í Ǫgur, ok sat lǫngum á tali við Þórdísi, dóttur Grímu, ok af hans kvámum ok tali var kastat orði til, at hann mundi fifla Þórdísi.Þormóðr lagði mjök kvámur sínar í Ögur, ok sat löngum á tali við Þórdísi, dóttur Grímu, ok af hans kvámum ok tali var kastat orði til, at hann mundi fifla Þórdísi.

Ok er Gríma vissi þær umrœður, þá kom Gríma at máli við Þormóð eitthvert sinn ok tekr svá til orðs: "Þat er orðtak mjǫk margra manna.Ok er Gríma vissi þær umræður, þá kom Gríma at máli við Þormóð eitthvert sinn ok tekr svá til orðs: "Þat er orðtak mjök margra manna. Þormóðr, at þú fiflir Þórdísi dóttur mína, ok er mér þat lítt at skapi, at hon hljóti orð af þér — ekki fyrir því at henni sé varboðit þar sem þú ert, heldr fyrir þá sǫk at vera kann, at þeir menn er til hafa gerzk at biðja hennar, ef þeir vissi, at þú ert nǫkkut við mál hennar riðinn — má vera at þeim sýnisk troll standa fyrir dyrum þar sem þú ert.Þormóðr, at þú fiflir Þórdísi dóttur mína, ok er mér þat lítt at skapi, at hon hljóti orð af þér — ekki fyrir því at henni sé varboðit þar sem þú ert, heldr fyrir þá sök at vera kann, at þeir menn er til hafa gerzt at biðja hennar, ef þeir vissi, at þú ert nökkut við mál hennar riðinn — má vera at þeim sýnist troll standa fyrir dyrum þar sem þú ert. Nú ef þú vilt biðja hennar, þá mun ek gefa þér hana".

Þormóðr svarar: "Vel fara þér orð um þetta mál, ok víst skal ek meta þín orð; enn ekki er skaplyndi mitt til þess at kvángask, enn þó vænti ek mér ekki framar enn eiga dóttur þína;enn ekki er skaplyndi mitt til þess at kvángast, enn þó vænti ek mér ekki framar enn eiga dóttur þína; enn þó mun þat fyrir farask".enn þó mun þat fyrir farast".

Nú skiljask þau at svá mæltu.Nú skiljast þau at svá mæltu. Ferr Þormóðr heim ok var heima þat skeið, er eftir var sumarsins.

Ok er vetra tók, þá gerðusk íslǫg mikil ok fœrðir góðar;Ok er vetra tók, þá gerðust íslög mikil ok færðir góðar; lagði ok Ǫgursvatn.lagði ok Ögursvatn. Þormóði þykkir dauflegt, því fátt var til skemtunar á Laugabóli. Endrnýjar hann þá ferðir sínar í Ǫgur til Þórdísar.Endrnýjar hann þá ferðir sínar í Ögur til Þórdísar. Kemr þá aftr enn sami vandi ok orðrómr ok fyrr um vinfengi þeira Þórdísar ok Þormóðar. Þormóðr gekk með skjǫld ok sverð jafnan, er hann fór í Ǫgur, því at hann átti nǫkkut sǫkótt við suma menn.Þormóðr gekk með skjöld ok sverð jafnan, er hann fór í Ögur, því at hann átti nökkut sökótt við suma menn.

Gríma ræddi þá enn um við Þormóð, at hann skyldi af venja kvámur sínar — "ok firra svá", segir hon, "dóttur mína ámæli".

Þormóðr svarar vel hennar máli; enn þó kom í sama stað niðr um ferðir hans.

Þat var einn dag, þá er Þormóðr var í Ǫgri, at Gríma talaði við Kolbak: "Ek vil senda þik inn á bœi með veft. er hafa skal í vef þann er þar er ofinn".Þat var einn dag, þá er Þormóðr var í Ögri, at Gríma talaði við Kolbak: "Ek vil senda þik inn á bæi með veft. er hafa skal í vef þann er þar er ofinn". Kolbakr býsk til ferðar, enn Gríma lauk upp ǫrk einni, er hon átti, ok tekr þar upp vindur nǫkkurar ok mikit hǫggsax fornt ok hvast ok bitrlegt — lætr þat koma í hǫnd Kolbaki ok mælti svá: "Haf þú þetta í hendi ok ver ekki slyppr".Kolbakr býst til ferðar, enn Gríma lauk upp örk einni, er hon átti, ok tekr þar upp vindur nökkurar ok mikit höggsax fornt ok hvast ok bitrlegt — lætr þat koma í hönd Kolbaki ok mælti svá: "Haf þú þetta í hendi ok ver ekki slyppr".

Kolbakr tók við saxinu. Enn Gríma lét vindurnar koma í meðal stakka Kolbaki. Hon fór hǫndum um hann allan ok svá klæði hans.Hon fór höndum um hann allan ok svá klæði hans. Eftir þat fór Kolbakr leiðar sinnar. Veðr tók at þykna ok hlána ok tók af þat snjáfǫl, sem komit hafði.Veðr tók at þykna ok hlána ok tók af þat snjáföl, sem komit hafði.

Þá er á leið daginn, mælti Þórdís við Þormóð: "Þat vilda ek, at þú fœrir aðra leið heim enn þú ert vanr ok fœrir fyrir innan víkina Ǫgursvík, ok et efra inn eftir hlíðinni til Laugabóls.Þá er á leið daginn, mælti Þórdís við Þormóð: "Þat vilda ek, at þú færir aðra leið heim enn þú ert vanr og færir fyrir innan víkina Ögursvík, og et efra inn eftir hlíðinni til Laugabóls.

Þormóðr svarar: "Hvat berr til þess, er þú vilt at ek fara þessa leið?"

Þórdís mælti: "Vera kann at íss hafi versnað á víkinni, er veðrið hlánar, ok vilda ek at þú fœrir engum slysfǫrum".Þórdís mælti: "Vera kann at íss hafi versnað á víkinni, er veðrið hlánar, ok vilda ek at þú færir engum slysförum".

Þormóðr mælti: "Íssinn mun vera øruggr".Þormóðr mælti: "Íssinn mun vera öruggr".

Þórdís mælti: "Ekki bið ek þik fleira enn svá, Þormóðr, at mér mun verr þykja um, ef þú varnar mér því er ek bið".

Nú sér Þormóðr at Þórdísi þykkir miklu skifta á því er hon biðr ok heitr hann henni at fara þá leið er hon bað.

Síð um kveldit fór Þormóðr ór Ǫgri.Síð um kveldit fór Þormóðr ór Ögri. Ok er hann var skamt kominn frá dyrum, þá kemr honum í hug, at Þórdísi mundi engu skifta, hverja leið hann fœri.Ok er hann var skamt kominn frá dyrum, þá kemr honum í hug, at Þórdísi mundi engu skifta, hverja leið hann færi. Hann bregðr á sitt ráð, ok ferr et skemsta yfir víkina á ísi.

Sauðahús stóð fyrir innan víkina ok var tún um sauðahúsit. Þormóðr gekk fram fyrir húsdyrnar. Ok í því bili hljóp Kolbakr frá húsinu með brugðit sverð ok hjó þegar til Þormóðar; þat hǫgg kom á hǫnd Þormóði fyrir ofan ǫlnboga ok verðr þat mikit sár.þat högg kom á hönd Þormóði fyrir ofan ölnboga ok verðr þat mikit sár. Þormóðr kastar skildinum ok bregðr sverðinu enni vinstri hendi ok høggr tveim hǫndum til Kolbaks ok lætr skamt hǫggva í millum.Þormóðr kastar skildinum ok bregðr sverðinu enni vinstri hendi ok höggr tveim höndum til Kolbaks ok lætr skamt höggva í millum. Sverðit beit ekki, því at Kolbakr var svá magnaðr af yfirsǫngum Grímu, at hann bitu ekki vápn.Sverðit beit ekki, því at Kolbakr var svá magnaðr af yfirsöngum Grímu, at hann bitu ekki vápn.

Kolbakr hjó ekki oftar til Þormóðar enn um sinn. Hann mælti: "Alls á ek kosti, Þormóðr, við þik ef ek vil; enn ekki mun ek nú fleira at gera".

Kolbakr snýr nú heim á leið ok segir tíðendin. Grímu þótti Kolbakr oflítit hafa at gert við Þormóð, ok lét svá sem hon hefði meira ætlat honum.

Þormóðr reist í sundr línbrók sína ok batt sár sitt ok gengr heim á Laugaból. Verkakona beið Þormóðar í stofu ok var þar ljós, enn aðrir menn í rekkju komnir. Ok er Þormóðr kom í stofu, þá var sett borð fyrir hann ok matr á borinn. Þormóðr neytti lítils matar. Heimakona sér at hann er blóðigr. Hon gengr fram ok segir Bersa, at Þormóðr var heim kominn ok þat með at blóðug váru klæði hans. Bersi reis upp ok gekk til stofu, heilsar Þormóði ok spyrr tíðenda. Þormóðr segir frá fundi þeira Kolbaks ok áverka þeim er hann hafði fengit.

Bersi mælti: "Var svá, at Kolbak bitu engi járn?"

Þormóðr svarar: "Oft hjó ek til hans með sverðinu, ok beit ekki heldr enn ek berða með talknskíði".

Bersi mælti: "Þar kom fram trollskapr Grímu".

Þormóðr kvað vísu:

Bersi mælti: "Svá er víst — ekki er sýnt, nær þessar sneypu verðr hefnt, því at við troll er um at eiga".

Bersi bindr nú sár Þormóðar, því at hann var læknir góðr. Um morguninn fór Bersi með marga menn í Ǫgur.Um morguninn fór Bersi með marga menn í Ögur.

Enn fyrr enn hann kom á bœinn, þá mælti Gríma við húskarla sína: "Nú skulu þér fara í stofu ok skipa enn óœðra bekk ok sitja þar meðan þeir Bersi eru hér".Enn fyrr enn hann kom á bæinn, þá mælti Gríma við húskarla sína: "Nú skulu þér fara í stofu ok skipa enn óæðra bekk ok sitja þar meðan þeir Bersi eru hér".

Þeir gerðu svá sem hon bauð; fóru í stofu ok skipuðu enn óœðra bekk ok allir vápnaðir.fóru í stofu ok skipuðu enn óæðra bekk ok allir vápnaðir. Gríma skipaði Kolbak á miðjan bekk ok brá hǫndum yfir hǫfuð honum.Gríma skipaði Kolbak á miðjan bekk ok brá höndum yfir höfuð honum.

Nú koma þeir Bersi á bœinn ok drápu á dyrr.Nú koma þeir Bersi á bæinn ok drápu á dyrr. Gríma gekk til hurðar ok heilsar þeim.

Bersi mælti: "Þat hyggjum vér, at þér þykki lítit undir um vára heilsu, enn vittu þat fyrir víst, at oss þykkir ekki verr, at þú sér lítt heil".

Gríma mælti: "Mjǫk kemr mér á óvart orðtak þitt þetta, ok hugðum vér at þú værir várr vin sem vér erum þínir.Gríma mælti: "Mjök kemr mér á óvart orðtak þitt þetta, ok hugðum vér at þú værir várr vin sem vér erum þínir. Eða segið þér nǫkkur tíðendi?"Eða segið þér nökkur tíðendi?"

Bersi svarar: "Þau ein tíðendi segjum vér, at þér munu áðr kunn vera".

Gríma mælti: "Vér hǫfum engi tíðendi nýlega spurt.Gríma mælti: "Vér höfum engi tíðendi nýlega spurt. Eða hvat kunni þér at segja?"

Bersi mælti: "Vér kunnum at segja þann áverka, er Kolbakr þræll þinn vann á Þormóði syni mínum".

Gríma svarar: "Þat eru ill tíðendi ok mikil, ok þó verr at sǫnn sé;Gríma svarar: "Þat eru ill tíðendi og mikil, ok þó verr at sönn sé; því at ek senda Kolbak inn í hús með veft, ok kom hann ekki heim í gærkveld, ok get ek at hann hafi ekki þorat at koma á minn fund — því at hann vissi, hvert vinfengi mér er til Þormóðar. Hefir mik þat grunat lengi, at Kolbakr hafi þózk vera í þingum við Þórdísi;Hefir mik þat grunat lengi, at Kolbakr hafi þózt vera í þingum við Þórdísi; enn nú hefir hann sýnt mikla fólsku, er hann hefir unnit á Þormóði, svá góðum dreng, fyrir vandlætis sakir, ok fœrt svá ámæli á hendr dóttur minni, enn gert oss skǫmm ok hneysu.enn nú hefir hann sýnt mikla fólsku, er hann hefir unnit á Þormóði, svá góðum dreng, fyrir vandlætis sakir, ok fært svo ámæli á hendr dóttur minni, enn gert oss skömm ok hneysu. Er ek skyld at reka þessa réttar, sem ek hefi fǫng á".Er ek skyld at reka þessa réttar, sem ek hefi föng á".

Bersi mælti: "Þat mæla sumir menn, Gríma, at þú kunnir stundum um hug þér at mæla; enn raun mun et sanna, hversu þér er þetta mál gefit".

Gríma mælti: "Nú kann ek þǫkk ok aufúsu at þér gangið inn í hús mín ok ransakit vár herbergi, ok dragið svá af grun, at vér sém samvitandi þessa illvirkis, er Kolbakr hefir unnit".Gríma mælti: "Nú kann ek þökk ok aufúsu at þér gangið inn í hús mín ok ransakit vár herbergi, ok dragið svá af grun, at vér sém samvitandi þessa illvirkis, er Kolbakr hefir unnit".

Nú gengr Bersi inn í stofuna með sínu fǫruneyti ok skipar enn æðra bekk;Nú gengr Bersi inn í stofuna með sínu föruneyti ok skipar enn æðra bekk; sitr þar um stund ok sér ekki Kolbak, þar er hann sat gagnvert honum, því at Gríma hafði brugðit huliðshjálmi yfir hann, svá at menn máttu ekki sjá hann. Bersi gengr fram ok ransakar bœinn ok fann ekki Kolbak.Bersi gengr fram og ransakar bæinn ok fann ekki Kolbak. Eftir þat lýsir hann áverka á hǫnd Kolbaki, þeim er hann hafði unnit á Þormóði, ok ferr heim við svá búit.Eftir þat lýsir hann áverka á hönd Kolbaki, þeim er hann hafði unnit á Þormóði, ok ferr heim við svá búit. Sár Þormóðar hafðisk illa, ok lá hann lengi, ok var jafnan ørvendr síðan, meðan hann lifði.Sár Þormóðar hafðist illa, ok lá hann lengi, ok var jafnan örvendr síðan, meðan hann lifði.

Kolbakr var í Ǫgri um vetrinn, ok varðveitti Gríma hann á laun.Kolbakr var í Ögri um vetrinn, ok varðveitti Gríma hann á laun. Um vár it eftir váru mál tilbúin á hendr Kolbaki. Á því þingi varð hann sekr skógarmaðr.

Skip stóðu upp í Vaðli. Því stýrði norrœnn maðr, sá er Ingólfr hét.Því stýrði norrænn maðr, sá er Ingólfr hét. Skipit var mjǫk búit at alþingi, enn þeim gaf ekki veðr á brott.Skipit var mjök búit at alþingi, enn þeim gaf ekki veðr á brott.

Þá er menn váru riðnir á þing ór heraði, kom Gríma at máli við Kolbak ok mælti svá: "Þess er mér vánir, at þú munir veðra sekr skógarmaðr um áverka Þormóðar. Enn fyrir því at sekt þín hlýzk af mér, þá vil ek þat frelsi gefa þér, at þú skalt ekki lengr þræll vera.Enn fyrir því at sekt þín hlýzt af mér, þá vil ek þat frelsi gefa þér, at þú skalt ekki lengr þræll vera. Þar með skaltu búa hesta fjóra á laun, tvá til reiðar, enn aðra tvá til klyfjaburðar undir vǫru ok vist þá er ek vil fá þér;Þar með skaltu búa hesta fjóra á laun, tvá til reiðar, enn aðra tvá til klyfjaburðar undir vöru ok vist þá er ek vil fá þér; vil ek fylgja þér til skips á laun, ef svá má um búa, ok taka þér fari í Vaðli.

Kolbakr verðr feginn frelsisgjǫfinni ok þeim fégjǫfum er Gríma gaf honum.Kolbakr verðr feginn frelsisgjöfinni ok þeim fégjöfum er Gríma gaf honum. Hann bjó um nótt ferð þeira á laun á brott ór Ǫgri, svá at engir menn urðu þar varir við.Hann bjó um nótt ferð þeira á laun á brott ór Ögri, svá at engir menn urðu þar varir við. Þau ríða Glámuheiði til Arnarfjarðar, ok svá et efra út eftir fjǫllum til Barðastrandar, ok koma um nótt í Vaðil.Þau ríða Glámuheiði til Arnarfjarðar, ok svá et efra út eftir fjöllum til Barðastrandar, ok koma um nótt í Vaðil.

Þá váru kaupmenn í svefni á skipi, enn stýrimaðr sjálfr í tjaldi á landi. Gríma sprettir tjaldskǫrum;Gríma sprettir tjaldskörum; enn Kolbakr varðveitti hesta þeira. Hon gengr inn í tjaldit ok vekr upp Ingólf stýrimann; því at hon kunni hann at sýn.

Ingólfr heilsar henni ok spyrr tíðenda. Ok eftir þat mælti Gríma: "Þat er erendi mitt hingat á yðvarn fund, at ek vilda taka einum manni fari með yðr, þeim er hér er nú kominn".

Ingólfr segir: "Hverr er sá maðr?"

Gríma svarar: "Kolbakr heitir hann".

Ingólfr segir: "Vann hann á Þormóði Bersasyni?"

"Sjá enn sami gerði þat."

Ingólfr mælti: "Mikil vandræði sýnisk mér vera, at taka við þeim manni, at mest ván er at sekr skógarmaðr verði nú í sumar, ok svá harðfengir menn eru til eftirmáls, sem þeir feðgar eru Þormóðr ok Bersi.Ingólfr mælti: "Mikil vandræði sýnist mér vera, at taka við þeim manni, at mest ván er at sekr skógarmaðr verði nú í sumar, ok svá harðfengir menn eru til eftirmáls, sem þeir feðgar eru Þormóðr ok Bersi. Hǫfum vér nú ok lengi legit hér með búnu skipi, ok kann vera, at Bersi komi fyrri heim í herað, enn oss gefi á brott;Höfum vér nú ok lengi legit hér með búnu skipi, ok kann vera, at Bersi komi fyrri heim í herað, enn oss gefi á brott; ok má vera, at vér fáim ekki leynt manninum fyrir honum".

Nú er Gríma sér, at Ingólfr tekr seint hennar máli, vindr hon þá fram fésjóð undan kápu sinni, ok hellir þar ór tveim hundruðum silfrs í kné stýrimanni ok mælti svá: "Þetta fé vil ek gefa þér til viðtǫku ok ásjá við Kolbak".Nú er Gríma sér, at Ingólfr tekr seint hennar máli, vindr hon þá fram fésjóð undan kápu sinni, ok hellir þar ór tveim hundruðum silfrs í kné stýrimanni ok mælti svá: "Þetta fé vil ek gefa þér til viðtöku ok ásjá við Kolbak".

Ingólfr svarar: "Fagrt er fé þetta, enn alkeypt mun verða, ef þeir feðgar finna oss, áðr vér komumsk á brott, ok takim vér við skógarmanni þeira".Ingólfr svarar: "Fagrt er fé þetta, enn alkeypt mun verða, ef þeir feðgar finna oss, áðr vér komumst á brott, ok takim vér við skógarmanni þeira".

Síðan segir Gríma: "Sé ek kaup með okkr; þú munt taka við Kolbaki ok fé þessu, er ek hefi boðið þér, ok flytja hann af Íslandi ok veita honum ásjá, ef þér gefr í brott í dag".

Ingólfr svarar: "Svá skal vera sem þú vill".

Nú tekr Ingólfr við fénu, stendr upp ok fylgir Kolbaki á skip út með varnað sinn. Enn Gríma hafðisk á landi uppi við um daginn, ok minnisk á þau en fornu kvæði, er hon hafði í barnæsku sinni numit.Enn Gríma hafðist á landi uppi við um daginn, ok minnist á þau en fornu kvæði, er hon hafði í barnæsku sinni numit. Í því bili fellr andviðrit þat er áðr hafði lengi á legit. Lét Ingólfr þá bera út húðfǫt þeira.Lét Ingólfr þá bera út húðföt þeira. Taka þeir at hvata út á skipit, ok eru árdegis búnir at ǫllu.Taka þeir at hvata út á skipit, ok eru árdegis búnir at öllu. Þá er sól var í landsuðri, rann á byrr. Ganga þeir Ingólfr ok Kolbakr á land upp ok biðja Grímu vel lifa, ok býsk hon til heimferðar ok fær sér fǫruneyti;Ganga þeir Ingólfr ok Kolbakr á land upp ok biðja Grímu vel lifa, ok býst hon til heimferðar ok fær sér föruneyti; ok er ekki getit um ferð hennar, fyrr enn hon kom heim í Ǫgur, ok var þat fyrr sýnu enn menn kómu heim af þingi.ok er ekki getit um ferð hennar, fyrr enn hon kom heim í Ögur, ok var þat fyrr sýnu enn menn kómu heim af þingi.

Ingólfr gengr á skip þá er Gríma var á brott, ok því næst undu þeir segl upp. Þeim gefr vel byri ok eru litla hríð í hafi; koma við Noreg. Kolbakr réðsk í lið með víkingum ok reynisk harðfengr maðr í ǫllum mannraunum.Kolbakr réðst í lið með víkingum og reynist harðfengr maðr í öllum mannraunum.

Þormóðr kom heim af þingi á Laugaból ok var með feðr sínum nǫkkura vetr.Þormóðr kom heim af þingi á Laugaból ok var með feðr sínum nökkura vetr. Ekki hǫfum vér heyrt getit, at Þormóðr hafi fengit meiri sœmd síns áverka enn sektir Kolbaks.Ekki höfum vér heyrt getit, at Þormóðr hafi fengit meiri sæmd síns áverka enn sektir Kolbaks.