Á dǫgum hins helga Óláfs konungs váru margir hǫfðingjar undir hans konungdœmi, ekki at eins í Noregi, heldr í ǫllum lǫndum, þeim er hans konungdómr stóð yfir, ok váru þeir allir mest virðir af guði, er konungi líkaði bezt við.Á dögum hins helga Óláfs konungs váru margir höfðingjar undir hans konungdæmi, ekki at eins í Noregi, heldr í öllum löndum, þeim er hans konungdómr stóð yfir, ok váru þeir allir mest virðir af guði, er konungi líkaði bezt við.
Í þann tíma var hǫfðingi ágætr á Íslandi, í Ísafirði, er Vermundr hét;Í þann tíma var höfðingi ágætr á Íslandi, í Ísafirði, er Vermundr hét;hann var Þorgrímsson, bróðir víga-Styrs.Vermundr hafði bústað í Vatnsfirði.Hann var vitr ok vinsæll.Hann var vitr og vinsæll.Hann átti konu þá er Þorbjǫrg hét — hon var kǫlluð Þorbjǫrg digra, — dóttir Óláfs pá.Hann átti konu þá er Þorbjörg hét — hon var kölluð Þorbjörg digra, — dóttir Óláfs pá.Hon var vitr kona ok stórlynd.Jafnan er Vermundr var ekki heima, þá réð hon fyrir heraði ok fyrir mǫnnum, ok þótti hverjum manni sínu máli vel komit, er hon réð fyrir.Jafnan er Vermundr var ekki heima, þá réð hon fyrir heraði ok fyrir mönnum, ok þótti hverjum manni sínu máli vel komit, er hon réð fyrir.
Þat barsk at einhverju sinni, þá er Vermundr var ekki heima, at Grettir Ásmundarson kom í Ísafjǫrð, þá er hann var sekr, ok þar sem hann kom, hafði hann þat nær af hverjum, er hann kallaði til.Þat barst at einhverju sinni, þá er Vermundr var ekki heima, at Grettir Ásmundarson kom í Ísafjörð, þá er hann var sekr, ok þar sem hann kom, hafði hann þat nær af hverjum, er hann kallaði til.Ok þó at hann kallaði þat gefit, eða þeir er laust létu féit, þá váru þær gjafir þann veg, at margir menn mundu sitt fé ekki laust láta fyrir honum, ef þeim sýndisk ekki trǫll fyrir dyrum.Ok þó at hann kallaði þat gefit, eða þeir er laust létu féit, þá váru þær gjafir þann veg, at margir menn mundu sitt fé ekki laust láta fyrir honum, ef þeim sýndist ekki tröll fyrir dyrum.Því sǫfnuðu bœndr sér liði ok tóku Gretti hǫndum, ok dæmdu hann til dráps, ok reistu honum gálga ok ætluðu at hengja hann.Því söfnuðu bændr sér liði ok tóku Gretti höndum, ok dæmdu hann til dráps, ok reistu honum gálga ok ætluðu að hengja hann.Ok er Þorbjǫrg veit þessa fyrirætlan, fór hon með húskarla sína til þess mannfundar, er Grettir var dæmdr, ok þar kom hon at, sem gálginn var reistr ok snaran þar við fest, ok Grettir þegar til leiddr, ok stóð þat eitt fyrir lífláti hans, er menn sá fǫr Þorbjargar;Ok er Þorbjörg veit þessa fyrirætlan, fór hon með húskarla sína til þess mannfundar, er Grettir var dæmdr, ok þar kom hon at, sem gálginn var reistr ok snaran þar við fest, ok Grettir þegar til leiddr, ok stóð þat eitt fyrir lífláti hans, er menn sá för Þorbjargar;ok er hon kom til mannfundar þess, þá spyrr hon, hvat menn ætluðusk þar fyrir.ok er hon kom til mannfundar þess, þá spyrr hon, hvat menn ætluðust þar fyrir.Þeir sǫgðu sína fyrirætlan.Þeir sögðu sína fyrirætlan.
Hon segir: "Óráðlegt sýnisk mér þat, at þér drepið hann, því at hann er ættstórr maðr ok mikils verðr fyrir afls sakir ok margrar atgervi, þó at hann sé ekki gæfumaðr í ǫllum hlutum, ok mun frændum hans þykkja skaði um hann, þótt hann sé við marga menn ódæll".Hon segir: "Óráðlegt sýnist mér þat, at þér drepið hann, því at hann er ættstórr maðr ok mikils verðr fyrir afls sakir ok margrar atgervi, þó at hann sé ekki gæfumaðr í öllum hlutum, ok mun frændum hans þykkja skaði um hann, þótt hann sé við marga menn ódæll".
Þeir segja: "Ólífismaðr sýnisk oss hann vera;Þeir segja: "Ólífismaðr sýnist oss hann vera;því at hann er skógarmaðr ok sannr ránsmaðr".
Þorbjǫrg mælti: "Ekki mun hann nú at sinni af lífi tekinn, ef ek má ráða".Þorbjörg mælti: "Ekki mun hann nú at sinni af lífi tekinn, ef ek má ráða".
Þeir segja: "Hafa muntu ríki til þess, at hann sé ekki af lífi tekinn, hvárt sem þat er rétt eða rangt".
Þá lét Þorbjǫrg leysa Gretti, ok gaf honum líf, ok bað hann fara þangat sem hann vildi.Þá lét Þorbjörg leysa Gretti, ok gaf honum líf, ok bað hann fara þangat sem hann vildi.Af þessum atburð kvað Grettir kviðling þenna:
Mundak sjalfr í snøru egnda helzti brátt hǫfði stinga, ef Þorbjǫrg þessu skaldi — hon es allsnotr — eigi byrgi.Mundak sjalfr í snöru egnda helzti brátt höfði stinga, ef Þorbjörg þessu skaldi — hon es allsnotr — eigi byrgi.
Í þessum atburði má hér sýnask, hversu mikill skǫrungr hon var.Í þessum atburði má hér sýnast, hversu mikill skörungr hon var.
Chapter 2
Hávarr hét maðr;hann var Kleppsson.Hann bjó á bœ þeim er heitir at Jǫkulskeldu.Hann bjó á bæ þeim er heitir at Jökulskeldu.Hávarr var kynjaðr sunnan af Akranesi, ok hafði farit þaðan fyrir víga sakir, því at hann var mikill vígamaðr ok hávaðamaðr ok ódæll.Hann átti konu þá er Þórelfr hét;hon var breiðfirzk at kyni;hon var dóttir Álfs ór Dǫlum, gǫfugs manns ok ágæts.hon var dóttir Álfs ór Dölum, göfugs manns ok ágæts.
Hávarr ok Þórelfr áttu son þann er Þorgeirr hét;hann var bráðgerr maðr ok mikill vexti, ok sterkr ok kappsfullr;hann nam á unga aldri at hlífa sér með skildi ok vega með vápnum.
Bersi hét maðr, er bjó í Ísafirði;hann bjó á bœ þeim er á Dyrðilmýri heitir;hann bjó á bæ þeim er á Dyrðilmýri heitir;hann átti þá konu, er Þorgerðr hét.Son þeira hét Þormóðr.Hann var þegar á unga aldri hvatr maðr ok hugprúðr, meðalmaðr vexti, svartr á hárslit ok hrokkinhærðr.
Í þenna tíma bjó á Reykjahólum á Reykjanesi Þorgils Arason;hann var mikill hǫfðingi, vitr ok vinsæll, ríkr ok ráðvandr.hann var mikill höfðingi, vitr ok vinsæll, ríkr og ráðvandr.Illugi hét bróðir hans, hirðmaðr ens heilaga Óláfs konungs;hann var farmaðr mikill, ok var jafnan annan vetr með Óláfi konungi, enn annan á Reykjahólum;hann var farmaðr mikill, og var jafnan annan vetr með Óláfi konungi, enn annan á Reykjahólum;hann hafði út kirkjuvið ok skálavið.
Þeir brœðr, Þorgils ok Illugi, váru synir Ara Óláfssonar, Úlfs sonar ens skjálga, er nam Reykjanes, Hǫgna sonar ens hvíta, Ótryggs sonar, Óblauðs sonar, Hjǫrleifs sonar konungs.Þeir bræðr, Þorgils ok Illugi, váru synir Ara Óláfssonar, Úlfs sonar ens skjálga, er nam Reykjanes, Högna sonar ens hvíta, Ótryggs sonar, Óblauðs sonar, Hjörleifs sonar konungs.Þorgerðr hét móðir þeira Þorgils ok Illuga;hon var dóttir Álfs ór Dǫlum.hon var dóttir Álfs ór Dölum.Móðir Álfs var Hildr Þorsteins dóttir ens rauða, Óleifs sonar ens hvíta, Ingjalds sonar, Fróða sonar;móðir Ingjalds var Þóra, dóttir Sigurðar orms í auga;móðir Sigurðar var Áslaug, dóttir Sigurðar fáfnisbana.Þorgeirr Hávarsson var systrungr Þorgils Arasonar.
Þorgeirr ok Þormóðr óxu upp í Ísafirði, ok var snemmendis vingan með þeim, því at þeir váru í mǫrgu skapglíkir.Þorgeirr ok Þormóðr óxu upp í Ísafirði, ok var snemmendis vingan með þeim, því at þeir váru í mörgu skapglíkir.Snemmendis sagði þeim svá hugr um, sem síðar bar raun á, at þeir mundu vápnbitnir verða;því at þeir váru ráðnir til, at láta sinn hlut hvergi undir liggja, við hverja menn sem þeir ætti málum at skifta;því at þeir váru ráðnir til, að láta sinn hlut hvergi undir liggja, við hverja menn sem þeir ætti málum at skifta;meir hugðu þeir jafnan at fremd þessa heims lífs enn at dýrð annars heims fagnaðar.
Því tóku þeir þat ráð með fastmælum, at sá þeira skyldi hefna annars, er lengr lifði.Enn þó at þá væri menn kristnir kallaðir, þá var þó í þann tíð ung kristni ok mjǫk vanger, svá at margir gneistar heiðninnar váru þá eftir.Enn þó at þá væri menn kristnir kallaðir, þá var þó í þann tíð ung kristni ok mjök vanger, svá at margir gneistar heiðninnar váru þá eftir.Hafði sú siðvenja verit hǫfð frægra manna, þeira er þat lǫgmál settu sín í milli, at sá skyldi annars hefna, er lengr lifði;Hafði sú siðvenja verit höfð frægra manna, þeira er þat lögmál settu sín í milli, at sá skyldi annars hefna, er lengr lifði;þá skyldu þeir ganga undir þrjú jarðarmen, ok var þat eiðr þeira.Sá leikr var á þá lund: at rísta skyldi þrjár torfur ór jǫrðu, langar;Sá leikr var á þá lund: at rísta skyldi þrjár torfur ór jörðu, langar;þeira endar skyldu allir fastir í jǫrðu, ok heimta upp lykkjurnar, svá at menn mætti ganga undir.þeira endar skyldu allir fastir í jörðu, ok heimta upp lykkjurnar, svá at menn mætti ganga undir.Þann leik frǫmdu þeir Þormóðr ok Þorgeirr í sínum fastmælum.Þann leik frömdu þeir Þormóðr og Þorgeirr í sínum fastmælum.
Þormóðr var nǫkkuru eldri, enn þó var Þorgeirr sterkari.Þormóðr var nökkuru eldri, enn þó var Þorgeirr sterkari.Uppgangr þeira gerðisk brátt mikill.Uppgangr þeira gerðist brátt mikill.Fara þeir víða um heruð, ok váru ekki vinsælir;tǫldu margir þá ekki vera jafnaðarmenn.töldu margir þá ekki vera jafnaðarmenn.Hǫfðu þeir hald ok traust hjá feðrum sínum, sem ván var at;Höfðu þeir hald og traust hjá feðrum sínum, sem ván var at;virðu margir menn sem þeir heldi þá til rangs.
Enn þeir menn, sem vanhluta þóttusk verða fyrir þeim fóstbrœðrum, fóru á fund Vermundar ok báðu hann koma af sér þessum vandræðum.Enn þeir menn, sem vanhluta þóttust verða fyrir þeim fóstbræðrum, fóru á fund Vermundar ok báðu hann koma af sér þessum vandræðum.
Vermundr bauð Hávari ok Bersa á sinn fund, ok sagði þeim at mǫnnum líkaði lítt til sona þeira — "ertu Hávarr, utanheraðsmaðr", segir hann, "ok hefir sezk hér niðr at engis manns leyfi;Vermundr bauð Hávari ok Bersa á sinn fund, ok sagði þeim at mönnum líkaði lítt til sona þeira — "ertu Hávarr, utanheraðsmaðr", segir hann, "ok hefir sezt hér niðr at engis manns leyfi;hǫfum vér ekki amask við bygð þína hér til;höfum vér ekki amast við bygð þína hér til;enn nú sýnisk mér standa af Þorgeiri syni þínum órói ok stormr;enn nú sýnist mér standa af Þorgeiri syni þínum órói ok stormr;viljum vér nú at þú fœrir búastað þinn ok bygð brott ór Ísafirði.viljum vér nú at þú færir búastað þinn og bygð brott ór Ísafirði.Enn Bersa ok son hans munu vér af því ekki á brott reka, at þeir eru hér kynjaðir;væntum vér ok at minni stormr standi af Þormóði, ef þeir Þorgeirr skiljask".væntum vér ok at minni stormr standi af Þormóði, ef þeir Þorgeirr skiljast".
Hávarr svarar: "Ráða muntu því, Vermundr, at vér munum ráðask í brott ór Ísafirði með fé várt, enn ekki veit ek, nema Þorgeirr vili ráða vistum sínum".Hávarr svarar: "Ráða muntu því, Vermundr, at vér munum ráðast í brott ór Ísafirði með fé várt, enn ekki veit ek, nema Þorgeirr vili ráða vistum sínum".
Nú eftir þessa þeira ráðagerð fœrði Hávarr bústað sinn suðr til Borgarfjarðar, ok bygði þar sem nú heita Hávarstoftir.Nú eftir þessa þeira ráðagerð færði Hávarr bústað sinn suðr til Borgarfjarðar, ok bygði þar sem nú heita Hávarstoftir.Þorgeirr var þá ýmist með fǫður sínum eða vestr í Ísafirði með Þormóði, ok var hann mǫrgum mǫnnum nǫkkurr andvaragestr, þar sem hann kom, þó at hann væri á ungum aldri.Þorgeirr var þá ýmist með föður sínum eða vestr í Ísafirði með Þormóði, ok var hann mörgum mönnum nökkurr andvaragestr, þar sem hann kom, þó at hann væri á ungum aldri.Lǫngum var hann á Reykjahólum með Þorgilsi frænda sínum ok hafði af honum gott yfirlæti.Löngum var hann á Reykjahólum með Þorgilsi frænda sínum ok hafði af honum gott yfirlæti.Mikit vinfengi var með þeim Ara Þorgilssyni þegar á unga aldri, ok helzk þeira vinfengi meðan þeir lifðu báðir.Mikit vinfengi var með þeim Ara Þorgilssyni þegar á unga aldri, ok helzt þeira vinfengi meðan þeir lifðu báðir.
Jǫðurr hét maðr, er bjó á bœ þeim er heitir á Skeljabrekku;Jöðurr hét maðr, er bjó á bæ þeim er heitir á Skeljabrekku;hann var garpr mikill ok hǫfðingi, ódæll ok lítill jafnaðarmaðr við marga menn, ríkr í heraðinu ok stórráðr, vígamaðr mikill ok bœtti menn sjaldan fé, þótt hann vægi.hann var garpr mikill ok höfðingi, ódæll ok lítill jafnaðarmaðr við marga menn, ríkr í heraðinu ok stórráðr, vígamaðr mikill ok bætti menn sjaldan fé, þótt hann vægi.
Þat bar at einn vetr, at Jǫðurr ok húskarlar hans fóru út á Akranes at mjǫlkaupum.Þat bar at einn vetr, at Jöðurr ok húskarlar hans fóru út á Akranes at mjölkaupum.Í þeiri fǫr kom hann til Hávars, ok bað at hann mundi ljá honum hest út á Nes.Í þeiri för kom hann til Hávars, ok bað at hann mundi ljá honum hest út á Nes.
Hann léði honum hestinn — "ok vil ek at þú látir hestinn hér eftir, er þú ferr aftr, ok hafir þú ekki lengra".
Jǫðurr kvað svá vera skyldu.Jöðurr kvað svá vera skyldu.Síðan fór hann út á Nes ok keypti mjǫl sem hann ætlaði, ok fór heimleiðis þá er hann hafði þat annazk, at honum bar nauðsyn til;Síðan fór hann út á Nes ok keypti mjöl sem hann ætlaði, ok fór heimleiðis þá er hann hafði þat annazt, at honum bar nauðsyn til;ok þá er hann fór utan með Grunnafirði um bœ Hávars, þá ræddu fǫrunautar hans um við hann, at þeir mundu koma þar til húss ok láta þar eftir hestinn.ok þá er hann fór utan með Grunnafirði um bæ Hávars, þá ræddu förunautar hans um við hann, at þeir mundu koma þar til húss ok láta þar eftir hestinn.
Jǫðurr svarar: "Ekki nenni ek at dveljask at því;Jöðurr svarar: "Ekki nenni ek at dveljast at því;mun ek nú hafa hestinn heim undir klyfjum, ok senda honum þegar aftr, er ek hefi haft í mína nauðsyn".
Þeir segja: "Gera máttu þat ef þú vill.Enn ekki hefir Hávari jafnan líkat, ef af því væri brugðit, er hann vildi vera láta".
"Ekki mun nú fyrir þat gert", segir Jǫðurr."Ekki mun nú fyrir þat gert", segir Jöðurr.
Hávarr sér ferð þeira, ok kennir mennina;ferr til fundar við þá ok heilsar þeim ok mælti: "Nú munu þér láta hér eftir hestinn".
Jǫðurr svarar: "Þú munt vilja lána mér hestinn heim til Skeljabrekku".Jöðurr svarar: "Þú munt vilja lána mér hestinn heim til Skeljabrekku".
Hávarr segir: "Ekki vil ek at nú fari hestrinn lengra".
Jǫðurr svarar: "Þó munu vér hafa hestinn, þótt þú vilir ekki ljá".Jöðurr svarar: "Þó munu vér hafa hestinn, þótt þú vilir ekki ljá".
Hávarr segir: "Svá má vera, at þat sé".
Hann hleypr at hestinum ok hjó ofan klyfjarnar ok tók í tauma hestsins ok sneri heim á leið.Jǫðurr hafði krókaspjót í hendi.Jöðurr hafði krókaspjót í hendi.Hann snarar þá at Hávari ok leggr spjóti í gegnum hann.Hann snarar þá at Hávari og leggr spjóti í gegnum hann.Af því sári lét Hávarr líf sitt.Jǫðurr tók hestinn ok hafði með sér ok fór leið sína til þess er hann kom heim.Jöðurr tók hestinn ok hafði með sér ok fór leið sína til þess er hann kom heim.
Heimamǫnnum Hávars þótti seint heim verða.Heimamönnum Hávars þótti seint heim verða.Þeir leituðu hans ok fundu hann dauðan þar sem hann hafði veginn verit.Þeim þótti þau tíðendi mikil vera.
Í þann tíma var Þorgeirr vestr í Ísafirði.Víg Hávars spurðisk skjótt víða um heruð.Víg Hávars spurðist skjótt víða um heruð.Ok er Þorgeirr spurði víg fǫður síns, þá brá honum ekki við þá tíðenda sǫgn, eigi roðnaði hann, því at ekki rann honum reiði í hǫrund, ekki bliknaði hann, því at honum rann ekki í bein reiði;Ok er Þorgeirr spurði víg föður síns, þá brá honum ekki við þá tíðenda sögn, eigi roðnaði hann, því at ekki rann honum reiði í hörund, ekki bliknaði hann, því at honum rann ekki í bein reiði;heldr brá hann sér engan veg við tíðenda sǫgnina;heldr brá hann sér engan veg við tíðenda sögnina;því at ekki var hjarta hans sem fóarn í fugli, ekki var þat blóðfult, svá at þat skylfi af hræðslu, heldr var þat hert af enum hæsta hǫfuðsmið í ǫllum hvatleik.því at ekki var hjarta hans sem fóarn í fugli, ekki var þat blóðfult, svá at þat skylfi af hræðslu, heldr var þat hert af enum hæsta höfuðsmið í öllum hvatleik.
Chapter 3
Svá er sagt, at Þorgeirr væri lítill kvennamaðr;sagði hann þat vera svívirðing síns krafts, at hokra at konum.Sjaldan hló hann.Óblíðr var hann hversdaglega við alþýðu.Mikill var hann vexti ok drengilegr í ásjónu, rammr at afli.
Þorgeirr átti exi breiða, stundar mikla, skǫfnungsexi;Þorgeirr átti exi breiða, stundar mikla, sköfnungsexi;hon var snarpegg ok hvǫss, ok fekk mǫrgum hrafni exin náttverð.hon var snarpegg ok hvöss, ok fekk mörgum hrafni exin náttverð.Hann átti ok mikit fjaðrspjót;þat var með hǫrðum oddi ok hvǫssum eggjum, mikill falrinn ok digrt skaft.þat var með hörðum oddi ok hvössum eggjum, mikill falrinn ok digrt skaft.Í þann tíð váru á Íslandi sverð ótíð mǫnnum til vápnabúnings.Í þann tíð váru á Íslandi sverð ótíð mönnum til vápnabúnings.
Nú er Þorgeirr spurði víg fǫður síns, þá fór hann á Reykjahóla til Þorgils, ok sagði honum at hann vildi fara suðr í Borgarfjǫrð, at hitta móður sína, ok bað at hann skyldi fá honum flutning yfir Borgarfjǫrð.Nú er Þorgeirr spurði víg föður síns, þá fór hann á Reykjahóla til Þorgils, ok sagði honum at hann vildi fara suðr í Borgarfjörð, at hitta móður sína, ok bað at hann skyldi fá honum flutning yfir Borgarfjörð.Þorgils gerði sem hann bað.Nú ferr hann suðr í Borgarfjǫrð, ok er ekki getit um náttstaði hans.Nú ferr hann suðr í Borgarfjörð, ok er ekki getit um náttstaði hans.Fœrðir váru góðar ok snælaust í heraðinu;Færðir váru góðar ok snælaust í heraðinu;vǫtnin lágu ǫll.vötnin lágu öll.Ok er hann kom suðr yfir Hvítá, þá lagði hann leið sína til Skeljabrekku.Veðr var þykt ok hlætt;myrkt úti, bæði fyrir veðrs sakir ok nætr.
Þorgeirr kom til Skeljabrekku síð um aftan;ok er hann kom á bœinn, þá váru dyrr aftr loknar ok menn nýkomnir í stufu frá eldi.ok er hann kom á bæinn, þá váru dyrr aftr loknar ok menn nýkomnir í stufu frá eldi.Ljós brann í stufunni.Þorgeirr drap á dyrr.
Jǫðurr tók til orða: "Á dyrr er drepit;Jöðurr tók til orða: "Á dyrr er drepit;gangið út nǫkkurr sveina".gangið út nökkurr sveina".
Þá sá út húskarl einn ok sér mann úti fyrir dyrum standa með vápnum, ok spyrr, hverr hann væri.
Hann svarar: "Vígfúss heiti ek".
Húskarlinn mælti: "Gakk inn þú;heimul mun þér gisting".
Þorgeirr svarar: "Eigi þigg ek gisting at þrælum;mæl þú at Jǫðurr gangi út".mæl þú at Jöðurr gangi út".
Húskarl gengr inn, enn Þorgeirr stóð úti.
Bóndi spurði húskarl, er hann kom í stofu: "Hverr kom maðr úti"?
Húskarl svarar: "Veit ek at síðr, hverr hann er, at ek ætla, at hann viti eigi sjálfr".
Jǫðurr segir: "Hvárt bauð þú honum hér gisting"?Jöðurr segir: "Hvárt bauð þú honum hér gisting"?
"Ekki lézk hann vilja þiggja gistingarboð at þrælum;"Ekki lézt hann vilja þiggja gistingarboð at þrælum;bað hann þik út koma".
Jǫðurr tók spjót í hǫnd sér ok setti hjálm á hǫfuð sér ok gengr út í dyrr ok tveir húskarlar með honum;Jöðurr tók spjót í hönd sér ok setti hjálm á höfuð sér ok gengr út í dyrr ok tveir húskarlar með honum;sér mann standa fyrir dyrum ok snýr spjótinu ok setti spjótsoddinn í þreskǫldinn.Hann spurði, hverr enn komni maðr væri.
Jǫðurr mælti: "Hvert er erendi þitt hingat?"Jöðurr mælti: "Hvert er erendi þitt hingat?"
Hann sagði: "Ekki veit ek, hvat til tíðenda verðr: enn eftir vil ek leita, ef þér vilit nǫkkuru bœta víg þat, er þú vátt Hávarr fǫður minn".Hann sagði: "Ekki veit ek, hvat til tíðenda verðr: enn eftir vil ek leita, ef þér vilit nökkuru bæta víg þat, er þú vátt Hávarr föður minn".
Jǫðurr mælti: "Ekki veit ek, hvárt þú hefir þat spurt, at ek hefi mǫrg víg vegit. ok ek hefi ekki bœtt".Jöðurr mælti: "Ekki veit ek, hvárt þú hefir þat spurt, at ek hefi mörg víg vegit. ok ek hefi ekki bætt".
"Ókunnigt er mér þat", segir Þorgeirr;"enn hvat sem um þat er, þá kemr þetta til mín, at leita eftir þessum vígsbótum;því at mér er nær hǫggvit".því at mér er nær höggvit".
Jǫðurr segir: "Ekki er mér allfjarri skapi, at minnask þín í nǫkkuru;Jöðurr segir: "Ekki er mér allfjarri skapi, at minnast þín í nökkuru;enn fyrir því mun ek ekki þetta víg bœta þér, Þorgeirr, at þá þykkir ǫðrum skylt, at ek bœta fleiri víg".enn fyrir því mun ek ekki þetta víg bæta þér, Þorgeirr, at þá þykkir öðrum skylt, at ek bæta fleiri víg".
Nú ræddusk þeir þessi orð við, ok stóð Þorgeirr ekki allnærr dyrunum;Nú ræddust þeir þessi orð við, ok stóð Þorgeirr ekki allnærr dyrunum;hann hefir spjót í hœgri hendi ok sneri fram oddinum, enn exi í vinstri hendi.hann hefir spjót í hægri hendi ok sneri fram oddinum, enn exi í vinstri hendi.Jǫðurr ok hans menn áttu dimt út at sjá, þar sem þeir váru frá ljósi komnir;Jöðurr ok hans menn áttu dimt út at sjá, þar sem þeir váru frá ljósi komnir;enn Þorgeiri var nǫkkuru hœgra at sjá þá sem stóðu í dyrunum.enn Þorgeiri var nökkuru hægra at sjá þá sem stóðu í dyrunum.Nú er þá varir sízt, þá gengr Þorgeirr at dyrunum ok lagði spjóti á honum miðjum, ok þegar í gegnum hann, svá at hann fell í dyrnar í fang þeim fylgdarmǫnnum sínum.Nú er þá varir sízt, þá gengr Þorgeirr at dyrunum ok lagði spjóti á honum miðjum, ok þegar í gegnum hann, svá at hann fell í dyrnar í fang þeim fylgdarmönnum sínum.
Þorgeirr snýr í brott þegar í náttmyrkrinu;enn húskarlar Jǫðurs starfa at honum.enn húskarlar Jöðurs starfa at honum.Þá var Þorgeirr fimtán vetra gamall, er víg þetta varð, sem Þormóðr kvað í erfidrápu Þorgeirs:
Starf hófsk upp þás arfa auðveitir lét dauðan — hestrennir vas hlunna hugsnjallr — Klœings falla; efnd tók Hávars hefndar hafstóðs þá ' s vas Móði — hann varð hǫpp at vinna hvetr — fimtaan vetra.Starf hófsk upp þás arfa auðveitir lét dauðan — hestrennir vas hlunna hugsnjallr — Klæings falla; efnd tók Hávars hefndar hafstóðs þá ' s vas Móði — hann varð höpp at vinna hvetr — fimtaan vetra.
Þorgeirr fór um nóttina, ok nam ekki fyrr staðar enn á Hávarsstǫðum.Þorgeirr fór um nóttina, ok nam ekki fyrr staðar enn á Hávarsstöðum.Hann drap þar á dyrr, ok var seint til hurðar gengit.Þórelfr kvaddi til húskarl einn út at ganga.
Hann vaknar ok gnýr fast augun ok lætr illa við upp at standa ok mælti: "Ekki veit ek, at nauðsyn sé út at ganga, þótt menn fari um nætr".
Þórelfr mælti: "Sá einn mun um nætr fara í miklu myrkri, at nauðsyn mun á þykkja".
"Ekki veit ek þat". segir húskarl, ok riss upp, ok heldr seint, ok gengr til hurðar ok sér mann úti fyrir dyrum í náttmyrkri ok heilsar honum ekki — snýr inn aftr til rekkju sinnar ok legsk niðr ok breiðir á sig klæði sín."Ekki veit ek þat". segir húskarl, ok riss upp, ok heldr seint, ok gengr til hurðar ok sér mann úti fyrir dyrum í náttmyrkri ok heilsar honum ekki — snýr inn aftr til rekkju sinnar ok legst niðr ok breiðir á sig klæði sín.Þorgeirr gengr inn ok lýkr aftr hurðina eftir sér ok snýr til stofu.
Þórelfr tók til orða: "Hverr kom maðr?"
Húskarl segir: "Þat er bæði. at ek veit ekki, hverr hann er, enda þykki mér ekki undir".
Hon mælti: "Óforvitinn maðr ertu".
Hon mælti þá við griðkonu eina: "Rís upp þú, ok gakk til stofu. ok vit, hverr maðr sá er, at þangat gekk".
Griðkona reis upp ok gekk til stofu, ok lýkr upp hurðinni lítt at ok spyrr, hvárt nǫkkut sé manna í stofunni.Griðkona reis upp ok gekk til stofu, ok lýkr upp hurðinni lítt at ok spyrr, hvárt nökkut sé manna í stofunni.
Henni var sagt: "Hér er maðr víst".
Hon spyrr, hverr hann væri.
Hann svarar: "Þorgeirr heiti ek".
Hon lýkr aftr hurðina ok gekk í skála.
Þórelfr mælti: "Hverr kom maðr?"
Hon segir: "Þat ætla ek, at kominn sé Þorgeirr sonr þinn".
Þórelfr riss þá upp ok kveykir ljós, gengr til stofunnar ok fagnar vel syni sínum, — spyrr tíðenda.
Þorgeirr svarar: "Áverki nǫkkurr gerðisk í kveld at Skeljabrekku".Þorgeirr svarar: "Áverki nökkurr gerðist í kveld at Skeljabrekku".
Þórelfr spyrr: "Hverir áttu hlut í því?"
Þorgeirr svarar: "Ekki má ek þat af mér bera".
Þórelfr segir: "Hversu mikill áverki var þat?"
Þorgeirr svarar: "Ekki ætla ek at þar muni umbanda þurfa, er hann fekk af mér;þat sá ek á spjóti mínu, at út mundi hafa tekit í gegnum hann, ok fell hann á bak aftr í fang fylgdarmǫnnum sínum.þat sá ek á spjóti mínu, at út mundi hafa tekit í gegnum hann, ok fell hann á bak aftr í fang fylgdarmönnum sínum.
Þórelfr mælti þá með glǫðu brjósti: "Óbernsklegt bragð var þat, ok njóttu heill handa, son minn.Þórelfr mælti þá með glöðu brjósti: "Óbernsklegt bragð var þat, ok njóttu heill handa, son minn.Enn hví lǫgðu þeir ekki eftir þér, fylgdarmenn hans?"Enn hví lögðu þeir ekki eftir þér, fylgdarmenn hans?"
Þorgeirr segir: "Fengin váru þeim í fyrstu ǫnnur verkaefni, enn brátt fal sýn meðal vár fyrir myrkrs sakir".Þorgeirr segir: "Fengin váru þeim í fyrstu önnur verkaefni, enn brátt fal sýn meðal vár fyrir myrkrs sakir".
Þórelfr segir: "Svá má vera".
Þá var settr náttverðr fyrir Þorgeirr.Ok er hann var mettr, þá mælti Þórelfr: "Þat sýnisk mér ráð, at þú leggisk niðr til svefns. enn rís upp ofanverða nótt ok stíg þá á bak hesti þínum ok ríð vestr til Breiðafjarðar;Ok er hann var mettr, þá mælti Þórelfr: "Þat sýnist mér ráð, at þú leggist niðr til svefns. enn rís upp ofanverða nótt ok stíg þá á bak hesti þínum ok ríð vestr til Breiðafjarðar;húskarlar mínir skulu fylgja þér svá langt sem þú vill.Hér munu menn koma á morgin at leita þín, ok hǫfum vér ekki ríki til at halda þik fyrir fjǫlmenni.Hér munu menn koma á morgin at leita þín, ok höfum vér ekki ríki til at halda þik fyrir fjölmenni.Vǫtn mun ok skjótt leysa, ef þeyrrinn helzk, ok er þá verra at fara, ef þau leysir.Vötn mun ok skjótt leysa, ef þeyrrinn helzt, ok er þá verra at fara, ef þau leysir.Hefir þú nú unnit þat hér, er mest nauðsyn bar til.Berðu Þorgilsi frænda mínum orð til þess, at hann taki mér nǫkkurn ráðstafa vestr þar hjá sér;Berðu Þorgilsi frænda mínum orð til þess, at hann taki mér nökkurn ráðstafa vestr þar hjá sér;ek mun selja jarðir mínar hér;vil ek ráðask þangat í átthaga minn".vil ek ráðast þangat í átthaga minn".
Þorgeirr gerði sem móðir hans gaf ráð til;lagðisk til svefns ok reis upp ofanverða nótt ok reið eftir þat í brott;lagðist til svefns ok reis upp ofanverða nótt ok reið eftir þat í brott;ok er ekki getit um hans ferð fyrr enn hann kom vestr í Breiðafjǫrð, fekk sér þar skip ok fór á því vestr á Reykjanes ok sagði þar víg Jǫðurs.ok er ekki getit um hans ferð fyrr enn hann kom vestr í Breiðafjörð, fekk sér þar skip ok fór á því vestr á Reykjanes ok sagði þar víg Jöðurs.
Sýndisk ǫllum mǫnnum, þeim er heyrðu þessa tíðenda sǫgn, sjá atburðr undarlegr orðinn, at einn ungr maðr skyldi orðit hafa at bana svá harðfengum heraðshǫfðingja ok svá miklum kappa, sem Jǫðurr var.Sýndist öllum mönnum, þeim er heyrðu þessa tíðenda sögn, sjá atburðr undarlegr orðinn, at einn ungr maðr skyldi orðit hafa at bana svá harðfengum heraðshöfðingja ok svá miklum kappa, sem Jöðurr var.Enn þó var þat ekki undarlegt, því at enn hæsti hǫfuðsmiðr hafði skapat ok gefit í brjóst Þorgeiri svá ørugt hjarta ok hart, at hann hræddisk ekki, ok hann var svá øruggr í ǫllum mannraunum sem it óarga dýr.Enn þó var þat ekki undarlegt, því at enn hæsti höfuðsmiðr hafði skapat ok gefit í brjóst Þorgeiri svá örugt hjarta ok hart, at hann hræddist ekki, ok hann var svá öruggr í öllum mannraunum sem it óarga dýr.Ok af því at allir góðir hlutir eru af guði gervir, þá er ørugleikr af guði gerr ok gefinn í brjóst hvǫtum drengjum, ok þar með sjálfræði at hafa til þess er þeir vilja, góðs eða ills;Ok af því at allir góðir hlutir eru af guði gervir, þá er örugleikr af guði gerr ok gefinn í brjóst hvötum drengjum, ok þar með sjálfræði at hafa til þess er þeir vilja, góðs eða ills;því at Kristr hefir kristna menn sonu sína gert enn ekki þræla, enn þat mun hann hverjum gjalda, sem til vinnr.
Þorgeirr hafðisk þá við ýmist á Reykjahólum, eða vestr í Ísafirði.Þorgeirr hafðist þá við ýmist á Reykjahólum, eða vestr í Ísafirði.Um várit eftir þessi tíðendi réðsk Þórelfr vestr á Reykjanes með alt fé sitt.Um várit eftir þessi tíðendi réðst Þórelfr vestr á Reykjanes með alt fé sitt.Þat sumar var sæzk á víg þeira Jǫðurs.Þat sumar var sæzt á víg þeira Jöðurs.
Þorgeirr var þá lǫngum með Bersa.Þorgeirr var þá löngum með Bersa.Váru þeir Þormóðr enir beztu vinir;fengu sér einn ferjustút ok réðusk til þess skips sjau menn aðrir með þeim;fengu sér einn ferjustút ok réðust til þess skips sjau menn aðrir með þeim;létu reiða yfir um sumarit í ýmsa staði, ok váru miðlungi vinsælir.
Ingólfr hét maðr, er bjó í Jǫkulsfjǫrðum;Ingólfr hét maðr, er bjó í Jökulsfjörðum;hann var kallaðr Ingólfr sviðinn;sá bær var kallaðr á Sviðinsstǫðum, er hann bjó á.sá bær var kallaðr á Sviðinsstöðum, er hann bjó á.Þorbrandr hét son hans;hann var garpr mikill ok ódæll ok óvinsæll.Þeir feðgar báðir váru ójafnaðarmenn miklir — tóku jafnan annarra manna fé með kúgan eða ránum.Þeir váru báðir þingmenn Vermundar, ok helt hann mjǫk hendi yfir þeim;Þeir váru báðir þingmenn Vermundar, ok helt hann mjök hendi yfir þeim;því at þeir gáfu honum jafnan góðar gjafir; ok var þeim því ekki skjótt hefndr sinn ofsi, sá er þeir hǫfðu við marga menn, at eiðr Vermundar stóð fyrir þeim.því at þeir gáfu honum jafnan góðar gjafir; ok var þeim því ekki skjótt hefndr sinn ofsi, sá er þeir höfðu við marga menn, at eiðr Vermundar stóð fyrir þeim.
Sigrfljóð hét kona, ok var ekkja, ok bjó í Jǫkulsfjǫrðum;Sigrfljóð hét kona, ok var ekkja, ok bjó í Jökulsfjörðum;hon var vitr ok vinsæl ok var mǫrgum manni mikill gagnsmaðr.hon var vitr ok vinsæl ok var mörgum manni mikill gagnsmaðr.Fjǫrðr var í milli bygða þeira Sigrfljóðar ok Ingólfs, ok bar hon í mǫrgum hlutum stór vandræði fyrir þeim.Fjörðr var í milli bygða þeira Sigrfljóðar ok Ingólfs, ok bar hon í mörgum hlutum stór vandræði fyrir þeim.
Þorgeirr ok Þormóðr bjuggusk til ferðar norðr á Strandir ok fara at fǫngum;Þorgeirr ok Þormóðr bjuggust til ferðar norðr á Strandir ok fara at föngum;ok er þeir váru búnir, þá lagði á fyrir þeim andviðri, ok gaf þeim ekki lægi út ór firðinum;hǫfðu margir menn af þeim um sumarit mikil óhœgendi.höfðu margir menn af þeim um sumarit mikil óhægendi.
Ok er komit var at vetri, rann á byrr, ok tóku þeir þá til segls ok sigldu út ór Ísafirði gott veðr ok lítit;Ok er komit var at vetri, rann á byrr, ok tóku þeir þá til segls og sigldu út ór Ísafirði gott veðr ok lítit;skip gekk lítit fyrir veðrs sakir, ok er þeir hǫfðu siglt um stund, þá tók veðrit at þykna, ok því næst at drífa;skip gekk lítit fyrir veðrs sakir, ok er þeir höfðu siglt um stund, þá tók veðrit at þykna, ok því næst at drífa;ok er þeir váru komnir fyrir Jǫkulsfjǫrðu, þá kom veðr í móti þeim hvast ok kalt með fjúki ok frosti;ok er þeir váru komnir fyrir Jökulsfjörðu, þá kom veðr í móti þeim hvast ok kalt með fjúki ok frosti;vissu þeir þá ekki, hvert þeir fóru;gerðisk þá myrkvi mikill bæði af nótt ok fjúki;gerðist þá myrkvi mikill bæði af nótt ok fjúki;sneru nú forviðris skipinu ok fengu stór áfǫll, urðu allir vátir ok frusu at þeim klæðin;sneru nú forviðris skipinu ok fengu stór áföll, urðu allir vátir ok frusu at þeim klæðin;reyndu Ránar dœtr drengina ok buðu þeim sín faðmlǫg.reyndu Ránar dætr drengina ok buðu þeim sín faðmlög.
Kómu at lyktum á fjǫrð einn;Kómu at lyktum á fjörð einn;heldu þar inn eftir — ok í fjarðarbotninum váru naust ok þar skip inni;þar settu þeir upp skip sitt ok bjoggu um, ok ganga á land síðan, ok leita bœjar nǫkkurs — finna um síðir bœ einn lítinn, drepa þar á dyrr, ok gengr út karlmaðr ok heilsar þeim, biðr þá inn ganga, er úti váru í illu veðri, ok ganga þeir til stofu ok brann þar ljós; skipa þeir annan bekk.þar settu þeir upp skip sitt ok bjoggu um, ok ganga á land síðan, ok leita bæjar nökkurs — finna um síðir bæ einn lítinn, drepa þar á dyrr, ok gengr út karlmaðr ok heilsar þeim, biðr þá inn ganga, er úti váru í illu veðri, og ganga þeir til stofu ok brann þar ljós; skipa þeir annan bekk.Þeim var heilsat.Þá spyrr ein kona, hverr fyrirmaðr væri þeira er komnir váru.
Henni var sagt, at komnir váru Þorgeirr ok Þormóðr.Henni var sagt, að komnir váru Þorgeirr ok Þormóðr.
"Eða hverr spyrr at því"? sǫgðu þeir."Eða hverr spyrr at því"? sögðu þeir.
Þeim var sagt, at Sigrfljóð húsfreyja spurði at því."Heyrt hefi ek ykkar getit", segir hon, "enn ekki hefi ek sét ykkr fyrr, enn hvárt hafi þit verit veðrsælir í dag eða vinsælir?""Heyrt hefi ég ykkar getit", segir hon, "enn ekki hefi ek sét ykkr fyrr, enn hvárt hafi þit verit veðrsælir í dag eða vinsælir?"
Þeir sǫgðu: "Margir menn munu þat mæla, at þat sé mjǫk glíkt, ok mun þá skifta nǫkkuru, hverir um ræða".Þeir sögðu: "Margir menn munu þat mæla, at þat sé mjök glíkt, ok mun þá skifta nökkuru, hverir um ræða".
Sigrfljóð segir: "Vera má at þat sé".
Chapter 4
Nú biðr hon taka við klæðum þeira, ok var eldr upp kveyktr fyrir þeim ok þídd klæði þeira.Eftir þat var þeim matr fenginn, ok eftir þat til rekkju fylgt ok búit um vel.Sofna þeir skjótt.Fjúk ok frost gekk alla nóttina;gó Elris hundr alla þá nótt óþrotnum kjǫftum, ok tǫgg allar jarðir með grimmum kuldatǫnnum.gó Elris hundr alla þá nótt óþrotnum kjöftum, ok tögg allar jarðir með grimmum kuldatönnum.Ok er lýsa tók um morgininn, þá var út sét.Ok er sá kom inn, er út hafði sét, þá spyrr Þorgeirr, hvat veðrs væri úti.Sá sagði, at veðr væri et sama, sem verit hafði um kveldit.
Sigrfljóð mælti: "Þér þurfið ekki veðrsjúkir at vera;því at vel skulu þér hér komnir at því er vér megum; ok fari þér heðan ekki fyrr enn gott veðr er".
Þorgeirr svarar: "Vel ferr þér, húsfreyja, boð við oss;enn ekki bíta oss illviðri;vér eigum hvárki at sjá fyrir konum né bǫrnum né kvikfé".vér eigum hvárki at sjá fyrir konum né börnum né kvikfé".
Illviðri tók þá at lægja á víkr ok fjǫrðu ok gerði íslǫg mikil.Illviðri tók þá at lægja á víkr ok fjörðu ok gerði íslög mikil.Einn morgin reis Sigrfljóð upp snemma ok sá út — kemr inn farandi;ok spyrr Þorgeirr, hvat veðrs væri úti.
Hon svarar: "Nú er gott veðr, þunt ok óvindlegt".
Þormóðr mælti: "Stǫndum upp þá, sveinar".Þormóðr mælti: "Stöndum upp þá, sveinar".
Þormóðr svarar: "Vér munum fara norðr á Strandir, ok vita, hvat þar vili til fanga bera, enn láta hér eftir skip várt".
Sigrfljóð mælti: "Undarlegir menn eru þér — vilið fara á Strandir at hvǫlum, enn taka ekki nálægri fǫng ok drengilegri".Sigrfljóð mælti: "Undarlegir menn eru þér — vilið fara á Strandir at hvölum, enn taka ekki nálægri föng ok drengilegri".
Þormóðr mælti: "Hvar eru þau fǫng?"Þormóðr mælti: "Hvar eru þau föng?"
Hon segir: "Drengilegra sýnisk mér at drepa þá illvirkja, er hér ræna menn, enn starfa at hvǫlum".Hon segir: "Drengilegra sýnist mér at drepa þá illvirkja, er hér ræna menn, enn starfa at hvölum".
Þormóðr mælti: "Til hverra mælir þú?"
Hon svarar: "Þat mæli ek til þeira Ingólfs ok Þorbrands, er mǫrgum manni hafa gert skǫmm ok skaða;Hon svarar: "Þat mæli ek til þeira Ingólfs ok Þorbrands, er mörgum manni hafa gert skömm ok skaða;hefðit þér þá margra manna hefnt í yðru verki, ef þér drápið þá, ok mundi þat verk margir yðr allvel launa".
Þormóðr mælti: "Ekki veit ek, hversu heilráð þú ert oss nú;því at þeir eru vinir Vermundar, ok mun þat ekki laust eftir renna, ef þeim er nǫkkut til meins gert".því at þeir eru vinir Vermundar, ok mun þat ekki laust eftir renna, ef þeim er nökkut til meins gert".
Hon mælti: "At því kemr nú, sem mælt er, at ‚spyrja er bezt til válegra þegna’.Þér þykkisk vera garpar miklir, þá er þér eruð í þeim veg at kúga kotunga, enn hræðizk þegar er í mannraunir kemr".Þér þykkist vera garpar miklir, þá er þér eruð í þeim veg at kúga kotunga, enn hræðizt þegar er í mannraunir kemr".
Þá spratt Þorgeirr upp ok mælti: "Standið upp sveinar ok launið húsfreyju gisting".
Ok þá stóðu þeir upp ok vápnuðu sik: gengu út, er þeir váru búnir: fara yfir fjǫrðinn á ísi: koma á bœinn á Sviðinsstǫðum áðr menn váru upp staðnir".Ok þá stóðu þeir upp ok vápnuðu sik: gengu út, er þeir váru búnir: fara yfir fjörðinn á ísi: koma á bæinn á Sviðinsstöðum áðr menn váru upp staðnir".
Ingólfr vaknar ok heyrir, at menn ganga úti hjá húsunum, ekki allfáir saman, á frernum skóm.Þeir Þorgeirr ganga til dyra ok drepa á dyrr.Við þat vakna menn, þeir sem í skálanum váru, ok standa á fœtr skjótt.Við þat vakna menn, þeir sem í skálanum váru, ok standa á fætr skjótt.Hvildu þeir feðgar jafnan í klæðum: því at þeir áttu sǫkótt við marga menn.Hvildu þeir feðgar jafnan í klæðum: því at þeir áttu sökótt við marga menn.Þeir hǫfðu með sér tvá húskarla: þeir herklæddusk allir: tekr sitt spjót hvárr þeira í hǫnd sér: ganga til hurðar ok lúka upp: sjá mennina úti, átta, ok alla vápnaða: spyrja, hverr sé þar flokks foringi.Þeir höfðu með sér tvá húskarla: þeir herklæddust allir: tekr sitt spjót hvárr þeira í hönd sér: ganga til hurðar ok lúka upp: sjá mennina úti, átta, ok alla vápnaða: spyrja, hverr sé þar flokks foringi.
Þorgeirr segir til sín, — "ef þér hafið heyrt getit Þorgeirs Hávarssonar eða Þormóðar Bersasonar, þá megu þér hér þá sjá".
Þorbrandr svarar: "Efalaust er þat, at vér hǫfum heyrt getit Þorgeirs Hávarssonar ok Þormóðar, ok sjaldan at góðu, eða hvert er erindi yðvart hingat?"Þorbrandr svarar: "Efalaust er þat, at vér höfum heyrt getit Þorgeirs Hávarssonar ok Þormóðar, ok sjaldan at góðu, eða hvert er erindi yðvart hingat?"
Þorgeirr segir: "Þat er várt erendi hingat, at skapa skor ok jafna ójafnat.Vér viljum gera yðr tvá kosti — annathvárt, at þér gangið hér frá yðru ǫllu. því er þér hafið ranglega fengit ok kaupið yðr þann veg líf, eða þér verið féit með karlmensku, meðan yðr endisk líf til".Vér viljum gera yðr tvá kosti — annathvárt, at þér gangið hér frá yðru öllu. því er þér hafið ranglega fengit ok kaupið yðr þann veg líf, eða þér verið féit með karlmensku, meðan yðr endist líf til".
Þorbrandr svarar: "Vér hǫfum fengit féit með karlmensku ok hraustleik, ok munu vér ekki annan veg láta enn vér hǫfum fengit.Þorbrandr svarar: "Vér höfum fengit féit með karlmensku ok hraustleik, ok munu vér ekki annan veg láta enn vér höfum fengit.Enn ek hygg, Þorgeirr, at þú neytir fyrr dagverðar á spjóti mínu enn á fénu".
Þorgeirr svarar: "Ek em berdreymr, sem ek á kyn til, ok hefir mik einkar órýrlega dreymt um mik, enn allrýrlegt um þik;ok mun þat eftir ganga, sem mik hefir dreymt, ok mun Hel, húsfreyja þín, leggja þik sér í faðm, ok muntu svá láta fé þitt alt — því at ‚firnum nýtr þess er firnum fær’.
Chapter 5
Nú at svá mæltu sœkja þeir Þorgeirr ok Þormóðr at þeim feðgum, enn bǫnnuðu fǫrunautum sínum at vinna á þeim feðgum — því at þeir vildu sjálfir yfir þá stíga.Nú at svá mæltu sækja þeir Þorgeirr ok Þormóðr at þeim feðgum, enn bönnuðu förunautum sínum at vinna á þeim feðgum — því at þeir vildu sjálfir yfir þá stíga.Þeim Þorgeiri var dimt at sjá inn í dyrnar, því at lítt var lýst;enn út var ljósara at líta;ok var þeim hœgra at verjask er inni váru, enn hinum at sækja er úti váru.ok var þeim hægra at verjast er inni váru, enn hinum at sækja er úti váru.Húskarlar Ingólfs hlaupa annat skeið út ok sæta áverkum við fǫrunauta Þorgeirs.Húskarlar Ingólfs hlaupa annat skeið út ok sæta áverkum við förunauta Þorgeirs.Þau urðu endalok þessa fundar, at Þorbrandr fell fyrir Þorgeiri, enn Ingólfr fyrir Þormóði.Tveir menn fellu af liði Þorgeirs.Húskarlar Ingólfs urðu sárir mjǫk, þess at þó batnar þeim.Húskarlar Ingólfs urðu sárir mjök, þess at þó batnar þeim.Þessa getr Þormóðr í erfidrápu Þorgeirs:
Aldrspelli kveðk ollu Ingolfs sonar — þingat frétt es víg, sem vættik — vald alfǫðurs tjalda; fell fyr fræknum stilli — fjǫrtjón vas þat ljóna — — lítt vas þar til þrætu — Þorbrandr drasils vandar.Aldrspelli kveðk ollu Ingolfs sonar — þingat frétt es víg, sem vættik — vald alföðurs tjalda; fell fyr fræknum stilli — fjörtjón vas þat ljóna — — lítt vas þar til þrætu — Þorbrandr drasils vandar.
Þeir tóku hesta tvá, Þorgeirr ok hans menn, ok klyfjuðu þá af mat;þeir ráku á brott þrjú naut, þau er helzt váru hold á;fara við svá búit aftr yfir fjǫrðinn.fara við svá búit aftr yfir fjörðinn.
Sigrfljóð var úti, er þeir koma heim.Hon heilsar þeim ok spurði tíðenda.Þeir segja þau sem gerzk hǫfðu.Þeir segja þau sem gerzt höfðu.
Hon mælti: "Vel hafi þér heiman gengit, ok haglegan hafi þér haft hvalskurðinn, rekit ok vel margra manna harma ok sneypu ok svívirðu.Enn nú mun ek fara til Vatnsfjarðar á fund Vermundar ok segja þessi tíðendi, enn þér skuluð mín heima bíða".
Þeir báðu hana fara.Hon kvaddi til ferðar með sér húskarla sína.Þau tóku einn sexæring, er hon átti;róa inn eftir Ísafirði, ok létta ekki fyrr enn þau koma í Vatnsfjǫrð síð um aftan.róa inn eftir Ísafirði, ok létta ekki fyrr enn þau koma í Vatnsfjörð síð um aftan.
Hon mælti við fǫrunauta sína: "Nú skulu þér vera haldinorðir, ok segja ekki frá tíðendum þeim er gerzk hǫfðu;Hon mælti við förunauta sína: "Nú skulu þér vera haldinorðir, ok segja ekki frá tíðendum þeim er gerzt höfðu;láti mik hafa orð fyrir oss".
Þeir sǫgðu svá vera skulu.Þeir sögðu svá vera skulu.Nú ganga þau til bœjar ok hitta menn at máli.Nú ganga þau til bæjar ok hitta menn at máli.Tekr Vermundr vel við þeim ok spyrr þau tíðenda.Þau létusk engi kunna at segja.Þau létust engi kunna at segja.Váru þar um nóttina í góðu yfirlæti.Um morgininn sagði Sigrfljóð, at hon mundi heimleiðis fara.
Vermundr latti hana mjǫk — "ok ertu hingat sjaldsén", segir hann, "ok er þat ráð, at fara ekki svá hvatlega".Vermundr latti hana mjök — "ok ertu hingat sjaldsén", segir hann, "ok er þat ráð, at fara ekki svá hvatlega".
Hon mælti: "Ek á lítt heimangengt;enn nú er gott veðr, ok vil ek ekki þetta fœri láta undan ganga;enn nú er gott veðr, ok vil ek ekki þetta færi láta undan ganga;vilda ek, Vermundr, at þú fylgdir mér til skips".
Þá mælti hann: "Fǫrum þá".Þá mælti hann: "Förum þá".Nú fara þau til skips.
Þá mælti Sigrfljóð: "Hvárt hefir þú spurt vígin þau er gerðusk þar í Jǫkulsfjǫrðum?Þá mælti Sigrfljóð: "Hvárt hefir þú spurt vígin þau er gerðust þar í Jökulsfjörðum?
Vermundr segir: "Hver víg eru þau?"
Hon svarar: "Þorgeirr Hávarsson ok Þormóðr Bersason drápu þá feðga, Ingólf ok Þorbrand".
Vermundr mælti: "Mjǫk ganga þeir fóstbrœðr nú af sér, er þeir drepa menn fyrir oss. ok mundu vér þat vilja. at þeir dræpi ekki vára menn marga".Vermundr mælti: "Mjök ganga þeir fóstbræðr nú af sér, er þeir drepa menn fyrir oss. ok mundu vér þat vilja. at þeir dræpi ekki vára menn marga".
Hon mælti: "Þat er sem ván er, at yðr sé svá um gefit enn þat munu sumir menn mæla, at þeir hafi ekki þessa menn fyrir yðr drepit. heldr má hinn veg at kveða, at þeir hafi þessi víg fyrir yðr unnit.Enn hverr skal hegna ósiðu, rán eða hernað, ef ekki vilið þér, er stjórnarmenn eruð kallaðir heraða.Sýnisk oss, at þeir Þorgeirr ok Þormóðr hafi þat unnit, er þér skylduð gert hafa, eða láta gera;Sýnist oss, at þeir Þorgeirr ok Þormóðr hafi þat unnit, er þér skylduð gert hafa, eða láta gera;ok mun yðr svá sýnask sem ek segi, ef yðr gefr ekki missýni í þessu máli.ok mun yðr svá sýnast sem ek segi, ef yðr gefr ekki missýni í þessu máli.Fór ek af því á yðvarn fund, at ek vilda mennina í frið kaupa, þá er vígin hafa vegit, enn ekki fyrir þá sǫk, at þeir sé bóta verðir, er vegnir eru — því at þeir hafa fyrir lǫngu fyrirgert lífi sínu ok fé, — heldr viljum vér gera í ǫllu þinn sóma, sem vér erum skyld til;Fór ek af því á yðvarn fund, at ek vilda mennina í frið kaupa, þá er vígin hafa vegit, enn ekki fyrir þá sök, at þeir sé bóta verðir, er vegnir eru — því at þeir hafa fyrir löngu fyrirgert lífi sínu ok fé, — heldr viljum vér gera í öllu þinn sóma, sem vér erum skyld til;ok eru hér nú þrjú hundruð silfrs, er ek vil gefa þér til friðkaups þeim Þorgeiri ok Þormóði".
Nú tekr hon fésjóð undan belti sér, ok steypir fénu í kné Vermundi.Silfrit var gott.Vermundr hefir upp brún við fégjǫfina;Vermundr hefir upp brún við fégjöfina;sefask hann af reiðinni ok heitir hann Þorgeiri ok Þormóði nǫkkurum friði;sefast hann af reiðinni ok heitir hann Þorgeiri ok Þormóði nökkurum friði;sagðisk þó ekki vilja langvistir Þorgeirs þar um Ísafjǫrð.sagðist þó ekki vilja langvistir Þorgeirs þar um Ísafjörð.
Nú skiljask þau at sinni.Nú skiljast þau at sinni.Ferr hon heim til bús síns, ok segir þeim Þorgeiri, hversu farit hafði með þeim Vermundi.Þeir þakka henni sitt tillag, er hon hafði þeim veitt.Nú eru þeir með henni um vetrinn.
Ok er várar ok veðrátta batnar, þá flota þeir skipi sínu ok búa þat.Ok er þeir váru búnir til ferðar, þá þakka þeir henni þarvist sína ok allan velgerning, þann er hon hafði þeim veitt, slíkan drengskap, sem hon hafði þeim sýnt.Skiljask þau vinir.Skiljast þau vinir.
Þeir fara norðr á Strandir;hafask þar við um sumarit;hafast þar við um sumarit;verðr þeim gott til fjár ok fangs;hafa þeir þat af hverjum manni, sem þeir kveðja;váru allir við þá hræddir, sem fénaðr við león, þá er hann kemr í þeira flokk.
Bersi fór bygðum á Laugaból í Laugadal; því at Vermundr vildi ekki svá nær bœ sínum láta vera hráskinn þeira Þorgeirs ok Þormóðar.Bersi fór bygðum á Laugaból í Laugadal; því at Vermundr vildi ekki svá nær bæ sínum láta vera hráskinn þeira Þorgeirs ok Þormóðar.Um haustit fóru þeir norðan af Strǫndum til Ísafjarðar ok settu upp skip sitt, þar er þeim þótti vel komit, ok búa um.Um haustit fóru þeir norðan af Ströndum til Ísafjarðar ok settu upp skip sitt, þar er þeim þótti vel komit, ok búa um.Ferr Þormóðr þá til fǫður síns, enn Þorgeirr ætlaði at fara suðr á Reykjanes til frænda sinna.Ferr Þormóðr þá til föður síns, enn Þorgeirr ætlaði at fara suðr á Reykjanes til frænda sinna.Leitar þá hverr fyrir sér þeira fǫrunauta, þangat hverr, sem óðal átti;Leitar þá hverr fyrir sér þeira förunauta, þangat hverr, sem óðal átti;mælask þeir þat við, er þeir skiljask, at þeir skulu þar finnask er skipit stóð, þá er vára tœki, ok fara þá enn allir samt til fangs norðr á Strandir.mælast þeir þat við, er þeir skiljast, at þeir skulu þar finnast er skipit stóð, þá er vára tæki, ok fara þá enn allir samt til fangs norðr á Strandir.Skiljask nú at svá mæltu, ok biðr hverr þeira vel fyrir ǫðrum.Skiljast nú at svá mæltu, ok biðr hverr þeira vel fyrir öðrum.