Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 16

Gunnarr hét maðr. Hann var á vist með Katli. Hann var austmaðr ok hafði komit út um sumarit. Hann var háleyskr maðr at ætt, mikill maðr ok víglegr, ungr at aldri ok allvel mentr. Hann sat í útibúri fyrir ofan hús: þar var inni varningr hans. Ekki hafði hann verit við fund þenna, ok ekki hafði hann vitat til, at styrjǫld sjá hefði verit. Konan hleypr til búrsins: þetta var vinnukona hans. Gunnarr sat í dyrrum útibúrsins ok fiðraði ǫrvar.

Hon tekr til orða: "Satt er þat er mælt er, at eigi má mann sjá, hverr hverrgi er. Mundi Ketill eigi þat ætla at hausti, er hann bauð þér hingat, at honum mundi enginn brautargangr at þér verða, ef hann þyrfti nǫkkurs við, enn þú ert mannfýla því meiri, er þú liggr inni kyrr, sem hundr á hvelpum, þar sem húsbóndi þinn er lagðr við velli ok margir hans menn. Er hér kominn ófriðargangr ok hafa þeir vegit Ketil".

Gunnarr hljóp upp við þessa tíðenda sǫgu ok þrífr boga í hǫnd sér, leggr ǫr á streng, er hann hafði nýgert.

Hann gengr þá út ok mælti: "Hvárt eru þessir menn á brott farnir frá óverkum sínum, er þetta hafa gert?"

Hon svarar: "Eigi er þat".

"Hvar eru þeir nú þá?"

"Þar eru þeir er eftir lifa fyrir sunnan lœkinn á vellinum".

Gunnarr mælti: "Hvar er hann Þiðrandi, ek vildi hann sjá?"

"Þat ætla ek", sagði hon, "at hann siti á fuglþúfu milli þeira brœðra, Kórekssona".

Gunnarr bendir nú bogann, ok var þat alt jafnskjótt, at strengrinn gall heima við bœinn ok Þiðrandi fell á bak aftr: kom ǫrin fyrir brjóst Þiðranda ok út í millum herðanna. Gunnarr spurði, hvat manna sjá hefði verit.

Hon svarar: "Þat var Þiðrandi Geitisson".

"Seg allra kvenna ǫrmust. Eigi fekk annan vinsælla né betr at sér. Hefi ek þeim manni bana unnit, er ek vildi sízt".

Þorkell Kóreksson spurði Gunnstein bróður sinn, hvárt hann væri mjǫk sárr.

Gunnsteinn kvaðsk hafa sár nǫkkur, "enn hvat líðr þér, Þorkell".

"Ekki sár er skaðlegt á mér".

Þá mælti Þorkell: "Nú munu vit eigi þurfa Þiðranda at bíða, enda mun eigi ráð heim at leita til bœjarins. Eigi get ek at vit náum hestum okkrum; munu vit ok eigi vera mjúkir til gǫngu.

Þeir hverfa skildi yfir Þiðranda þar á þúfunni, ganga síðan á brott, fara upp til gǫtu, rétta leið upp í brekkur. Þeim fórsk seint, því at náttmyrkr var á mikit. Þeir gengu til þess er þeir kómu at brekkum þeim, er neðstar váru í skarðinu. Þar var hvammr fyrir sunnan gǫtur, ok heitir Kiðjahvammr. Á fellr ofan ór skarðinu ok ofan í hvamm; þar er mikill fors í; undir forsinum er hellir mikill. Í þeim helli eru menn oft á haustin, er á fjall er gengit.

Þorkell mælti: "Fǫrum vit til hellisins, því at mik gerir svá móðan, at ek má eigi lengra ganga".

Þeir fara til hellisins; er þar hlaðit grjóti fyrir framan. Gunnsteinn kastar sér niðr þegar, því at honum var heitt mjǫk; hann verpr af sér klæðum. Þorkell sprettir af sér belti sínu; eftir þat flettir hann af sér klæðum. Þá falla út iðrin. Hann sezk þá niðr, ok lét Þorkell þar líf sitt. Við þetta hafði hann gengit alt neðan ór Njarðvík. Nú er Gunnsteinn einn eftir hjá bróður sínum dauðum; hann var sárr mjǫk. Gunnsteinn sá þat af sínu ráði, at ráðask á brott þaðan. Hann stendr þá upp ok er hann ætlar þaðan til gǫngu, þá var hann svá stirðr, at hann mátti hvárugan fót hrœra yfir annan fram. Sezk hann þá niðr: verðr hann nú þar at vera, þó at honum þœtti eigi gott.

Þorbjǫrn kórekr lét illa í svefni þessa nátt. Enn er hann vaknar, þá ferr hann skundandi í klæði.

Hann vekr upp smalamann, ok mælti, at hann mundi fara sendifǫr hans, — "vil ek at þú takir hesta tvá; vil ek at þú ríðir út til Óss ok ofan í Gǫnguskarð til hellis þess, er þér eruð vanir at hafa náttból um haustum, þá er þér gangið á fjall, ok vit við hvat þú verðr þar varr. Enn ef þú verðr við nǫkkur tíðendi varr, þá þigg ek, at ek fengi þat at vita".

Sauðamaðr ríðr ofan til Óss ok ofan í Gǫnguskarð; hann lítr til ferða, enn er hann kemr ofan í Kiðjahvamm, þar stígr hann af baki ok gengr upp undir forsinn; hann gengr inn í hellinn; þá var lýst af degi. Hann spurði, hvárt nǫkkut væri þar, þat sem honum mætti andsvar veita. Gunnsteinn segir til sín. Sauðamaðr spyrr tíðenda. Gunnsteinn segir slík sem orðin eru. Sauðamaðr spyrr, hvárt hann mundi færr með honum í brott. Gunnsteinn kvað eigi annat til þess. Hann vildi þá brátt út ganga, enn mátti eigi, nema hann styddisk við axlir honum ǫðrum fœti. Hann kemr honum í sǫðul, ok berr at honum klæði ok býr um hann sem honum þótti vænlegast, ríðr nú upp yfir heiði ok kómu heim um hádegisskeið. Þá hafði Kórekr búit laug; tekr hann nú ok fægir sár Gunnsteins, ok veitir honum hœgindi slík sem hann mátti.

Chapter 17

Þessi tíðendi spurðusk brátt, ok þótti mǫrgum mikil sem var. Hróari Tungugoða féll þetta næst, svá at hann legsk í rekkju af harmi ok deyr af helstríði. Eftir þenna fund kemr Þorkell fullspakr heim, því at hann hafði farit ofan í fjǫrðu eftir skreið. Hann kom þann dag heim, er fundrinn hafði verit áðr um nóttina. Þorkell fréttir fundinn ok at fallinn er faðir hans ok Þiðrandi. Haug verpr hann eftir Þiðranda frænda sinn, ok stendr hann þar á bakkanum ofan undan bœnum. Hann færir í haug menn þá er féllu. Þorkell rak á brott austmanninn með miklum hrakningum, kvað hann þeim mikla skǫmm gert hafa, svá at eigi mundu menn bœtr bíða, drepit þann mann, er aðrir væntu sér af hins mesta yndis. Gunnarr hvarf nú á brott ok spurðisk ekki til hans.

Margir menn hǫrmuðu þessi tíðindi, er þeir spurðu, ok þótti þetta miklir atburðir. Bæði Þorkell Geitisson bróðir hans ok Bjarni Helgason frá Hofi í Vápnafirði, því at hann var náinn frændi Þiðranda, - - Helgi Ásbjarnarson átti Þórdísi toddu, systur Bjarna — svá þeir brœðr Þorvaldssynir Þiðranda sonar, Grímr ok Helgi; þeir váru allir í eftirleit við Gunnarr austmann ok vildu allir Þiðranda hefna, enn til þessa manns spurðisk aldri; var þat flestra ætlan, at hann mundi hafa hlaupit til fundar við aðra austmenn, þá er sátu búðsetu, þar er þeir hǫfðu skip uppi í víkum millum Njarðvíkr ok Borgarfjarðar fyrir handan Snotrunes. Þar sátu sautján austmenn, ok ætluðu menn af því, at hann mundi þangat vera farinn.

Líðr nú á vetrinn, alt þar til at daga lengdi. Þá býr Þorkell Geitisson ferð sína norðan ór Krossavík með tíunda mann austr yfir heiði í herað. Hann ríðr upp eftir heraði fyrir austan fljót, alt þar til er hann kemr á Arneiðarstaði; hann fær þar góðar viðtǫkur af Droplaugu ok sonum hennar. Hann var þar um nóttina.

Þá biðr hann þá brœðr, at þeir mundu fara með honum út til Njarðvíkr ok hitta Þorkel fullspak ok þaðan suðr í fjǫrðu — "vil ek vita, at ek komumsk nǫkkut á sporð um þenna mann Gunnarr, er nú er kallaðr Þiðranda bani, er oss hefir mikla harmsǫk unnit; þetta er ǫllum oss mikil nauðsyn á, at geta hann afráðit".

Þeir brœðr ráðask nú til ferðar með Þorkeli, ok fara út eftir heraði; þeir kveðja upp einstaka menn ok verða þeir saman átján. Nú fara þeir ok koma um kveldit á Kóreksstaði til Þorbjarnar; þeim er þar boðit at vera ok þeir eru þar um nóttina. Þeir spyrja Gunnstein vandlega at þeim tíðindum, er gerzk hǫfðu um haustit í Njarðvík, enn Gunnsteinn sagði greinilega frá ok þótti þó mikit fyrir at segja.

Enn er þriðjungr lifði nætr, þá stendr Helgi Droplaugarson upp; var tunglskin mikit ok fœrðir góðar bæði um heruð ok heiðar. Hann vekr þá fǫrunauta sína.

Þá gengr hann til Gunnsteins ok mælti við hann: "Þú munt vilja með oss, frændi, út í Njarðvík".

Gunnsteinn svarar: "Fara skal ek, ef þér vilið".

Chapter 18

Eftir þat ráðask þeir til ferðar, fara út fyrir neðan Sandbrekkur ok svá út til Óss, ok upp í heiði til Gǫnguskarðs, unz þeir koma svá upp, at ein brekka var eftir. Þar er hvammr fyrir utan gǫturnar, ok heitir Djúpihvammr; þar liggr leiðin um sumarit hit syðra, enn jafnan um vetrinn fara menn ofan eftir hvamminum þá er snjáva leggr. Helgi snýr nú af gǫtunni ok sezk niðr. Hann biðr þá alla niðr setjask, ok skipar þeim í garða enn hlið í miðju, sem í húsgarði.

Þorkell Geitisson mælti: "Hvat skal breytni sú, frændi?"

Helgi svarar: "Ek þóttumsk heyra mannamál upp í skarðit áðan. Nú skulu vér taka þessa menn hǫndum, hverir sem þeir eru."

Ok er þeir hǫfðu nýsezk niðr, ríða þar at þeim fimm menn á broddstǫfum. Þessir menn allir hǫfðu stálhúfur ok girðir sverðum. Þeir kendu þessa menn, at þar var Þorkell Ketilsson fullspakr neðan ór Njarðvík ok heimamenn hans. Helgi sprettr upp ok þeir allir, ok mælti at þeir skyldi hafa hendr á þeim.

Þeir gerðu svá. Helgi gekk at Þorkeli ok heilsar honum ok spyrr, hvert hann ætlar at fara.

Þorkell kvaðsk ætla at fara upp í herað ok heimta skuldir.

"Hví segir þú svá óliklega, at þú munir fara at fjárreiðum í þetta mund missera? Ok sé ek at ekki er þetta þitt erendi. Nú þykkisk ek vita, hvárt þú ætlar, ok svá erendi þitt. Þat munda ek ætla, at þú mundir fara upp í Mjóvanes, á fund Helga Ásbjarnarsonar, ok selja honum í hendr Gunnar Þiðrandabana; mun þér þat þykkja líklegast, at hann muni geta haldit Gunnari fyrir mér; þú veizt at fátt er með okkr".

Þorkell svarar: "Hví ætlar þú mér þann hlut, at ek muni þann mann halda, er oss hefir mesta skǫmm gert; munu þér þat spurt hafa, at ek rak hann í brott þegar hinn sama dag, er ek kom heim".

"Ekki hirði ek, hvat þú segir til þess. Nú er þér skjótt til at kjósa um tvá kosti, hvárt þú vilt at ek drepi þik hér í Djúpahvammi, eða ella selir þú fram manninn".

Þorkell kvaðsk eigi mundu fyrir sjá um þenna mann. Helgi flettir þá Þorkel af vápnum ok klæðum ok alla hans félaga; þá lætr Helgi leggja þá niðr ok fær til jafnmarga menn at vinna á þeim.

Helgi mælti: "Eigi er oss vant við þik, ef þú virðir einkis frændsemi við mik; nú skal ek eigi hlífask við þik".

Nú sér Þorkell í hvert vandræði komit var ok mælti: "Fast gengr þú at flestu því er þú vilt þér afskifti veita. Mér mun fara sem flestum, at ek mun kjósa at lifa, ef ek á kosti. Mun ek nú segja víst, at austmaðr er í minni varðveizlu. Hefi ek hann haldit í allan vetr, síðan er tíðindin gerðusk; gerða ek þat til ólíkinda at kveðja hann á brott. Uppi í heiðinni, fyrir ofan bœinn í Njarðvík, gengr hjalli sunnan frá skarðinu út fyrir Skálanes. Enn á hjallanum gegnt bœnum er hlaupin urðskriða ofan ór hryggnum á hjallann; þat grjót er mjǫk mosa vaxit ok geitaskófu. Þar á milli steinanna sló ek tjaldi á hausti, þá er ek rak hann á brottu; þat er járngrátt ok samlitt við grjótit; þar setti ek húðfat hans, ok bjó ek um sem ek kunna, ok þar hefir hann verit síðan".

Þá svarar Helgi: "Nú gerðir þú vel, er þú sagðir hit sanna til, eigi fyrir því, vissa ek áðr, at hann var í þinni varðveizlu; skal ek nú ok eigi gera þér til meins, enn þú munt nú eigi at sinni lauss verða, at svá búnu".

Þá mælti Helgi til Þorkels Geitissonar ok spurði: "Hvárt viltu nú heldr fara ofan yfir heiði ok leita austmanns, eða viltu sitja hjá Þorkeli nafna þínum ok gæta hans til hádegis".

Þorkell Geitisson svarar: "Ek vil vera hér eftir hjá nafna mínum ok gæta hans, því at vit erum ófráir Vápnfirðingarnir; mun hér lítils við þurfa, þykki mér meiri hamingjuraun eftir honum at leita. Treysti ek þér betr ok þinni giftu".

"Því bauð ek kjǫrs á", sagði Helgi, "at mér þykkir vel, at þú ráðir, enn vant er at sjá hverjum þess verðr auðit. Nú skal skifta liði í helminga. Munu vit brœðr fara ofan yfir heiði við tíunda mann ok vita, hvat ek komi áleiðis, enn þér félagar farið upp á Arneiðarstaði í kveld ok bíðit mín þar unz ek kem á morgun, nema ek finni eigi austmanninn, þá mun ek koma á hádegi. Þá skal drepa Þorkel fullspak, ef hann hefir logit, enn ef hann segir satt, þá má hann eigi at hafa, þó at hann seti undan. Enn ef ek kem eigi aftr fyrir hádegi, þá skaltu Þorkel láta fara hvert er hann vill, því at ratat mun ek þá hafa hæli austmannsins, hvert sem hann verðr fyrir hǫndum eða eigi".

Nú skiljask þeir þar. Fara þeir Helgi ofan yfir heiði, enn Þorkell Geitisson sitr eftir hjá nafna sínum. Enn er þeir Helgi kómu upp í skarðit, þá lýsti af degi. Þá var bakki mikill til hafs; dregr upp skjótt á himininn ok tekr at drífa; fylgir vindr af landnorðri. Þeir sœkja ofan í brekkurnar. Þá sjá þeir, hvar hjallinn gengr út eftir hlíðinni.

Þá mælti Grímr Droplaugarson: "Vinnum vér eigi tvisvar hit sama, snúum vér nú hér út eftir hjallanum.

Þeir fara nú eigi lengi, áðr enn þeir sjá urðina ok tjaldit svá. Þá var hálfljóst af degi.

Í þenna tíma vaknar austmaðrinn í tjaldinu. Hann þarf at ganga ørna sinna. Hann ríss upp í skyrtu ok línbrœkr; hann kippir skóm á fœtr sér, enn kneppir eigi: ekki hafði hann yfir sér ok ekki í hendi. Ok er hann bregðr brókum sínum, þá heyrir hann mál suðr á hjallann frá sér. Þeir áttu þá skamt til tjaldsins. Hann sá, at þá var eigi ráð at snúa í tjaldit, er ófriðarmenn váru svá nær komnir. Hann snýr þá út eftir hjallanum, slíkt sem hann má fara. Þeir sjá nú manninn, ok þóttusk í hendi hafa ráð hans ok ætluðu, at hann mundi skamt undan taka; eggjaði hverr annan, at eftir skyldi halda. Gunnarr hleypr nú slíkt sem fœtr mega bera, svá at af liggja skórnir. Nú dregr þó í sundr með þeim meðan hann var ómóðr. Gunnarr hleypr ofan hjá skálanum ok út af lautinni; þá nemr hann staðar ok hnýtir línbrókina at beininu. Þá váru þeir komnir ofan hjá skálanum á vǫllinn. Þeir gera garð ofan at sjónum.

Grímr var þar allra manna skjótastr. Hann hleypr þá fram frá liðinu ok at honum Gunnari ok ætlar at sæta áverkum við hann. Gunnarr sér þetta ok kastar sér á kaf. Hann drepr þegar vǫr undir sik. Grímr sér, at hann getr eigi með vápnum sótt hann ok skýtr eftir honum spjóti, ok kemr í ena vinstri hǫnd Gunnari. Hann tekr til ok kippir á brott, enn hann legsk út á víkina. Þá var hvast mjǫk ok fǫll stór.

Helgi kveðr nú við ok mælti: "Hvar vitið þér slíkan mann at áræði sem þennan, eða hverr er fús eftir honum at ráðask".

Enginn kvaðsk til mundu hætta.

"Þess er ván", sagði Helgi, "því at annathvárt mun einum endask eða øngum af váru liði. Enn sá mun eigi fara, því at mér þykkir landtakan óvísleg, þar er Gunnarr er á strǫnd fyrir, enda er eigi víst, hversu sundit teksk. Nú munu vér heldr ganga inn til nausta ok vita, ef vér fáum oss þar skip at róa eftir honum, þó at oss sé þat nǫkkuru seinna; enn þó skulu vér at hyggja jafnan, hvert hann legsk".

Þeir Helgi gera nú svá sem hann mælti fyrir, enn Gunnarr legsk yfir víkina ok kemr á land fyrir sunnan skriðurnar, er nú heitir Gunnarsdæld. Því hafa þeir menn saman jafnat, er hvárttveggja hafa komit ok kunnigt er um, at þat sé jafnlangt sund, er Gunnarr hefir lagizk yfir þvera Njarðvík, ok frá Naustadœli ok yfir til Vindgjár. Gunnarr hleypr þá upp á nesit Snotrunes. Hásetar Gunnars sátu ǫðrum megin nessins búðsetu. Hann leitar þangat til þeira. Þeir Droplaugarsynir róa yfir víkina ok koma litlu síðar á land enn Gunnarr. Þeir setja upp skipit ok ráðask til gǫngu ok sjá hvar Gunnarr ferr. Þeir herða nú eftir honum. Gunnarr hleypr inn í búðina. Þá sitja þeir at dagverði.

Gunnarr bað þá ásjá, — "vilda ek, at þér vereð með mér; munu vér þá eigi uppgefnir fyrir þeim er eftir sœkja".

Þeir kváðusk aldri munda gefa sik upp fyrir ógiftu hans. Hann gaf nafn víkinni, ok kendi við félaga sína, ok kallaði Geitavík, ok svá heitir hon ávalt síðan. Ok er hann sér, at hann fær ekki af þeim, þá snýr hann brott ok upp á Snotrunes. Hann stefndi suðr til Borgarfjarðar með ekki meirum birgðum, enn áðr hafði hann.

Þeir Droplaugarsynir sjá, at Gunnarr hleypr brott ór víkinni; koma þeir ekki þar; þeir hlaupa hit efra fyrir ofan búðirnar. Gunnarr tekr nú at hrymjask mjǫk á fótum, er hann hljóp berfœttr um klakann, ok kuldi mikill; frjósa at honum línklæðin; dugði honum þat, at hann kostaði um ferðina slíkt er hann mátti: fekk honum því vermans. Nú dregr þó saman með þeim unz hann kom upp í ásinn; þá hallar brátt af suðr.

Chapter 19

Sunnan undir hálsinum stendr bœr, er heitir á Bakka. "Sá er næst", hyggja þeir. Þar bjó sá maðr er Sveinungr hét. Hann var kraftamaðr mikill ok átti einn son níu vetra gamlan, þá er þetta varð tíðinda. Ekki var þar fleira karla; váru þar enn konur nǫkkurrar. Sveinungr var einrænn maðr ok var mál manna at hann væri eigi allr þar sem hann var sénn; enn þó var hann góðr þá er hann vildi, enn gerði við fá eiga.

Sveinungr var þennan dag farinn at torfi á þá leið sem Gunnarr var á fǫr. Hann er þá at gera hlassit, er Gunnarr hleypr þar hjá; hann hafði þá borit í hripin, enn eigi hlaðit í milli.

Gunnarr hleypr at Sveinungi ok mælti: "Bjargaðu mér". Sveinungr svarar:

"Hvers þarftu við?"

Gunnarr svarar: "Fjándmenn mínir hlaupa eftir mér ok vilja drepa mik, ef þeir ná mér".

Sveinungr spyrr, hverr hann væri.

Hann svarar: "Ek heiti Gunnarr ok em ek kallaðr Þiðrandabani".

Sveinungr spurði: "Hverir hlaupa eftir þér?"

Gunnarr svarar: "Ek veit þat eigi víst, þó ætla ek at þeir sé Droplaugarsynir".

"Þat er vel", segir Sveinungr, "ok mun hér eigi at sǫkum at spyrja; er þat gott at vita, þó at þú fáir hegning fyrir þann glæp, er þú hefir unnit, drepit þann mann, er allir hugðu bezt til".

Gunnarr svarar: "Eigi dyl ek at verkit sé ilt orðit. Er ekki þǫrf at minnr. Er þat ǫllum boðit, at bjarga sér meðan hann má".

Sveinungr mælti: "Legstu niðr á milli hripanna, ef þú vilt, enn ekki mun þér þetta duga fyrir slíkum kǫppum sem eftir sœkja".

Sveinungr steypir af sér kuflinum ok færir hann í. Gunnarr legsk nú í sleðann milli hripanna, enn Sveinungr þrífr í tauma hestsins ok léttir eigi fyrr enn hann kemr heim á Bakka. Enn þá er Gunnarr lagðisk niðr í sleðann, bar hann inn á milli þeirra. Váru þeir Droplaugarsynir þá vestan í hálsinum, enn torfin eru austan í hálsinum ok sáu þeir eigi fyrir því. Sveinungr ekr fyrir þver dyrr hlassinu. Sveinninn stóð í dyrum: hann var í hvítum stakki ok sǫluváðar brókum.

Sveinungr mælti við sveininn: "Taktu staf þinn ok hlaup suðr ok upp í fjall ok safna saman fé okkru, því at veðr gerir illilegt, ok rek í hús".

Sveinninn mælti: "Fara mun ek inn í stofu ok taka hǫtt minn ok vǫttu". Sveinungr mælti: "Þá er vér várum ungir, þurftum vér hvárki hǫtt né vǫttu".

Nú hleypr sveinninn slíkt er hann má, því at hann var hræddr við fǫður sinn. Sveinungr beitir hestinn frá hlassinu ok leiðir til brunns; lætr síðan inn í hús; eftir þat gengr hann heim. Hann leysir þá ór sleðanum reipin ok reisir hann við vegg upp.

Í þessu bili koma þeir Droplaugarsynir þar í tún.

Sveinungr heilsar þeim glaðlega. Þeir tóku því vel. Hann spyrr, hversu af stœðisk um ferðir þeira. Helgi spyrr, hvárt hann hefði nǫkkut manna sét hjá sér áðan. — "er þú ókst torfinu".

"Engan sá ek nema sjálfan mik, enn heimill er greiði við ykkr, sá er þér vilið þiggja".

Helgi kvaðsk einkis við þurfa — "er dags mikit enn eftir; er mér miklu meiri forvitni á um þennan mann, er áðan hljóp um torfgrafirnar; þykki mér þat eigi vera mega, at þú sæir hann eigi".

Sveinungr svarar: "Aldri veit ek, hvárt ek sá eigi áðan mann hlaupa fyrir ofan torfgrafirnar í ljósum klæðum ok sá hinn sami hleypr nú þar suðr í fjallit".

Hann réttir til hǫndina ok vísar þeim til. Þeir sjá nú, hvar maðrinn hleypr; eggjar Helgi nú, at þeir skyldu leggja eftir manninum. Þeir gera nú svá.

Enn er hann hljóp í brott, þá hafði Sveinungr velt hlassinu inn í anddyrit; varð Gunnarr þá undir enn hripin á hann ofan. Þar lá hann þá er þeir kómu Droplaugarsynir, ok nú þegar er þeir váru brott, þá ryðr hann af honum torfinu. Hann tekr hníf ór skeiðum ok ristir af honum klæðin; eftir þat fylgir hann Gunnari í fjóshlǫðuna; kemr honum á heystál upp. Eftir þat gengr Sveinungr inn ok hleðr upp torfinu.

Droplaugarsynir gengu suðr yfir Brunnlœkjar brunna, - þat er á sunnanverðum vellinum. Þá stingr Helgi við fótum, nemr staðar ok mælti: "Þó ferr þessi maðr frálega, er áðr er nýkominn af sundi, er hér hleypr í fjallinu. Þœtti mér sem hann myndi nú mjǫk hrymdr, er hlaupit hefir berfœttr á klaka í allan dag. Eða, hvárt æpir hann eigi at fé?"

Gunnsteinn Þorbjarnarson svarar: "Hvat muntu þat mega marka, má hann þat gera til ólíkinda".

Helgi svarar: "Eigi sýnisk mér sjá maðr svá vera sem mér væri ván at Gunnarr mundi vera. Munu eigi þau tǫfl í vera, at Sveinungr muni hafa sent heiman son sinn at safna heim fé, enn hann hafi borgit hinum ok komit undan. Nú skulu vér ekki elta þenna mann. Skal nú snúa af ok eiga við Sveinung bónda".

Þeir ganga nú heim til bœjarins, enn Sveinungr er inni í anddyri ok hleðr upp torfinu ok mælti: "Hví farið þér svá hverft?"

Helgi svarar: "Því at þat er vár ætlan, at maðrinn muni vera í þinni varðveizlu, enn eigi í fjalli uppi, sem þú sagðir: Er þar son þinn".

Hann svarar: "Ek ætlaða, at hann mundi í stofu inni. Enn þó veit ek eigi, hversu ek munda nú fara at fela hann".

Helgi svarar: "Þú munt hafa látit hann í milli hripanna ok velt honum af sleðanum með torfinu; munu vit hafa gengit á hann. Nú viljum vér rannsaka hér".

Sveinungr svarar: "Hafi þér nú ríki til þess fyrir liðfjǫlda sakir, enn aldri hefi ek fyrr rannsakaðr verit sem þjófar".

Nú ganga þeir inn ok rannsaka hús ǫll ok finna hann eigi inni.

Þá mælti Helgi: "Bæði skal koma í fjós ok hlǫðu".

Sveinungr svarar: "Þat er víst, at þar sé austmaðrinn, því at hon baula er jafnan taðdrjúg".

Helgi svarar: "Aldri hirði ek um skrítyrði yður".

Sveinungr gengr til rúms síns ok tekr ofan sax eitt mikit. Þat var níu alna hátt. Hann festir þat á sik. Síðan gengr hann til fjóss ok lýkr upp fjósinu.

Hann snýsk þá við honum Helga ok mælti: "Vita muna þér, Helgi, hvat lǫg eru, því at þú ert lagamaðr mikill, at eigi skulu fleiri menn inn ganga enn fyrir eru. Nú em ek einn. Vil ek at einn yðarr gangi inn, því at ekki eru hér fleiri fylgsni, enn brátt munu ragask í básum mínum, ok stíum hjá geitfé mínu; vil ek ekki hark manna, at fé mitt skemmisk af vápnum þeira. Enn í hlǫðu eru dregnar geilar umhverfum hey; myrkt er þar, því at ek lét þar inn fœra mikit úthey á hausti, ok byrgja ǫll vindaugu með myki, enn frosin hart; láttu menn þína hǫggva upp vindaugu, enn Helgi gangi með mér ok rannsaki".

Helgi svarar: "Svá skal vera, sem þú leggr ráð til".

Hann gengr inn í fjósit. Helgi gengr með honum, enn þeir Grímr ok hans menn hǫggva upp vindaugun. Þeim gengr seint, því at hart var mjǫk frosit. Helgi rannsakar fjósit í básum ok stíum. Eftir þat ganga þeir til hlǫðu.

Þá mælti Sveinungr: "Nú skaltu standa í dyrum enn ek mun ganga í hlǫðuna ok umhverfum heyit, ek mun ok ganga upp á heyit ok velta ofan af því er vott er. Er þér ófœrt at fara upp á heyit fyrr enn ek hefi hreinsat áðr, því at þú ert skartsmaðr mikill; vil ek eigi at saurgisk klæði þín".

Sveinungr ferr nú upp á heyit, leggr austmanninn niðr á stálit innanvert, vefr nú at honum flǫgu mikla ok þurra; veltir nú ǫllu saman út af stálinu ok lætr liggja flǫgurnar; ok er hann er at velta hinni fjórðu flǫgunni, þá hafa þeir uppi vindaugat ok er þá ljóst í hlǫðinni. Þá sjá þeir, at þar eru øngvir afkymar.

Þá stendr Sveinungr upp af heyinu ok mælti: "Nú hafi þér sét hér fylgsni ǫll. Er nú at leita í heyinu ok fletta ǫllu upp í flǫgum. Mun annathvárt, at hann mun eigi hér vera, eða í heyinu; ella farið til ok brjótið upp heyit, ef þér vilið, enn ek mun standa hjá". Helga fansk fátt um ok mælti: "Aldri nenni ek at brjóta þat upp, ætla ek, at eigi þurfi hér lengr at leita".

Eftir þetta fara þeir brottu ok biðja ekki Sveinung vel lifa. Þaðan á leið fara þeir sem fyrr, ok er þeir koma suðr í garð, þá rekr sveinninn féð þar í móti þeim.

Enn þegar þeir Droplaugarsynir eru á braut, þá tekr Sveinungr austmanninn á braut, enn lætr liggja flǫgurnar. Hann fylgir honum til sjávar ok til nausts síns. Þar var velt fyrir framan skip, er Sveinungr átti, er hann sótti sér farm á suðr í fjǫrðu um haustit; váru grafnir stafirnir niðr í jǫrð, enn nú fokinn undir snjór hit neðra með borðunum. Þar var ok inni sauðfé, er Sveinungr átti, þá er ilt var úti. Sveinungr tekr nú pál ok grefr nú inn undir skipsborðit. Hann lætr Gunnar koma inn undir skipit. Síðan mokar hana at snjónum ok sauðamyki, enn í þessu kemr sveinninn með féð, ok reka inn ok byrgja aftr hrófit. Treðr féð svá, at ekki sér nývirki á. Sveinungr brokkar þar eftir, enn sveinninn ferr heim.

Droplaugarsynir fara suðr frá garðinum. Þá stingr Helgi við fótum ok mælti: "Þar kemr at því sem mælt er, at eftir koma ósvinnum manni ráð í hug; þykki mér sem vér munum enn hafa vanleitat hér".

Grímr svarar: "Hvar ætlar þú hann muni verit hafa?"

"Flǫgur þrjár velti Sveinungr utar af heyinu; enn mér þótti sem sú fyrsta væri þyngst, enn þá var myrkt at, ok þá sagði hann at ek skyldi til ganga".

Grímr svarar: "Hví sáttu eigi þetta þá sem nú".

Helgi svarar: "Því mér þótti þá eigi jafnliklegt sem nú. Nú skal þó aftr hverfa at sinni", sagði Helgi.

Sjá hlutr er sá, at mǫrgum aflar tvímælis á, at Helga muni áræðisfátt orðit hafa, þá er þeir váru tveir inni, ok muni hann þá sét hafa, enn þótt eigi til ráðanda.

Grímr mælti: "Skulu vér nú til fjóss ganga?"

"Nei", sagði Helgi, "eigi get ek þess við þurfa".

Þeir ganga nú ofan eftir vellinum. Þá er Sveinungr kominn upp úr klifum neðan ór fjǫrunni; ok er þeir finnask, þá tekr Sveinungr til orða: "Enn stýrir þú hverft, Helgi".

Hann svarar: "Svá mun þér þat þykkja".

"Hvárt skal nú áleita", sagði Sveinungr.

Helgi svarar: "Mér þykkir vanleitat enn í þínum herbergjum".

Sveinungr svarar ok brosti at: "Hvar mun hann nú verit hafa?"

"Þat get ek at hann hafi verit í flǫgu þeiri er þú veltir fyrst; sú valt þunglegast".

Sveinungr svarar: "Þá munda ek nú ganga þangat ok grípa hann í klœr þér".

Helgi svarar: "Hafa muntu slœgð til þess at koma honum þaðan á braut ok í annat leyni".

Sveinungr mælti: "Hvárt viltu þá þess leita?"

Helgi svarar: "Nú vil ek leita hans niðri í naustahúsi þínu".

Sveinungr mælti: "Þetta er miklu ráðlegast at þær gymlur muni hafa tekit við honum, því at þær hafa ráð undir hverju rifi. Ek á þar fé mart inni, ok hefi ek byrgt, enn ef þér látið hrófit upp, þá fel ek yðr alla ábyrgð á hendi, því at fénaðr er þegar í fjǫru, enn nú er hafrænlegt; kann hér jafnan þat á at verða í Borgarfirði, at flœði féð, sem áðr er kunnugt. Nú ef þér látið út féð, enn eigi inn, þá ætla ek yðr at ábyrgjask bæði við hríðum ok sjávargangi. Ek á þar skip inni, er ek hvelfda at hausti. Þat eitt er þar fylgsni. Nú munu þér þat verða ór stað at fœra, ef þér vilið þar rannsaka. Nú fel ek yðr þar slíka ábyrgð á hendi sem á ǫðru, ef nǫkkut verðr at".

Helgi svarar: "Þat hirði ek aldri; veit ek eigi, hvat at ábyrgð verðr. Alt skal nú leita af nýju".

Helgi gengr ofan í einstigit, enn Sveinungr sezk niðr á bakkanum ok horfir út á sjóinn. Þeir ganga nú at hrófina ok hleypa út fénu.

Þá mælti Helgi: "Jafnt er sem Sveinungr segir, ekki eru hér fylgsni fleiri enn undir skipinu. Skulu þér hǫggva hjá umhverfum skipit. Síðan skal fœra ór stað skipit".

Þá mælti Grímr: "Eigi munu vér þess við þurfa, bróðir; stingum heldr spjótum várum inn undir borðin; munu vér þá varir verða ef nǫkkut verðr fyrir; enn vér megum ekki upp koma skipinu, nema vér brjótum nǫkkut at; er þat skaði mikill, ef brotinn verðr svá góðr gripr".

Þá taka þeir þetta bragð; stanga spjótum alla vega undir skipit. Þá verðr Gunnarr varr við ok þrífr um innviðuna, enn spyrnir í bitana, ok þar hrøkkvisk hann at upp, enn þeir lǫgðu fyrir neðan. Fekk Gunnarr mikinn þykk af eins manns vápni; hann fekk lagit í gegnum lærit fyrir neðan þjóhnappana. Þetta var mikit sár. Við þenna áverka brá Gunnarr sér ekki, ok ekki fann sá er helt annat enn hann hefði stungit í snjóinn.

Ok er þeir hǫfðu leitat sem þeir vildu, þá ráðask þeir á brott, ganga ór naustinu ok láta eigi féð inn. Þeir ganga upp einstigit. Sitr Sveinungr þar á bakkanum. Hann mælti ekki orð við þá. Sveinungr var þústinn mjǫk ok litverpr; stundum var hann bleikr sem bast, enn stundum svartr sem jǫrð; nær horfðu fram ǫll hárin eftir hans haus. Þeir þóttusk þá mega sjá, at honum var mikit í skapi, ok áttu þar ekki við hann, því at þeir hǫfðu þat fyrir satt, at þá mundi Sveinungr hafa trylzk at þeim, ef þeir hefði austmanninum náð.

Eftir þat fara þeir Droplaugarsynir á brott, enn Sveinungr vitjar austmannsins ok færir hann heim á því kveldi í sín herbergi ok bindr sár hans. Eftir þat færir hann Gunnar í jarðhús, er hann átti; þat var eigi heima á bœnum.

Þeir heldu suðr með hlíðinni ok stefndu suðr til Dysjarmýrar; kómu þar svá at liðit var dagsetr. Þar bjó sá maðr, er Gunnsteinn hét; hann var goði þeira Borgfirðinga ok hafði þar mannaforráð. Gunnsteinn var samborinn bróðir Sveinungs.

Gunnsteinn var manna mestr ok sterkastr, búþegn góðr, ok hinn harðasti í skapi við hvern sem hann átti; var þat enn orðtak manna, at hann væri í þvílíkri náttúru sem Sveinungr, at hvárrgi væri einhamr.

Þeir brœðr kalla út Gunnstein. Hann fagnar þeim vel ok býðr þeim þar at vera, ok þat þiggja þeir; er þeim fylgt í stofu ok dregin af þeim klæði. Þar hǫfðu menn lokit náttverði. Var þeim unninn beini góðr. Þá sezk Gunnsteinn framan at stóli ok spyrr at ferðum þeira ok erendum. Helgi segir honum léttilega frá ǫllum rekstri þeim er þeir hǫfðu haft við Sveinung um daginn. Enn er hann heyrði, at Sveinungs var getit, þá spyrr hann vandlega, hversu með þeim hefði farit. Enn Helgi segir jafnt sem farit hafði.

Enginn maðr hafði þá kníf á belti; þá er menn fóru úti, hǫfðu þeir tygilknífa, ok festu á háls sér. Helgi bregðr knífinum ok ætlar at matask; hann tekr þann hlut, sem eftir var á diskinum; þat var skammrif eitt. Nú bregðr hann knífi ok ætlar at skera af.

Hann mælti þá, Helgi: "Eigi er ofsǫgum sagt um fé þetta, er hér gengr um Miðfjǫrðu, því at mér þykkir þetta líkara af nautum munu vera".

Gunnsteinn svarar alls øngu. Hann seilisk upp yfir borðit ok þrífr hǫnd hina hœgri fyrir ofan ulfliðinn ok kreistir hǫndina svá fast, at hann lýr hana alla ok ór hrýtr knífrinn ok niðr á borðit. Þá kastar hann niðr skammrifinu, enn þrífr til handarinnar ok lítr til Gunnsteins. Hann sér, at Gunnsteinn var svá bleikr í andliti sem nár ok fram horfðu ǫll hár á hǫfði honum.

Helgi mælti þá við Gunnstein: "Hvárt ætlar fjándi þinn at hamask á oss?"

Gunnsteinn svarar: "Ekki mun ek tryllask á þér, enn halda mun ek þangat til, er þú hefir sagt mér með rǫskleik, hvárt þú hefir ekki mein gert bróður mínum".

Helgi svarar: "Láttu mik lausan. Ekki mein hefi ek gert honum; eigi fyrir því, slíkr skratti er hann sem þú, ok eigi ætla ek hann sé betri".

"Trúa mun ek at þú hafir drengskap til at segja satt, enn ef ǫðruvís er, skulu vit eigi skildir".

Gunnsteinn lætr þá lausa hǫndina, enn Helga varð svá stirð hǫndin, at hann kendi einskis fingrs á þeiri hendi. Hann sprettr þá upp undan borðinu ok allir þeir, ganga innar at pallinum ok setjask þar niðr. Engi þeira tekr til matar. Er þá fram borinn matrinn. Fóru heimamenn þá í rekkjur. Enginn þeira Helga manna þiggr þar greiða; leggjask þeir niðr í klæðum sínum ok eru þar um nóttina.

Ok er lifa mun þriðjungr nætr, þá gengr Helgi út; er þá ljóss vegr, enn tungl óð í skýjum. Þá snýr Helgi inn ok vekr upp menn sína; segir at allgóðr sé vegr.

Þeir fara nú brott þaðan ok biðja Gunnstein ekki vel lifa: ganga upp á heiðina. Enn er þeir kómu upp at bœ þeim er í Hvannstóð heitir — sá er efstr í Borgarfirði, — þá lýsti af degi. Þeir ganga upp heiðina. Helgi gekk fyrir, enn ilt var at fara mjǫk. Helgi vildi niðr setjask ok hvílask. Hann skaut frá sér spjótinu, enn falrinn lá í knjám honum. Hann sér at spjótit var alt blóðugt.

Þá tekr Helgi til orða: "Satt er þat, sem mælt er, at oft verðr lítils vant, ok get ek svá hér hafa orðit. Gefask annarra ráð verr enn mín. Þar hefir austmaðrinn verit undir skipinu. Hefir hann fengit geig nǫkkurn af spjóti mínu, enn eigi veit ek, hversu mikill er. Mundi yfir hafa tekit, ef svá hefði verit með farit, sem ek gaf ráð til".

Þeir svǫruðu: "Fǫrum vér aftr hvatlega, ok drepum Sveinung, ef vér náum eigi austmanninum".

Helgi svarar: "Hefði hann maklegleika til þess, enn eigi sýnask mér þeir brœðr hvers manns fœri við at eiga. Get ek, at Sveinungr muni hafa brǫgð undir brúnum; munu vér eigi auðnu til bera yfir hǫfuðsvǫrðum Gunnars at standa, er dregr þá undan er í hvekkingum var með oss. Enn þat er nú satt at segja, at ek hygg, at Gunnarr sé fára maki í hreysti ok eljun. Mun nú skilja með oss at sinni".

Stendr Helgi þá upp ok tekr til gǫngu. Léttu þeir eigi fyrr, enn þeir kómu á Arneiðarstaði. Hitta þeir Þorkel Geitisson. Hann spyrr, hversu farit hafi, enn Helgi segir alla atburði, svá sem gengit hafði. Þorkell kvað mjǫk vaxa ófrið, enn ekki við meðalmenn at eiga, þar sem þeir váru brœðr.

Þorkell kvaðsk þar hafa setit yfir nafna sínum til hádegis í Djúpahvammi — "enn þá lét ek hann lausan; sneri hann þá heim til Njarðvíkr".

Nú skiljask þeir; ferr Þorkell Geitisson heim í Krossavík, enn Helgi ferr heim á Arneiðarstaði.

Chapter 20

Þessi atburðr spyrzk nú víða, ok þótti mǫnnum sjá maðr mjǫk ór ǫngum ekit hafa. Líða nú stundir ok eigi langar, áðr enn Sveinungr ferr heiman ok austmaðr með honum. Þeir fara upp yfir heiði ok létta eigi fyrr, enn þeir koma í Mjóvanes. Þeir finna Helga Ásbjarnarson. Ferr austmaðr heim í herað. Helgi tekr við honum ok lætr hann koma í útibúr sitt er stóð úti í túni. Ekki vissu þetta fleiri menn enn Helgi ok Sveinungr, at austmaðr var þar kominn til varðveizlu. Er hann þar þat er eftir var vetrarins; enn flestra manna ætlan er þat, at Gunnarr mundi með Sveinungi vera.

Líðr nú várit ok svá fram at þingi. Þingstǫð manna var at Helga Ásbjarnarsonar at Kiðjafelli. Helgi átti at helga þing. Hann sá at eigi mátti hann bæði fara at helga þing ok varðveita austmann, svá at eigi yrði nǫkkur varr við at hann væri þar.

Hann tekr þat ráð, at hann sagði við Þórdísi toddu um kveldit þat hit sama ok hann skyldi heiman ríða um morguninn eftir, at þar væri Gunnarr Þiðrandabani í hans varðveizlu, — "vil ek nú at þú takir við valdi hans, meðan ek em í brottu ok gætir, at eigi verði menn varir við, at hann sé hér".

Þórdís svarar: "Undarlegr maðr ertu, Helgi, er þú ætlar, at ek muni halda þann mann, er oss hefir slíkt mannspell gert. Skal ek láta drepa hann, ef ek nái honum, ok skal ek þetta efna sem ek hét. Sýnisk mér sem þó sé ærinn agi meðal vár frænda. Er þat eigi ólíklegt, at af þessu gráni enn meir með yðr enn áðr. Ek skal þegar á morgun senda mann Bjarna bróður mínum; skal hann hafa virðing af".

Helgi svarar: "Þat gerir þú sem þér líkar; þér mun ek selja hann. Máttu ok muna, hversu mikils þú varst virð meðan þú varst heima. Varstu þá í einum sloppi ok gekst þar fyrir búi; sá ek þik ekki betr haldna enn eina ambátt, áðr enn ek tók við þér. Nú máttu hugsa, hvat þú átt mér at launa, því at þú gerisk nú at litlu fœra kvǫdd enn ek; svá tekr nú at vera þín virðing, at nálega vill svá hverr maðr sitja ok standa sem þú vilt. Nú er þér þat at segja, ef þú selr fram manninn undir øx Bjarna, at jafnskjótt skaltu í brott verða ok norðr til Hofs ok hafa slíka sœmd sem Bjarni bróðir þinn hyggr þér, ok aldri skaltu í sama húsi mér vera meðan þú lifir".

Hon svarar: "Þat hirði ek aldri, hverju þú heitr mér; mun Bjarni mik at øngu ver halda enn þú".

Þau skilja nú ok þótti sitt hváru þeira. Líðr af nóttin, enn um morguninn drífa menn at honum Helga. Hann lætr reka at hesta; ríðr Helgi á brott með sínu liði ok upp á háls; hann helgar þing. Enn er Helgi er á brottu, þá gekk Þórdís til útibúrsins ok lýkr upp. Hon gengr at Gunnari ok veitir honum beina; hon mælti ekki við hann.

Líðr dagr sá til aftans; er þá hýbýlum á leið snúit í Mjóvanesi; ok er menn eru undir borð komnir, er drepit á dyrr ok til hurðar gengit. Þar eru komnir menn úti, nær átta tigum manna. Þeir kalla út Þórdísi. Hon gengr út ok kennir Bjarna bróður sinn. Hon tekr við honum með allri bliðu. Bjarni þektisk þat vel. Er þá tekit af hestum þeira, ok er þeim beini veittr; ok er lokit er náttverði, þá fara menn í hvílur. Þórdís gengr þá til hvílu þeirar er Bjarni hvílir í. Hon legsk á rekkjustokkinn. Þau taka tal með sér, því at þeim varð mart til tals.

Þar kom þó um síðir, at Bjarni tekr svá til orða: "Þat er mitt erindi hingat, at ek hefi haft njósn, at Gunnarr hefir hér verit um hríð. Nú vissa ek, at Helgi mátti eigi annask hann, meðan hann var á þingi; hann mun nú vera í þinni varðveizlu".

Hon svarar, kvað þat eigi vera — "ok eigi veit ek, hví þú ætlar mér þat, at ek munda varðveita þann mann, er svá mikit skarð hefir gert í ætt várri, at vér munum aldri bœtr bíða".

"Ekki hirði ek, hvat þú segir til þess, því at þat veit ek, at hann er í þínum hýbýlum; fór ek af því hingat til þín, at ek þóttumsk vita, at þú mundir mína fǫr góða gera. Nú er ekki at dylja þess er satt er. Enn veit ek, fyrir hvat þú dylr. Hann mun hafa boðit þér varnað á um, at segja til hans ok heitit þér ógnun, talit upp hversu ósællega þú varst sett, meðan þú varst heima; mun hann hafa heitit þér, at reka þik á brott með hrakningum. Enn þó at svá sé, at þú komir til Vápnafjarðar, þá skaltu eigi minna ráðandi enn hér í Fljótsdalsheraði, ef þú gerir nú mína sœmd sem ek beiði".

Þórdís kvaðsk eigi mega þat segja, er eigi var til ok hon vissi eigi hvar væri.

"Ekki hirði ek um dulkofra þinn, því at ek mun nær geta hvar hann er, ef ek vilda eftir leita. Nú mun ek mark til gera, at mér þykkir mikit undir at ná manninum. Ek hefi sjau hundruð silfrs í einum sjóð; þat er hit bezta fé: þat skal gefa þér til þess, at þú selir fram manninn mér í hendr". Þórdís svarar. "Ófésparari ertu nú við mik, enn þá er ek var heima at Hofi; enn ekki þœtti mér þat verra, þó at ek ætta þat: því minna munda ek ok við taka fénu, ef ek vissa, hvar hann væri".

Bjarni svarar: "Þá mun ek segja þér, hversu fara mun; ek mun hér rannsaka ǫll hýbýli á morgun, þar sem mér þykkir líkast til. Þat get ek, at hann sé í vǫruhlaða þínum, ok skal ek hann þaðan draga, ok drepa hann fyrir augum þér til hǫrmungar".

Þórdís svarar: "Eigi mun sú raun á verða, at hann sé hér".

Snýr hon nú til rekkju sinnar ok er skapþungt, sem ván var til.

Sofa menn af um nóttina. Þegar menn eru sofnaðir, stendr Þórdís upp í klæði sín. Hon vekr upp mann einn; bað hann ganga út með sér, ok er þau koma út, þá mælti Þórdís: "Þú skalt fara sendifǫr mína skyndilega upp undir Kiðjafell á Þingvǫll. Þú skalt segja Helga, at hann komi heim sem hann má fyrst, ok fari eigi fámennr; seg, at þeir eru hér gestir komnir, at ek þykkjumsk eigi fulla sœmd veita mega, nema hann sé við; því at ek á øngum manni meiri sóma at veita, enn Bjarna bróður mínum. Ek veit, at hann mun skjótt við bregða. Ríð nú mikit ok far ákaft, því at ek heit þér því, at þú skalt eigi sauðreki þurfa at vera heðan af, meðan við lifum bæði, ef þú gerir vel þetta erendi".

Hann tekr hest ok ríðr upp á hálsa ok léttir eigi fyrr enn hann kemr á þing. Hann ríðr til búðar Helga ok stígr af baki. Hann gengr inn í búðina ok at þar er Helgi hvíldi. Hann fagnar vel húskarli ok spurði tíðinda, enn hann sagði erendi sín, þau er Þórdís bauð honum. Þá var í nætr elding. Hann býsk skjótt ok kveðr upp menn sína ok biðr reka at hesta. Ríðr hann þegar brott af þinginu með hálft annat hundrað manna ok út eftir hálsum ok svá heim í Mjóvanes.

Enn um morguninn snemma í Mjóvanesi, þá stendr Bjarni upp, ok lætr menn sína brátt reka at hesta sína — "vil ek ríða á brott".

Þórdís gengr at honum ok bað at hann skuli eta dagverð — "áðr þér ríðið".

Bjarni kvaðsk eigi nenna at rannsaka hana sem þjófa fyrir frændsemis sakir — "enn hefir þú maklegleika til; viltu allskostar ilt til mín gera. Munda ek finna hann, ef ek vilda leita með harðindum, því at þar mun hann vera sem ek sagða þér í nótt".

Eftir þetta ríðr Bjarni á brott með menn sína. Skiljask þau systkin með lítilli blíðu at sinni. Síðan ríðr Bjarni út með vatni. Ok er þeir eru komnir út með vatni, sjá þeir jóreyk ofan at garði í Mjóvanesi. Ríðr Helgi ákaft; hann kemr í tún; er Þórdís þá eigi inn gengin. Hon snýr at Helga bónda sínum ok fagnar honum vel.

Hon segir honum allar viðrœður þeira Bjarna ok hversu farit hafði alt með þeim — "hefi ek þik meira metit enn alla aðra".

Hann þakkar henni allan góðvilja — "vissa ek, at ek var vel kvángaðr, enn eigi vissa ek, at þú varst slíkr skǫrungr sem þú ert. Hefir þú miklu betr þetta gert, enn þú hézt. Nú mun ek ríða aftr á þing, ef þú þykkisk birg heima".

Hon segir Helga þá hvat Bjarni hafði fram lagit ok hvat hann hafði um mælt. Eftir þetta ríðr Helgi til þings. Þórdís stjórnar búi heima. Bjarni ríðr norðr til Hofs; enn þau Þórdís ok Helgi hǫfðu Gunnar með sér ok gerðu vel til hans. Er hann þar um sumarit í góðum fagnaði ok fœddr þó á laun.