Bókastaðir

Gunnarr hét maðr. Hann var á vist með Katli. Hann var austmaðr ok hafði komit út um sumarit. Hann var háleyskr maðr at ætt, mikill maðr ok viglegr, ungr at aldri ok allvel mentr. Hann sat í útibúri fyrir ofan hús: þar var inni varningr hans. Ekki hafði hann verit við fund þenna, ok ekki hafði hann vitat til, at styrjöld sjá hefði verit. Konan hleypr til búrsins: þetta var vinnukona hans. Gunnarr sat í dyrrum útibúrsins ok fiðraði ǫrvar.Gunnarr sat í dyrrum útibúrsins ok fiðraði örvar.

Hon tekr til orða: "Satt er þat er mælt er, at eigi má mann sjá, hverr hverrgi er. Mundi Ketill eigi þat ætla at hausti, er hann bauð þér hingat, at honum mundi enginn brautargangr at þér verða, ef hann þyrfti nǫkkurs við, enn þú ert mannfýla því meiri, er þú liggr inni kyrr, sem hundr á hvelpum. þar sem húsbóndi þinn er lagðr við velli ok margir hans menn.Mundi Ketill eigi þat ætla at hausti, er hann bauð þér hingat, at honum mundi enginn brautargangr at þér verða, ef hann þyrfti nökkurs við, enn þú ert mannfýla því meiri, er þú liggr inni kyrr, sem hundr á hvelpum. þar sem húsbóndi þinn er lagðr við velli ok margir hans menn. Er hér kominn ófriðargangr ok hafa þeir vegit Ketil".

Gunnarr hljóp upp við þessa tíðenda sǫgu ok þrifr boga í hǫnd sér, leggr ǫr á streng, er hann hafði nýgert.Gunnarr hljóp upp við þessa tíðenda sögu ok þrifr boga í hönd sér, leggr ör á streng, er hann hafði nýgert.

Hann gengr þá út ok mælti: "Hvárt eru þessir menn á burt farnir frá óverkum sínum, er þetta hafa gert?"

Hon svarar: "Eigi er þat".

"Hvar eru þeir nú þá?"

"Þar eru þeir er eftir lifa fyrir sunnan lækinn á vellinum" Gunnarr mælti: "Hvar er hann Þiðrandi, ek vildi hann sjá?"

"Þat ætla ek". sagði hon, "at hann siti á fuglþúfu milli þeira bræðra, Kórekssona".

Gunnarr bendir nú bogann, ok var þat alt jafnskjótt, at strengrinn gall heima við bæinn ok Þiðrandi fell á bak aftr: kom ǫrin fyrir brjóst Þiðranda ok út í millum herðanna.Gunnarr bendir nú bogann, ok var þat alt jafnskjótt, at strengrinn gall heima við bæinn ok Þiðrandi fell á bak aftr: kom örin fyrir brjóst Þiðranda ok út í millum herðanna. Gunnarr spurði, hvat manna sjá hefði verit.

Hon svarar: "Þat var Þiðrandi Geitissoli".

"Seg allra kvenna örmust. Eigi fekk annan vinsælla né betr at sér. Hefi ek þeim manni bana unnit, er ek vildi sizt".

Þorkell Kóreksson spurði Gunnstein bróður sinn, hvárt hann væri mjǫk sárr.Þorkell Kóreksson spurði Gunnstein bróður sinn, hvárt hann væri mjök sárr.

Gunnsteinn kvaðst hafa sár nǫkkur, "enn hvat líðr þér, Þorkell".Gunnsteinn kvaðst hafa sár nökkur, "enn hvat líðr þér, Þorkell".

"Ekki sár er skaðlegt á mér".

Þá mælti Þorkell: "Nú munu vit eigi þurfa Þiðranda at bíða, enda mun eigi ráð heim at leita til bæjarins. Eigi get ek at vit náum hestum okkrum; munu vit ok eigi vera mjúkir til gǫngu.munu vit ok eigi vera mjúkir til göngu.

Þeir hverfa skildi yfir Þiðranda þar á þúfunni, ganga síðan á burt, fara upp til gǫtu, rétta leið upp í brekkur.Þeir hverfa skildi yfir Þiðranda þar á þúfunni, ganga síðan á burt, fara upp til götu, rétta leið upp í brekkur. Þeim fórst seint, því at náttmyrkr var á mikit. Þeir gengu til þess er þeir kómu at brekkum þeim, er neðstar váru í skarðinu. Þar var hvammr fyrir sunnan gǫtur, ok heitir Kiðjahvammr.Þar var hvammr fyrir sunnan götur, ok heitir Kiðjahvammr. Á fellr ofan ór skarðinu ok ofan í hvamm; þar er mikill fors í; undir forsinum er hellir mikill. Í þeim helli eru menn oft á haustin, er á fjall er gengit.

Þorkell mælti: "Fǫrum vit til hellisins, því at mik gerir svá móðan, at ek má eigi lengra ganga" Þeir fara til hellisins;Þorkell mælti: "Förum vit til hellisins, því at mik gerir svá móðan, at ek má eigi lengra ganga" Þeir fara til hellisins; er þar hlaðit grjóti fyrir framan. Gunnsteinn kastar sér niðr þegar, því at honum var heitt mjǫk;Gunnsteinn kastar sér niðr þegar, því at honum var heitt mjök; hann verpr af sér klæðum. Þorkell sprettir af sér belti sínu; eftir þat flettir hann af sér klæðum. Þá falla út iðrin. Hann sezt þá niðr, ok lét Þorkell þar líf sitt. Við þetta hafði hann gengit alt neðan ór Njarðvík. Nú er Gunnsteinn einn eftir hjá bróður sínum dauðum; hann var sárr mjǫk.hann var sárr mjök. Gunnsteinn sá þat af sínu ráði, at ráðast á brott þaðan. Hann stendr þá upp ok er hann ætlar þaðan til gǫngu, þá var hann svá stirðr, at hann mátti hvárugan fót hræra yfir annan fram.Hann stendr þá upp ok er hann ætlar þaðan til göngu, þá var hann svá stirðr, at hann mátti hvárugan fót hræra yfir annan fram. Sezt hann þá niðr: verðr hann nú þar at vera, þó at honum þætti eigi gott.

Þorbjǫrn kórekr lét illa í svefni þessa nátt.Þorbjörn kórekr lét illa í svefni þessa nátt. Enn er hann vaknar, þá ferr hann skundandi í klæði.

Hann vekr upp smalamann, ok mælti, at hann mundi fara sendifǫr hans, — "vil ek at þú takir hesta tvá;Hann vekr upp smalamann, ok mælti, at hann mundi fara sendiför hans, — "vil ek at þú takir hesta tvá; vil ek at þú ríðir út til Óss ok ofan í Gönguskarð til hellis þess, er þér eruð vanir at hafa náttból um haustum, þá er þér gangið á fjall, ok vit við hvat þú verðr þar varr. Enn ef þú verðr við nǫkkur tíðendi varr, þá þigg ek, at ek fengi þat at vita".Enn ef þú verðr við nökkur tíðendi varr, þá þigg ek, at ek fengi þat at vita".

Sauðamaðr ríðr ofan til Óss ok ofan í Gönguskarð; hann lítr til ferða, enn er hann kemr ofan í Kiðjahvamm, þar stígr hann af baki ok gengr upp undir forsinn; hann gengr inn í hellinn; þá var lýst af degi. Hann spurði, hvárt nǫkkut væri þar, þat sem honum mætti andsvar veita.Hann spurði, hvárt nökkut væri þar, þat sem honum mætti andsvar veita. Gunnsteinn segir til sín. Sauðamaðr spyrr tíðenda. Gunnsteinn segir slík sem orðin eru. Sauðamaðr spyrr, hvárt hann mundi færr með honum í burt. Gunnsteinn kvað eigi annat til þess. Hann vildi þá brátt út ganga, enn mátti eigi, nema hann styddist við axlir honum ǫðrum fæti.Hann vildi þá brátt út ganga, enn mátti eigi, nema hann styddist við axlir honum öðrum fæti. Hann kemr honum í sǫðul, ok berr at honum klæði ok býr um hann sem honum þótti vænlegast, ríðr nú upp yfir heiði ok kómu heim um hádegisskeið.Hann kemr honum í söðul, ok berr at honum klæði ok býr um hann sem honum þótti vænlegast, ríðr nú upp yfir heiði ok kómu heim um hádegisskeið. Þá hafði Kórekr búit laug; tekr hann nú ok fægir sár Gunnsteins, ok veitir honum hægindi slík sem hann mátti.

Þessi tíðendi spurðust brátt, ok þótti mǫrgum mikil sem var.Þessi tíðendi spurðust brátt, ok þótti mörgum mikil sem var. Hróari Tungugoða féll þetta næst, svá at hann legst í rekkju af harmi ok deyr af helstríði. Eftir þenna fund kemr Þorkell fullspakr heim, því at hann hafði farit ofan í fjǫrðu eftir skreið.Eftir þenna fund kemr Þorkell fullspakr heim, því at hann hafði farit ofan í fjörðu eftir skreið. Hann kom þann dag heim, er fundrinn hafði verit áðr um nóttina. Þorkell fréttir fundinn ok at fallinn er faðir hans ok Þiðrandi. Haug verpr hann eftir Þiðranda frænda sinn, ok stendr hann þar á bakkanum ofan undan bænum. Hann færir í haug menn þá er féllu. Þorkell rak á burt austmanninn með miklum hrakningum, kvað hann þeim mikla skǫmm gert hafa, svá at eigi mundu menn bætr bíða, drepit þann mann, er aðrir væntu sér af hins mesta yndis.Þorkell rak á burt austmanninn með miklum hrakningum, kvað hann þeim mikla skömm gert hafa, svá at eigi mundu menn bætr bíða, drepit þann mann, er aðrir væntu sér af hins mesta yndis. Gunnarr hvarf nú á burt ok spurðist ekki til hans.

Margir menn hǫrmuðu þessi tíðindi, er þeir spurðu, ok þótti þetta miklir atburðir.Margir menn hörmuðu þessi tíðindi, er þeir spurðu, ok þótti þetta miklir atburðir. Bæði Þorkell Geitisson bróðir hans ok Bjarni Helgason frá Hofi í Vápnafirði, því at hann var náinn frændi Þiðranda, - - Helgi Ásbjarnarson átti Þórdísi toddu, systur Bjarna — svá þeir bræðr Þorvaldssynir Þiðranda sonar, Grímr ok Helgi; þeir váru allir í eftirleit við Gunnarr austmann ok vildu allir Þiðranda hefna, enn til þessa manns spurðist aldri; var þat flestra ætlan, at hann mundi hafa hlaupit til fundar við aðra austmenn, þá er sátu búðsetu, þar er þeir hǫfðu skip uppi í víkum millum Njarðvíkr ok Borgarfjarðar fyrir handan Snotrunes.þeir váru allir í eftirleit við Gunnarr austmann ok vildu allir Þiðranda hefna, enn til þessa manns spurðist aldri; var þat flestra ætlan, at hann mundi hafa hlaupit til fundar við aðra austmenn, þá er sátu búðsetu, þar er þeir höfðu skip uppi í víkum millum Njarðvíkr ok Borgarfjarðar fyrir handan Snotrunes. Þar sátu sautján austmenn, ok ætluðu menn af því, at hann mundi þangat vera farinn.

Líðr nú á vetrinn, alt þar til at daga lengdi. Þá býr Þorkell Geitisson ferð sína norðan ór Krossavík með tíunda mann austr yfir heiði í herað. Hann ríðr upp eftir heraði fyrir austan fljót, alt þar til er hann kemr á Arneiðarstaði; hann fær þar góðar viðtǫkur af Droplaugu ok sonum hennar.hann fær þar góðar viðtökur af Droplaugu ok sonum hennar. Hann var þar um nóttina.

Þá biðr hann þá bræðr, at þeir mundu fara með honum út til Njarðvíkr ok hitta Þorkel fullspak ok þaðan suðr í fjǫrðu — "vil ek vita, at ek komumst nǫkkut á sporð um þenna mann Gunnarr, er nú er kallaðr Þiðranda bani, er oss hefir mikla harmsök unnit;Þá biðr hann þá bræðr, at þeir mundu fara með honum út til Njarðvíkr ok hitta Þorkel fullspak ok þaðan suðr í fjörðu — "vil ek vita, at ek komumst nökkut á sporð um þenna mann Gunnarr, er nú er kallaðr Þiðranda bani, er oss hefir mikla harmsök unnit; þetta er ǫllum oss mikil nauðsyn á, at geta hann afráðit".þetta er öllum oss mikil nauðsyn á, at geta hann afráðit".

Þeir bræðr ráðast nú til ferðar með Þorkeli, ok fara út eftir heraði; þeir kveðja upp einstaka menn ok verða þeir saman átján. Nú fara þeir ok koma um kveldit á Kóreksstaði til Þorbjarnar; þeim er þar boðit at vera ok þeir eru þar um nóttina. Þeir spyrja Gunnstein vandlega at þeim tíðindum, er gerzt hǫfðu um haustit í Njarðvík, enn Gunnsteinn sagði greinilega frá ok þótti þó mikit fyrir at segja.Þeir spyrja Gunnstein vandlega at þeim tíðindum, er gerzt höfðu um haustit í Njarðvík, enn Gunnsteinn sagði greinilega frá ok þótti þó mikit fyrir at segja. Enn er þriðjungr lifði nætr, þá stendr Helgi Droplaugarson upp; var tunglskin mikit ok færðir góðar bæði um heruð og heiðar. Hann vekr þá fǫrunauta sína.Hann vekr þá förunauta sína.

Þá gengr hann til Gunnsteins ok mælti við hann: "Þú munt vilja með oss, frændi, út í Njarðvík".

Gunnsteinn svarar: "Fara skal ek, ef þér vilið".

Eftir þat ráðast þeir til ferðar, fara út fyrir neðan Sandbrekkur ok svá út til Óss, ok upp í heiði til Gönguskarðs, unz þeir koma svá upp, at ein brekka var eftir. Þar er hvammr fyrir utan göturnar, ok heitir Djúpihvammr; þar liggr leiðin um sumarit hit syðra, enn jafnan um vetrinn fara menn ofan eftir hvamminum þá er snjáva leggr. Helgi snýr nú af gǫtunni ok sezt niðr.Helgi snýr nú af götunni ok sezt niðr. Hann biðr þá alla niðr setjast, ok skipar þeim í garða enn hlið í miðju, sem í húsgarði.

Þorkell Geitisson mælti: "Hvat skal breytni sú, frændi?"

Helgi svarar: "Ek þóttumst heyra mannamál upp í skarðit áðan. Nú skulu vér taka þessa menn hǫndum, hverir sem þeir eru."Nú skulu vér taka þessa menn höndum, hverir sem þeir eru."

Ok er þeir hǫfðu nýsezt niðr, ríða þar at þeim fimm menn á broddstǫfum.Ok er þeir höfðu nýsezt niðr, ríða þar at þeim fimm menn á broddstöfum. Þessir menn allir hǫfðu stálhúfur ok girðir sverðum.Þessir menn allir höfðu stálhúfur ok girðir sverðum. Þeir kendu þessa menn, at þar var Þorkell Ketilsson fullspakr neðan ór Njarðvík ok heimamenn hans. Helgi sprettr upp ok þeir allir, ok mælti at þeir skyldi hafa hendr á þeim.

Þeir gerðu svá. Helgi gekk at Þorkeli ok heilsar honum ok spyrr, hvert hann ætlar at fara.

Þorkell kvaðst ætla at fara upp í herað ok heimta skuldir.

"Hví segir þú svá óliklega, at þú munir fara at fjárreiðum í þetta mund missera? Ok sé ek at ekki er þetta þitt erendi. Nú þykkist ek vita, hvárt þú ætlar, ok svá erendi þitt. Þat munda ek ætla, at þú mundir fara upp í Mjóvanes, á fund Helga Ásbjarnarsonar, ok selja honum í hendr Gunnar Þiðrandabana; mun þér þat þykkja líklegast, at hann muni geta haldit Gunnari fyrir mér; þú veizt at fátt er með okkr".

Þorkell svarar: "Hví ætlar þú mér þann hlut, at ek muni þann mann halda, er oss hefir mesta skǫmm gert;Þorkell svarar: "Hví ætlar þú mér þann hlut, at ek muni þann mann halda, er oss hefir mesta skömm gert; munu þér þat spurt hafa, at ek rak hann í burt þegar hinn sama dag, er ek kom heim".

"Ekki hirði ek, hvat þú segir til þess. Nú er þér skjótt til at kjósa um tvá kosti, hvárt þú vilt at ek drepi þik hér í Djúpahvammi, eða ella selir þú fram manninn".

Þorkell kvaðst eigi mundu fyrir sjá um þenna mann. Helgi flettir þá Þorkel af vápnum ok klæðum ok alla hans félaga; þá lætr Helgi leggja þá niðr ok fær til jafnmarga menn at vinna á þeim.

Helgi mælti: "Eigi er oss vant við þik, ef þú virðir einkis frændsemi við mik; nú skal ek eigi hlífast við þik".

Nú sér Þorkell í hvert vandræði komit var ok mælti: "Fast gengr þú at flestu því er þú vilt þér afskifti veita. Mér mun fara sem flestum, at ek mun kjósa at lifa, ef ek á kosti. Mun ek nú segja víst, at austmaðr er í minni varðveizlu. Hefi ek hann haldit í allan vetr, síðan er tíðindin gerðust; gerða ek þat til ólíkinda at kveðja hann á brott. Uppi í heiðinni, fyrir ofan bæinn í Njarðvík, gengr hjalli sunnan frá skarðinu út fyrir Skálanes. Enn á hjallanum gegnt bænum er hlaupin urðskriða ofan ór hryggnum á hjallann; þat grjót er mjǫk mosa vaxit ok geitaskófu.þat grjót er mjök mosa vaxit ok geitaskófu. Þar á milli steinanna sló ek tjaldi á hausti, þá er ek rak hann á brottu; þat er járngrátt ok samlitt við grjótit; þar setti ek húðfat hans, ok bjó ek um sem ek kunna, ok þar hefir hann verit síðan".

Þá svarar Helgi: "Nú gerðir þú vel, er þú sagðir hit sanna til, eigi fyrir því, vissa ek áðr, at hann var í þinni varðveizlu; skal ek nú ok eigi gera þér til meins, enn þú munt nú eigi at sinni lauss verða, at svá búnu".

Þá mælti Helgi til Þorkels Geitissonar ok spurði: "Hvárt viltu nú heldr fara ofan yfir heiði ok leita austmanns, eða viltu sitja hjá Þorkeli nafna þínum ok gæta hans til hádegis".

Þorkell Geitisson svarar: "Ek vil vera hér eftir hjá nafna mínum ok gæta hans, því at vit erum ófráir Vápnfirðingarnir; mun hér lítils við þurfa, þykki mér meiri hamingjuraun eftir honum at leita. Treysti ek þér betr ok þinni giftu".

"Því bauð ek kjörs á", sagði Helgi, "at mér þykkir vel, at þú ráðir, enn vant er at sjá hverjum þess verðr auðit. Nú skal skifta liði í helminga. Munu vit bræðr fara ofan yfir heiði við tíunda mann ok vita, hvat ek komi áleiðis, enn þér félagar farið upp á Arneiðarstaði í kveld ok bíðit mín þar unz ek kem á morgun, nema ek finni eigi austmanninn, þá mun ek koma á hádegi. Þá skal drepa Þorkel fullspak, ef hann hefir logit, enn ef hann segir satt, þá má hann eigi at hafa, þó at hann seti undan. Enn ef ek kem eigi aftr fyrir hádegi, þá skaltu Þorkel láta fara hvert er hann vill, því at ratat mun ek þá hafa hæli austmannsins, hvert sem hann verðr fyrir hǫndum eða eigi".Enn ef ek kem eigi aftr fyrir hádegi, þá skaltu Þorkel láta fara hvert er hann vill, því at ratat mun ek þá hafa hæli austmannsins, hvert sem hann verðr fyrir höndum eða eigi".

Nú skiljast þeir þar. Fara þeir Helgi ofan yfir heiði, enn Þorkell Geitisson sitr eftir hjá nafna sínum. Enn er þeir Helgi kómu upp í skarðit, þá lýsti af degi. Þá var bakki mikill til hafs; dregr upp skjótt á himininn ok tekr at drífa; fylgir vindr af landnorðri. Þeir sækja ofan í brekkurnar. Þá sjá þeir, hvar hjallinn gengr út eftir hlíðinni.

Þá mælti Grímr Droplaugarson: "Vinnum vér eigi tvisvar hit sama, snúum vér nú hér út eftir hjallanum.

Þeir fara nú eigi lengi, áðr enn þeir sjá urðina ok tjaldit svá. Þá var hálfljóst af degi.

Í þenna tíma vaknar austmaðrinn í tjaldinu. Hann þarf at ganga ørna sinna.Hann þarf at ganga örna sinna. Hann ríss upp í skyrtu ok línbrækr; hann kippir skóm á fætr sér, enn kneppir eigi: ekki hafði hann yfir sér ok ekki í hendi. Ok er hann bregðr brókum sínum, þá heyrir hann mál suðr á hjallann frá sér. Þeir áttu þá skamt til tjaldsins. Hann sá, at þá var eigi ráð at snúa í tjaldit, er ófriðarmenn váru svá nær komnir. Hann snýr þá út eftir hjallanum, slíkt sem hann má fara. Þeir sjá nú manninn, ok þóttust í hendi hafa ráð hans ok ætluðu, at hann mundi skamt undan taka; eggjaði hverr annan, at eftir skyldi halda. Gunnarr hleypr nú slíkt sem fætr mega bera, svá at af liggja skórnir. Nú dregr þó í sundr með þeim meðan hann var ómóðr. Gunnarr hleypr ofan hjá skálanum ok út af lautinni; þá nemr hann staðar ok hnýtir línbrókina at beininu. Þá váru þeir komnir ofan hjá skálanum á vǫllinn.Þá váru þeir komnir ofan hjá skálanum á völlinn. Þeir gera garð ofan at sjónum. Grímr var þar allra manna skjótastr. Hann hleypr þá fram frá liðinu ok at honum Gunnari ok ætlar at sæta áverkum við hann. Gunnarr sér þetta ok kastar sér á kaf. Hann drepr þegar vǫr undir sik.Hann drepr þegar vör undir sik. Grímr sér, at hann getr eigi með vápnum sótt hann ok skýtr eftir honum spjóti, ok kemr í ena vinstri hǫnd Gunnari.Grímr sér, at hann getr eigi með vápnum sótt hann ok skýtr eftir honum spjóti, ok kemr í ena vinstri hönd Gunnari. Hann tekr til ok kippir á burt, enn hann legst út á víkina. Þá var hvast mjǫk ok föll stór.Þá var hvast mjök ok föll stór.

Helgi kveðr nú við ok mælti: "Hvar vitið þér slíkan mann at áræði sem þennan, eða hverr er fús eftir honum at ráðast".

Enginn kvaðst til mundu hætta.

"Þess er ván", sagði Helgi, "því at annathvárt mun einum endast eða öngum af váru liði. Enn sá mun eigi fara, því at mér þykkir landtakan óvísleg, þar er Gunnarr er á strǫnd fyrir, enda er eigi víst, hversu sundit tekst.Enn sá mun eigi fara, því at mér þykkir landtakan óvísleg, þar er Gunnarr er á strönd fyrir, enda er eigi víst, hversu sundit tekst. Nú munu vér heldr ganga inn til nausta ok vita, ef vér fáum oss þar skip at róa eftir honum, þó at oss sé þat nǫkkuru seinna;Nú munu vér heldr ganga inn til nausta ok vita, ef vér fáum oss þar skip at róa eftir honum, þó at oss sé þat nökkuru seinna; enn þó skulu vér at hyggja jafnan, hvert hann legst".

Þeir Helgi gera nú svá sem hann mælti fyrir, enn Gunnarr legst yfir víkina ok kemr á land fyrir sunnan skriðurnar, er nú heitir Gunnarsdæld. Því hafa þeir menn saman jafnat, er hvárttveggja hafa komit ok kunnigt er um, at þat sé jafnlangt sund, er Gunnarr hefir lagizt yfir þvera Njarðvík, ok frá Naustadœli ok yfir til Vindgjár.Því hafa þeir menn saman jafnat, er hvárttveggja hafa komit ok kunnigt er um, at þat sé jafnlangt sund, er Gunnarr hefir lagizt yfir þvera Njarðvík, ok frá Naustadæli ok yfir til Vindgjár. Gunnarr hleypr þá upp á nesið Snotrunes. Hásetar Gunnars sátu ǫðrum megin nessins búðsetu.Hásetar Gunnars sátu öðrum megin nessins búðsetu. Hann leitar þangat til þeira. Þeir Droplaugarsynir róa yfir víkina ok koma litlu síðar á land enn Gunnarr. Þeir setja upp skipit ok ráðast til gǫngu ok sjá hvar Gunnarr ferr.Þeir setja upp skipit ok ráðast til göngu ok sjá hvar Gunnarr ferr. Þeir herða nú eftir honum. Gunnarr hleypr inn í búðina. Þá sitja þeir at dagverði.

Gunnarr bað þá ásjá, — "vilda ek, at þér vereð með mér; munu vér þá eigi uppgefnir fyrir þeim er eftir sækja".

Þeir kváðust aldri munda gefa sik upp fyrir ógiftu hans. Hann gaf nafn víkinni, ok kendi við félaga sína, ok kallaði Geitavík, ok svá heitir hon ávalt síðan. Ok er hann sér, at hann fær ekki af þeim, þá snýr hann brott ok upp á Snotrunes. Hann stefndi suðr til Borgarfjarðar með ekki meirum birgðum, enn áðr hafði hann. Þeir Droplaugarsynir sjá, at Gunnarr hleypr brott ór víkinni; koma þeir ekki þar; þeir hlaupa hit efra fyrir ofan búðirnar. Gunnarr tekr nú at hrymjast mjǫk á fótum, er hann hljóp berfættr um klakann, ok kuldi mikill;Gunnarr tekr nú at hrymjast mjök á fótum, er hann hljóp berfættr um klakann, ok kuldi mikill; frjósa at honum línklæðin; dugði honum þat, at hann kostaði um ferðina slíkt er hann mátti: fekk honum því vermans. Nú dregr þó saman með þeim unz hann kom upp í ásinn; þá hallar brátt af suðr.

Sunnan undir hálsinum stendr bær, er heitir á Bakka. "Sá er næst", hyggja þeir. Þar bjó sá maðr er Sveinungr hét. Hann var kraftamaðr mikill ok átti einn son níu vetra gamlan, þá er þetta varð tíðinda. Ekki var þar fleira karla; váru þar enn konur nǫkkurrar.váru þar enn konur nökkurrar. Sveinungr var einrænn maðr ok var mál manna at hann væri eigi allr þar sem hann var sénn; enn þó var hann góðr þá er hann vildi, enn gerði við fá eiga. Sveinungr var þennan dag farinn at torfi á þá leið sem Gunnarr var á fǫr.Sveinungr var þennan dag farinn at torfi á þá leið sem Gunnarr var á för. Hann er þá at gera hlassit, er Gunnarr hleypr þar hjá; hann hafði þá borit í hripin, enn eigi hlaðit í milli.

Gunnarr hleypr at Sveinungi ok mælti: "Bjargaðu mér". Sveinungr svarar:

"Hvers þarftu við?"

Gunnarr svarar: "Fjándmenn mínir hlaupa eftir mér ok vilja drepa mik, ef þeir ná mér".

Sveinungr spyrr, hverr hann væri.

Hann svarar: "Ek heiti Gunnarr ok em ek kallaðr Þiðrandabani".

Sveinungr spurði: "Hverir hlaupa eftir þér?"

Gunnarr svarar: "Ek veit þat eigi víst, þó ætla ek at þeir sé Droplangarsynir".

"Þat er vel", segir Sveinungr, "ok mun hér eigi at sǫkum at spyrja;"Þat er vel", segir Sveinungr, "ok mun hér eigi at sökum at spyrja; er þat gott at vita, þó at þú fáir hegning fyrir þann glæp, er þú hefir unnit, drepit þann mann, er allir hugðu bezt til".

Gunnarr svarar: "Eigi dyl ek at verkit sé ilt orðit. Er ekki þǫrf at minnr.Er ekki þörf at minnr. Er þat ǫllum boðit, at bjarga sér meðan hann má".Er þat öllum boðit, at bjarga sér meðan hann má".

Sveinungr mælti: "Legstu niðr á milli hripanna, ef þú vilt, enn ekki mun þér þetta duga fyrir slíkum köppum sem eftir sækja".

Sveinungr steypir af sér kuflinum ok færir hann í. Gunnarr legst nú í sleðann milli hripanna, enn Sveinungr þrífr í tauma hestsins ok léttir eigi fyrr enn hann kemr heim á Bakka. Enn þá er Gunnarr lagðist niðr í sleðann, bar hann inn á milli þeirra. Váru þeir Droplaugarsynir þá vestan í hálsinum, enn torfin eru austan í hálsinum ok sáu þeir eigi fyrir því. Sveinungr ekr fyrir þver dyrr hlassinu. Sveinninn stóð í dyrum: hann var í hvítum stakki ok söluváðar brókum.

Sveinungr mælti við sveininn: "Taktu staf þinn ok hlaup suðr ok upp í fjall ok safna saman fé okkru, því at veðr gerir illilegt, ok rek í hús".

Sveinninn mælti: "Fara mun ek inn í stofu ok taka hǫtt minn ok vǫttu".Sveinninn mælti: "Fara mun ek inn í stofu ok taka hött minn ok vöttu". Sveinungr mælti: "Þá er vér várum ungir, þurftum vér hvárki hǫtt né vǫttu".Sveinungr mælti: "Þá er vér várum ungir, þurftum vér hvárki hött né vöttu".

Nú hleypr sveinninn slíkt er hann má, því at hann var hræddr við fǫður sinn.Nú hleypr sveinninn slíkt er hann má, því at hann var hræddr við föður sinn. Sveinungr beitir hestinn frá hlassinu ok leiðir til brunns; lætr síðan inn í hús; eftir þat gengr hann heim. Hann leysir þá ór sleðanum reipin ok reisir hann við vegg upp.

Í þessu bíii koma þeir Droplaugarsynir þar í tún.

Sveinungr heilsar þeim glaðlega. Þeir tóku því vel. Hann spyrr, hversu af stæðist um ferðir þeira. Helgi spyrr, hvárt hann hefði nǫkkut manna sét hjá sér áðan. — "er þú ókst torfinu".Helgi spyrr, hvárt hann hefði nökkut manna sét hjá sér áðan. — "er þú ókst torfinu".

"Engan sá ek nema sjálfan mik, enn heimill er greiði við ykkr, sá er þér vilið þiggja".

Helgi kvaðst einkis við þurfa — "er dags mikit enn eftir; er mér miklu meiri forvitni á um þennan mann, er áðan hljóp um torfgrafirnar; þykki mér þat eigi vera mega, at þú sæir hann eigi".

Sveinungr svarar: "Aldri veit ek, hvárt ek sá eigi áðan mann hlaupa fyrir ofan torfgrafirnar í ljósum klæðum ok sá hinn sami hleypr nú þar suðr í fjallit".

Hann réttir til hǫndina ok vísar þeim til.Hann réttir til höndina ok vísar þeim til. Þeir sjá nú, hvar maðrinn hleypr; eggjar Helgi nú, at þeir skyldu leggja eftir manninum. Þeir gera nú svá. Enn er hann hljóp í burt, þá hafði Sveinungr velt hlassinu inn í anddyrit; varð Gunnarr þá undir enn hripin á hann ofan. Þar lá hann þá er þeir kómu Droplaugarsynir, ok nú þegar þeir váru burt, þá ryðr hann af honum torfinu. Hann tekr hníf ór skeiðum ok ristir af honum klæðin; eftir þat fylgir hann Gunnari í fjóshlöðuna; kemr honum á heystál upp. Eftir þat gengr Sveinungr inn ok hleðr upp torfinu.

Droplaugarsynir gengu suðr yfir Brunnlœkjar brunna, - þat er á sunnanverðum vellinum. - Þá stingr Helgi við fótum, nemr staðar ok mælti: "Þó ferr þessi maðr frálega, er áðr er nýkominn af sundi, er hér hleypr í fjallinu.Droplaugarsynir gengu suðr yfir Brunnlækjar brunna, - þat er á sunnanverðum vellinum. - Þá stingr Helgi við fótum, nemr staðar ok mælti: "Þó ferr þessi maðr frálega, er áðr er nýkominn af sundi, er hér hleypr í fjallinu. Þætti mér sem hann myndi nú mjǫk hrymdr, er hlaupit hefir berfættr á klaka í allan dag.Þætti mér sem hann myndi nú mjök hrymdr, er hlaupit hefir berfættr á klaka í allan dag. Eða, hvárt æpir hann eigi at fé?"

Gunnsteinn Þorbjarnarson svarar: "Hvat muntu þat mega marka, má hann þat gera til ólíkinda".

Helgi svarar: "Eigi sýnist mér sjá maðr svá vera sem mér væri ván at Gunnarr mundi vera. Munu eigi þau töfl í vera, at Sveinungr muni hafa sent heiman son sinn at safna heim fé, enn hann hafi borgit hinum ok komit undan. Nú skulu vér ekki eta þenna mann. Skal nú snúa af ok eiga við Sveinung bónda".

Þeir ganga nú heim til bæjarins, enn Sveinungr er inni í anddyri ok hleðr upp torfinu ok mælti: "Hví farið þér svá hverft?"

Helgi svarar: "Því at þat er vár ætlan, at maðrinn muni vera í þinni varðveizlu, enn eigi í fjalli uppi, sem þú sagðir: Er þar son þinn".

Hann svarar: "Ek ætlaða, at hann mundi í stofu inni. Enn þó veit ek eigi, hversu ek munda nú fara at fela hann".

Helgi svarar: "Þú munt hafa látit hann í milli hripanna ok velt honum af sleðanum með tortinu; munu vit hafa gengið á hann. Nú viljum vér rannsaka hér".

Sveinungr svarar: "Hafi þér nú ríki til þess fyrir liðfjǫlda sakir, enn aldri hefi ek fyrr rannsakaðr verit sem þjófar".Sveinungr svarar: "Hafi þér nú ríki til þess fyrir liðfjölda sakir, enn aldri hefi ek fyrr rannsakaðr verit sem þjófar".

Nú ganga þeir inn ok rannsaka hús ǫll ok finna hann eigi inni.Nú ganga þeir inn ok rannsaka hús öll ok finna hann eigi inni.

Þá mælti Helgi: "Bæði skal koma í fjós ok hlǫðu".Þá mælti Helgi: "Bæði skal koma í fjós ok hlöðu".

Sveinungr svarar: "Þat er víst, at þar sé austmaðrinn, því at hon baula er jafnan taðdrjúg".

Helgi svarar: "Aldri hirði ek um skrítyrði yður".

Sveinungr gengr til rúms síns ok tekr ofan sax eitt mikit. Þat var níu alna hátt. Hann festir þat á sik. Síðan gengr hann til fjóss ok lýkr upp fjósinu.

Hann snýst þá við honum Helga ok mælti: "Vita muna þér, Helgi, hvat lǫg eru, því at þú ert lagamaðr mikill, at eigi skulu fleiri menn inn ganga enn fyrir eru.Hann snýst þá við honum Helga ok mælti: "Vita muna þér, Helgi, hvat lög eru, því at þú ert lagamaðr mikill, at eigi skulu fleiri menn inn ganga enn fyrir eru. Nú em ek einn. Vil ek at einn yðarr gangi inn, því at ekki eru hér fleiri fylgsni, enn brátt munu ragast í básum mínum, ok stíum hjá geitfé mínu; vil ek ekki hark manna, at fé mitt skemmist af vápnum þeira. Enn í hlǫðu eru dregnar geilar umhverfum hey;Enn í hlöðu eru dregnar geilar umhverfum hey; myrkt er þar, því at ek lét þar inn færa mikit úthey á hausti, ok byrgja ǫll vindaugu með myki, enn frosin hart;myrkt er þar, því at ek lét þar inn færa mikit úthey á hausti, ok byrgja öll vindaugu með myki, enn frosin hart; láttu menn þína hǫggva upp vindaugu, enn Helgi gangi með mér ok rannsaki".láttu menn þína höggva upp vindaugu, enn Helgi gangi með mér ok rannsaki".

Helgi svarar:.. Svá skal vera, sem þú leggr ráð til".

Hann gengr inn í fjósit. Helgi gengr með honum, enn þeir Grímr ok hans menn hǫggva upp vindaugun.Helgi gengr með honum, enn þeir Grímr ok hans menn höggva upp vindaugun. Þeim gengr seint, því at hart var mjǫk frosit.Þeim gengr seint, því at hart var mjök frosit. Helgi rannsakar fjósit í básum ok stíum. Eftir þat ganga þeir til hlǫðu.Eftir þat ganga þeir til hlöðu.

Þá mælti Sveinungr:.. Nú skaltu standa í dyrum enn ek mun ganga í hlöðuna ok umhverfum heyit, ek mun ok ganga upp á heyit ok velta ofan af því er vott er. Er þér ófœrt at fara upp á heyit fyrr enn ek hefi hreinsat áðr, því at þú ert skartsmaðr mikill;Er þér ófært at fara upp á heyit fyrr enn ek hefi hreinsat áðr, því at þú ert skartsmaðr mikill; vil ek eigi at saurgist klæði þín".

Sveinungr ferr nú upp á heyit, leggr austmanninn niðr á stálit innanvert, vefr nú at honum flögu mikla ok þurra; veltir nú ǫllu saman út af stálinu ok lætr liggja flögurnar;veltir nú öllu saman út af stálinu ok lætr liggja flögurnar; ok er hann er at velta hinni fjórðu flögunni, þá hafa þeir uppi vindaugat ok er þá ljóst í hlöðinni. Þá sjá þeir, at þar eru öngvir afkymar.

Þá stendr Sveinungr upp af heyinu ok mælti:.. Nú hafi þér sét hér fylgsni ǫll.Þá stendr Sveinungr upp af heyinu ok mælti:.. Nú hafi þér sét hér fylgsni öll. Er nú at leita í heyinu ok fletta ǫllu upp í flǫgum.Er nú at leita í heyinu ok fletta öllu upp í flögum. Mun annathvárt, at hann mun eigi hér vera, eða í heyinn; ella farið til ok brjótið upp heyit, ef þér vilið, enn ek mun standa hjá" Helga fanst fátt um ok mælti: "Aldri nenni ek at brjóta þat upp, ætla ek, at eigi þurfi hér lengr at leita".

Eftir þetta fara þeir burtu ok biðja ekki Sveinung vel lifa. Þaðan á leið fara þeir sem fyrr, ok er þeir koma suðr í garð, þá rekr sveinninn féð þar í móti þeim. Enn þegar þeir Droplaugarsynir eru á braut, þá tekr Sveinungr austmanninn á braut, enn lætr liggja flögurnar. Hann fylgir honum til sjávar ok til nausts síns. Þar var velt fyrir framan skip, er Sveinungr átti, er hann sótti sér farm á suðr í fjǫrðu um haustit;Þar var velt fyrir framan skip, er Sveinungr átti, er hann sótti sér farm á suðr í fjörðu um haustit; váru grafnir stafirnir niðr í jǫrð, enn nú fokinn undir snjór hit neðra með borðunum.váru grafnir stafirnir niðr í jörð, enn nú fokinn undir snjór hit neðra með borðunum. Þar var ok inni sauðfé, er Sveinungr átti, þá er ilt var úti. Sveinungr tekr nú pál ok grefr nú inn undir skipsborðit. Hann lætr Gunnarr koma inn undir skipit. Siðan mokar hana at snjónum ok sauðamyki, enn í þessu kemr sveinninn með féð, ok reka inn ok byrgja aftr hrófit. Treðr féð svá, at ekki sér nývirki á. Sveinungr brokkar þar eftir, enn sveinninn ferr heim.

Droplaugarsynir fara suðr frá garðinum. Þá stingr Helgi við fótum ok mælti: "Þar kemr at því sem mælt er, at eftir koma ósvinnum manni ráð í hug; þykki mér sem vér munum enn hafa vanleitat hér".

Grímr svarar: "Hvar ætlar þú hann muni verit hafa?"

"Flögur þrjár velti Sveinungr utar af heyinu; enn mér þótti sem sú fyrsta væri þyngst, enn þá var myrkt at, ok þá sagði hann at ek skyldi til ganga".

Grímr svarar: "Hví sáttu eigi þetta þá sem nú".

Helgi svarar: "Því mér þótti þá eigi jafnliklegt sem nú. Nú skal þó aftr hverfa at sinni", sagði Helgi.

Sjá hlutr er sá, at mǫrgum aflar tvímælis á, at Helga muni áræðisfátt vorðit hafa, þá er þeir váru tveir inni, ok muni hann þá sét hafa, enn þótt eigi til ráðanda.Sjá hlutr er sá, at mörgum aflar tvímælis á, at Helga muni áræðisfátt vorðit hafa, þá er þeir váru tveir inni, ok muni hann þá sét hafa, enn þótt eigi til ráðanda.

Grímr mælti: "Skulu vér nú til fjóss ganga?"

"Nei", sagði Helgi, "eigi get ek þess við þurfa".

Þeir ganga nú ofan eftir vellinum. Þá er Sveinungr kominn upp úr klifum neðan ór fjörunni; ok er þeir finnast, þá tekr Sveinungr til orða: "Enn stýrir þú hverft, Helgi".

Hann svarar: "Svá mun þér þat þykkja".

"Hvárt skal nú áleita", sagði Sveinungr.

Helgi svarar: "Mér þykkir vanleitat enn í þínum herbergjum".

Sveinungr svarar ok brosti at: "Hvar mun hann nú verit hafa?"

"Þat get ek at hann hafi verit í flögu þeiri er þú veltir fyrst; sú valt þunglegast".

Sveinungr svarar: "Þá munda ek nú ganga þangat ok grípa hann í klær þér".

Helgi svarar: "Hafa muntu slægð til þess at koma honum þaðan á braut ok í annat leyni".

Sveinungr mælti: "Hvárt viltu þá þess leita?"

Helgi svarar: "Nú vil ek leita hans niðri í naustahúsi þínu".

Sveinungr mælti: "Þetta er miklu ráðlegast at þær gymlur muni hafa tekit við honum, því at þær hafa ráð undir hverju rifi. Ek á þar fé mart inni, ok hefi ek byrgt, enn ef þér látið hrótit upp, þá fel ek yðr alla ábyrgð á hendi, því at fénaðr er þegar í fjǫru, enn nú er hafrænlegt;Ek á þar fé mart inni, ok hefi ek byrgt, enn ef þér látið hrótit upp, þá fel ek yðr alla ábyrgð á hendi, því at fénaðr er þegar í fjöru, enn nú er hafrænlegt; kann hér jafnan þat á at verða í Borgarfirði, at flæði féð, sem áðr er kunnugt. Nú ef þér látið út féð, enn eigi inn, þá ætla ek yðr at ábyrgjast bæði við hríðum ok sjávargangi. Ek á þar skip inni, er ek hvelfda at hausti. Þat eitt er þar fylgsni. Nú munu þér þat verða ór stað at færa, ef þér vilið þar rannsaka. Nú fel ek yðr þar slíka ábyrgð á hendi sem á ǫðru, ef nǫkkut verðr at".Nú fel ek yðr þar slíka ábyrgð á hendi sem á öðru, ef nökkut verðr at".

Helgi svarar: "Þat hirði ek aldri; veit ek eigi, hvat at ábyrgð verðr. Alt skal nú leita af nýju".

Helgi gengr ofan í einstigið, enn Sveinungr sezt niðr á bakkanum ok horfir út á sjóinn. Þeir ganga nú at hrófina ok hleypa út fénu.

Þá mælti Helgi: "Jafnt er sem Sveinungr segir, ekki eru hér fylgsni fleiri enn undir skipinu. Skulu þér hǫggva hjá umhverfum skipit.Skulu þér höggva hjá umhverfum skipit. Síðan skal færa ór stað skipit".

Þá mælti Grímr: "Eigi munu vér þess við þurfa, bróðir; stingum heldr spjótum várum inn undir borðin; munu vér þá varir verða ef nǫkkut verðr fyrir;munu vér þá varir verða ef nökkut verðr fyrir; enn vér megum ekki upp koma skipinu, nema vér brjótum nǫkkut at;enn vér megum ekki upp koma skipinu, nema vér brjótum nökkut at; er þat skaði mikill, ef brotinn verðr svá góðr gripr".

Þá taka þeir þetta bragð; stanga spjótum alla vega undir skipit. Þá verðr Gunnarr varr við ok þrífr um innviðuna, enn spyrnir í bitana, ok þar hrökkvist hann at upp, enn þeir lǫgðu fyrir neðan.Þá verðr Gunnarr varr við ok þrífr um innviðuna, enn spyrnir í bitana, ok þar hrökkvist hann at upp, enn þeir lögðu fyrir neðan. Fekk Gunnarr mikinn þykk af eins manns vápni; hann fekk lagit í gegnum lærit fyrir neðan þjóhnappana. Þetta var mikit sár. Við þenna áverka brá Gunnarr sér ekki, ok ekki fann sá er helt annat enn hann hefði stungit í snjóinn. Ok er þeir hǫfðu leitat sem þeir vildu, þá ráðast þeir á burt, ganga ór naustinu ok láta eigi féð inn.Ok er þeir höfðu leitat sem þeir vildu, þá ráðast þeir á burt, ganga ór naustinu ok láta eigi féð inn. Þeir ganga upp einstigit. Sitr Sveinungr þar á bakkanum. Hann mælti ekki orð við þá. Sveinungr var þústinn mjǫk ok litverpr;Sveinungr var þústinn mjök ok litverpr; stundum var hann bleikr sem bast, enn stundum svartr sem jǫrð;stundum var hann bleikr sem bast, enn stundum svartr sem jörð; nær horfðu fram ǫll hárin eftir hans haus.nær horfðu fram öll hárin eftir hans haus. Þeir þóttust þá mega sjá, at honum var mikit í skapi, ok áttu þar ekki við hann, því at þeir hǫfðu þat fyrir satt, at þá mundi Sveinungr hafa trylzt at þeim, ef þeir hefði austmanninum náð.Þeir þóttust þá mega sjá, at honum var mikit í skapi, ok áttu þar ekki við hann, því at þeir höfðu þat fyrir satt, at þá mundi Sveinungr hafa trylzt at þeim, ef þeir hefði austmanninum náð. Eftir þat fara þeir Droplaugarsynir á burt, enn Sveinungr vitjar austmannsins ok færir hann heim á því kveldi í sín herbergi ok bindr sár hans. Eftir þat færir hann Gunnarr í jarðhús, er hann átti; þat var eigi heima á bænum.

Þeir heldu suðr með hlíðinni ok stefndu suðr til Dysjarmýrar; kómu þar svá at liðit var dagsetr. Þar bjó sá maðr, er Gunnsteinn hét; hann var goði þeira Borgfirðinga ok hafði þar mannaforráð. Gunnsteinn var samborinn bróðir Sveinungs.

Gunnsteinn var manna mestr ok sterkastr, búþegn góðr, ok hinn harðasti í skapi við hvern sem hann átti; var þat enn orðtak manna, at hann væri í þvílíkri náttúru sem Sveinungr, at hvárrgi væri einhamr. Þeir bræðr kalla út Gunnstein. Hann fagnar þeim vel ok býðr þeim þar at vera, ok þat þiggja þeir; er þeim fylgt í stofu ok dregin af þeim klæði. Þar hǫfðu menn lokit náttverði.Þar höfðu menn lokit náttverði. Var þeim unninn beini góðr. Þá sezt Gunnsteinn framan at stóli lok spyrr at ferðum þeira ok erendum. Helgi segir honum léttilega frá ǫllum rekstri þeim er þeir hǫfðu haft við Sveinung um daginn.Helgi segir honum léttilega frá öllum rekstri þeim er þeir höfðu haft við Sveinung um daginn. Enn er hann heyrði, at Sveinungs var getit, þá spyrr hann vandlega, hversu með þeim hefði farit. Enn Helgi segir jafnt sem farit hafði.

Enginn maðr hafði þá kníf á belti; þá er menn fóru úti, hǫfðu þeir tygilknífa, ok festu á háls sér.þá er menn fóru úti, höfðu þeir tygilknífa, ok festu á háls sér. Helgi bregðr knífinum ok ætlar at matast; hann tekr þann hlut, sem eftir var á diskinum; þat var skammrif eitt. Nú bregðr hann kníi ok ætlar at skera af.

Hann mælti þá, Helgi: "Eigi er ofsǫgum sagt um fé þetta, er hér gengr um Miðfjǫrðu, því at mér þykkir þetta líkara af nautum munu vera".Hann mælti þá, Helgi: "Eigi er ofsögum sagt um fé þetta, er hér gengr um Miðfjörðu, því at mér þykkir þetta líkara af nautum munu vera".

Gunnsteinn svarar alls øngu.Gunnsteinn svarar alls öngu. Hann seilist upp yfir borðit ok þrífr hǫnd hina hægri fyrir ofan ulfliðinn ok kreistir hǫndina svá fast, at hann lýr hana alla ok ór hrýtr knífrinn ok niðr á borðit.Hann seilist upp yfir borðit ok þrífr hönd hina hægri fyrir ofan ulfliðinn ok kreistir höndina svá fast, at hann lýr hana alla ok ór hrýtr knífrinn ok niðr á borðit. Þá kastar hann niðr skammrifinu, enn þrífr til handarinnar ok lítr til Gunnsteins. Hann sér, at Gunnsteinn var svá bleikr í andliti sem nár ok fram horfðu ǫll hár á hǫfði honum.Hann sér, at Gunnsteinn var svá bleikr í andliti sem nár ok fram horfðu öll hár á höfði honum.

Helgi mælti þá við Gunnstein: "Hvárt ætlar fjándi þinn at hamast á oss?"

Gunnsteinn svarar: "Ekki mun ek tryllast á þér, enn halda mun ek þangat til, er þú hefir sagt mér með röskleik, hvárt þú hefir ekki mein gert bróður mínum".

Helgi svarar: "Láttu mik lausan. Ekki mein hefi ek gert honum; eigi fyrir því, slíkr skratti er hann sem þú, ok eigi ætla ek hann sé betri".

"Trúa mun ek at þú hafir drengskap til at segja satt, enn ef ǫðruvís er, skulu vit eigi skildir"."Trúa mun ek at þú hafir drengskap til at segja satt, enn ef öðruvís er, skulu vit eigi skildir".

Gunnsteinn lætr þá lausa hǫndina, enn Helga varð svá stirð hǫndin, at hann kendi einskis fingrs á þeiri hendi.Gunnsteinn lætr þá lausa höndina, enn Helga varð svá stirð höndin, at hann kendi einskis fingrs á þeiri hendi. Hann sprettr þá upp undan borðinu ok allir þeir, ganga innar at pallinum ok setjast þar niðr. Engi þeira tekr til matar. Er þá fram borinn matrinn. Fóru heimamenn þá í rekkjur. Enginn þeira Helga manna þiggr þar greiða; leggjast þeir niðr í klæðum sínum ok eru þar um nóttina. Ok er lifa mun þriðjungr nætr, þá gengr Helgi út; er þá ljóss vegr, enn tungl óð í skýjum. Þá snýr Helgi inn ok vekr upp menn sína; segir at allgóðr sé vegr.

Þeir fara nú burt þaðan ok biðja Gunnstein ekki vel lifa: ganga upp á heiðina. Enn er þeir kómu upp at bæ þeim er í Hvannstóð heitir — sá er efstr í Borgarfirði, — þá lýsti af degi. Þeir ganga upp heiðina. Helgi gekk fyrir, enn ilt var at fara mjǫk.Helgi gekk fyrir, enn ilt var at fara mjök. Helgi vildi niðr setjast ok hvílast. Hann skaut frá sér spjótinu, enn falrinn lá í knjám honum. Hann sér at spjótit var alt blóðugt.

Þá tekr Helgi til orða: "Satt er þat, sem mælt er, at oft verðr lítils vant, ok get ek svá hér hafa orðit. Gefast annarra ráð verr enn mín. Þar hefir austmaðrinn verið undir skipinu. Hefir hann fengit geig nǫkkurn af spjóti mínu, enn eigi veit ek, hversu mikill er.Hefir hann fengit geig nökkurn af spjóti mínu, enn eigi veit ek, hversu mikill er. Mundi yfir hafa tekit, ef svá hefði verit með farit, sem ek gaf ráð til".

Þeir svǫruðu: "Fǫrum vér aftr hvatlega, ok drepum Sveinung, ef vér náum eigi austmanninum".Þeir svöruðu: "Förum vér aftr hvatlega, ok drepum Sveinung, ef vér náum eigi austmanninum".

Helgi svarar: "Hefði hann maklegleika til þess, enn eigi sýnast mér þeir bræðr hvers manns færi við at eiga. Get ek, at Sveinungr muni hafa brǫgð undir brúnum;Get ek, at Sveinungr muni hafa brögð undir brúnum; munu vér eigi auðnu til bera yfir hǫfuðsvǫrðum Gunnars at standa, er dregr þá undan er í hvekkingum var með oss.munu vér eigi auðnu til bera yfir höfuðsvörðum Gunnars at standa, er dregr þá undan er í hvekkingum var með oss. Enn þat er nú satt at segja, at ek hygg, at Gunnarr sé fára maki í hreysti ok eljun. Mun nú skilja með oss at sinni".

Stendr Helgi þá upp ok tekr til gǫngu.Stendr Helgi þá upp ok tekr til göngu. Léttu þeir eigi fyrr, enn þeir kómu á Arneiðarstaði. Hitta þeir Þorkel Geitisson. Hann spyrr, hversu farit hafi, enn Helgi segir alla atburði, svá sem gengit hafði. Þorkell kvað mjǫk vaxa ófrið, enn ekki við meðalmenn at eiga, þar sem þeir váru bræðr.Þorkell kvað mjök vaxa ófrið, enn ekki við meðalmenn at eiga, þar sem þeir váru bræðr.

Þorkell kvaðst þar hafa setit yfir nafna sínum til hádegis í Djúpahvammi — "enn þá lét ek hann lausan; sneri hann þá heim til Njarðvíkr".

Nú skiljast þeir; ferr Þorkell Geitisson heim í Krossavík, enn Helgi ferr heim á Arneiðarstaði.

Þessi atburðr spyrzt nú víða, ok þótti mǫnnum sjá maðr mjǫk ór öngum ekit hafa.Þessi atburðr spyrzt nú víða, ok þótti mönnum sjá maðr mjök ór öngum ekit hafa. Líða nú stundir ok eigi langar, áðr enn Sveinungr ferr heiman ok austmaðr með honum. Þeir fara upp yfir heiði ok létta eigi fyrr, enn þeir koma í Mjóvanes. Þeir finna Helga Ásbjarnarson. Ferr austmaðr heim í heraðd. Helgi tekr við honum ok lætr hann koma í útibúr sitt er stóð úti í túni. Ekki vissu þetta fleiri menn enn Helgi ok Sveinungr, at austmaðr var þar kominn til varðveizlu. Er hann þar þat er eftir var vetrarins; enn flestra manna ætlan er þat, at Gunnarr mundi með Sveinungi vera.

Líðr nú várit ok svá fram at þingi. Þingstöð manna var at Helga Ásbjarnarsonar at Kiðjafelli. Helgi átti at helga þing. Hann sá at eigi mátti hann bæði fara at helga þing ok varðveita austmann, svá at eigi yrði nǫkkur varr við at hann væri þar.Hann sá at eigi mátti hann bæði fara at helga þing ok varðveita austmann, svá at eigi yrði nökkur varr við at hann væri þar.

Hann tekr þat ráð, at hann sagði við Þórdísi toddu um kveldit þat hit sama ok hann skyldi heiman ríða um morguninn eftir, at þar væri Gunnarr Þiðrandabani í hans varðveizlu, — "vil ek nú at þú takir við valdi hans, meðan ek er í burtu ok gætir, at eigi verði menn varir við, at hann sé hér".

Þórdís svarar: "Undarlegr maðr ertu, Helgi, er þú ætlar, at ek muni halda þann mann, er oss hefir slíkt mannspell gert. Skal ek láta drepa hann, ef ek nái honum, ok skal ek þetta efna sem ek hét. Sýnist mér sem þó sé ærinn agi meðal vár frænda. Er þat eigi ólíklegt, at af þessu gráni enn meir með yðr enn áðr. Ek skal þegar á morgun senda mann Bjarna bróður mínum; skal hann hafa virðing af".

Helgi svarar: "Þat gerir þú sem þér líkar; þér mun ek selja hann. Máttu ok muna, hversu mikils þú varst virð meðan þú varst heima. Varstu þá í einum sloppi ok gekst þar fyrir búi; sá ek þik ekki betr haldna enn eina ambátt, áðr enn ek tók við þér. Nú máttu hugsa, hvat þú átt mér at launa, því at þú gerist nú at litlu færa kvödd enn ek; svá tekr nú at vera þín virðing, at nálega vill svá hverr maðr sitja ok standa sem þú vilt. Nú er þér þat at segja, ef þú selr fram manninn undir øx Bjarna, at jafnskjótt skaltu í burt verða ok norðr til Hofs ok hafa slíka sæmd sem Bjarni bróðir þinn hyggr þér, ok aldri skaltu í sama húsi mér vera meðan þú lifir".Nú er þér þat at segja, ef þú selr fram manninn undir öx Bjarna, at jafnskjótt skaltu í burt verða ok norðr til Hofs ok hafa slíka sæmd sem Bjarni bróðir þinn hyggr þér, ok aldri skaltu í sama húsi mér vera meðan þú lifir".

Hon svarar: "Þat hirði ek aldri, hverju þú heitr mér; mun Bjarni mik at øngu ver halda enn þú".Hon svarar: "Þat hirði ek aldri, hverju þú heitr mér; mun Bjarni mik at öngu ver halda enn þú".

Þau skilja nú ok þótti sitt hváru þeira. Líðr af nóttin, enn um morguninn drífa menn at honum Helga. Hann lætr reka at hesta; ríðr Helgi á burt með sínu liði ok upp á háls; hann helgar þing. Enn er Helgi er á burtu, þá gekk Þórdís til útibúrsins ok lýkr upp. Hon gengr at Gunnari ok veitir honum beina; hon mælti ekki við hann.

Líðr dagr sá til aftans; er þá hýbýlum á leið snúit í Mjóvanesi; ok er menn eru undir borð komnir, er drepit á dyrr ok til hurðar gengit. Þar eru komnir menn úti, nær átta tigum manna. Þeir kalla út Þórdísi. Hon gengr út ok kennir Bjarna bróður sinn. Hon tekr við honum með allri bliðu. Bjarni þektist þat vel. Er þá tekit af hestum þeira, ok er þeim beini veittr; ok er lokit er náttverði, þá fara menn í hvílur. Þórdís gengr þá til hvílu þeirar er Bjarni hvílir í. Hon legst á rekkjustokkinn. Þau taka tal með sér, því at þeim varð mart til tals.

Þar kom þó um síðir, at Bjarni tekr svá til orða: "Þat er mitt erindi hingat, at ek hefi haft njósn, at Gunnarr hefir hér verit um hríð. Nú vissa ek, at Helgi mátti eigi annast hann, meðan hann var á þingi; hann mun nú vera í þinni varðveizlu".

Hon svarar, kvað þat eigi vera — "ok eigi veit ek, hví þú ætlar mér þat, at ek munda varðveita þann mann, er svá mikit skarð hefir gert í ætt várri, at vér munum aldri bætr bíða".

"Ekki hirði ek, hvat þú segir til þess, því at þat veit ek, at hann er í þínum hýbýlum; fór ek af því hingat til þín, at ek þóttumst vita, at þú mundir mína fǫr góða gera."Ekki hirði ek, hvat þú segir til þess, því at þat veit ek, at hann er í þínum hýbýlum; fór ek af því hingat til þín, at ek þóttumst vita, at þú mundir mína för góða gera. Nú er ekki at dylja þess er satt er. Enn veit ek, fyrir hvat þú dylr. Hann mun hafa boðit þér varnað á um, at segja til hans ok heitit þér ógnun, talit upp hversu ósællega þú varst sett, meðan þú varst heima; mun hann hafa heitit þér, at reka þik á burt með hrakningum. Enn þó at svá sé, at þú komir til Vápnafjarðar, þá skaltu eigi minna ráðandi enn hér í Fljótsdalsheraði, ef þú gerir nú mína sæmd sem ek beiði".

Þórdís kvaðst eigi mega þat segja, er eigi var til ok hon vissi eigi hvar væri.

"Ekki hirði ek um dulkofra þinn, því at ek mun nær geta hvar hann er, ef ek vilda eftir leita. Nú mun ek mark til gera, at mér þykkir mikit undir at ná manninum. Ek hefi sjau hundruð silfrs í einum sjóð; þat er hit bezta fé: þat skal gefa þér til þess, at þú selir fram manninn mér í hendr". Þórdís svarar.

"Ófésparari ertu nú við mik, enn þá er ek var heima at Hofi; enn ekki þætti mér þat verra, þó at ek ætta þat: því minna munda ek ok við taka fénu, ek ek vissa, hvar hann væri".

Bjarni svarar: "Þá mun ek segja þér, hversu fara mun; ek mun hér rannsaka ǫll hýbýli á morgun, þar sem mér þykkir líkast til.ek mun hér rannsaka öll hýbýli á morgun, þar sem mér þykkir líkast til. Þat get ek, at hann sé í vöruhlaða þínum, ok skal ek hann þaðan draga, ok drepa hann fyrir augum þér til hörmungar".

Þórdís svarar: "Eigi mun sú raun á verða, at hann sé hér".

Snýr hon nú til rekkju sinnar ok er skapþungt, sem ván var til. Sofa menn af um nóttina. Þegar menn eru sofnaðir, stendr Þórdís upp í klæði sín. Hon vekr upp mann einn; bað hann ganga út með sér, ok er þau koma út, þá mælti Þórdís: "Þú skalt fara sendifǫr mína skyndilega upp undir Kiðjafell á Þingvǫll.bað hann ganga út með sér, ok er þau koma út, þá mælti Þórdís: "Þú skalt fara sendiför mína skyndilega upp undir Kiðjafell á Þingvöll. Þú skalt segja Helga, at hann komi heim sem hann má fyrst, ok fari eigi fámennr; seg, at þeir eru hér gestir komnir, at ek þykkjumst eigi fulla sæmd veita mega, nema hann sé við; því at ek á öngum manni meiri sóma at veita, enn Bjarna bróður mínum. Ek veit, at hann mun skjótt við bregða. Ríð nú mikit ok far ákaft, því at ek heit þér því, at þú skalt eigi sauðreki þurfa at vera heðan af, meðan við lifum bæði, ef þú gerir vel þetta erendi".

Hann tekr hest ok ríðr upp á hálsa ok léttir eigi fyrr enn hann kemr á þing. Hann ríðr til búðar Helga ok stígr af baki. Hann gengr inn í búðina ok at þar er Helgi hvíldi. Hann fagnar vel húskarli ok spurði tíðinda, enn hann sagði erendi sín, þau er Þórdís bauð honum. Þá var í nætr elding. Hann býst skjótt ok kveðr upp menn sína ok bíðr reka at hesta. Ríðr hann þegar burt af þinginu með hálft annat hundraö manna ok út eftir hálsum ok svá heim í Mjóvanes.

Enn um morguninn snemma í Mjóvanesi, þá stendr Bjarni upp, ok lætr menn sína brátt reka at hesta sína — "vil ek ríða á burt".

Þórdís gengr at honum ok bað at hann skuli eta dagverð — "áðr þér ríðið".

Bjarni kvaðst eigi nenna at rannsaka hana sem þjófa fyrir frændsemis sakir — "enn hefir þú maklegleika til; viltu allskostar ilt til mín gera. Munda ek finna hann, ef ek vilda leita með harðindum, því at þar mun hann vera sem ek sagða þér í nótt".

Eftir þetta ríðr Bjarni á burt með menn sína. Skiljast þau systkin með lítilli blíðu at sinni. Síðan ríðr Bjarni út með vatni. Ok er þeir eru komnir út með vatni, sjá þeir jóreyk ofan at garði í Mjóvanesi. Ríðr Helgi ákaft; hann kemr í tún; er Þórdís þá eigi inn gengin. Hon snýr at Helga bónda sínum ok fagnar honum vel.

Hon segir honum allar viðrœður þeira Bjarna ok hversu farit hafði alt með þeim — "hefi ek þik meira metit enn alla aðra".Hon segir honum allar viðræður þeira Bjarna ok hversu farit hafði alt með þeim — "hefi ek þik meira metit enn alla aðra".

Hann þakkar henni allan góðvilja — "vissa ek, at ek var vel kvángaðr, enn eigi vissa ek, at þú varst slíkr skǫrungr sem þú ert.Hann þakkar henni allan góðvilja — "vissa ek, at ek var vel kvángaðr, enn eigi vissa ek, at þú varst slíkr skörungr sem þú ert. Hefir þú miklu betr þetta gert, enn þú hézt. Nú mun ek ríða aftr á þing, ef þú þykkist birg heima".

Hon segir Helga þá hvat Bjarni hafði fram lagit ok hvat hann hafði um mælt. Eftir þetta ríðr Helgi til þings. Þórdís stjórnar búi heima. Bjarni ríðr norðr til Hofs; enn þau Þórdís ok Helgi hǫfðu Gunnar með sér ok gerðu vel til hans.enn þau Þórdís ok Helgi höfðu Gunnar með sér ok gerðu vel til hans. Er hann þar um sumarit í góðum fagnaði ok fæddr þó á laun.