Þórir hét maðr, er bjó í Mýnesi fyrir austan Lagarfljót.Sá bær stendr mjǫk í miðju heraði.Sá bær stendr mjök í miðju heraði.Þar er einn bær í milli ok Eyvindarár, er Gró bjó, er heitir á Finnsstǫðum Þórir var hœgr maðr ok vinsæll.Þar er einn bær í milli ok Eyvindarár, er Gró bjó, er heitir á Finnsstöðum Þórir var hægr maðr ok vinsæll.Hann var þá kvánlauss ok hafði svá lengi verit;hafði hann sett ýmsar matseljur fyrir bú sitt.
Þorgrímr er nefndr leysingi einn;hann átti viðnefni ok var kallaðr tordýfill;hann hafði unnit sik burt ór þrældómi ok var áðr þræll fastr á fótum.Hann var heimamaðr Mýness-Þóris ok skyldr honum mjǫk.Hann var heimamaðr Mýness-Þóris ok skyldr honum mjök.Þorgrímr var lítill maðr vexti ok kviklegr, orðmargr ok illorðr, heimskr ok illgjarn, ok ef hann heyrði nǫkkurn mann vel látinn, þæstist hann í móti ok mátti eigi heyra. varð hann þeim ǫllum nǫkkura flýtu at fá.Þorgrímr var lítill maðr vexti ok kviklegr, orðmargr ok illorðr, heimskr ok illgjarn, ok ef hann heyrði nökkurn mann vel látinn, þæstist hann í móti ok mátti eigi heyra. varð hann þeim öllum nökkura flýtu at fá.
Sá var siðr víða í fyrndinni, at lítt váru baðstofur, ok hǫfðu menn þá bakstrelda stóra: var þa víða gott til eldibranda, því at ǫll heruð váru full af skógum.Sá var siðr víða í fyrndinni, at lítt váru baðstofur, ok höfðu menn þá bakstrelda stóra: var þa víða gott til eldibranda, því at öll heruð váru full af skógum.Þá var ok svá húsaskipan, at hvert hús stóð af enda annars, enn øngvar stofur;Þá var ok svá húsaskipan, at hvert hús stóð af enda annars, enn öngvar stofur;þá var alt eitt, skáli sá er menn sátu í at mat, ok þar sváfu menn, ok stigu menn undir borð hverr ór sínu rúmi.Enn innar af skálanum váru lokhvílur, ok lágu þar í vildararmenn.
Þat var eitt kveld um haust, er menn kómu heim frá heyverki ok eru gervir eldar stórir, ok kasta verkmenn klæðum ok bakast við eldana.Þórir lá upp frá eldinum á klæðin ok talaði við gesti sína.
Þá tók Þorgrímr til orða ok mælti: "Oft mun at því koma, at vér megum vel við una, at vér hǫfum oss betr fengið húsbóndans enn flestir aðrir;Þá tók Þorgrímr til orða ok mælti: "Oft mun at því koma, at vér megum vel við una, at vér höfum oss betr fengið húsbóndans enn flestir aðrir;munu vér ok þess mega vilnast, at hvergi mun slíkt atganga sem hér í Mýnesi.Eðr hvar viti þér húsfreyju þá er yðr þykki honum fullkosta, ok jafnvel hafi haldit risnu eftir sinn bónda, sem hann eftir sína húsfreyju?"
Allir þögðu ok svǫruðu øngu.Allir þögðu ok svöruðu öngu.Þá svarar Þorgrímr sér sjálfr: "Allgott er þat at vita, at ek vinn yðr orðlausa, ok veldr þat því, at þit kunnið øngu at svara" Sá húskarl svarar honum, er sat ǫðrum megin elds ok nauta var vanr at gæta.Þá svarar Þorgrímr sér sjálfr: "Allgott er þat at vita, at ek vinn yðr orðlausa, ok veldr þat því, at þit kunnið öngu at svara" Sá húskarl svarar honum, er sat öðrum megin elds ok nauta var vanr at gæta.Hann mælti við Þorgrím: "Oft er þat um hagi þína, at þú rausar þat mart, er eigi kemr til þín: veit ek þá konu, er þat munu allir mæla, at hon muni skǫrungr vera með konum, sem Þórir með körlum, ok eigi minni rausn haldit eftir sinn bónda enn Þórir eftir sína húsfreyju, ok má ek segja hvar hon sitr.Hann mælti við Þorgrím: "Oft er þat um hagi þína, at þú rausar þat mart, er eigi kemr til þín: veit ek þá konu, er þat munu allir mæla, at hon muni skörungr vera með konum, sem Þórir með körlum, ok eigi minni rausn haldit eftir sinn bónda enn Þórir eftir sína húsfreyju, ok má ek segja hvar hon sitr.Farðu heiman vestr yfir Lagarfljót ok upp á Arneiðarstaði: þar býr sú kona, er Droplaug heitir, hana vitu vér bezt hafa setit eftir sinn bónda.Mun víðara mega tiltaka; því at enginn mun hennar maki finnast á váru landi", sagði húskarl, "ok þótt víðara sé".
Þorgrímr svarar: "Þat mun bezt at þegja nú ok taka fyrir belgjarmunnann;enn jafnan em ek málugr kallaðr, ok er vel, at þat komi at í kveld, at ek svari því, sem til liggr.Þá mættir þú þat mæla, at hon hafi vel unnat þeim bóndanum, er hon átti ok bezt hefir mentr verit í heraðinu, ef hon hefði eigi lagt Svart þræl sinn í rekkju hjá sér;ok þat er nú eigi færra manna orðrómr, at Helgi Droplaugarson muni vera son Svarts þræls enn Þorvalds".
Húskarl svarar: "Mikit telst þér á tungu, ok þat er ǫðrum þykir ómælanda;Húskarl svarar: "Mikit telst þér á tungu, ok þat er öðrum þykir ómælanda;er þat líklegast, at þér taki um alt bak um síðir þat er þú lýgr".
Þórir heyrir til tals þeira ok tekr til orðs í því er hann sprettr upp — hann hafði sprota í hendi ok rekr um eyru Þorgrími ok bað hann þegja ok mæla eigi fleiri orð — "er þat líkara, at þér vefist tunga um hǫfuð.Þórir heyrir til tals þeira ok tekr til orðs í því er hann sprettr upp — hann hafði sprota í hendi ok rekr um eyru Þorgrími ok bað hann þegja ok mæla eigi fleiri orð — "er þat líkara, at þér vefist tunga um höfuð.Enn bið ek alla þá, sem hér eru við staddir, ef þeir þykkjast nǫkkut mér eiga betr at launa enn Þorgrími, geri svá vel, at enginn reiði þessi orð".Enn bið ek alla þá, sem hér eru við staddir, ef þeir þykkjast nökkut mér eiga betr at launa enn Þorgrími, geri svá vel, at enginn reiði þessi orð".
Margir hétu góðu um þetta, at svá skyldi vera, sem hann beiddi;enn þó bar hinn veg raun á, at enn váru eigi allir svá þagmælskir, at þegði yfir með, ok kemr oft at því, sem mælt er, at ferr orð er um munn líðr.
Þessi orð kómu upp á Arneiðarstaði til eyrna Droplaugar ok sonum hennar.Þeir vóru þá eigi heima um daginn, er Droplaug spurði þetta;því at þeir hǫfðu þat jafnan til skemtanar, at fara at rjúpum ok báru heim byrðum.því at þeir höfðu þat jafnan til skemtanar, at fara at rjúpum ok báru heim byrðum.Þeir hendu at þessu mikit gaman, ok veiddu þeir ekki þann veg rjúpur sem aðrir menn;ekki hǫfðu þeir net, enn skutu með snærisspjótum.ekki höfðu þeir net, enn skutu með snærisspjótum.Þeir báru heim þetta kveld veiði ok færðu móður sinni sem þeir váru vanir.Hon var jafnan vǫn at taka vel við þeim, enn þó var nú venjubrigði.Hon var jafnan vön at taka vel við þeim, enn þó var nú venjubrigði.
Hon var nú mjǫk hálfær, ok mælti fátt nema af stygð, þat er var;Hon var nú mjök hálfær, ok mælti fátt nema af stygð, þat er var;kvaðst aldri hirða, hvárt þeir bæri heim krækilfætr nǫkkurar — "man ek aldri búa at síðr, þó at þit farit ekki at slíku".kvaðst aldri hirða, hvárt þeir bæri heim krækilfætr nökkurar — "man ek aldri búa at síðr, þó at þit farit ekki at slíku".
Helgi svarar: "Ekki mein er þér at þessu, móðir, því at þetta verðr okkr fyrir, ok má þetta vel gera til matar mǫnnum;Helgi svarar: "Ekki mein er þér at þessu, móðir, því at þetta verðr okkr fyrir, ok má þetta vel gera til matar mönnum;verðr oss vandlifat;illa þykir, ef vér hǫfumst ekki at, eða hǫfum ólæti, ok er eigi víst, at vit getum svá gert at ǫllum líki vel".illa þykir, ef vér höfumst ekki at, eða höfum ólæti, ok er eigi víst, at vit getum svá gert at öllum líki vel".
Droplaug svarar: "Má ok vera við þessa iðn, er þú hefir, at Þorgrími tordýfli þykki þú meir segjast í ætt Svarts þræls, heldr enn í ætt Þorvalds Þiðrandasonar, eða annarra Njarðvíkinga, eða enn annarra þeirra, er mér þykkja flestir íslenzkir lítils virðir hjá þeim".
Helgi svarar: "Er svá, móðir, at ruglat er skapi þínu;enn hafðu ráð mitt at því, þó at þér þykki sem er, at ek em ungr.Skipaðu aldri skap þitt eftir hins versta manns orðum; legg aldri trúnað þinn á slíkt, er enginn mun annarra.Mun Þorgrími tordýfli jafnan heima þat er ilt er, enn þik mun þetta saka ekki.Nú mun ek, móðir, hugga þik í fám orðum, at annathvárt mun vera, at mér mun ætlaðr aldr lítill, eða Fljótsdælir munu sjálfir segja, at ek em son Þorvalds Þiðrandasonar — margir skulu minni til þess reka —, enn eigi sonr Svarts þræls;biðr ek, at þú gerir þér eigi angr at slíku;því at svá mun ek gera".
Þá var Helgi Droplaugarson tólf vetra gamall, ok svá vel þroskaðr, at margir váru þeir fulltíða at aldri, at bæði hafði Helgi við þeim afl ok þroska.Grímr var tíu vetra ok allvel mentr.Með þeim brœdrum var svá ástúðigt, at hvárgi vildi ganga ór húsi út, svá at annarr væri eftir.Með þeim brædrum var svá ástúðigt, at hvárgi vildi ganga ór húsi út, svá at annarr væri eftir.Hon snýr í burt af tali þessu ok inn.Þeir váru þar um vetrinn lengi áfram, ok var Droplaug aldri jafnblíð við þá sem áðr, ok gáfu þeir at því øngvan gaum;Þeir váru þar um vetrinn lengi áfram, ok var Droplaug aldri jafnblíð við þá sem áðr, ok gáfu þeir at því öngvan gaum;fóru fram sínu athœfi sem þeir váru vanir.fóru fram sínu athæfi sem þeir váru vanir.Líðr af skammdegit.
Þat var eina nótt, at tekit var á fótum Grími;þá var nýlýsi mikit.Hann spurði, hverr þar væri.
Helgi svarar: "Láttu hljótt.Má ek aldri sofna.Vil ek at þú rísir upp, því at nú er svá ljóst, sem um dag;vil ek at þú farir með mér".
"Hvat munu vit nú at rjúpum fara um nætr?"
Helgi svarar: "Fǫrum vit austr yfir vatn ok ofan til Eyvindarár, at hitta Gró frændkonu okkra, því at mér leiðist fálæti móður minnar".Helgi svarar: "Förum vit austr yfir vatn ok ofan til Eyvindarár, at hitta Gró frændkonu okkra, því at mér leiðist fálæti móður minnar".
Grímr sprettr upp ok klæðist ok ganga út síðan.Þeir váru svá búnir hversdaglega, at þeir váru í sǫluvaðmálskuflum mórendum;Þeir váru svá búnir hversdaglega, at þeir váru í söluvaðmálskuflum mórendum;þar brækr at neðan;feldi hǫfðu þeir til yfirhafnar.feldi höfðu þeir til yfirhafnar.Snærisspjót hǫfðu þeir í hǫndum, enn hvárrgi hafði afl at bera sverðit, svá var þat mikit.Snærisspjót höfðu þeir í höndum, enn hvárrgi hafði afl at bera sverðit, svá var þat mikit.Þeir sneru ofan af velli á Arneiðarstǫðum ok ofan á vatnsís.Þeir sneru ofan af velli á Arneiðarstöðum ok ofan á vatnsís.
Þá mælti Grímr: "Hví snýr þú á ísana;ekki er þar ván rjúpna;snúum upp í heiði".
Helgi svaraði: "Ekki ætla ek þann veg at fara, því at þar er svá stigt, at hvern dag er at farit;vil ek fara ís ofan til Vallaness, ok ofan á Vǫllu, yfir Grímsá, svá ofan til Eyvindarár.vil ek fara ís ofan til Vallaness, ok ofan á Völlu, yfir Grímsá, svá ofan til Eyvindarár.
Þeir fóru þá leið, því at Helgi varð at ráða hvert sinn.Enn er þeir koma neðan í Vallanes, þá lýsti af degi.Síðan fara þeir út eftir skógum ok skortir eigi fugl at veiða ok veiddu þeir mart;þeir kómu út til Eyvindarár, er allljóst var, ok tekr Gró við þeim allvel ok varð þeim einkar fegin ok bað þá þar lengi at vera.Helgi játaði því.Eru þeir þar þennan dag.
Aðra nótt, fyrir dag, er Helgi á fótum ok vekr upp Grím bróður sinn;kvað vera veðr gott at fara at rjúpum.Þeir ráðast til ferðar ok ganga upp ór garði ok upp hjá gerði því er heitir at Uppsǫlum, ok er þeir koma þar, þá snýr Helgi ofan á mýrar fyrir neðan skóga ok út eftir heraði.Þeir ráðast til ferðar ok ganga upp ór garði ok upp hjá gerði því er heitir at Uppsölum, ok er þeir koma þar, þá snýr Helgi ofan á mýrar fyrir neðan skóga ok út eftir heraði.
Grímr spurði, hví hann fœri svá, — "veit ek, at eigi er fuglsins ván á svell eða mýrar, heldr er hans ván um skóga eða heiðar".Grímr spurði, hví hann færi svá, — "veit ek, at eigi er fuglsins ván á svell eða mýrar, heldr er hans ván um skóga eða heiðar".
"Komit mun þar verða;þó mun ek fara út eftir brúnum fyrir ofan Finnsstaði og fyrir utan Mýnes ok út til Snæholtsskóga.Nú munum vit snúa upp til Tókastaða, ok svá utan með fjalli, ok heim til dögurðar til Eyvindarár.
Hrím var fallit á ísana ok var vindlítit, ágætlega gott at ganga.Ok er þeir fara út eftir brúnum fyrir ofan Finnsstaði, þá lýsti af degi.Þeir sá út frá Mýnesi, hvar einn stakkgarðr stóð fram í vatnit Lagarfljót.Þennan stakkgarð átti Mýness-Þórir.Ok nú sjá þeir, at hestr stóð undir garðinum ok þar með tveir menn, ok gerði annarr hlass, enn annarr bar út heyit.
Helgi mælti: "Menn eru þar niðri í nesinu, ok er eigi ólíkt, Þorgrími tordýfli þat er á hlassinu er".
"Hvat mun þik varða, hvárt hann er eða annarr maðr".
Helgi svarar: "Mér er sagt, at hann hafi mælt við mik illmæli ok móður mína".
Grímr mælti: "Hvat sagðir þú við móður þína á hausti, at hon skyldi eigi skifta skap sitt eftir hins versta manns orðum;láttu nú eigi þat á þik falla".
Helgi svarar: "Kom, ok verð ek at finna hann;vil ek vita, hvort nǫkkut er einǫrð í honum, enn ekki mun ek gera honum til meins".vil ek vita, hvort nökkut er einörð í honum, enn ekki mun ek gera honum til meins".
Chapter 12
Nú fara þeir ofan eftir svellunum.Auðkennd var ferð þeira Droplaugarsona brœðra, er þeir fóru úti.Auðkennd var ferð þeira Droplaugarsona bræðra, er þeir fóru úti.Hvárrgi vildi ganga í spor ǫðrum ok gengu þeir jafnfram, ok af því kendist fǫr þeira, þó at langt sæi til.Hvárrgi vildi ganga í spor öðrum ok gengu þeir jafnfram, ok af því kendist för þeira, þó at langt sæi til.Inn við garðinn, á hlassinu, var Þorgrímr tordýfill, sem þeir hǫfðu sét, enn nautamaðrinn var í garðinum uppi, sá er orðaskifti átti við hann.Inn við garðinn, á hlassinu, var Þorgrímr tordýfill, sem þeir höfðu sét, enn nautamaðrinn var í garðinum uppi, sá er orðaskifti átti við hann.
Þorgrímr mælti þá við hann: "Menn fara þar ofan eftir brúnunum fyrir ofan Finnsstaði.Þeir fara frálega;þykki mér líkt þeim Droplaugarsonum ofan af Arneiðarstǫðum".þykki mér líkt þeim Droplaugarsonum ofan af Arneiðarstöðum".
Húskarl svarar: "Hvat mun okkr varða, hvat þeir fara;eru þeir vaskir sveinar ok meinlausir, ok er øngum mein at ferðum þeira".eru þeir vaskir sveinar ok meinlausir, ok er öngum mein at ferðum þeira".
"Aldri veit ek þat", sagði Þorgrímr, "get ek at þeir vili mik finna".
"Hví mun þat sæta", sagði húskarl, "eða hvat munu þeir vilja?"Þorgrímr mælti.
"Manstu eigi hvat vit tǫluðum á hausti vit eldinn?""Manstu eigi hvat vit töluðum á hausti vit eldinn?"
Húskarl svarar: "Hvat mun nú undir því?Hugða ek at þat mundi óvíða farit hafa".
"Ekki skaltu þat ætla", sagði Þorgrímr, "veit ek, at þau orð eru komin upp á Arneiðarstaði til eyrna Droplaugar ok sonum hennar.Er mér sagt, at þau hafi beisk við orðit, ok hafi hon eggjat Helga á hendr mér;get ek at hann muni nú ætla at reka þess réttar. ok þat get ek, at ek bíða þess eigi ór stað þessa vanréttis, ok mun ek beita hestinn frá hlassinu ok ríða heim í Mýnes, ok em ek þá hirðr, enn ek sé glǫgt, at þessir menn snúa hingat".get ek at hann muni nú ætla at reka þess réttar. ok þat get ek, at ek bíða þess eigi ór stað þessa vanréttis, ok mun ek beita hestinn frá hlassinu ok ríða heim í Mýnes, ok em ek þá hirðr, enn ek sé glögt, at þessir menn snúa hingat".
"Ekki munda ek þat gera", segir húskarl, "taktu heldr tindlur ór sleðanum, ok hǫfðu upp í garðinn, ok brjótum kleggjann undir fœtr okkr; eru þeir ungir báðir, ok munu þeir ekki geta at gert við okkr, ef vit neytumst duganda"."Ekki munda ek þat gera", segir húskarl, "taktu heldr tindlur ór sleðanum, ok höfðu upp í garðinn, ok brjótum kleggjann undir fætr okkr; eru þeir ungir báðir, ok munu þeir ekki geta at gert við okkr, ef vit neytumst duganda".
Þorgrímr svarar: "Ekki get ek hætta mega undir fjándr þessa, því svá at eins lízt mér á þessa menn, at þeim muni duga vel hendr ok hjarta, ok munu þeir geta sótta okkr með skotum, því at þeir hafa alt þat er þeir skjóta til, bæði menn og fugla" — tekr nú hestinn ok hleypr á bak;hann hefir vǫnd í hendi ok berr á tvær hliðar.hann hefir vönd í hendi ok berr á tvær hliðar.
Húskarl mælti: "Illa er slíkum mǫnnum farit sem þú ert, mælir rán ok regin við hvern mann, enn þorir øngu í gegn at ganga, ef eftir er leitat: ætla ek þat sannast, at þú sér bæði dáðlaus ok deighugaðr.Húskarl mælti: "Illa er slíkum mönnum farit sem þú ert, mælir rán ok regin við hvern mann, enn þorir öngu í gegn at ganga, ef eftir er leitat: ætla ek þat sannast, at þú sér bæði dáðlaus ok deighugaðr.Hér mun ek bíða ok vita, hvat þeir vilja".
Þorgrímr hrøkkr hestinn ok hleypir þvers upp ór nesinu.Þorgrímr hrökkr hestinn ok hleypir þvers upp ór nesinu.Hann víkr hestinum suðr til móts við þá, bregðr upp hendinni ok veifir;hann setr þá upp óp mikit ok þóttist spotta þá.Helgi sér þetta ok þótti illa: steypir hann af sér feldinum ok hleypr til móts við Þorgrím tordýfil.Ok þegar hann þóttist í skotfœri við hann, skaut hann til hans spjóti.Ok þegar hann þóttist í skotfæri við hann, skaut hann til hans spjóti.Þat leitar sér staðar ok flýgr undir hǫnd Þorgrími ok kemr út undir annarri;Þat leitar sér staðar ok flýgr undir hönd Þorgrími ok kemr út undir annarri;fellr hann þegar dauðr til jarðar.Þá tók Helgi hestinn ok leiðir þangat til: lætr Þorgrím á bak, Grímr styðr hann, enn Helgi leiðir hestinn ofan til stakkgarðsins; þeir heilsa húskarli vel; hann tekr því glaðlega.
Helgi mælti: "Nú hǫfum vér drepit hér mann frá verki með þér, ok er nú verkit óunnit, ok munu vit taka við at vinna með þér".Helgi mælti: "Nú höfum vér drepit hér mann frá verki með þér, ok er nú verkit óunnit, ok munu vit taka við at vinna með þér".
Enn hann svarar: "Einkis þarf ek með.Tel ek eigi mér þetta harmsǫk;Tel ek eigi mér þetta harmsök;því at ek get, at þat tali flestir menn, at honum mundi þessa fyrir lǫngu ván.því at ek get, at þat tali flestir menn, at honum mundi þessa fyrir löngu ván.Mun ek ekki vinna at ákafara, þó at þetta hafi í orðit;farið þit heim þann veg, sem ykkr gegnir bezt".
Helgi mælti: "Þorgrímr vill vera í ferð með þér heim, því at hann þykkist eigi einfærr".
Hann tekr reip ór sleðanum og bindr hann á bak fram við silann.Tordýfill sitr nú heldr gneipr á baki.Þeir fara nú brœðr heim til Eyvindarár;Þeir fara nú bræðr heim til Eyvindarár;enn húskarl gerir hlassit ok vinnr slíkt, er hann vill.Enn síðan fór hann heim, ekr hlassinu at vindauganu ok berr inn, ok eftir þat gefr hann hestinum ok brynnir, enn Þorgrímr sitr á bak á meðan.Ok er húskarl hefir dvalit daginn, sem hann vill, þá gengr hann inn, er hann hefir mokat fjós ok drepit á vǫll, enn Þorgrímr sat á baki einart meðan.Ok er húskarl hefir dvalit daginn, sem hann vill, þá gengr hann inn, er hann hefir mokat fjós ok drepit á völl, enn Þorgrímr sat á baki einart meðan.Þórir bóndi var þá undir borð kominn ok var þá nær hádegi.Hann segir þá Þóri tíðindin.Þórir spurði hví hann hefði svá lengi dvalit.
Hann segir, at hann ætti mikit at gera, — "enn mér þótti lítils um vert, þó at skítfuglinn væri drepinn".
Þórir sprettr þá undan borðum ok kveðr tvá menn til farar með sér ok lætr sǫðla hesta.Þórir sprettr þá undan borðum ok kveðr tvá menn til farar með sér ok lætr söðla hesta.
Droplaugarsynir kómu heim til Eyvindarár ok sǫgðu Gró þessi tíðindi.Droplaugarsynir kómu heim til Eyvindarár ok sögðu Gró þessi tíðindi.
Gró kvað þat vel orðit — "enn þó þykki mér þú frændi snemma taka til manndrápanna".
Þetta víg kalla menn Helga fyrst hafa vegit.
Gró bað þá skamma stund dveljast — "þit skuluð ríða nú heim á Arneiðarstaði" — þeir stíga þá á bak Inni-Krák — "því at ek get, at Þórir komi hér í dag at vitja ykkar;munu vit semja mál með okkr, enn þit farið nú vel".
Þeir koma heim á Arneiðarstaði, ok er móðir þeira þá í kátara lagi;hon heilsar þeim vel ok spurði tíðinda.Þeir segja alls engin.
"Hvat er í veiðum, síðan þit fóruð heiman?"
Helgi svarar: "Smátt er í veiðum móðir, veidda ek tordýfil einn".
Hon svarar: "Þat er lítil veiðr, því at þat er lítill fugl, enn njóttu heill handa;því at þann einn muntu veitt hafa, at mér mun mikil aufúsa á vera".
Enn miklu var hon nú fleiri til sveinanna enn áðr.
Þórir ríðr nú heiman með félaga sína ok kemr til Eyvindarár ok drepr þar á dyrr ok bað Gró til hurðar ganga.Hon gerir svá ok heilsar þeim vel.Þórir tekr því heldr seint ok spurði at Droplaugarsonum.
Hon segir þá eigi þar vera — "enn þó er sem þeir sé hér.Þat sem til tíðinda hefir orðið í ferð þeira, þá vil ek taka máli fyrir þá.Gerðu fé svá mikit sem þú vilt, enn ek mun bœta, því at oss þykkir lítils vert um eins þræls dráp, heldr enn þat fari í manna munna.Gerðu fé svá mikit sem þú vilt, enn ek mun bæta, því at oss þykkir lítils vert um eins þræls dráp, heldr enn þat fari í manna munna.Enn vit hǫfum átt vinskap saman góðan, síðan ek kom hingat til lands.Enn vit höfum átt vinskap saman góðan, síðan ek kom hingat til lands.Ætla ek, at enn skyldi svá vera.Er þetta eigi stœrra mál enn svá, at vit megum þetta vel semja".Er þetta eigi stærra mál enn svá, at vit megum þetta vel semja".
Þórir segir þat vel mega, — "því at marga hluti hefir þú vel til mín gert, ok ráð sjálfr fyrir þessum bótum".
Gróa gekk þá inn ok kom út með svá mikit fé, sem vant er að bœta þræla.Gróa gekk þá inn ok kom út með svá mikit fé, sem vant er að bæta þræla.Hon gaf Þóri fingrgull ok bað sveinunum virkta.Þótti henni sér veittr vinskapr, ef hann héldi sátt við sveinana.Þórir kvað svá vera skyldu sem hon beiddi.Reið hann heim við svá búit.
Chapter 13
Maðr er nefndr Nollarr.Hann bjó á þeim bæ, er heitir á Nollarsstǫðum;Hann bjó á þeim bæ, er heitir á Nollarsstöðum;þat er hit næsta Arneiðarstǫðum.þat er hit næsta Arneiðarstöðum.Nollarr átti fé lítit, enn mikla ómegð, ok hafði þat mest til atvinnu er hann leigði Hann var verkmaðr mikill, svartr maðr, manna mestr, kvittinn var hann, illorðr ok óvinsæll, ok í ǫllu var hann óþokkamaðr.Nollarr átti fé lítit, enn mikla ómegð, ok hafði þat mest til atvinnu er hann leigði Hann var verkmaðr mikill, svartr maðr, manna mestr, kvittinn var hann, illorðr ok óvinsæll, ok í öllu var hann óþokkamaðr.Hann var bróðir Þorgríms tordýfils.Í øngu var Nollarr vinsæll.Í öngu var Nollarr vinsæll.Hann spurði tíðindi þessi, er gerzt hǫfðu í heraðinu;Hann spurði tíðindi þessi, er gerzt höfðu í heraðinu;hann gerði fǫr sína, ok ferr um nótt til Mjóvaness ok finnr Helga Ásbjarnarson ok biðr hann taka við málinu.hann gerði för sína, ok ferr um nótt til Mjóvaness ok finnr Helga Ásbjarnarson ok biðr hann taka við málinu.
Helgi svarar því óbrátt, kvað ekki mart milli þeira Droplaugarsona, sagðist ekki hirða at þeim yrði slíkt til — "þykki mér, sem Þórir eigi málit.Mun hann gera þér nǫkkurn sóma, enn þú ert nábúi þeira brœðra ok munu þeir vera þér ásjámenn".Mun hann gera þér nökkurn sóma, enn þú ert nábúi þeira bræðra ok munu þeir vera þér ásjámenn".
Nollarr svarar: "Því fór ek á þeira fund, at þú ert várr hǫfðingi;Nollarr svarar: "Því fór ek á þeira fund, at þú ert várr höfðingi;þykki mér þú skyldastr til að losa vandræði manna í heraðinu, þó at eigi falli jafnstórt til sem nú er orðit;enn ella er ekki skot til þín".
Helgi mælti: "Farðu á burt, ok vil ek ekki veita þína bœn, því at mér þykkir menn vel til valdir, þó at þit séuð brœðr, at þungt fái af".Helgi mælti: "Farðu á burt, ok vil ek ekki veita þína bæn, því at mér þykkir menn vel til valdir, þó at þit séuð bræðr, at þungt fái af".
Nollarr ferr á burt, ok þykkir sín fǫr ill orðin, ok segir Helga því oft lítinn hlut mundu hafa fyrir Droplaugarsonum — "ef þeim skal aldri refsa sín ókynni".Nollarr ferr á burt, ok þykkir sín för ill orðin, ok segir Helga því oft lítinn hlut mundu hafa fyrir Droplaugarsonum — "ef þeim skal aldri refsa sín ókynni".
Nollarr leggr á þá brœðr mikinn ópokka;Nollarr leggr á þá bræðr mikinn ópokka;þeir létu sem þeir vissi þat eigi.
Þorbjǫrn hét maðr;Þorbjörn hét maðr;hann bjó á Skeggjastǫðum;hann bjó á Skeggjastöðum;þat er út hit næsta Nollarsstǫðum, enn suðr frá Ási.þat er út hit næsta Nollarsstöðum, enn suðr frá Ási.Hann hafði verit kvángaðr, enn þá var hon ǫnduð.Hann hafði verit kvángaðr, enn þá var hon önduð.Hann átti dóttur eina, er Helga hét;hon var væn ok vitr.Þorbjǫrn var vel fjáreigandi, vinsæll maðr ok góðr bóndi ok þá við aldr.Þorbjörn var vel fjáreigandi, vinsæll maðr ok góðr bóndi ok þá við aldr.
Bersi hinn spaki var vin Þorbjarnar ok þá oft heimboð at honum ok gjafir, enn Bersi hafði getit Helgu marga góða gripi, ok var þat orð á, at honum þœtti sjá kona betri enn aðrar, síðan hans kona var ǫnduð.Bersi hinn spaki var vin Þorbjarnar ok þá oft heimboð at honum ok gjafir, enn Bersi hafði getit Helgu marga góða gripi, ok var þat orð á, at honum þætti sjá kona betri enn aðrar, síðan hans kona var önduð.Enn á þeim misserum var þat mælt, at Helgi Droplaugarson legði þangat kvámur sínar til Helgu Þorbjarnardóttur, ok ekki var þat kallat henni um þveran hug, sem raun bar nǫkkut á; því at þá er þeir brœðr hǫfðu tvær nætr heima verit, þá tekr Helgi Innri-Krák ok beitti fyrir sleða; hann lætr koma húð í sleðann ok kvaddi Grim til ferðar með sér; snúa síðan ofan á ís.Enn á þeim misserum var þat mælt, at Helgi Droplaugarson legði þangat kvámur sínar til Helgu Þorbjarnardóttur, ok ekki var þat kallat henni um þveran hug, sem raun bar nökkut á; því at þá er þeir bræðr höfðu tvær nætr heima verit, þá tekr Helgi Innri-Krák ok beitti fyrir sleða; hann lætr koma húð í sleðann ok kvaddi Grim til ferðar með sér; snúa síðan ofan á ís.Þeir fara út eftir ísinum, alt fyrir Skeggjastaði, snúa til bæjar, láta þar hestinn úti í túni ok kasta heyi fyrir.Þeir brœðr ganga inn í stofu.Þeir bræðr ganga inn í stofu.Heilsar Helga þeim vel ok sezt Helgi niðr hjá henni;ok er þau tǫluðu sín á meðal, þá beiddi hann, at hon mundi fara ofan til Eyvindarár ok vera þar um vetrinn.ok er þau töluðu sín á meðal, þá beiddi hann, at hon mundi fara ofan til Eyvindarár ok vera þar um vetrinn.Þessu játar hon.Ok er þau tǫluðu þetta sín í milli, þá kemr þar inn maðr einn;Ok er þau töluðu þetta sín í milli, þá kemr þar inn maðr einn;sá var í svǫrtum kufli.sá var í svörtum kufli.Þar var Nollarr;hann reikar utar ok innar eftir gólfinu ok lætr slúta hǫttinn.hann reikar utar ok innar eftir gólfinu ok lætr slúta höttinn.Enn þá er minzt er ván, hleypr hann fram ok ofan eftir vellinum, ok svá ofan at vatni.Þar stendr steinn undir bakkanum;þar kastar hann klæðum ok leggr upp á steininn.Síðan skýtr hann beinspýtum undir sik, hleypr síðan upp eftir vatni, slíkt er fara má.Um hádegisskeið kemr hann upp á Bersastaði;hann var í koðsis brókum.Enn svá hafði hann fljótt farit, at þat var með megni.Bersi heilsar honum vel ok spyrr, hví hann fœri svá mikit.Bersi heilsar honum vel ok spyrr, hví hann færi svá mikit.
Nollarr svarar: "Því, at nerin er nauðsyn, ok ferr ek ekki síðr þinna vegna enn minna".
"Hvat er þat", sagði Bersi.
"Helgi föstri þinn er kominn á Skeggjastaði út, ok ætlar hann at fífla Helgu Þorbjarnardóttur út til Eyvindarár, ok leggja hana í sæng hjá sér, enn þar kemr at því sem mælt er, at betra er véltum at vera, enn øngum at trúa, því at þú hefir trúat honum sem sjálfum þér."Helgi föstri þinn er kominn á Skeggjastaði út, ok ætlar hann at fífla Helgu Þorbjarnardóttur út til Eyvindarár, ok leggja hana í sæng hjá sér, enn þar kemr at því sem mælt er, at betra er véltum at vera, enn öngum at trúa, því at þú hefir trúat honum sem sjálfum þér.Má þat ekki í einu orði telja, hvern sóma þú hefir honum gert, enn hann launar því sem hann hefir gnægzt til, ilsku ok undirhyggju".
Bersi brosti at ok mælti: "Hví segir þú mér þessi tíðindi, heldr enn ǫðrum mǫnnum?"Bersi brosti at ok mælti: "Hví segir þú mér þessi tíðindi, heldr enn öðrum mönnum?"
Nollarr svarar: "Því at ek ætlaða, at þér mundi helzt undir þykkja ok umhugat;því at þat er alþýðu rómr, at þér þykki hon betri enn aðrar konur".
Bersi svarar: "Þat hefir jafnt verit mátulega í hóf stilt, ok þó at Helga væri gefin fóstra mínum, þá þœtti mér þar fríð kona vel gefin hraustum manni.Bersi svarar: "Þat hefir jafnt verit mátulega í hóf stilt, ok þó at Helga væri gefin fóstra mínum, þá þætti mér þar fríð kona vel gefin hraustum manni.Enn þó get ek at honum þykki sér þat oflágt fyrir mannvirðingar sakir.Enn þann einn vinskap hefi ek átt við Helgu, at hvártki hefir spilzt fyrir því;hefir ek af því gefit henni gjafir, at faðir hennar hefir gefit mér góða gripi.Nú farðu og seg ǫðrum þessi tíðindi þín, því eigi deyfist hugr minn við mart".Nú farðu og seg öðrum þessi tíðindi þín, því eigi deyfist hugr minn við mart".
Nollarr svarar: "Satt er þat þó at segja, at útlifat hafa nú kappar Fljótsdæla, er þeir láta eitt sveinsníki taka af sér konur, þar sem þú ert svá œrr fyrir henni, at þú gáir einskis.Nollarr svarar: "Satt er þat þó at segja, at útlifat hafa nú kappar Fljótsdæla, er þeir láta eitt sveinsníki taka af sér konur, þar sem þú ert svá ærr fyrir henni, at þú gáir einskis.Mun ek láta af at segja þér, þó at ek verði víss, at þú lætr sem þú vitir eigi, þó at þér sé sneypa ger.Reynist þá skaplyndi yðart, er eigi er við þá um at eiga, er yðr þykkir dælt við;er ok því síðr dáð í yðr, er meir er á yðr leitat".
Bersi svarar: "Þat veit ek at þér mun fara sem Þorgrími bróður þínum, at þú mælir til óhelgi þér, ef þú nytir þér eigi betri manna við".
Bersi sprettr þá upp;kvaddi menn til ferðar með sér.Þeir taka hesta Bersa tvá ok leggja á sǫðla.Þeir taka hesta Bersa tvá ok leggja á söðla.Ríðr Bersi ok annarr maðr með honum, enn tveir ganga hjá;Nollarr var hinn fimti.Þeir fara út eftir ísum;fœrð var góð ok allkalt ok strauk mjǫk við.færð var góð ok allkalt ok strauk mjök við.
Þau Helgi og Helga sátu á tali mjǫk til annars litar.Þau Helgi og Helga sátu á tali mjök til annars litar.
Þá bað Helgi at hon mundi búast, — "því at langt er út til Eyvindarár, enn ek vil eigi koma þar um nótt".
Helga litaðist þá um: "Hvárt var ekki Nollarr hér í morgin á gólfi um hríð?"
Helgi mælti: "Þat ætla ek víst, at hann væri hér, ok skjótt hefir hann nú burt horfit".
"Kynlegt þykki mér, ef hann þykkist eigi víss orðinn nǫkkurra tíðinda;"Kynlegt þykki mér, ef hann þykkist eigi víss orðinn nökkurra tíðinda;mun ek hvergi fara daglangt, því at ek get hann þangat njósnir þær borit hafa, at mér þœtti vel, at hann yrði lygimaðr af".mun ek hvergi fara daglangt, því at ek get hann þangat njósnir þær borit hafa, at mér þætti vel, at hann yrði lygimaðr af".
Helgi svarar: "Gerðu sem þú vilt, enn þat segir ek þér, sem ek mun efna, at eigi ferr ek eftir þér annan dag".
Helga svarar: "Vel er, þótt þú ráðir því, enn hvergi ferr ek at sinni".
Helgi gengr þá út ok sezt í sleða, enn Grímr ferr á bak; fara þeir nú út eftir ísum.Nú sjá þeir brœðr, at menn fara sunnan eftir vatni fyrir Nollarsstǫðum;Nú sjá þeir bræðr, at menn fara sunnan eftir vatni fyrir Nollarsstöðum;þeir kenna nú mennina.
Nú tekr Nollarr til orða: "Bersi, nú máttu sjá, hvárt ek hefi nǫkkut logit til;Nú tekr Nollarr til orða: "Bersi, nú máttu sjá, hvárt ek hefi nökkut logit til;þar fara þau nú út eftir ísunum frá Skeggjastǫðum;þar fara þau nú út eftir ísunum frá Skeggjastöðum;ríðr Grímr fyrir, enn þau Helga sitja í sleða.Er nú svá at ek tek at þreytast;vilda ek at þú leyfðir mér at fara heim, því at ek á mart at gera;enn ek er einn til".
Bersi svarar: "Farðu hvert er þú vilt;ætla ek sjaldan at kveðja þik til ferðar með mér, ok óþǫkk skaltu af mér hafa fyrir þessa ferð".ætla ek sjaldan at kveðja þik til ferðar með mér, ok óþökk skaltu af mér hafa fyrir þessa ferð".
Nollarr snýr nú heim til bæjar síns, enn þeir Bersi fara út eftir ísum, mikit tǫlt.Nollarr snýr nú heim til bæjar síns, enn þeir Bersi fara út eftir ísum, mikit tölt.
Þeir brœðr fara út undan — fara hvárirtveggju með hinu vestra landinu — unz þeir koma fyrir nes þat er gengr vestan í Lagarfljót ok heitir Meðalnes.Þeir bræðr fara út undan — fara hvárirtveggju með hinu vestra landinu — unz þeir koma fyrir nes þat er gengr vestan í Lagarfljót ok heitir Meðalnes.
Utan í nesinu stendr bær, er heitir á Hreiðarsstǫðum.Utan í nesinu stendr bær, er heitir á Hreiðarsstöðum.Þar er nú sauðahús.Þar bjó sá maðr er Hreiðarr hét;hann var landnámsmaðr ok vinr mikill Bersa ok Droplaugarsona.Hreiðarr var hinn bezti bóndi ok hinn vænsti maðr;heldr var hann nú við aldr ok hafði þar búit langa æfi.
Fyrir nesit váru alt vakar;þar bryndi Hreiðarr nautum sínum.Ok er þeir brœðr kómu at vǫkinni, þá segir Helgi, at þeir mundu brynna hesti sínum.Ok er þeir bræðr kómu at vökinni, þá segir Helgi, at þeir mundu brynna hesti sínum.Þá var mjǫk hálfrokkit.Þá var mjök hálfrokkit.Þeir gera svá.Þá mælti Helgi, at þeir mundu hlaupa upp í skóginn.
Þeir bregða knífum sínum ok kvista viðinn.Helgi bendi ok gerir sýlt í neðan;þá bindr Helgi á bak hestinum fram við silann ok niðr undir kvið;hríslu bindr hann í tagl, ok leggr upp tauma ok mælti, at hann skuli fara ofan til Eyvindarár.Hríslunni hrøkkr um kríka hestinum ok hleypr hann því harðara ofan eftir ísunum.Hríslunni hrökkr um kríka hestinum ok hleypr hann því harðara ofan eftir ísunum.Þeir brœðr hlaupa upp í skóginn.Þeir bræðr hlaupa upp í skóginn.Helgi brýtr sér völur tvær ok gerir kvistlausar;hann hefir þetta í hendi sér.
Nú koma þeir Bersi at vǫkunum, ok er þeir koma sunnan fyrir nesit, þá taka til orða húskarlar Bersa: "Eigi veit ek, hverju sá hælir, er þessa menn segir hughvata, þar er þeir renna undan þeim manni, er þeim hefir beztr verit alla æfi.Nú koma þeir Bersi at vökunum, ok er þeir koma sunnan fyrir nesit, þá taka til orða húskarlar Bersa: "Eigi veit ek, hverju sá hælir, er þessa menn segir hughvata, þar er þeir renna undan þeim manni, er þeim hefir beztr verit alla æfi.Nú ætlum vér aldri dáð í þessum mǫnnum".Nú ætlum vér aldri dáð í þessum mönnum".
Bersi mælti: "Þetta er mikil heimska, er þit mælið;get ek heldr, at hinn veg beri raun á, at þeir verði fám líkir um hríð.Nú vil ek, at þit farið heim á bæinn á Hreiðarsstǫðum, enn ek mun ríða eftir þeim brœðrum við annan mann, því at ek væntir þess, at sá einn verði fundr várr ok þeira brœðra, at ek mun ekki mannflokka við þurfa, því at hér hafa hvárigir heiftarhug á ǫðrum;Nú vil ek, at þit farið heim á bæinn á Hreiðarsstöðum, enn ek mun ríða eftir þeim bræðrum við annan mann, því at ek væntir þess, at sá einn verði fundr várr ok þeira bræðra, at ek mun ekki mannflokka við þurfa, því at hér hafa hvárigir heiftarhug á öðrum;enn þit bíðið mín hér meðan, til þess er ek kem hér á morgin.
Húskarlar verða þessu fegnir, ok taka við klæðum sínum, ganga til húss ok hlæja allmjǫk, ok kváðust aldri því líka menn hafa sét — "er hleypa undan því meira, sem meir líðr á daginn".Húskarlar verða þessu fegnir, ok taka við klæðum sínum, ganga til húss ok hlæja allmjök, ok kváðust aldri því líka menn hafa sét — "er hleypa undan því meira, sem meir líðr á daginn".
Bersi hrøkkvir hestinn út eftir vatninu.Bersi hrökkvir hestinn út eftir vatninu.Húskarlar gengu at vǫkunum ok lǫgðust at niðr ok drukku, er þeim var heitt orðit við gǫnguna;Húskarlar gengu at vökunum ok lögðust at niðr ok drukku, er þeim var heitt orðit við gönguna;lǫgðu vápnin niðr á fǫtin, þau er þeir hǫfðu um daginn.lögðu vápnin niðr á fötin, þau er þeir höfðu um daginn.Þeir váru í stakki ok brókum.
Þá mælti Helgi: "Hlaupu vit nú ofan at þeim ok tǫkum þá ok veitum þeim harmkvæli nǫkkur;Þá mælti Helgi: "Hlaupu vit nú ofan at þeim ok tökum þá ok veitum þeim harmkvæli nökkur;þeir hafa okkr mjǫk gabbat".þeir hafa okkr mjök gabbat".
Grímr svarar: "Aldri geri ek þat, því vit eigum engum manni betr at launa enn Bersa;hefir hann okkr metit umfram alla menn aðra".
"Svá skal vera", segir Helgi, "hans skal at njóta, því at hann er vinr minn, enn hafa skulu þeir nú erendi ellegar, enn munum svá fyrir sjá, at þá saki ekki til lengdar.Enn vita skulu þeir, at vit eigum alls kosti við þá".
Nú varð svá at vera, sem Helgi vildi.Þeir hlaupa ofan á ísinn.Tekr sinn mann hvárr þeira brœðra.Tekr sinn mann hvárr þeira bræðra.Grímr fekk ekki at þeim gert, er hann tók, annat enn þat, at hann helt honum undir sér.Helgi veitir þeim umbúð, er hann vélar um, svá at hann snarar saman hendr á víxl á kviðnum, enn hneppir hǫfuðit aftr á meðal fótanna, skýtr vǫlunni í knésbætrnar, nemr þá við hnakkabeininu.Helgi veitir þeim umbúð, er hann vélar um, svá at hann snarar saman hendr á víxl á kviðnum, enn hneppir höfuðit aftr á meðal fótanna, skýtr völunni í knésbætrnar, nemr þá við hnakkabeininu.Nú ferr hann til með Grími ok býr um svá sem hinn fyrra, breiða yfir þá klæðin ok ganga svá til bæjar á Hreiðarsstǫðum, drepa þar á dyrr ok biðja Hreiðarr út ganga.Nú ferr hann til með Grími ok býr um svá sem hinn fyrra, breiða yfir þá klæðin ok ganga svá til bæjar á Hreiðarsstöðum, drepa þar á dyrr ok biðja Hreiðarr út ganga.Hann gerir svá, ok heilsar þeim vel, býðr þeim þar at vera.
"Oft er þess kostr", segir Helgi, "enn vit fǫrum jafnan síð ok skulu vit heim í kveld, enn þó þykkjumst ek enn við þurfa, því at glófar mínir liggja niðr við nautabrúna, enn nú gengr til hafs, ok þykki mér driflegt; vilda ek, at þú takir upp í kveld ok hafir heim með þér þá er þú brynnir nautum þínum"."Oft er þess kostr", segir Helgi, "enn vit förum jafnan síð ok skulu vit heim í kveld, enn þó þykkjumst ek enn við þurfa, því at glófar mínir liggja niðr við nautabrúna, enn nú gengr til hafs, ok þykki mér driflegt; vilda ek, at þú takir upp í kveld ok hafir heim með þér þá er þú brynnir nautum þínum".
Hreiðarr var sá einn maðr, at hann háttaði aldri fyrr enn þriðjungr var af nótt, enn lá alt til hádegis.Hreiðarr gekk inn, enn þeir brœðr gengu suðr til Hofs ok svá fyrir neðan Skeggjastaði;Hreiðarr gekk inn, enn þeir bræðr gengu suðr til Hofs ok svá fyrir neðan Skeggjastaði;þá gerir á veðr ok tekr at drífa ok nú gerir á hit mesta illveðr.
Þá snýr Helgi til bæjar á Nollarsstǫðum — "vil ek ganga með bæjum, enn eigi eftir ísum, því at mér þykir villufært.Þá snýr Helgi til bæjar á Nollarsstöðum — "vil ek ganga með bæjum, enn eigi eftir ísum, því at mér þykir villufært.
Helgi drepr þar á dyrr.Þá var liðit dagsetr.Nollarr ríss upp ór rekkju sinni ok steypir á sik stakki ok gengr til hurðar, ok þegar hann lýkr upp hurðinni, þá þrífr Helgi í hǫnd honum ok kippir út í illviðrit.Nollarr ríss upp ór rekkju sinni ok steypir á sik stakki ok gengr til hurðar, ok þegar hann lýkr upp hurðinni, þá þrífr Helgi í hönd honum ok kippir út í illviðrit.Grímr tekr í aðra hǫnd honum ok leiða hann at viðkestinum;Grímr tekr í aðra hönd honum ok leiða hann at viðkestinum;flietta stakkinum fram yfir hǫfuðit.flietta stakkinum fram yfir höfuðit.Grímr stendr á fyrir framan hǫfuðit, enn Helgi hnykkir einum sviga ór kestinum ok hýðir Nollar, svá at hvergi var heil húð hans milli hæls ok hnakka.Grímr stendr á fyrir framan höfuðit, enn Helgi hnykkir einum sviga ór kestinum ok hýðir Nollar, svá at hvergi var heil húð hans milli hæls ok hnakka.
Þá létu þeir hann standa upp ok báðu hann fara burt frá þeim — "skaltu hafa þetta fyrir hlaup þitt, ok bíð svá verra".
Þeir fara ok snúa nú heimleiðis, koma svá heim er mikit var af nótt; tekr Droplaug við þeim báðum hǫndum, sem hon var jafnan vǫn.Þeir fara ok snúa nú heimleiðis, koma svá heim er mikit var af nótt; tekr Droplaug við þeim báðum höndum, sem hon var jafnan vön.
Bersi reið um kveldit til þess er hann kom til Eyvindarár.Nǫkkuru fyrri kom Inni-Krákr;Nökkuru fyrri kom Inni-Krákr;enn í þessu kom griðkona ór fjósi ok sagði Gró, at Inni-Krákr var kominn heim með undarlegan búning.Gró gengr út, ok húskarl með henni, ok taka Inni-Krák ok beita frá sleðanum, brynna ok gefa honum;síðan leysir hann ór sleðanum rekendina.Þá kemr Bersi í tún.Gró fagnar honum með blíðu.Bersi þekkist þat ok spurði, hvárt þeir væri þar komnir frændr hennar.
Hon segir, at þat væri eigi;— "eða hversu stenzt af um ferðir þínar".
Bersi segir alla sǫgu, sem farit hefir.Bersi segir alla sögu, sem farit hefir.Bersi var þar um nóttina;veitir Gró þeim allalvarlega.Gró biðr þeim virkta við ok mælti, at hann skuli veita þeim vinskap.Bersi segir at svá skuli vera.
Hreiðarr sat við fornsǫgu, til þess er liðit var dagsetr.Hreiðarr sat við fornsögu, til þess er liðit var dagsetr.Þá fór hann út ok gaf nautum sínum.Eftir þat rekr hann þær til brunns.Honum kemr þá í hng, hvat Helgi mælti við hann;snýr at vatninu ok at vǫkunum, finnr eigi glófana, sér þar bandknútu þessa er þar lágu;snýr at vatninu ok at vökunum, finnr eigi glófana, sér þar bandknútu þessa er þar lágu;leysir hann þá;eru þeir svá stirðir sem stokkar.Ferr Hreiðarr heim eftir eyk, ok ekr þeim heim til bæjar;hann hjúkar þeim við ok hressast þeir vel.Þeir váru þar um nóttina.
Um morgininn býst Bersi heiman frá Eyvindará.Gró gaf honum fingrgull ok seilamǫttul ok mælti til fullkominnar vináttu við Bersa.Gró gaf honum fingrgull ok seilamöttul ok mælti til fullkominnar vináttu við Bersa.Ríðr hann þar til er hann kemr á Hreiðarsstaði.Hreiðarr tók við Bersa forkunnar vel.Sǫgðu húskarlar hans sínar eigi sléttar.Sögðu húskarlar hans sínar eigi sléttar.
Bersi hljó mjǫk at, kvað gleðibragð vera ungra manna — "enn er víst, at þeir hafi sýnt þat, at þeir hafa alls kosti við ykkr, enn látit mín at njóta, er þeir hafa eigi meira at gert við ykkr;Bersi hljó mjök at, kvað gleðibragð vera ungra manna — "enn er víst, at þeir hafi sýnt þat, at þeir hafa alls kosti við ykkr, enn látit mín at njóta, er þeir hafa eigi meira at gert við ykkr;því at œrnar sakir gerðu þit til, þó at þeir hefði drepit ykkr.því at ærnar sakir gerðu þit til, þó at þeir hefði drepit ykkr.Nú skulu þit láta vera kyrt".
"Svá munu vit gera", sǫgðu þeir."Svá munu vit gera", sögðu þeir.Fara heim eftir þat;fara upp eftir ísunum, þar til er þeir koma fyrir Nollarsstaði.Þar sjá þeir Nollar sitja á hyrnishrúku sem hundr ok er allhlámáll.Hann biðr Bersa at hann mundi rétta málit, slíkar hrakningar sem hann hefir fengit.
Bersi kvað þat maklegt, þó at hann hefði nokkurt bráðræði fengit, enn þó má ek eftir leita, þó at þú sért ómaklegr".
Nollarr dragnar heim, enn Bersi ríðr, þar til er hann kemr á Arneiðarstaði.Þá var í annan lit.Þeir Droplaugarsynir váru í túninu úti ok buðu honum þar at liggja ok urðu fegnir fóstra sínum, er hann var þar kominn.Bersi þektist þat ok var hann þar um nóttina.Enn um morgininn þá ræða þeir mart ok flest um þessa hluti, er hann hafði farit eftir þeim brœðrum.Enn um morgininn þá ræða þeir mart ok flest um þessa hluti, er hann hafði farit eftir þeim bræðrum.
"Enn ek hefi því gert ferð mína eftir ykkr, at ek vil at þit varizt þat, sem ek mun segja ykkr, at þit látið eigi vánda menn komast í milli ykkar ok mín; því at þit munuð ekki til þess taka, at ek muni ykkr af hendi gefa, meðan þit veitið eigi mér ágang eða Ormsteini syni mínum, enn ef ykkr greinir á, þá mun ek í jafnan stað leggja.Mun ek með ykkr, við hvern sem þit eiguð í heraðinu, aðra enn við konu þá, er þú hefir lagt tal þitt við;þá gerðu fyrir mínar sakir;grandalaust hefir verit okkart vinfengi.Mun ek alt at einu halda vinskap við þau á Skeggjastǫðum, þótt þér gerið af yðru ráði slíkt sem yðr líkar".Mun ek alt at einu halda vinskap við þau á Skeggjastöðum, þótt þér gerið af yðru ráði slíkt sem yðr líkar".
Helgi svarar: "Eigi veit ek, at þar þurfi um at vanda heðan í frá".
Bersi mælti: "Þat vilda ek, at þit fengið Nollar kvikindi nǫkkurt fyrir þat harðrétti, er þit hafið honum veitt, þó at hann hefði maklegleika til".Bersi mælti: "Þat vilda ek, at þit fengið Nollar kvikindi nökkurt fyrir þat harðrétti, er þit hafið honum veitt, þó at hann hefði maklegleika til".
Helgi segir, at þat skuli víst gera fyrir hans orð.Bersi býst heiman við sína menn.Helgi gaf Bersa uxa tvá, fimm vetra gamla, gráir báðir, ok stóðhest rauðan ok var kallaðr Heiðarrauðr ok með merar þrjár.Hvárum þeira húskarla Bersa, er þeir hǫfðu knept við vakirnar, gaf Helgi, ǫðrum sverð, enn ǫðrum øxi.Hvárum þeira húskarla Bersa, er þeir höfðu knept við vakirnar, gaf Helgi, öðrum sverð, enn öðrum öxi.Skildust þeir vinir.Fór Bersi heim.Enn þeir brœðr sátu heima um hríð.Enn þeir bræðr sátu heima um hríð.Helgi leitar aldri á þá konu oftar, ok øngva aðra, svá at menn viti.Helgi leitar aldri á þá konu oftar, ok öngva aðra, svá at menn viti.Er þat ok alþýðu manna sǫgn, at Helgi hafi øngva konu elskat.Er þat ok alþýðu manna sögn, at Helgi hafi öngva konu elskat.
Chapter 14
Þess er getit eitt sumar, at skip kom af hafi í Gautavík í Berufirði.Skipi þessu fylgdu þrændskir menn ok vistuðust hér um vetrinn.
Á því sama vári eftir vetr afliðinn beiddi Þiðrandi Geitisson fóstra sinn fararefna — "vil ek kynna mér siðu annarra manna".
Hróarr svarar: "Þat þykki mér mikit, ef þú vilt fara af landi í burt, því at ek gerist mjǫk hrumr af elli, ok veit ek eigi hvárt þú kemr aftr.Hróarr svarar: "Þat þykki mér mikit, ef þú vilt fara af landi í burt, því at ek gerist mjök hrumr af elli, ok veit ek eigi hvárt þú kemr aftr.Enn alt at einu, þá skal ek sæma þik at því, sem ek hefir fǫng á;Enn alt at einu, þá skal ek sæma þik at því, sem ek hefir föng á;enn biðja vil ek, at þú komir sem fyrst aftr.Enn þú munt ráða".
Hróarr Tungugoði fekk Þiðranda mikit fé.Honum þótti mikit er þeir skildu, ok ǫllum þótti mikil hans fráför.Honum þótti mikit er þeir skildu, ok öllum þótti mikil hans fráför.Réðst Þiðrandi til ferðar ok ferr suðr yfir heiði, ræðr sik í skip, ferr utan um sumarit.Þeim byrjaði vel ok skjótt;þeir kómu skipinu í Þrándheim í Niðarós.Þá réð Hákon hinn ríki fyrir Noregi.Hann hafði atsetu at Hlǫðum.Hann hafði atsetu at Hlöðum.Þá sýndist, hverja menning Þiðrandi hafði hlotit, því at ǫllum mǫnnum fundust orð um, at eigi hefði þvílíkr maðr komit í manna minnum, sem Þiðrandi var.Þá sýndist, hverja menning Þiðrandi hafði hlotit, því at öllum mönnum fundust orð um, at eigi hefði þvílíkr maðr komit í manna minnum, sem Þiðrandi var.Hann ferr á fund Hákonar jarls.Jarl tók við honum vel ok setti hann í hásæti hjá sér ok veitir honum af mikilli blíðu um vetrinn.Hann virði øngvan sinna manna jafnan Þiðranda.Hann virði öngvan sinna manna jafnan Þiðranda.Þeir tǫluðu lǫngum.Þeir töluðu löngum.Þiðrandi sýndi slíkt af sér, at unni honum hverr maðr hugástum.Enn er vár kom, þá beiddi Þiðrandi sér fararleyfis út til Íslands.
Jarl spurði, hví hann vildi svá litla stund dvelja við þar, — "því at ek ann þér hér allvel vistar;hefir hér enginn sá maðr komit, at mér þykki svá mikil eftirsjá at sem um þik, ef þú ferr á burt".
"Vel hefir þú til mín gert þessa stund, enn þó má ek eigi nýta at vera hér lengr, því at ek ann móður minni svá mikit, at ek hlýt at fara nú fyrst.Má yðr þat segja, at þar eru enn þeir menn, at létu sem bezt þætti, at ek kæma fyrr aftr enn síðar".
Jarl svarar: "Svá skal nú vera".
Þiðrandi kaupir sér skip ok lætr í koma mikit fé;hann þiggr af jarli góðar gjafir;eftir þat láta þeir ór landfestum ok sigla í haf.Þat hafa margir fyrir satt, at Þiðrandi hafi óvirt skaplyndi jarls fyrir sumar greinar, ok vildi af því eigi lengr vera með honum.
Þiðrandi fekk þat sumar góða byri, ok kom skipi sínu í Skálavík í Vápnafirði ok bar af skipinu ok flutti heim varninginn.Eftir þat býr hann um skipit ok setr upp.Hann fór heim í Krossavík.Þar var tekit við honum forkunnar vel ok með allri blíðu;verðr þar ok fagnafundr mikill með þeim Þiðranda ok Hróari.
Hann er þar fár nætr áðr enn Hróarr lýsir því, at hann vill at Þiðrandi fari austr með honum til eigna sinna ok ríkis — "því at ek má eigi annat enn vera ásamt með Þiðranda, svá ann ek honum mikit, ok hver stund þykki mér lǫng, ef hann er eigi hjá mér".Hann er þar fár nætr áðr enn Hróarr lýsir því, at hann vill at Þiðrandi fari austr með honum til eigna sinna ok ríkis — "því at ek má eigi annat enn vera ásamt með Þiðranda, svá ann ek honum mikit, ok hver stund þykki mér löng, ef hann er eigi hjá mér".
Þiðrandi segir, at þat skuli þegar vera, er hann vildi, — "því at ek vil þess njóta, meðan kostr er".
Býr Þiðrandi ferð sína, ferr með Hróari austr til Hofs í Hróarstungu;urðu frændr hans honum fegnir, þar sem þeir kómu í Vápnafirði.Allir frændr Þiðranda sýndu á sér mikinn feginsþokka, er hann var aftr kominn með virðingu.
Ketill þrymr sendi orð Þiðranda systursyni sínum, at hann skuli koma í Njarðvík til heimboðs, ok segir, at hann skuli eigi til einskis fara — "því at hann er sá einn minna frænda, at mér er mest aufúsa at eiga mart við ok gott".
Þiðrandi heitr ferðinni, er áliði sumarit ok heyverkum er lokit, enn kvaðst þá eigi tóm eiga at, því at hann hafði fyrr heitit ǫðrum.Þiðrandi heitr ferðinni, er áliði sumarit ok heyverkum er lokit, enn kvaðst þá eigi tóm eiga at, því at hann hafði fyrr heitit öðrum.Ketill segir, at Þiðranda færi vel.
Maðr hét Ásbjǫrn;Maðr hét Ásbjörn;hann var sunnlenzkr ok þá nýkominn í Fljótsdalsherað.Hann var fæðingi suðr í Flóa.Hann fór þaðan austr á Rangárvǫllu, þá austr á Síðu, ok léttir eigi fyrr enn hann kemr austr í Fljótsdal.Hann fór þaðan austr á Rangárvöllu, þá austr á Síðu, ok léttir eigi fyrr enn hann kemr austr í Fljótsdal.Hann tekr sér þar vist.Ásbjǫrn var mikill maðr vexti, dökkr á hárslit, ljótr í andliti ok heldr óþokkulegr;Ásbjörn var mikill maðr vexti, dökkr á hárslit, ljótr í andliti ok heldr óþokkulegr;þó slægði marga menn til at taka við honum, því at hann var garðlagsmaðr svá mikill, at enginn lagði lag við hann.Ásbjǫrn átti viðnefni ok var kallaðr vegghamarr.Ásbjörn átti viðnefni ok var kallaðr vegghamarr.Ásbjǫrn hafði verit fimm vetr í Fljótsdalsheraði, er þetta varð til tíðinda, ok hafði lagið garða um tún manna ok svá merkigarða.Ásbjörn hafði verit fimm vetr í Fljótsdalsheraði, er þetta varð til tíðinda, ok hafði lagið garða um tún manna ok svá merkigarða.Ásbjǫrn var svá mikill meistari á garðlag, at þat er til marks, at þeir garðar standa enn í Austfjǫrðum, er hann hefir reista.Ásbjörn var svá mikill meistari á garðlag, at þat er til marks, at þeir garðar standa enn í Austfjörðum, er hann hefir reista.
Þorbjǫrn hét maðr;Þorbjörn hét maðr;hann var kallaðr kórekr.Hann bjó á þeim bæ í Fljótsdalsheraði, er heitir á Kóreksstǫðum fyrir austan Lagarfljót.Hann bjó á þeim bæ í Fljótsdalsheraði, er heitir á Kóreksstöðum fyrir austan Lagarfljót.Þat er í Útmannasveit við en eystri fjǫll.Þat er í Útmannasveit við en eystri fjöll.Þorbjǫrn átti sér konu;Þorbjörn átti sér konu;hon var skyld þeim Njarðvíkingum.Hann átti tvá sonu;hét annarr Gunnsteinn, enn Þorkell hinn yngri.Þorkell var þá átján vetra, enn Gunnsteinn hafði tvá vetr um tuttugu;þeir váru báðir miklir menn ok sterkir ok allvasklegir;enn Þorbjǫrn var nú gamlaðr mjǫk.enn Þorbjörn var nú gamlaðr mjök.Hafði Ásbjǫrn vegghamarr verit þar tvá vetr ok grætt fé nǫkkut, enn á hinum þriðja vetri gerir hann bú, því at hann átti ólétta konu;Hafði Ásbjörn vegghamarr verit þar tvá vetr ok grætt fé nökkut, enn á hinum þriðja vetri gerir hann bú, því at hann átti ólétta konu;átti hann áðr nǫkkur bǫrn.átti hann áðr nökkur börn.Hann leigir land þar fyrir utan læk, þat er þá heitir á Hlaupandastǫðum, enn nú at Sandlæk.Hann leigir land þar fyrir utan læk, þat er þá heitir á Hlaupandastöðum, enn nú at Sandlæk.Hann var þar einn misseri, honum varð ilt til fjár ok varð óhægt búit.
Á þessu sumri gerir Ásbjǫrn vegghamarr heimanferð sína út í Njarðvík á fund Ketils ok bað at hann mundi taka við honum til húskarls.Á þessu sumri gerir Ásbjörn vegghamarr heimanferð sína út í Njarðvík á fund Ketils ok bað at hann mundi taka við honum til húskarls.Ketill spyrr, hví hann vill eigi búa lengr.Honum kvað þykkja óefnilegt, at búa við óhægindi mikil.
Ketill svarar: "Of liðmargr þykki mér þú vera".
Ásbjǫrn kvaðst ekki fleirum leita vistar enn sér einum; lézt annat mundu sjá fyrir liði sínu.Ásbjörn kvaðst ekki fleirum leita vistar enn sér einum; lézt annat mundu sjá fyrir liði sínu.Ketill spyrr, hvat hann ætlar at sjá fyrir liðinu.
Hann kvaðst ætla at hlaupa burt frá — "ok hingat til þín, því at ek ætla at mér sé lítill ágangr veittr fyrir ríki þínu;mun ek konuna láta kjalast við börnin".
Ketill svarar: "Þat hafði ek oft ætlat, at taka við þér.Mun ek gera þér á kost;þú skalt gera garð ofan ór fjalli undan hömrum ok út í sjó;þetta skaltu vinna til tveggja missera vistar".
Ásbjǫrn kvaðst ætla, at hann mundi þetta fá fullvel unnit, — "munu vit þessu kaupa, enn þú skalt sitja fyrir, at eigi sé fylgt á mik ómegðinni".Ásbjörn kvaðst ætla, at hann mundi þetta fá fullvel unnit, — "munu vit þessu kaupa, enn þú skalt sitja fyrir, at eigi sé fylgt á mik ómegðinni".
Ketill játar þessu.Síðan gerir hann ferð sína upp yfir heiði, ferr eftir rekkjuklæðum sínum, enn þar hleypr hann frá liðinu ok skyldi af því heita á Hlaupandastǫðum;Síðan gerir hann ferð sína upp yfir heiði, ferr eftir rekkjuklæðum sínum, enn þar hleypr hann frá liðinu ok skyldi af því heita á Hlaupandastöðum;þá tóku þeir á Kóreksstǫðum við ómegð hans, enn mistu landsleigu sinnar við hann ok sátu fyrir ǫllum vandkvæðum.þá tóku þeir á Kóreksstöðum við ómegð hans, enn mistu landsleigu sinnar við hann ok sátu fyrir öllum vandkvæðum.
Ásbjǫrn tekr til garðlags út í Njarðvík ofan ór fjalli;Ásbjörn tekr til garðlags út í Njarðvík ofan ór fjalli;hann vinnr mikil verk á um sumarit, enn ekki hefir hann venjubrigði í skapsmunum, því at ǫllum líkaði illa við hann nema Katli einum.hann vinnr mikil verk á um sumarit, enn ekki hefir hann venjubrigði í skapsmunum, því at öllum líkaði illa við hann nema Katli einum.
Chapter 15
At sjau vikum sumars býr Þiðrandi heimanferð sína;hann ríðr við hinn sjaunda mann út með Lagarfljóti ok ofan eftir Hróarstungu ok þar yfir fljótit, er heitir at Bakkavaði, ríða út eftir heraði ok koma um kveldit á Kóreksstaði til Þorbjarnar.Þorbjǫrn gekk á móti þeim Þiðranda, ok synir hans, með mikilli blíðu, ok bauð honum þar at vera svá lengi sem hann vildi.Þorbjörn gekk á móti þeim Þiðranda, ok synir hans, með mikilli blíðu, ok bauð honum þar at vera svá lengi sem hann vildi.Hann var þar þessa nótt ok gera þeir til hans ágæta vel.Þeir bræðr báðu Þiðranda, at hann mundi vilja fara út til Njarðvíkr ok biðja Ketil, at hann léti lausan Ásbjǫrn, enn gildi þó sumarkaup, eða ella tæki hann við liði sínu.Þeir bræðr báðu Þiðranda, at hann mundi vilja fara út til Njarðvíkr ok biðja Ketil, at hann léti lausan Ásbjörn, enn gildi þó sumarkaup, eða ella tæki hann við liði sínu.
Þiðrandi kvaðst skyldr at leggja orð til — "enn eigi nenni ek at ráðast í meira, þar er Ketill er frændi minn til annarrar handar".
Þeir segja, at þeim þætti þat várkunn.
Eftir nóttina afliðna búast þeir til ferðar tuttugu saman;þeir ríða út yfir Ós ok ofan heiði, þar er heitir Gönguskarð, í víkina;var þá miðr aftann, er þeir kvámu í víkina.Þá var fátt manna heima;þá var eigi lokit heyverkum, enn þar var heyland mikit.Var mannfólk á verknaði, enn Ketill var einn heima karlmanna ok konur nǫkkurar.Var mannfólk á verknaði, enn Ketill var einn heima karlmanna ok konur nökkurar.Ketill sat í skála.
Nú var sagt í þann mund kæmi at honum skjálfti, sem jafnan var vant, at hann hrǫkk af fótum upp, svá at gnötraði í honum hver tǫnn;Nú var sagt í þann mund kæmi at honum skjálfti, sem jafnan var vant, at hann hrökk af fótum upp, svá at gnötraði í honum hver tönn;honum var ok svá hrollr sem vatni væri ausit milli skinns ok hörunds.Þá mælti hann við konu eina, at gera skyldi eld fyrir honum ok vildi hann bakast.Hon kastaði undir hann gæru einni.Ketill bakast við eldinn.
Enn Þiðrandi ok hans menn ríða ofan eftir víkinni, ok er þeir koma á víkina mjǫk at bænum, þá sjá þeir, at maðr var upp í hlíðinni at garðlagi; hann var í grám kyrtli; hann hafði knept upp blöðunum á axlir, enn lykkjurnar hengu niðr at hliðunum, ok í hvítum torfstakki yfir utan; hann hafði drepit á hǫfuð sér hetti.Enn Þiðrandi ok hans menn ríða ofan eftir víkinni, ok er þeir koma á víkina mjök at bænum, þá sjá þeir, at maðr var upp í hlíðinni at garðlagi; hann var í grám kyrtli; hann hafði knept upp blöðunum á axlir, enn lykkjurnar hengu niðr at hliðunum, ok í hvítum torfstakki yfir utan; hann hafði drepit á höfuð sér hetti.Þeir kenna þenna mann, at þar var Ásbjǫrn vegghamarr;Þeir kenna þenna mann, at þar var Ásbjörn vegghamarr;hann kveðr þá ekki.Þeir ríða svá ofan með garðinum;mæltu hvárigir við aðra.
Þá ríðr Gunnsteinn Kóreksson ofan at Þiðranda ok mælti: "Illvænlega lætr sjá maðr;muntu leyfa mér at ek taka geirnagla ór spjóti mínu ok taka af spjótit af skaftinu ok skjóta til hans ok vita, hversu hann verðr við".
Þiðrandi mælti: "Gerðu þat eigi, því at þat er fornt mál, at oft hlýzt ilt af illum, ok vil ek eigi, at þú eigir við hann".
Þá snýr hann í halaferðina ok af gǫtunni;Þá snýr hann í halaferðina ok af götunni;þá tekr hann ór geirnaglann ór spjótinu ok skaut til hans með hlátri miklum.Enn er Ásbjǫrn sér at spjótit ferr at honum, þá hleypr hann upp við;Enn er Ásbjörn sér at spjótit ferr at honum, þá hleypr hann upp við;skotit kom í kyrtilsblaðit ok í lykkjuna ok svá út í blautan garðinn ok svá at hann fellr út af garðinum.Hann sprettr upp skjótt ok tekr spjótit ok kastar niðr, enn hann hleypr upp á garðinu ok þegar inn yfir.Hann tekr þegar skeið heim til bæjar.Enn þegar er hann kemr í túnit, þá hleypr hann í eldaskálann, þar er Ketill bakast: hann kastar sér upp í sætit gegnt eldinum.Ketill spyrr, hvat honum væri.
Hann svarar: "Vant er at vita, hverjum vér skulim fagna; ætlaða ek á vári, er ek réðumst hingat, at ek munda eigi barðr til meiðinga, eða með ǫllu til bana.Hann svarar: "Vant er at vita, hverjum vér skulim fagna; ætlaða ek á vári, er ek réðumst hingat, at ek munda eigi barðr til meiðinga, eða með öllu til bana.Eru þeir komnir hér Kórekssynir;hefir Gunnsteinn skotit spjóti undir hǫnd mér ok kom út undir annarri.hefir Gunnsteinn skotit spjóti undir hönd mér ok kom út undir annarri.Nú ætlaða ek, at ek munda hafa heimsótt hǫfðingja, er þér eruð;Nú ætlaða ek, at ek munda hafa heimsótt höfðingja, er þér eruð;enn ek sé, at enginn er í þér dugr, at þér rekið aldrigi várra harma, þó at oss sé skammir gervar".
Ásbjǫrn hafði hátt raddarlag ok sárlegt andartak.Ásbjörn hafði hátt raddarlag ok sárlegt andartak.
Ketill hleypr upp við bræði mikla;hann þrífr ullskyrtu sína ok kemst í, enn áðr í brókum leista lausum;váru ilbǫnd undir neðan, ok hǫfðu menn þá línbrækr í þat mund.váru ilbönd undir neðan, ok höfðu menn þá línbrækr í þat mund.Ketill gengr þá þegjandi utar eftir eldhúsinu, svá at alla vega hraut eldrinn um hann.
Hann gengr utar til lokrekkju þeirar er hann var vanr at sofa, tekr ofan hjálm ok setr á hǫfuð sér ok sverð í hǫnd sér, setr skjǫld fyrir sik.Hann gengr utar til lokrekkju þeirar er hann var vanr at sofa, tekr ofan hjálm ok setr á höfuð sér ok sverð í hönd sér, setr skjöld fyrir sik.
Eftir þat snýr hann út með brugðit sverðit, enn kastar eftir umgerðinni.Enn í því er hann kom í tún, þá ríðr Þiðrandi í túnit ok hans menn.Ketill snýr þegar at Þiðranda ok höggr til hans með sverðinu.Þiðranda bar svá nær hǫggit, at hann sá eigi ráðrúm til at skjóta fyrir sik skildinum;Þiðranda bar svá nær höggit, at hann sá eigi ráðrúm til at skjóta fyrir sik skildinum;hann kneppir sik aftr ór söðlinum ok kemr standandi niðr.Enn Ketill stǫðvar ekki hǫggit at heldr.Enn Ketill stöðvar ekki höggit at heldr.Þá riðu menn mjǫk í standsǫðlum smeltum.Þá riðu menn mjök í standsöðlum smeltum.Ketill höggr um endilangan sǫðulinn ok tekr í sundr bógana báða ok hestinn undir söðlinum.Ketill höggr um endilangan söðulinn ok tekr í sundr bógana báða ok hestinn undir söðlinum.Ketill höggr þegar annat sinn til Þiðranda.Hann kemr þá skildi fyrir sik.Ketill klýfr þá skjǫldinn fyrir utan mundriða, svá at sverðit nam í vellinum stað.Ketill klýfr þá skjöldinn fyrir utan mundriða, svá at sverðit nam í vellinum stað.
Konur þær er á bænum váru hlupu út þangat er menn váru á verki.Annarr bær stóð þá í víkinni, sá er at Virkihúsum heitir.Þangat hlupu sumar konur, því at þar váru enn karlar nǫkkurir.Þangat hlupu sumar konur, því at þar váru enn karlar nökkurir.Fóru þeir þangat;þeir urðu alls tuttugu menn.
Þiðrandi mælti við menn sína, at enginn skyldi bera vápn á Ketil — "enn ef nǫkkurr gerir ǫðruvís, enn ek mæli fyrir, þá mun ek bera vápn á hann, þó at hann sé af mínum mǫnnum".Þiðrandi mælti við menn sína, at enginn skyldi bera vápn á Ketil — "enn ef nökkurr gerir öðruvís, enn ek mæli fyrir, þá mun ek bera vápn á hann, þó at hann sé af mínum mönnum".
Eftir þetta biðr Þiðrandi Ketil frænda sinn allra safninga — "hefi ek hér aðrar viðtǫkur enn ek hugða til, ok ef nǫkkut er þat í vorðit várum ferðum, at yðr þykkir málþarfa, þá vil ek bótum upp halda, svá at þér þykki sæmd í.Eftir þetta biðr Þiðrandi Ketil frænda sinn allra safninga — "hefi ek hér aðrar viðtökur enn ek hugða til, ok ef nökkut er þat í vorðit várum ferðum, at yðr þykkir málþarfa, þá vil ek bótum upp halda, svá at þér þykki sæmd í.Nú með því, at þú vilt einskis mín orð meta, þá láttu mik njóta móður minnar enn systur þinnar, ok er meiri ábyrgðarhlutr at halda þessu fram, sem nú hefir þú upp tekit".
Ketill þegir við ávalt, enn Þiðrandi biðr hann vægðar einart.Þiðrandi lætr sem enginn væri annarr, enn Ketill sækir hann í ákafa.
Þiðrandi mælti: "Hví er nú eigi vel, at nú vinni maðr þat er má annat: enn enginn maðr skal bera vápn á Ketil, því at hann mun sefast brátt: enn eigi banna ek, at þér drepit menn hans sem þér meguð".Þá gera þeir svá.Þá horfa þeir suðr eftir túninu.Tekr nú at líða aftanninn mjǫk, ok lægir sólina, enn hross þeira váru hér ok hvar, því at þar hleypr hverr af hestum sínum sem kominn var.Tekr nú at líða aftanninn mjök, ok lægir sólina, enn hross þeira váru hér ok hvar, því at þar hleypr hverr af hestum sínum sem kominn var.Þá berr suðr eftir vellinum, alt til þess er þeir koma at læk þeim er fellr fyrir utan garð þann, sem gengr fyrir neðan hlaðit.Þá stingr Þiðrandi fram blóðreflinum ok hleypr ǫfugr yfir lækinn.Þá stingr Þiðrandi fram blóðreflinum ok hleypr öfugr yfir lækinn.Þá var hǫggvinn af Þiðranda skjǫldrinn allr, svá at enginn spánn var eftir, nema þat er mundriðanum fylgdi.Þá var höggvinn af Þiðranda skjöldrinn allr, svá at enginn spánn var eftir, nema þat er mundriðanum fylgdi.Í þessu höggr Ketill til Þiðranda ok kemr á ǫxlina hægri ok leysir frá herðarblaðit, svá at inn sá í lungun.Í þessu höggr Ketill til Þiðranda ok kemr á öxlina hægri ok leysir frá herðarblaðit, svá at inn sá í lungun.Þiðrandi hljóp þá ofan yfir lækinn, tekr sverðit hinni vinstri hendi ok höggr til Ketils ok í gegnum hann.Ketill fellr þá dauðr til jarðar;enn Þiðrandi gengr þá suðr yfir lækinn ok at þúfu þeiri er nú heitir Þiðrandaþúfa.Hann sezt þar niðr.Þá stóð ekki fleira manna upp enn þeir Kórekssynir, Þorkell ok Gunnsteinn.Allir váru fallnir aðrir menn Þiðranda.Þeir Kórekssynir settust þá niðr hjá honum á sína hǫnd hvárr;Þeir Kórekssynir settust þá niðr hjá honum á sína hönd hvárr;þeir váru þá móðir mjǫk.þeir váru þá móðir mjök.Menn Ketils styrmdu yfir honum ok huldu hræ hans.Eftir þat gengu þeir heim vígmóðir, ok þó margir sárir.
Nú tekr Þiðrandi til orða við Gunnstein: "Hversu þykki þér at fara, hvat mun nú tjá at lasta þat er orðit er, enn farit hefir bér, at hér megi þér sjá nú, hversu einræðit kann at gefast; enn ekki tjár nú at ávíta þik.Enn hvat hefir þú sét til Ásbjarnar félaga þins um aftan?"
Gunnsteinn svarar: "Átt hefi ek annat verkefni enn hyggja at þeim skelmi".
Þiðrandi mælti: "Ekki er mér þat þó, ek hefi ekki svá annrikt átt, at ek hafi eigi augu til sent, hvat hann hefir at hafzt.Þegar í kveld, er Ketill gekk út, ok menn drifu at honum, þá kom Ásbjǫrn út ok hafði hǫnd fyrir auga ok skygndi til hversu færi á milli vár.Þegar í kveld, er Ketill gekk út, ok menn drifu at honum, þá kom Ásbjörn út ok hafði hönd fyrir auga ok skygndi til hversu færi á milli vár.Enn nú hefir hann ekki farit hermannlega, ok þat hygg ek nú, at hann sé hér nú í vellinum fyrir utan lækinn;ætla ek at hann fletti mannnáinn einn".
Gunnsteinn sér nú hvar hann er ok hleypr út yfir lækinn: hann hafði sverð í hendi ok höggr á hrygginn ok tekr hann í sundr í miðju.Eftir þetta gengr hann til sætis síns.