Bókastaðir

Þorvaldr hét maðr, hann bjó í Sandey, Þórbera hét kona hans; hann var auðigr maðr at fjárhlutum, ok þá við aldr, er þetta var.

Gautr rauði kemr til Þorvalds, ok býðsk til at heimta fé hans, þat er lítt var komit á skuldastǫðum, ok var þat kaup þeirra mjǫk á mynd ok með þeim Þórhalli ok Sigurði.

Gautr er með þeim Þorvaldi eigi skemrum enn með Sigurði. Brátt er þat talat, at Gautr fífli konu Þorvalds; dregsk honum mjǫk fé.

Eitthvert sinn kom sá maðr, er Þorvaldr átti fé at, þat var fiskimaðr einn, ok um kveldit var myrkt í stofu, ok sátu menn þar; þá heimti Þorvaldr fé sitt af fiskimanni, en hann svarar seinliga ok heldr illa.

Gautr reikaði á gólfinu, ok nokkurir menn í myrkrinu.

En er minnst varir, mælti Þorvaldr: "legg þú manna armastr saxi fyrir brjóst gǫmlum manni ok saklausum;" Hann hné upp at þilinu, ok var þegar dauðr; ok er Gautr heyrði þetta, hljóp hann þegar at fiskimanninum, ok hǫggr hann þegar banahǫgg, kvað hann eigi skyldu fleiri óhǫpp vinna. Gengr Gautr þar í bú með ekkjunni, ok fær hennar.

Leifr hét maðr, hann var son Þóris Beinissonar; hann var í kaupferð milli Noregs ok Færeyja, ok hafði vel fé; hann var ýmist með Leifi Ǫssurarsyni, þá er hann var í Færeyjum, eða Þuríði meginekkju ok sonum hennar.

Nú er þat eitthvert sinn, er Leifr Þórisson kom skipi sínu við Færeyjar, at Sigurðr Þorláksson býðr honum heim til sín í Straumsey; ok þessu ráða þeir. Leifr Ǫssurarson kom til skips, ok tekr á þann eigi mjǫk, er nafni hans hefir ráðit sik til Sigurðar; kveðr þat ekki sitt ráð, ok kveðr honum mundu heimila vist verit hafa í Suðrey með sér. Leifr kveðr nú svá búit vera verða, ok fór hann til vistar með Sigurði, ok setr Sigurðr hann hit næsta sér, ok er vel til hans, er hann þar um vetrinn í góðu yfirlæti.

Um várit eptir er þat sagt einn dag, at Sigurðr sagðisk fara skyldu, at heimta fé sitt af nábúa sínum, er Bjǫrn hét: "ok vil ek, Leifr," segir hann, "at þú farir með mér ok sér til samnings með okkr, þvíat Bjǫrn er mjǫk skapvani, en ek hefi lengi mist míns fjár fyrir honum."

Leifr kveðsk fara vilja, sem hann vildi; ganga nú tveir samt til Bjarnar, ok heimtir Sigurðr fé sitt, en Bjǫrn svarar illa; þvínæst eru þar upphlaup stór, ok vill Bjǫrn hǫggva til Sigurðar, en Leifr hljóp á milli, ok kom øx Bjarnar í hǫfuð honum, svá at þat varð þegar at vígi. Sigurðr hljóp þá at Birni, ok hjó hann banahǫgg. Þessi tíðindi spyrjask nú. Sigurðr var nú einn hér til frásagnar; ríss þá enn íllt orð á Sigurð.

Þær Þuríðr meginekkja ok Þóra, dóttir hennar, fryja mjǫk Leifi Ǫssurarsyni, at hann vili aldri hefja handa, hverjar skammir sem þeim eru gervar, leggja á hann fæð ok fjandskap, en hann hafði við gott þol ok mikit; þær sǫgðu þol hans af bleyði ok framkvæmdarleysi; eirir þeim mæðgum stórilla lát Leifs Þórissonar, þykkjask víst vita, at Sigurðr mun hann drepit hafa.

Svá er sagt einhverju sinni, at Þuríði húsfreyju dreymdi, at Sigmundr Brestisson, bóndi hennar, kœmi at henni, er verit hafði.

Hann mælti til hennar: "þat er, sem þér sýnisk, at ek em hér kominn, ok er mér þetta lofat af guði sjálfum," segir hann, "en haf eigi harðan hug né illan á Leifi, mági þínum, þvíat honum mun auðit verða, at reka yðvarra skamma."

Eptir þat vaknar Þuríðr, ok segir Þóru, dóttur sinni, drauminn, ok þaðan frá eru þær betr til Leifs enn áðr.

Þat er nú næst þessu at segja, at skip kom af hafi við Færeyjar í Straumsey skamt frá bœ Sigurðar, þat váru norrœnir menn, hét Arnljótr stýrimaðr, þeir váru átján menn á skipi.

Sá maðr bjó við skipalægit, er Skopti hét, hann var í starfi með kaupmǫnnum, ok þjónaði vel til þeirra; virðisk þeim ok vel til hans.

Stýrimaðr kemr at máli við Skopta, ok sagði svá: "þér mun ek segja trúnað minn," segir hann, "at þeir váru synir mínir, Bjarngrímr ok brœðr hans, er þeir Sigurðr Þorláksson drápu, en ek vildi at þú værir í ráðum með mér, at ek gæti náð þeim Sigurði ok hefnt sona minna."

Skopti kveðsk ekki gott eiga at launa Sigurði, ok hét Arnljóti at gera hann þegar varan við, er þeim gæfisk færi á þeim Sigurði.

Nú eitthvert sinn um sumarit fara þeir þrír frændr á skipi, Sigurðr, Þórðr ok Gautr; þeir fara til einnar eyjar, at sœkja slátrfé, þvíat þat er siðr Færeyinga, at hafa nýtt kjǫt ǫllum missarum. Ok er þeir váru farnir, þá gerir Skopti Arnljót varan við; bregða þeir við skjótt kaupmennirnir, ok váru fimtán saman á kaupskipsbátinum, ok komu til þeirrar eyjar, er þeir Sigurðr váru fyrir, ok ganga upp á eyna tólf saman, en þrír gættu skips.

Þeir Sigurðr sá mennina, er uppkomu á eyna, ok tala með sér, hverir vera muni.

Þeir sá, at menn váru í litklæðum ok með vápnum: "má vera," sagði Sigurðr, "at hér sé komnir kaupmennirnir, þeir er hér hafa legit í sumar, ok má vera at annat sé ørendi þeirra, enn at reka kaupstefnu einasaman, ok man við oss ørendi, svá munu vér eiga við at búask; nú skulu vér ganga í móti þeim, ok hafa ráð Sigmundar Brestissonar," segir Sigurðr, "ok hlaupa síðan sérhverr várr, ok finnumsk at skipi váru allir."

Nú gangask þeir í móti. Arnljótr eggjar þegar fǫrunauta sína, ok biðr þá hefna sona sinna; þeir Sigurðr støkkva undan sérhverr þeirra, ok komask allir í fjǫruna til skips sins; þá koma þeir Arnljótr, ok sœkja at þeim. Sigurðr hǫggr til þess, er at honum sótti, ok rekr undan honum fœtr báða fyrir ofan kné, ok hafði sá bana; Þórðr drepr mann annan, en Gautr hinn þriðja; þá hlaupa þeir á skip sitt, ok róa fram með eyjunni, ok finna kaupskipsbátinn, ok þar á þrjá menn. Sigurðr hleypr á bátinn, ok drepr einn þeirra, en rekr tvá á kaf, taka bátinn, ok róa á brott báðum skipum ok heim.

Sigurðr safnar mǫnnum at sér, ok ferr út til eyjarinnar, ganga upp á eyna. Austmenn hlaupa saman, ok ætla at verja sik.

Þórðr lági mælti: "þat er ráð, Sigurðr frændi, at gefa þessum mǫnnum grið, er vér eigum alls kosti við, en vér hǫfum áðr unnit Arnljóti mikinn skaða."

Sigurðr svarar: "þat er vel mælt, en þó vil ek at þeir leggi allt á mitt vald, ef þeir skulu grið hafa."

Þat fór fram, at þeir seldu Sigurði sjálfdœmi, en hann gerir á hendr Arnljóti þrenn manns gjǫld fyrir hvern þeirra; þat fé galt Arnljótr allt, ok var hann suðreyskr maðr, ok hafði hann þat í bœtr fyrir sonu sína, ok fór við þat íbrott af Færeyjum.

Sigurðr varð varr við svik Skopta, ok sagði at hann skal hafa líf sitt, en fara í brott af Færeyjum, ok fór hann til Norregs, ok varð útlagi af Færeyjum.

Nú er at segja frá því, at Sigurðr Þorláksson eggjar Þórð, bróður sinn, at hann skyldi kvænask.

Þórðr spyrr, hvar hann sæi honum konu.

"Eigi man ek hjá þeim kosti sneiða," sagði Sigurðr, "er mér þykkir beztr hér í Færeyjum, þat er Þuríðr meginekkja."

"Ekki ætla ek mér svá hátt," segir Þórðr.

"Eigi mantu fá, ef vit biðjum eigi," segir Sigurðr.

"Ekki man ek þessa leita," segir hann, "ok man eigi nær leggja, at hon vili mér giptask," segir Þórðr, "en þó máttu þessa leita, ef þú vill."

Sigurðr ferr nú annan dag til Skúfeyjar, ok berr þetta mál upp fyrir Þuríði; hon tekr þessu ekki fljótt, en hann flytr málit, ok þar kemr, at hon kveðsk mundu ráðask um við vini sína ok sonu, ok lézk mundu gera honum orð um þat, sem þá var at leika; ferr Sigurðr heim, ok sagði allt líkligt um svǫr hennar.

"Undarliga veit þat við," segir Þórðr, "ok grunar mik, at þessu fylgi eigi alhugi."

Þuríðr hitti Leif, mág sinn, ok Þóru, dóttur sína, ok sagði þeim bónorðit.

Þóra spyrr, hverju hon svarar.

Hon kveðsk hafa mjǫk frávísat, en þó minnr, enn henni var at skapi: "eða hvat þykki þér ráð, dóttir?"

Hon svarar: "eigi muntu frávísa, ef ek ræð, ef yðr er nokkut þat í hug, at róa þess á hefnileit, er oss hefir til skamma gǫrt verit, ok eigi sé ek annat þat teygiagn, er líkara sé til at þeir verði atdregnir enn þetta; þarf ek eigi at leggja orð í munn móður minni, þvíat marga vega má hon þá á þat draga, svá at þeir ráði ekki í þat."

Leifr verðr samþykkr um þetta Þóru, ok kveðsk hug skyldu áleggja, at þeir hefði umsiðir þat, er þeir váru makligir; kváðu á dag með sér, nær þeir skyldu tilkoma, þessa mála at vitja.

Þá mælti Leifr: "langt hefir Þrándr þá framseð, er hann bauð okkr barnfóstr, ok kenni ek þér vǫld um þat, Þóra," segir hann, "ok er þat dauði Sigmundar, sonar okkars, ef hann er þá með Þrándi, er nokkut skersk úr með oss Sigurði."

"Eigi ætla ek," segir Þóra, "at hann skuli þar lengi vera heðanfrá; ok er mál, at vit farim til Austreyjar, ok finnir þú Þránd, fóstra þinn;" Ǫll verða þau á þat sátt.