Bókastaðir

Fara þau Leifr nú ǫll saman, ok eru þau sjau menn á skipi, ok koma við Austrey, ok hǫfðu innannvott um daginn, ok váru þeir Leifr votir mjǫk, en Þóra var þur. Þau ganga upp til bœjar í Gǫtu, ok fagnar Þrándr þeim vel, ok lætr drepa upp elda fyrir þeim Leifi, en Þóru var fylgt til stofu, ok var sveinninn Sigmundr þar hjá henni, son hennar; hann var þá níu vetra gamall, ok hinn skjótligsti at sjá.

Móðir hans spurði, hvat Þrándr hefði kennt honum, en hann kveðsk numit hafa allar saksóknir at sœkja, ok réttarfar sitt ok annarra; lá honum þat greitt fyrir. Þá spyrr hon, hvat fóstri hans hefði kennt honum í helgum frœðum. Sigmundr kveðsk numit hafa pater noster ok kredduna; hon kveðsk heyra vilja, ok hann gerði svá, ok þótti henni hann syngja pater noster til nǫkkurrar hlítar, en kredda Þrándar er á þessa leið:

Ok í þessu kemr Þrándr í stofuna, ok spyrr, hvat þau tali.

Þóra svarar, ok segir, at Sigmundr, son hennar, hafi flutt fyrir henni frœði, þau er hann hafði kennt honum: "ok þykki mér engi mynd á," segir hon, "á kredó."

"Því er svá háttat, sem þú veizt," segir Þrándr, "at Kristr átti tólf lærisveina eða fleiri, ok kunni sína kreddu hverr þeirra; nú hefi ek mína kreddu, en þú þá er þú hefir numit, ok eru margar kreddur, ok er slíkt," segir hann, "eigi á eina lund rétt;" Skilja nú tal sitt.

Um kveldit er þeim allbeint, ok var drukkit allfast, ok var Þrándr hinn kátasti, ok segir Þrándr at þar skal búa um þau í stofunni, ok gera flatsæng á gólfinu.

Leifr segir at svá mátti vel vera.

Þóra segir at hon vildi, at Sigmundr segi henni af ferðum sínum, ok lægi hjá henni um nóttina.

"Þat má eigi," segir Þrándr, "þvíat þá má ek aldri sofa í nátt."

"Þetta verðr þú at veita mér, Þrándr minn," segir hon, ok þat varð, at sveinninn liggr hjá þeim. En Þrándr átti sér eina litla skemmu, ok svaf hann þar jafnan, ok sveinninn hjá honum, ok fátt manna hjá honum; ok gekk Þrándr til skemmu sinnar, ok var þá langt af nótt.

Leifr ætlar at sofa, ok leggsk niðr, ok snýr frá konu sinni; hon rekr hendr í bak honum, ok bað hann eigi sofa; "standit upp," segir hon, "ok farit umhverfis um Austrey í nótt, ok meiðit hvert skip, svá at ekki sé sjófœrt."

Ok svá gera þeir; var Leifi þar kunnigt í hverja vík; meiddu þeir þar hvert fljótanda far, svá at ekki var sjófœrt.

Þeir sofa ekki um náttina, standa upp snemma um morgininn; fara þau Þóra þegar ofan til skips, en Leifr gekk ofan til skemmu, ok biðr Þránd vel lifa, ok hafa þǫkk fyrir góðan fagnað: ok vill Þóra, at Sigmundr fari með henni.

Þrándr hafði lítit sofit um náttina, ok sagði, at ekki mátti svá vera, at Sigmundr fœri í brott.

Leifr gengr skyndiliga til skips, en Þrándr þóttisk nú sjá allt ráð þeirra Leifs, ok biðr húskarla sína taka skútu er hann átti; hlaupa þar á margir menn; þeir gera svá, ok fellr þar inn kolblár sjár, ok verða þeir fegnir, er þeir komask á land; ok er ekki skip fært í eynni, ok verðr Þrándr þar at vera, hvárt er honum þykkir gott eða íllt.

Leifr ferr þar til er hann kemr heim, ok safnar þá mǫnnum at sér; ok er þat þann dag, áðr enn þeir Sigurðr skulu finnask eptir um daginn.

Nú er at segja frá þeim Sigurði Þorlákssyni, at þeir búask heiman um daginn, ok eggjar, at þeir skyldu hvata.

Þórðr segir, at honum er lítit um at fara: "ok ætla ek at þú sér feigr," segir hann, "er þú ákafar á þetta svá mjǫk."

"Gerr þik eigi at undri," segir Sigurðr, "ok ver eigi svá hræddr at øngri mannraun, ok skulu vér at vísu eigi rjúfa þá stefnu, er vér hǫfum sammælzk á."

"Þú munt ráða," segir Þórðr, "en eigi kemr mér á óvart, at eigi komi vér allir heim heilir í kveld."

Þeir fóru tólf saman á einu skipi ok vel vápnaðir; þeir hǫfðu stormviðri um daginn ok strauma hættliga, ok báru vel af, ok komu við Skúfey.

Þá sagði Þórðr, at hann mun eigi lengra fara.

Sigurðr kveðsk fara skyldu upp til bœjar, þó at hann fœri einn;

Þórðr kveðr hann feigan mundu vera.

Sigurðr gengr upp á eyna, hann var í rauðum kyrtli, ok hafði tuglamǫttul blán á herðum sér, hann var girðr sverði, ok hafði hjálm á hǫfði; hann gengr upp á eyna, ok er hann kemr mjǫk upp at húsunum, þá sér hann, at aptr váru hurðir; kirkja stóð í túninu gegnt dyrum, sú er Sigmundr hafði gera látit; ok er Sigurðr kom upp ímilli heimahúsa ok kirkju, þá sér hann at kirkja er opin, ok kona gengr frá kirkjunni í rauðum kyrtli ok hafði blán mǫttul á herðum. Sigurðr kendi at þar var Þuríðr húsfreyja, ok víkr at henni; hon heilsar honum blíðliga, ok gengr at tré einu, er lá í túninu, þar setjask þau á tréð, ok vill hon horfa at kirkjunni, en hann vildi horfa at heimadyrum ok frá kirkjunni, en hon réð, ok horfðu þau at kirkjunni.

Sigurðr spurði, hvat manna væri komit.

Hon kveðr þar mannfátt.

Hann spurði, hvárt Leifr væri þar; hon kveðr hann eigi þar vera.

"Eru synir þínir heima?" segir hann.

"Þat má kalla," segir hon.

"Hvat hafa þeir talat um mál vár síðan?" segir Sigurðr.

"Þat hǫfum vér umtalat," segir hon, "at ǫllum oss konunum lízk bezt á þik, ok mundi lítt seinkat af minni hendi, ef þú værir óklúsaðr."

"Mikill giptuskortr hefir mér þá orðit," segir Sigurðr, "ok má þat ok skjótt skipask, at ek sé laus maðr."

"Þat er, sem verða má," segir hon; ok í því vildi hann sveigja hana at sér, ok tók hǫndum um hana, en hon las at sér tuglamǫttulinn, ok í því var lokit upp hurðunni, ok hljóp út maðr með brugðit sverð, ok var þat Heri Sigmundarson; ok er Sigurðr sér þat, þá smýgr hann niðr or mǫtlinum, ok varð svá laus, en Þuríðr heldr eptir mǫtlinum. Nú koma út fleiri menn, ok hleypr Sigurðr ofan eptir vellinum.

Heri þrífr upp spjót eitt, ok hleypr ofan á vǫllinn eptir honum, ok verðr hann skjótastr; hann skýtr spjótinu til Sigurðar, ok Sigurðr sér, at spjótit stefnir á herðar honum, þá leggsk hann niðr við vellinum, ok flýgr spjótit yfir hann fram, ok nam staðar í vellinum. Sigurðr stendr upp skjótt, ok þrífr spjótit, ok sendir aptr, ok kemr þat á Héra miðjan, ok hafði hann skjótt bana.

Sigurðr hleypr þá ofan í einstigit, en Leifr kemr þar at, er Heri liggr, ok snýr skjótt þaðan frá, ok hleypr þaðan fram á eyna, ok þar fyrir ofan, sem hann kom at, ok segja menn at þar sér fimtán faðma hátt í fjǫru niðr. Leifr kom standandi niðr, hann hleypr til skips þeirra brœðra, ok er Sigurðr þá kominn at skipinu, ok ætlaði at hlaupa út á skipit; en Leifr lagði þá sverði til hans á síðuna, en hann snaraðisk við honum, ok gekk sverðit á hol, at því er Leifr hugði. Sigurðr hljóp þá út á skipit, ok létu frá landi, ok skildi þar með þeim.

Leifr gengr upp á eyna til manna sinna, ok biðr þá skjótt fara til skipa: "ok skulu vér halda eptir þeim."

Þeir spyrja, hvárt hann hefir spurt lát Héra eða fundit Sigurð; hann kveðsk eigi mundu mart frá segja at sinni.

Þeir hlaupa á tvau skip, ok hafði Leifr áttatigi manna, ok varð misfari þeirra eigi alllítill.

Þeir Sigurðr koma at landi í Straumsey, ok hafði Sigurðr stýrt skipinu, ok var fáorðr við þá.

En er hann gengr upp af skipinu, spurði Þórðr, hvárt hann mundi mjǫk sár vera.

Hann kveðsk þat ógǫrla vita.

Sigurðr gengr at naustvegginum, er þar var nær sjónum, ok leggr þar hendr sínar á upp, en þeir ryðia skipit, ok ganga síðan upp til naustsins, ok sjá at Sigurðr stendr þar, ok var þá stirðnaðr ok dauðr.

Þeir fluttu lík hans heim, ok sǫgðu ekki þessi tíðindi; fara þeir til náttverðar; ok er þeir eru at mat, þá koma þeir Leifr at bœnum, ok veita þar atsókn, ok bera eld at; þeir verjask vel, ok eru ellifu menn fyrir, en þrjátigi váru atkomnir. Ok er eldr sótti húsin, þá hleypr Gautr rauði út, ok þolir eigi inni lengr. Steingrímr Sigmundarson sótti at honum, ok tveir menn aðrir, en hann varðisk vel. Gautr hǫggr á kné Steingrími ok af knéskelina, ok var þat mikit sár, svá at hann gekk jafnan haltr síðan, ok drap annan félaga hans.

Þá kemr at Leifr Ǫssurarson, ok eigask þeir við vápnaskipti, ok lýkr svá, at Leifr drepr Gaut.

Þá hleypr út Þórðr lági, ok í mót honum Brandr Sigmundarson ok tveir menn aðrir ok sóttu at Þórði, en svá lauk með þeim, at Þórðr drepr Brand ok fǫrunauta hans báða. Þá kom at Leifr Ǫssurarson, ok leggr sverði því hinu sama í gegnum Þórð, er áðr hafði hann lagt með Sigurð, bróður hans, ok lét Þórðr skjótt líf sitt.

Eptir þessi tíðindi ferr Leifr heim, ok verðr frægr af þessum verkum.

En er Þrándr spurði þessi tíðindi, þá fellu honum þau svá nær, at hann dó af helstríði.

Leifr ræðr nú einn ǫllum Færeyjum, ok var þat um daga Magnúss konungs góða Ólafssonar.

Leifr fór til Noregs á fund Magnúss konungs, ok tekr af honum lén yfir Færeyjum; kemr heim í Færeyjar, býr þar til elli.

Sigmundr, son hans, bjó í Suðrey eptir fǫður sinn Leif, ok þótti mikilmenni.

Þuríðr húsfreyja ok Leifr ǫnduðusk á dǫgum Magnúss konungs, en Þóra var með Sigmundi, syni sínum, ok þótti alla stund hinn mesti kvennskǫrungr.

Son Sigmundar hét Hafgrímr, ok eru frá honum komnir Einar ok Skeggi, synir hans, er verit hǫfðu fyrir skǫmmu sýslumenn í Færeyjum.

Steingrímr halti Sigmundarson bjó í Skúfey, ok þótti góðr bóndi; ok er hér eigi getit, at meiri afdrif hafi orðit Sigmundar Brestissonar eða afkvæmis hans.