Bókastaðir

Um vorit var þat einn tíma, þá er straumar voru sem mestir, ok mönnum þótti úfært á sjá ok milli eyjanna, þá fór Sigmundr heiman or Skúfey við þrjátigi manna á tveim skipum, sagði hann at þá skyldi leggja á tvíhættu, at koma fram konúngs eyrindi, eðr deyja at öðrum kosti. Þeir heldu til Austreyjar, ok gátu tekit eyna, komu þar at áliðinni nótt á úvart, ok slógu hríng um bæinn í Götu, skutu síðan stokki á skemmuhurðina, þar er Þrándr svaf í, ok brutu upp, ok tóku Þránd höndum, ok leiddu út.Þeir hèldu til Austreyjar, ok gátu tekit eyna, komu þar at áliðinni nótt á úvart, ok slógu hríng um bæinn í Götu, skutu síðan stokki á skemmuhurðina, þar er Þrándr svaf í, ok brutu upp, ok tóku Þránd höndum, ok leiddu út.

Þá mælti Sigmundr: nú er enn svá, (Þrándr! at ýmsir eiga;Þá mælti Sigmundr: nú er enn svâ, (Þrándr! at ýmsir eiga; þú kúgaðir mik á hausti, ok gerðir (mér) harða tvo kosti;þú kúgaðir mik á hausti, ok gerðir (mèr) harða tvo kosti; nú vil ek ok gera þér tvo kosti mjök újafna;nú vil ek ok gera þèr tvo kosti mjök újafna; sá er góðr, at þú takir trú rétta, ok látir skírast, en at öðrum kosti skaltu vera drepinn þegar í stað;sá er góðr, at þú takir trú rètta, ok látir skírast, en at öðrum kosti skaltu vera drepinn þegar í stað; ok er þér sá illr, þvíat þú missir þá skjótt auðæfa ok veraldar sælu þessa heims, en tekr í móti eymd ok eilífa helvítis pínu annars heims.ok er þèr sá illr, þvíat þú missir þá skjótt auðæfa ok veraldar sælu þessa heims, en tekr í móti eymd ok eilífa helvítis pínu annars heims.

Þrándr mælti: ekki mun ek bregðast vinum mínum hinum fornum.

Sigmundr fekk þá mann til at vega at Þrándi, ok fekk þeim mikla öxi í hönd;Sigmundr fèkk þá mann til at vega at Þrándi, ok fèkk þeim mikla öxi í hönd; en er hann gekk at Þrándi með reidda öxina, leit Þrándr við honum, ok mælti: högg mik ei svá skjótt ', ek vil mæla áðr nokkut, eðr hvar er Sigmundr, frændi minn?en er hann gekk at Þrándi með reidda öxina, leit Þrándr við honum, ok mælti: högg mik ei svâ skjótt ', ek vil mæla áðr nokkut, eðr hvar er Sigmundr, frændi minn?

Hér er ek, segir hann.Hèr er ek, segir hann.

Einn skaltu ráða okkar í milli, segir Þrándr, ok vil ek taka síð þann, er þú vill.

Þá mælti Þórir: högg þú (hann), maðr!

Sigmundr svarar: eigi skal hann höggva at sinni.

Þórir mælti: þat er þinn bani ok þinna vina, ef Þrándr geingr nú undan.

Sigmundr sagði á þat hætta skyldu.

Var Þrándr þá skírðr af presti ok hans heimamenn.

Sigmundr lét Þránd þá fara með sér, er hann var skírðr.Sigmundr lèt Þránd þá fara með sèr, er hann var skírðr. Fór Sigmundr þá um allar Færeyjar, ok létti eigi fyrr, enn þar var kristit allt fólk.Fór Sigmundr þá um allar Færeyjar, ok lètti eigi fyrr, enn þar var kristit allt fólk. Síðan býr hann skip sitt um sumarit, ok ætlar til Noregs, at færa Ólafi konúngi skatta sína, ok þar með Þránd or Götu.

En er Þrándr verðr þessa varr, at Sigmundr ætlar at flytja hann á konúngs fund, þá baðst hann undan þeirri ferð. Sigmundr lét þat ekki tjá, ok slógu landtjöldum, þegar byr gaf;Sigmundr lèt þat ekki tjá, ok slógu landtjöldum, þegar byr gaf; en er þeir voru eigi lángt í haf komnir, þá hittu þeir bæði í strauma ok storm mikinn, urðu við þat aptrreka til Færeyja, ok brutu skip sitt, ok týndu fé öllu;en er þeir voru eigi lángt í haf komnir, þá hittu þeir bæði í strauma ok storm mikinn, urðu við þat aptrreka til Færeyja, ok brutu skip sitt, ok týndu fè öllu; en mönnum varð borgit flestum. Sigmundr barg Þrándi ok mörgum öðrum.

Þrándr sagði, at þeim mundi eigi takast ferðin slétt, ef þeir léti hann nauðgan fara.Þrándr sagði, at þeim mundi eigi takast ferðin slètt, ef þeir lèti hann nauðgan fara.

Sigmundr kvað hann fara skyldu allt at einu, þó at honum þætti íllt.

Tók Sigmundr þá skip annat ok fé sitt, at færa konúngi fyrir skattinn, þvíat hann skorti eigi lausafé.Tók Sigmundr þá skip annat ok fè sitt, at færa konúngi fyrir skattinn, þvíat hann skorti eigi lausafè. Láta þeir nú í haf í annat sinn, ok komast nú leingra áleiðis enn fyrr, fá þó enn mótviðri stór, ok rekr þá aptr til Færeyja, ok lestu skipit.

Sigmundr sagði, at honum þótti mikit farbann áliggja.

Þrándr kvað svá fara mundu, hversu opt sem þeir leitaði til, ef hann færi nauðigr með þeim.Þrándr kvað svâ fara mundu, hversu opt sem þeir leitaði til, ef hann færi nauðigr með þeim.

Sigmundr lætr Þránd nú lausan með því skilorði, at hann sór trúnaðareið, at hann skal hafa ok halda kristiliga trú, vera tryggr ok trúr Ólafi konúngi ok Sigmundi, tefja eigi né tálma fyrir nokkurum manni þar í eyjum, at við þá haldi trúleika ok hlýðni, fremja ok fullgera þenna boðskap Ólafs konúngs, ok svá hvern annarra, þann er hann býðr til hans at gera í Færeyjum;Sigmundr lætr Þránd nú lausan með því skilorði, at hann sór trúnaðareið, at hann skal hafa ok halda kristiliga trú, vera tryggr ok trúr Ólafi konúngi ok Sigmundi, tefja eigi nè tálma fyrir nokkurum manni þar í eyjum, at við þá haldi trúleika ok hlýðni, fremja ok fullgera þenna boðskap Ólafs konúngs, ok svâ hvern annarra, þann er hann býðr til hans at gera í Færeyjum; ok svá frekliga sór Þrándr, sem Sigmundr kunni vandligast fyrir at skilja.ok svâ frekliga sór Þrándr, sem Sigmundr kunni vandligast fyrir at skilja. Fór Þrándr þá heim í Götu, en (Sigmundr) sat í Skúfey at búi sínu þann vetr, þvíat þá var haustat mjök, er þeir urðu aptrreka í síðara sinni. Lét Sigmundr þá bæta þat skipit, er minnr var brotit;Lèt Sigmundr þá bæta þat skipit, er minnr var brotit; ok var þann vetr kyrt, ok allt tíðindalaust í Færeyjum.

Þá er Sigmundr Brestisson hafði kristnat allar Færeyjar eptir boði Ólafs konúngs Tryggvasonar, hugði hann at flytja (austr) með sér Þránd or Götu, ok varð tysvar aptrreka, sem áðr er ritat, bjó hann síðan ferð sína, ok greiddist vel, kom við Noreg, ok fann Ólaf konúng norðr í Niðarósi, ok færði honum fé þat, er hann greiddi fyrir skatta af Færeyjum, þá er týnzt höfðu hit fyrra sumar, ok svá þann skatt, er þá átti at lúkast.Þá er Sigmundr Brestisson hafði kristnat allar Færeyjar eptir boði Ólafs konúngs Tryggvasonar, hugði hann at flytja (austr) með sèr Þránd or Götu, ok varð tysvar aptrreka, sem áðr er ritat, bjó hann síðan ferð sína, ok greiddist vel, kom við Noreg, ok fann Ólaf konúng norðr í Niðarósi, ok færði honum fè þat, er hann greiddi fyrir skatta af Færeyjum, þá er týnzt höfðu hit fyrra sumar, ok svâ þann skatt, er þá átti at lúkast. Konúngr tók honum vel, ok dvaldist Sigmundr með konúngi leingi um vorit.

Sigmundr sagði konúngi glöggliga allt, sem farit hafði, um skipti þeirra Þrándar ok annarra eyjaskeggja.

Konúngr svarar: þat var illa, at Þrándr kom eigi á minn fund, ok spillir þat mjök bygð yðvarri út þar í eyjunum, at hann verðr eigi í brott flæmdr, þvíat þat er mín ætlan, at þar siti einn hinn versti maðr á öllum Norðrlöndum, er hann er.

Þat var einn dag at Ólafr konúngr talaði við Sigmund um vorit: nú skulu við skemta okkr í dag, ok reyna fimleika okkra, þar er ek mjök vanfær til, herra! segir Sigmundr, en þó skal þetta á yðru valdi, sem annat, þat er ek má ráða. Síðan reyndu þeir sund ok skot ok aðrar íþróttir, ok er þat sögn manna, at Sigmundr hafi næst geingit Ólafi konúngi um margar íþróttir, ok hafi þó allar skort, en þó minna (enn) hvern þeirra manna, er þá voru í Noregi.

Þat er sagt eitt sinn, þá er Ólafr konúngr sat við drykk, ok veitti hirð sinni, ok hafði marga menn í boði sínu, þá var Sigmundr með konúngi í miklum kærleikum, ok sátu tveir menn á milli konúngs ok Sigmundar. Sigmundr lagði hendr sínar fram á borðit. Konúngr leit til, ok sá at Sigmundr hafði digran gullhríng á hendi.

Konúngr mælti: lát sjá hrínginn, Sigmundr!

Hann tók hrínginn af hendi sér, ok fekk honum.Hann tók hrínginn af hendi sèr, ok fèkk honum.

Konúngr mælti: viltu gefa mér hríng þenna?Konúngr mælti: viltu gefa mèr hríng þenna?

Sigmundr svaraði: þat hafða ek ætlat, herra! at lóga eigi hríng þessum.

Ek man fá þér annan í móti, segir konúngr, ok skal sá hvorki minni né úfríðari.Ek man fá þèr annan í móti, segir konúngr, ok skal sá hvorki minni nè úfríðari.

Eigi mun ek þessum lóga, segir Sigmundr; því hét ek Hákoni jarli, þá er hann gaf mér hrínginn með mikilli ölúð, at ek mundi honum eigi lóga, ok þat skal ek ok efna, þvíat góðr þótti mér nautrinn, er jarl var, ok vel gerði hann við mik marga hluti.því hèt ek Hákoni jarli, þá er hann gaf mèr hrínginn með mikilli ölúð, at ek mundi honum eigi lóga, ok þat skal ek ok efna, þvíat góðr þótti mèr nautrinn, er jarl var, ok vel gerði hann við mik marga hluti.

Þá mælti konúngr: lát þér hann ok þikja svá góðan sem þú vill, bæði hríuginn ok svá þann, er þér gaf, en giptufátt verðr þér nú, þvíat þessi hríngr verðr þinn bani, þetta veit ek eigi ógjörr enn þat, hversu þú hefir hann feingit, eðr hvaðan hann er at kominn;Þá mælti konúngr: lát þèr hann ok þikja svâ góðan sem þú vill, bæði hríuginn ok svâ þann, er þèr gaf, en giptufátt verðr þèr nú, þvíat þessi hríngr verðr þinn bani, þetta veit ek eigi ógjörr enn þat, hversu þú hefir hann feingit, eðr hvaðan hann er at kominn; gekk mér þat meir til þessarar beiðni, at ek vildi firra vini mína vandræðum, enn mik fýsti at eiga hríng þenna;gekk mèr þat meir til þessarar beiðni, at ek vildi firra vini mína vandræðum, enn mik fýsti at eiga hríng þenna; var konúngr þá rauðr sem dreyri í andliti, en þetta tal fell niðr, ok var konúngr aldri jafnblíðr sem áðr til Sigmundar;var konúngr þá rauðr sem dreyri í andliti, en þetta tal fèll niðr, ok var konúngr aldri jafnblíðr sem áðr til Sigmundar; dvaldist hann þó með konúngi um hríð, ok fór eptir þat snemma út til Færeyja um sumarit; skildu þeir Ólafr konúngr þá með vináttu, ok sá Sigmundr hann aldri síðan.

Kom Sigmundr þá út til Færeyja, ok settist í bú sitt í Skúfey; en þat kom fram, sem Ólafr konúngr sagði, at sá maðr, er hét Þorgrímr illi, með sonum sínum tveimr, myrði Sigmund til hríngsins Hákonarnauts, þá er Sigmundr var áðr sundmóðr í Suðrey, þar er í Sandvík heitir.en þat kom fram, sem Ólafr konúngr sagði, at sá maðr, er hèt Þorgrímr illi, með sonum sínum tveimr, myrði Sigmund til hríngsins Hákonarnauts, þá er Sigmundr var áðr sundmóðr í Suðrey, þar er í Sandvík heitir.

Sveinn ok Eiríkr jarlar sendu orð út til Færeyja Sigmundi Brestissyni, at hann skyldi koma á þeirra fund. Sigmundr leggr þá ferð eigi undir höfuð (sér), ok ferr til Noregs, ok kemr á fund jarlanna norðr á Hlaðir í Þrándheimi.Sigmundr leggr þá ferð eigi undir höfuð (sèr), ok ferr til Noregs, ok kemr á fund jarlanna norðr á Hlaðir í Þrándheimi. Þeir taka við honum vel ok með mikilli ölúð, minnast nú á forna vináttu sína; gerðist Sigmundr nú hirðmaðr þeirra; skipa þeir honum Færeyjar í lén, ok skilja þeir með hinni mestu blíðu ok vináttu.skipa þeir honum Færeyjar í lèn, ok skilja þeir með hinni mestu blíðu ok vináttu. Ferr Sigmundr út til Færeyja um haustit.

Þrír menn eru nefndir til sögunnar, þeir vóxu upp með Þrándi í Götu; hét einn Sigurðr ok var Þorláksson, (ok) bróðurson Þrándar, hann var mikill maðr ok sterkr, sjáligr maðr, bleikr á hár, ok fell með lokkum;hèt einn Sigurðr ok var Þorláksson, (ok) bróðurson Þrándar, hann var mikill maðr ok sterkr, sjáligr maðr, bleikr á hár, ok fèll með lokkum; hann var hlaðinn íþróttum, ok þat var sagt, at hann hefði næst geingit um allar íþróttir Sigmundi Brestissyni. Þórðr hét bróðir hans, ok var kallaðr lágr, hann var manna þrekligastr ok sterkr at afli.Þórðr hèt bróðir hans, ok var kallaðr lágr, hann var manna þrekligastr ok sterkr at afli. Gautr hinn rauði hét hinn þriði, hann var systurson Þrándar, allir voru þeir miklir menn ok sterkir.Gautr hinn rauði hèt hinn þriði, hann var systurson Þrándar, allir voru þeir miklir menn ok sterkir.

Leifr var þar at fóstri, ok voru þeir jafnaldra.

Þessi voru börn þeirra Sigmundar ok Þuríðar: Þóra var elzt dóttir þeirra, er fædd var á fjallinu; hún var mikil kona ok sköruglig, ekki dávæn, ok hafði snemmendis vizkubragð á sér.hún var mikil kona ok sköruglig, ekki dávæn, ok hafði snemmendis vizkubragð á sèr. Þórálfr hét hinn elzti son þeirra, annar Steingrímr, þriði Brandr, fjórði Heri;Þórálfr hèt hinn elzti son þeirra, annar Steingrímr, þriði Brandr, fjórði Hèri; allir voru þeir efniligir menn.

Nú fór um kristni í Færeyjum sem víðara annarstaðar í ríki jarlanna, at hverr lifði sem vildi, en þeir sjálfir heldu vel sína trú.Nú fór um kristni í Færeyjum sem víðara annarstaðar í ríki jarlanna, at hverr lifði sem vildi, en þeir sjálfir hèldu vel sína trú.

Sigmundr helt vel trú sína, ok allt lið hans, ok lét kirkju gera á bæ sínum.Sigmundr hèlt vel trú sína, ok allt lið hans, ok lèt kirkju gera á bæ sínum.

Þat er sagt frá Þrándi, at hann kastar raunar mjök trú sinni, ok allir hans kumpánar.

Nú stefna þeir þíng Færeyíngar, kemr þar Sigmundr ok Þrándr or Götu ok mikit fjölmenni.

Þrándr mælti til Sigmundar: svá er háttat, Sigmundr frændi! at ek vil beiða þik bóta fyrir hönd Leifs Össurarsonar, at þú bætir honum föður sinn. kvaðst þeim dómi mundu þar um hlýta, er Hákon jarl hafði dæmt í milli þeirra um öll málaferli þeirra.Þrándr mælti til Sigmundar: svâ er háttat, Sigmundr frændi! at ek vil beiða þik bóta fyrir hönd Leifs Össurarsonar, at þú bætir honum föður sinn. kvaðst þeim dómi mundu þar um hlýta, er Hákon jarl hafði dæmt í milli þeirra um öll málaferli þeirra.

Þrándr kvað hitt mundu sýnast, at unna Leifi þeirra föðurbóta, at hinir beztu menn geri með ykkr hér í eyjunum.Þrándr kvað hitt mundu sýnast, at unna Leifi þeirra föðurbóta, at hinir beztu menn geri með ykkr hèr í eyjunum.

Sigmundr kveðr þar ekki þurfa árar um at draga, kveðr þat ekki verða mundu.

Þrándr mælti: þat er sannast, at þú verðr harðr í horn at taka, má ok vera, at þeim frændum mínum, er uppvaxa með (mér), þiki þú lítill jafnaðarmaðr, er þú vill ekki miðla ríki við þá, þar er vér eigum meir enn helmíng við þik, ok er eigi ráðit, at menn uni Þessu leingi.Þrándr mælti: þat er sannast, at þú verðr harðr í horn at taka, má ok vera, at þeim frændum mínum, er uppvaxa með (mèr), þiki þú lítill jafnaðarmaðr, er þú vill ekki miðla ríki við þá, þar er vèr eigum meir enn helmíng við þik, ok er eigi ráðit, at menn uni Þessu leingi. Þú hefir mér margar skammir gert, sagði Þrándr, ok þá mesta, er þú kúgaðir mik til siðaskiptis, er ek uni verst við allar stundir, er ek gekk undir þat;Þú hefir mèr margar skammir gert, sagði Þrándr, ok þá mesta, er þú kúgaðir mik til siðaskiptis, er ek uni verst við allar stundir, er ek gekk undir þat; máttu ok við því umbúast, at menn munu eigi una svá skörðum hlut við þik.

Sigmundr kveðst sofa mundu svefn sinn fyrir hótum hans.

Skildu nú við svá búit.