Bókastaðir

Þat haust, er berserkirnir kómu til Styrs, varð þat til tíðenda, at Vigfúss í Drápuhlíð fór til kolgerðar þangat sem heita Seljabrekkur, ok með honum þrælar hans þrír; einn hét Svartr enn sterki; ok er þeir kómu í skóginn, mælti Vigfúss: "Allmikill harmr er þat, ok svá mun þér þykkja, Svartr! er þú skalt vera ánauðigr maðr, svá sem þú ert sterkr ok drengiligr at sjá."

"Víst þykki mér mikit mein at því," segir hann, "en eigi er mér þat sjálfrátt."

Vigfúss mælti: "Hvat viltu til vinna, at ek gefa þér frelsi?"

Svartr svarar: "Eigi má ek þat með fé kaupa, því at ek á ekki, en þá hluti, er ek má, mun ek enga til spara."

Vigfúss mælti: "Þú skalt fara til Helgafells ok drepa Snorra goða, en eptir þat skaltu sannliga fá frelsi þitt, ok þar með góða kosti, er ek skal veita þér."

"Því mun ek eigi til leiðar koma," segir Svartr.

"Ek skal ráð til setja," segir Vigfúss, "þat er þetta skal framkvæmt verða mannhættulaust."

"Heyra vil ek þat," segir Svartr.

"Þú skalt fara til Helgafells, ok ganga í lopt, þat er þar er yfir útidurum, ok rýma fjalir í gólfinu, svá at þú fáir þar lagt atgeir í gegnum; en þá er Snorri gengr til kamars, þá skaltu leggja atgeirnum í gegnum loptsgólfit í bak Snorra svá fast, at út gangi um kviðinn; hlaup síðan út á ræfrit, ok svá ofan fyrir vegginn, ok lát náttmyrkrit gæta þín."

Ok með þessu ráði fór Svartr til Helgafells, ok rauf ræfrit yfir útidurum ok gekk þar inn í loptit; þat var í þann tíma, er þeir Snorri sátu við málelda. Í þann tíma váru útikamrar á bœjum. En er þeir Snorri gengu frá eldinum, ætluðu þeir til kamarsins, ok gekk Snorri fyrstr, ok bar undan út í dyrrnar, áðr tilræðit Svarts varð; en Már Hallvarðsson gekk næst Snorra, ok lagði Svartr atgeirnum til hans, ok kom lagit á herðarblaðit ok rendi út undir hǫndina, ok skar þar út, ok varð þat eigi mikit sár. Svartr hljóp út, ok ofan fyrir vegginn; honum varð hált á brústeinunum, ok fell hann fall mikit, er hann kom niðr, ok fekk Snorri tekit hann, áðr hann stóð upp; váru þá hafðar af honum sannar sǫgur, ok sagði hann þá allt, hversu farit hafði með þeim Vigfúsi, ok svá þat, at hann er at kolbrennu undir Seljabrekkum. Síðan var bundit sár Más.

Eptir þat fóru þeir Snorri sjau saman út til Drápuhlíðar; sá þeir, þá er þeir koma upp í hlíðina, eldinn, er þeir Vigfúss brendu kolin. Þeir kómu at þeim Vigfúsi óvǫrum, ok drápu Vigfús, en gáfu grið húskǫrlum hans. Síðan fór Snorri heim, en húskarlar Vigfúss sǫgðu þessi tíðendi heim í Drápuhlíð. Vigfúss var heygðr eptir um daginn. Þann sama dag fór Þorgerðr, kona Vigfúss, inn á Bólstað, at segja Arnkatli, frænda sínum, ok bað hann taka við eptirmáli um víg Vigfúss, en Arnkell veik því af sér, ok kvað þat koma til Kjalleklinga, frænda hans, ok vísaði hann þessu máli helzt á Styr; segir hans vera at mæla eptir Vigfús, frænda sinn, með því at hann vildi þó i mǫrgu starfa. Þormóðr Trefilsson kvað víssu þessa um víg Vigfúss:

Eptir þetta fór Þorgerðr út undir Hraun, ok bað Styr mæla eptir Vigfús, frænda sinn.

Hann svarar: "Því hét ek Snorra goða í vár, þá er hann sat hjá málum várum Þorgestlinga, at ek skylda eigi með fjándskap ganga í mót honum um þau mál, er margir væri jafnnær sem ek; nú máttu sœkja Vermund, bróður minn, at þessu máli, eða aðra frændr vára."

Eptir þat fór hon út til Bjarnarhafnar ok beiddi Vermund liðveizlu, ok kallar honum vandazt um — "þvíat Vigfúss trúði þér bezt af ǫllum sínum frændum."

Vermundr svarar: "Skyldr em ek hér nǫkkut gott til at leggja, en eigi nenni ek at ganga í þetta vandræði fyrir aðra frændr vára, en vera skal ek atveitandi, bæði með framkvæmð ok ráðum, slíkt er ek fæ atgǫrt; vil ek fyrst, at þú farir út á Eyri ok finnir Steinþór, frænda Vigfúss; honum er nú mál, at reyna sik í nǫkkurskonar málaferlum."

Þorgerðr svarar: "Mikit geri þér mér fyrir þessu máli, en eigi munda ek mitt erfiði til spara, ef til framkvæmðar yrði."

Síðan fór hon út á Eyri, ok fann Steinþór, ok bað hann geraz formann eptirmælis þessa.

Steinþórr svarar: "Hví beiðir þú mik þessa? Ek em ungr maðr, ok átt eigi hlut at málum manna; en frændr Vigfúss, þeir er honum eru nánari en ek, eru meiri uppivǫzlumenn en ek. Er ok þess engi ván, at ek taka þetta mál fyrir hendr þeim; en eigi mun ek skiljaz við frændr mína, þá er eptir þessu máli eigu at sjá."

Fekk Þorgerðr þar eigi ǫnnur svǫr. Fór hon eptir þat inn yfir fjǫrðu á fund Vermundar ok sagði honum, hvar þá var komit, kvað allt sitt mál fyrir borði verða, nema hann gerðiz skǫrungr fyrir þessu máli.

Vermundr svarar: "Meiri ván er, at reki verði at gǫrr þessum málum þér til hugganar; skal ek þó til leggja enn ráð með þér, ef þú vill þér at fylgja."

Hon svarar: "Flesta hluti mun ek til þess vinna."

"Nú skaltu heim fara," sagði Vermundr, "ok láta upp grafa Vigfús, bónda þinn; tak síðan hǫfuð hans ok fœr Arnkatli, ok seg honum svá, at þetta hǫfuð mundi eigi við aðra meta at mæla eptir hann, ef þess þyrfti við."

Þorgerðr kvaz eigi vita, hvar þessu máli mundi koma, en sjá kvaz hon, at þeir spǫrðu hana eigi til erfiðis ok skaprauna; — "en til mun ek þetta vinna," segir hon, "ef þá yrði þyngri hlutr óvina minna en áðr."

Eptir þat fór hon heim ok hafði þessa meðferð alla, sem henni var kend. Ok er hon kom á Bólstað, segir hon Arnkatli, at frændr Vigfúss vildu, at hann gerðiz fyrirmaðr at eptirmáli um víg Vigfúss, en þeir hétu allir sinni liðsemð. Arnkell kvaz sagt hafa áðr, hversu honum var gefit um þetta mál.

Þá brá Þorgerðr hǫfðinu undan skikkju sinni ok mælti: "Hér er nú þat hǫfuð, er eigi mundi undan teljaz at mæla eptir þik, ef þess þyrfti við."

Arnkatli brá mjǫk við þetta, ok hratt henni frá sér ok mælti: "Far brott," segir hann, "ok seg svá frændum Vigfúss, at þeir skjǫpliz eigi meirr í liðveizlunni móti Snorra goða, en ek mun í fyrirvist málanna; en svá segir mér hugr um, hversu sem þetta mál ferr, at fyrr leggi þeir undir land en ek. En sé ek, at þetta eru ráð Vermundar, er þú ferr nú með, en eigi mun hann þurfa at eggja mik fram, hvar sem vit mágar erum staddir."

Síðan fór Þorgerðr heim. Leið vetrinn; en um várit bjó Arnkell mál um víg Vigfúss á hendr þeim mǫnnum ǫllum, er til vígs hǫfðu farit, nema Snorra goða, en Snorri lét til búa fjǫrráðamál við sik ok áverkamál Más til óhelgi Vigfúsi, ok fjǫlmentu hvárirtveggju til Þórsnessþings, ok veittu allir Kjalleklingar Arnkatli, ok urðu þeir fjǫlmennari; helt Arnkell fram þessum málum með mikilli freku. Ok er málin kómu í dóm, gengu menn at, ok váru málin í gerð lagið með umgangi ok sættarboðum góðgjarnra manna, ok kom svá, at Snorri goði gekk til handlaga fyrir víg Vigfúss, ok váru þá gǫrvar miklar fésektir; en Már skyldi vera utan þrjá vetr; en Snorri galt fé upp; ok lauk svá þinginu, at þar var sæz á ǫll mál.

Nú gerðiz þat næst til tíðenda, sem fyrr er ritat, at berserkir váru með Styr; ok er þeir hǫfðu þar verit um hríð, slóz Halli á tal við Ásdísi, dóttur Styrs; hon var ung kona ok skǫrulig, ofláti mikill ok heldr skapstór. En er Styrr fann tal þeira, þá bað hann Halla eigi gera sér svívirðing eða skapraun í því, at glepja dóttur hans.

Halli svarar: "Þat er þér at segja, Styrr! at þér er engi svívirðing, þó at ek tala við dóttur þína, vil ek þat ok eigi gera til vanvirðu við þik. Er þér þat skjótt af at segja, at ek hefi svá mikinn ástarhug til hennar felt, at ek fæ þat eigi ór hug mér gǫrt. Nú vil ek," segir Halli, "leita eptir staðfastri vináttu við þik, ok biðja, at þú giptir mér Ásdísi, dóttur þína, en þar í mót vil ek leggja mína vináttu ok trúliga fylgð, ok svá mikinn styrk, með krapti Leiknis, bróður míns, at á Íslandi skal eigi fáz jafnmikil frægð í tveggja manna fylgð, sem vit skulum þér veita; skal ok okkur framkvæmð meirr styrkja þinn hǫfðingskap, en þó at þú giptir dóttur þína þeim bónda, er mestr í Breiðafirði, skal þat þar í mót koma, at vit erum eigi fésterkir; en ef þú vill hér engan kost á gera, þá mun þat skilja vára vináttu, munu þá ok hvárir verða at fara með sínu máli, sem líkar, mun þá ok raunlítit tjóa at vanda um tal okkart Ásdísar."

En er hann hafði þetta mælt, þá þagnaði Styrr, ok þótti nǫkkur vandi á svǫrum, ok mælti er stund leið: "Hvárt er þessa leitat með alhuga, eða er þetta orðaframkast ok málaleitan?"

"Svá skaltu svara," segir Halli, "sem þetta sé eigi hégómatal, ok mun hér ǫll vár vinátta undir felaz, hversu þessu máli verðr svarat."

Styrr mælti: "Þá vil ek þetta mál tala við vini mína ok taka ráð af þeim, hversu þessu skal svara."

Halli mælti: "Þetta mál skaltu tala við þá menn, er þér líkar, innan þriggja nátta; vil ek eigi þessi svǫr láta draga fyrir mér lengr, þvíat ek vil eigi vera vánbiðill þessa ráðs." Ok eptir þetta skilðu þeir.

Um morguninn eptir reið Styrr inn til Helgafells. Ok er hann kom þar, bauð Snorri honum þar at vera, en Styrr kvaz tala vilja við hann ok ríða síðan.

Snorri spurði, ef hann hefði nǫkkur vandamál at tala.

"Svá þykki mér," segir Styrr.

Snorri svarar: "Þá skulu vit ganga upp á Helgafell; þau ráð hafa sízt at engu orðit, er þar hafa ráðin verit."

"Þér skuluð slíku ráða," segir Styrr.

Síðan gengu þeir á fjallit upp ok sátu þar á tali allt til kvelds; vissi þat engi maðr, hvat þeir tǫluðu. Síðan reið Styrr heim.

Um morguninn eptir gengu þeir Halli á tal; spyrr Halli Styr, hvern stað eiga skal hans mál.

Styrr svarar: "Þat er mál manna, at þú þykkir heldr félítill, eða hvat skaltu til þessa vinna, með því at þú hefir eigi fé fram at leggja?"

Halli svarar: "Til mun ek vinna, þat er ek má, en eigi tek ek þar fé, er eigi er til."

Styrr svarar: "Sé ek," sagði hann, "at þat mun þér mislíka, ef ek gipti þér eigi dóttur mína. Nú mun ek gera sem fornir menn, at ek mun láta þik vinna til ráðahags þessa þrautir nǫkkurar."

"Hverjar eru þær?" segir Halli.

"Þú skalt ryðja," segir Styrr, "gǫtu yfir hraunit út til Bjarnarhafnar ok leggja hagagarð yfir hraunit milli landa várra ok gera byrgi hér fyrir innan hraunit; en at þessum hlutum fram komnum mun ek gipta þér Ásdísi, dóttur mína."

Halli svarar: "Eigi em ek vanr til vinnu, en þó mun ek undir þetta játtaz, ef ek skal þá auðveldliga komaz at ráðahagnum."

Styrr kvað þá þessu kaupa mundu. Eptir þetta tóku þeir at ryðja gǫtuna, ok er þat et mesta mannvirki. Þeir lǫgðu ok garðinn, sem enn sér merki. Ok eptir þat gerðu þeir byrgit. En meðan þeir váru at þessu verki, lét Styrr gera baðstofu heima undir Hrauni, ok var grafin í jǫrð niðr, ok var gluggr yfir ofninum, svá at utan mátti á gefa, ok var þat hús ákafliga heitt. Ok er lokit var mjǫk hvárntveggja verkinu, var þat enn síðasta dag, er þeir váru at byrginu; þá gekk Ásdís Styrsdóttir hjá þeim, en þat var nær bœnum. Hon hafði tekit sinn bezta búnað; en er þeir Halli mæltu við hana, svarar hon engu. Þá kvað Halli vísu þessa:

Þá kvað Leiknir:

Eptir þetta skilði með þeim. Berserkirnir gengu heim um kveldit ok váru móðir mjǫk, sem háttr er þeira manna, sem eigi eru einhama, at þeir verða máttlausir mjǫk, er af þeim gengr berserksgangrinn. Styrr gekk þá í mót þeim ok þakkaði þeim verk, ok bað þá fara í bað ok hvíla sik eptir þat. Þeir gerðu svá; ok er þeir kómu í baðit, lét Styrr byrgja baðstofuna ok bera grjót á hlemminn, er var yfir forstofunni, en hann lét breiða niðr nautshúð hráblauta hjá uppganginum; síðan lét hann gefa utan á baðit í glugg þann, er yfir var ofninum. Var þá baðit svá heitt, at berserkirnir þolðu eigi í baðinu ok hljópu á hurðirnar; fekk Halli brotit hlemminn ok komz upp ok fell á húðinni; veitti Styrr honum þá banasár. En er Leiknir vildi hlaupa upp ór durunum, lagði Styrr í gegnum hann, ok fell hann inn í baðstofuna ok léz þar. Síðan lét Styrr veita umbúnað líkum þeira; váru þeir fœrðir út í hraunit ok kasaðir í dal þeim, er þar er í hrauninu, er svá er djúpr, at engan hlut sér ór nema himin yfir sik; þat er við sjálfa gǫtuna. Yfir grepti berserkjanna kvað Styrr vísu:

En er Snorri goði spyrr þetta, reið hann út undir Hraun, ok sátu þeir Snorri ok Styrr enn allan daginn á tali. En af tali þeira kom þat upp, at Styrr fastnaði Snorra goða Ásdísi, dóttur sína, ok tókuz þessi ráð um haustit eptir, ok var þat mál manna, at hvárrtveggja þótti vaxa af þessum tengðum; var Snorri goði ráðagerðamaðr meiri ok vitrari, en Styrr atgǫngumeiri; báðir váru þeir frændmargir ok fjǫlmennir innan heraðs.

Þóroddr hét maðr, hann var ættaðr af Meðalfellsstrǫnd, skilgóðr maðr; hann var farmaðr mikill ok átti skip í ferðum. Þóroddr hafði siglt kaupferð vestr til Írlands til Dyflinnar. Í þann tíma hafði Sigurðr jarl Hlǫðvesson í Orkneyjum herjat til Suðreyja ok allt vestr í Mǫn. Hann lagði gjald á Manarbygðina. Ok er þeir hǫfðu sæz, setti jarl eptir menn at bíða skattsins, en hann var mest goldinn í brendu silfri; en jarl sigldi þá undan norðr til Orkneyja. En er þeir váru seglbúnir, er skattsins biðu, tóku þeir útsunnan veðr; ok er þeir hǫfðu siglt um stund, gekk veðr til landsuðrs ok austrs ek gerði storm mikinn, ok bar þá norðr um Írland, ok brutu þar skipit í spán við ey eina óbygða; ok er þeir váru þar at komnir, bar þar at þeim Þórodd Íslending, er hann sigldi ór Dyflinni. Jarlsmenn kǫlluðu á kaupmenn til hjálpar sér. Þóroddr lét skjóta báti ok gekk þar á sjálfr. En er þeir funduz, hétu jarlsmenn á Þórodd til hjálpar sér ok buðu honum fé til, at hann flytti þá heim til Orkneyja, á fund Sigurðar jarls, en Þóroddr þóttiz þat eigi mega, er hann var áðr búinn til Íslandsferðar. En þeir skoruðu á hann fast, því þeim þótti við liggja fé sitt ok frelsi, at þeir væri eigi upp leiddir á Írland eða Suðreyjar, þar sem þeir hǫfðu áðr herjat. Ok svá kom, at hann seldi þeim bátinn frá hafskipinu, ok tók þar við mikinn hlut af skattinum. Heldu þeir síðan bátinum til Orkneyja, en Þóroddr sigldi bátlaust til Íslands ok kom sunnan at landinu; helt hann síðan vestr fyrir ok sigldi inn á Breiðafjǫrð ok kom með heilu í Dǫgurðarnes ok fór um haustit til vistar með Snorra goða til Helgafells. Hann var síðan kallaðr Þóroddr skattkaupandi; þetta var litlu eptir víg Þorbjarnar digra. Þann vetr var at Helgafelli Þuríðr, systir Snorra goða, er Þorbjǫrn digri hafði átt. Þóroddr bað Snorra goða, at hann gipti sér Þuríði, systur sína; en með því, at hann var auðigr at fé, ok Snorri vissi góð skil á honum, ok hann sá, at hon þurfti mjǫk forvistu: við þetta allt saman sýndiz Snorra at gipta honum konuna, ok veitti hann brúðkaup þeira um vetrinn þar at Helgafelli. En um várit eptir tók Þóroddr við búi at Fróðá ok gerðiz hann góðr bóndi ok skilríkr.

En þegar Þuríðr kom til Fróðár, vanði Bjǫrn Ásbrandsson þangat kvámur sínar, ok var þat alþýðumál, at með þeim Þuríði væri fíflingar; tók Þóroddr þá at vanda um kvámur hans, ok hafði eigi at sǫk. Þá bjó Þórir viðleggr at Arnarhváli; váru synir hans þá vaxnir, Ǫrn ok Valr, ok váru enir efniligstu menn; þeir lǫgðu Þóroddi til ámælis, at hann þolði Birni slíka skǫmm, sem hann veitti honum, ok buðuz þeir til fylgðar með Þóroddi, ef hann vildi ráða bœtr á kvámum Bjarnar.

Þat var eitt sinn, at Bjǫrn kom til Fróðár, at hann sat á tali við Þuríði, en Þóroddr var jafnan vanr inni at sitja, þá er Bjǫrn var þar, en nú séz hann hvergi. Þuríðr mælti: "Hugsa þú svá um ferðir þínar, Bjǫrn!" sagði hon, "at ek hygg, Þóroddr ætli nú af at ráða hingatkvámur þínar, ok get ek, at þeir hafi farit á veg fyrir þik, ok mun hann ætla, at þér skylið eigi jafnliða finnaz."

Þá kvað Bjǫrn vísu þessa:

Eptir þat tók Bjǫrn vápn sín ok gekk í brott ok ætlar heim. En er hann kom upp um Digramúla, hljópu upp fyrir honum fimm menn; þar var Þóroddr, húskarlar hans tveir, ok synir Þóris viðleggs; þeir veittu Birni atgǫngu, en hann varðiz vel ok drengiliga; gengu þeir fastast at Þórissynir; þeir veittu honum áverka, en hann varð banamaðr beggja þeirra. Eptir þat leitaði Þóroddr undan með húskarla sína ok var sárr lítt, en þeir ekki. Bjǫrn gekk leið sína, þar til er hann kom heim, ok gekk til stofu; ok bað húsfreyja griðkonu, at vinna honum beina; ok er hon kom í stofu með ljós, þá sá hon, at Bjǫrn var blóðugr mjǫk. Gekk hon þá fram ok sagði Ásbrandi, fǫður hans, at Bjǫrn var blóðugr heim kominn; gekk Ásbrandr í stofu ok spurði hann, hví Bjǫrn var blóðugr — "eða hafi þit Þóroddr fundiz?" Bjǫrn svarar ok segir, at svá var. Ásbrandr spurði, hversu farit hefði viðskipti þeira. Bjǫrn kvað:

Síðan batt Ásbrandr sár hans, ok varð hann græddr at heilu. Þóroddr sótti Snorra goða at eptirmáli um víg Þórissona, ok lét Snorri búa mál til Þórsnessþings, en synir Þorláks á Eyri veittu Breiðvíkingum at málum þessum, ok urðu þær málalyktir, at Ásbrandr gekk til handsala fyrir Bjǫrn, son sinn, ok helt upp fébótum fyrir vígin, en Bjǫrn var sekr gǫrr utan um þrjá vetr, ok fór hann í brott samsumars.

Þat sama sumar fœddi Þuríðr at Fróðá sveinbarn, ok var nefndr Kjartan; óx hann upp heima at Fróðá ok var snemma mikill ok efniligr.

En er Bjǫrn kom um haf, fór hann suðr til Danmarkar ok þaðan suðr til Jómsborgar; þá var Palnatóki fyrir Jómsvíkingum. Bjǫrn gekk þar í lǫg þeira ok var þar kappi kallaðr. Hann var þá í Jómsborg, er Styrbjǫrn enn sterki vann hana; Bjǫrn fór ok til Svíþjóðar, er Jómsvíkingar veittu Styrbirni; hann var ok í orrostunni á Fyrisvǫllum, þá er Styrbjǫrn fell, ok komz þaðan á skóg með ǫðrum Jómsvíkingum; ok meðan Palnatóki lifði, var Bjǫrn með honum ok þótti enn bezti drengr ok enn hraustasti í ǫllum mannraunum.

Nú skal þessu næst segja frá Þórólfi bægifót: hann tók nú at eldaz fast ok gerðiz illr ok œfr við ellina ok mjǫk ójafnaðarfullr; lagðiz ok mjǫk ómjúkt á með þeim Arnkatli feðgum. Þat var einn dag, at Þórólfr reið inn til Úlfarsfells at finna Úlfar bónda; hann var forverksmaðr góðr ok tekinn til þess, at honum hirðiz skjótar hey en ǫðrum mǫnnum; hann var ok svá fésæll, at fé hans dó aldri af megri eða drephríðum. En er þeir Þórólfr funduz, spurði Þórólfr, hvert ráð Úlfarr gæfi honum, hversu hann skyldi haga verksháttum sínum, eða hversu honum segði hugr um sumar, hversu þerrisamt vera mundi.

Úlfarr svarar: "Eigi kann ek þér annat ráð at kenna en sjálfum mér: ek mun láta bera út ljá í dag ok slá undir sem mest má þessa viku alla; þvíat ek hygg, at hon muni verða regnsǫm, en ek get, at eptir þat mun verða gott til þerra enn næsta hálfan mánað."

Fór þetta svá sem hann sagði, þvíat þat fannz opt á, at hann kunni gørr veðr at sjá, en aðrir menn. Síðan fór Þórólfr heim; hann hafði með sér mart verkmanna, lét hann nú ok þegar taka til engiverka. Veðr fór þannig, sem Úlfarr hafði sagt. Þeir Þórólfr ok Úlfarr áttu engi saman upp á hálsinn; þeir slógu fyrst hey mikit hvárirtveggju, síðan þurkuðu þeir ok fœrðu í stórsæti. Þat var einn morgun snemma, at Þórólfr stóð upp; sá hann þá út. Var veðr þykt, ok hugði hann, at glepaz mundi þerririnn; bað hann þræla sína upp standa ok aka saman heyi, ok bað þá at vinna sem mest um daginn — "þvíat mér syniz veðr eigi trúligt."

Þrælarnir klædduz ok fóru til heyverks, en Þórólfr hlóð heyinu ok eggjaði á fast um verkit, at sem mest gengi fram.

Þenna morgun sá Úlfarr út snemma, ok er hann kom inn, spurðu verkmenn at veðri. Hann bað þá sofa í náðum — "veðr er gott," sagði hann, "ok mun skína af í dag; skulu þér slá í tǫðu í dag, en vér munum annan dag hirða hey várt, þat er vér eigum upp á hálsinn."

Fór svá um veðrit sem hann sagði. Ok er á leið kveld, sendi Úlfarr mann upp á hálsinn, at sjá um andvirki sitt, þat er þar stóð. Þórólfr lét aka þrennum eykjum um daginn, ok hǫfðu þeir hirt heyit at nóni, þat er hann átti. Þá bað hann þá aka heyi Úlfars í garð sinn; þeir gerðu, sem hann mælti. En er sendimaðr Úlfars sá þat, hljóp hann ok sagði Úlfari. Úlfarr fór upp á hálsinn ok var óðr mjǫk, ok spyrr, hví Þórólfr rænti sik. Þórólfr kvaz eigi hirða, hvat hann sagði, ok var málóði ok illr viðreignar, ok helt þeim við áhǫld; sá Úlfarr þá engan sinn kost annan en verða á brottu; ferr Úlfarr þá til Arnkels ok segir honum skaða sinn ok bað hann ásjá, léz ella allr mundu fyrir borði verða. Arnkell sagðiz mundu beiða fǫður sinn bóta fyrir heyit, en kvað sér þó þungt hug segja um, at nǫkkut mundi at sǫk hafa. Ok er þeir feðgar funduz, bað Arnkell fǫður sinn bœta Úlfari heytǫkuna, en Þórólfr kvað þræl þann helzti auðgan. Arnkell bað hann gera fyrir sín orð, ok bœta honum heyit. Þórólfr kvez ekki gera þar fyrir, nema versnaði hlutr Úlfars, ok skilðuz þeir við þat. En er Arnkell fann Úlfar, segir hann honum, hversu Þórólfr hefir svarat. Þat fannz á Úlfari, at honum þótti, sem Arnkell hefði lítt fylgt málinu; ok kvað hann ráða slíku við fǫður sinn, ef hann vildi. Arnkell galt Úlfari fyrir heyit slíkt verð, sem honum líkaði; ok er þeir feðgar funduz í annat sinn, heimti Arnkell enn heyverð at fǫður sínum, en Þórólfr lét eigi batna um svǫrin, ok skilðu þeir þá reiðir. Um haustit eptir lét Arnkell reka af fjalli yxn sjau, er Þórólfr, faðir hans, átti, ok lét drepa alla í bú sitt. Þetta líkaði Þórólfi stórilla, ok heimti verð at Arnkatli, en Arnkell kvað þá skyldu koma fyrir heyit Úlfars. Þá líkaði Þórólfi miklu verr en áðr, ok kallaz þetta af Úlfari hlotit hafa, kvað hann sik skyldu fyrir finna.