Bókastaðir

Þat var einn dag ǫndverðan vetr, þann er Snorri gerði fyrst bú at Helgafelli, at Gunnlaugr Þorbjarnarson fór í Mávahlíð ok Oddr Kǫtluson með honum. Þau Geirríðr ok Gunnlaugr tǫluðu þá lǫngum um daginn; ok er mjǫk leið á kveldit, mælti Geirríðr við Gunnlaug: "Þat vilda ek, at þú fœrir eigi heim í kveld, þvíat margir eru marlíðendr, eru ok opt flǫgð í fǫgru skinni, en mér líz nú eigi sem hamingjusamligast á þik."

Gunnlaugr svarar: "Eigi mun mik saka," segir hann, "er vér erum tveir saman."

Hon svarar: "Ekki gagn mun þér at Oddi verða, enda muntu sjálfr gjalda einræðis þíns."

Síðan gengu þeir út Gunnlaugr ok Oddr ok fóru þar til er þeir kómu í Holt. Katla var þá komin í rekkju sína; hon bað Odd bjóða Gunnlaugi þar at vera; hann sagðiz þat gǫrt hafa — "ok vill hann heim fara," segir hann.

"Fari hann þá, sem hann hefir fyrir sér gǫrt," segir hon.

Gunnlaugr kom eigi heim um kveldit, ok var um rœtt, at hans skyldi leita fara, en eigi varð af. Um nóttina, er Þorbjǫrn sá út, fann hann Gunnlaug son sinn fyrir dyrum; lá hann þar ok var vitlauss. Þá var hann borinn inn ok dregin af honum klæði; hann var allr blóðrisa um herðarnar, en hlaupit holdit af beinunum; lá hann allan vetrinn í sárum, ok var margrœtt um hans vanheilsu; flutti þat Oddr Kǫtluson, at Geirríðr mun hafa riðit honum, segir, at þau hefði skilit í stuttleikum um kveldit; ok þat hugðu flestir menn at svá væri.

Þetta vár um stefnudaga reið Þorbjǫrn í Mávahlíð, ok stefndi Geirríði um þat, at hon væri kveldriða, ok hon hefði valdit meini Gunnlaugs. Málit fór til Þórsnessþings ok veitti Snorri goði Þorbirni, mági sínum, en Arnkell goði varði málit fyrir Geirríði systur sína. Tylftarkviðr átti um at skilja, en hvárrgi þeira Snorra né Arnkels þótti bera mega kviðinn fyrir hleyta sakir við sœkjanda ok varnaraðila; var þá Helgi Hofgarðagoði kvaddr tylftarkviðar, faðir Bjarnar, fǫður Gests, fǫður Skáld-Refs. Arnkell goði gekk at dómi, ok vann eið at stallahring at því, at Geirríðr hafði eigi valdit meini Gunnlaugs. Þórarinn vann eið með honum ok tíu menn aðrir, en eptir þat bar Helgi af kviðinn ok ónýttiz málit fyrir þeim Snorra ok Þorbirni ok fengu þeir af þessu óvirðing.

Á þessu þingi deildu þeir Þorgrímr Kjallaksson ok synir hans við Illuga svarta um mund ok heimanfylgju Ingibjargar Ásbjarnardóttur, konu Illuga, er Tinforni hafði átt at varðveita. Um þingit váru stormar miklir, svá at engi maðr mátti koma til þingsins af Meðalfellsstrǫnd; hamlaði þat mjǫk afla Þorgríms, at frændr hans kómu eigi. Illugi hafði hundrað. manna ok einvalalið ok helt hann fram málunum, en Kjalleklingar gengu at dóminum, ok vildu upp hleypa; var þá þrǫng mikil; áttu menn þá hlut í at skilja þá. Kom þá svá, at Tinforni greiddi féit at tǫlum Illuga. Svá kvað Oddr skáld í Illugadrápu:

Eptir þat létti upp storminum, ok kómu Kjalleklingar vestan af strǫndinni; vildi Þorgrímr Kjallaksson þá eigi halda sættina ok veitir þeim Illuga atgǫngu, tókz þar þá bardagi. Snorri goði bað sér þá manna til meðalgǫngu, ok kómu á griðum með þeim. Þar fellu þrír menn af Kjalleklingum, enn fjórir af Illuga. Styrr Þorgrímsson vá þar tvá menn. Svá segir Oddr í Illugadrápu:

Illugi þakkaði Snorra goða sína liðveizlu ok bauð honum fyrir fé, en hann kvez eigi vildu laun fyrir ena fyrstu liðveizlu. Þá bauð Illugi honum heim með sér, ok þat þá Snorri, ok fekk hann þá góðar gjafir; váru þeir Snorri ok Illugi þá vinir um hríð.

Þetta sumar andaðiz Þorgrímr Kjallaksson, en Vermundr enn mjóvi, sonr hans, tók þá við búi í Bjarnarhǫfn; hann var vitr maðr ok stundar heilráðr. Styrr hafði þá ok búit um hríð undir Hrauni inn frá Bjarnarhǫfn; hann var vitr maðr ok harðfengr; hann átti Þorbjǫrgu dóttur Þorsteins hreggnasa; Þorsteinn ok Hallr váru synir þeira. Ásdís hét dóttir þeira, drengilig kona ok heldr skapstór. Styrr var heraðríkr, ok hafði fjǫlmennt mjǫk; hann átti sǫkótt við marga menn, þvíat hann vá mǫrg víg, en bœtti engi.

Þetta sumar kom út skip í Salteyrarósi, ok áttu hálft norrœnir menn, hét Bjǫrn stýrimaðr þeira, hann fór til vistar á Eyri til Steinþórs. Hálft skipit áttu suðreyskir menn ok hét Álfgeirr stýrimaðr þeira; hann fór til vistar í Mávahlíð til Þórarins svarta, ok félagi hans með honum er Nagli hét, mikill maðr ok fóthvatr; hann var skozkr at kyni.

Þórarinn átti víghest góðan á fjalli. Þorbjǫrn digri átti ok stóðhross mǫrg saman, er hann lét standa í fjallhǫgum ok valði hann hross um haustum til slátrs. Þetta haust gerðiz þat til tíðenda, at eigi funduz hross Þorbjarnar, ok var víða leitat, en haustit var heldr veðrhart. Í ǫndverðan vetr sendi Þorbjǫrn Odd Kǫtluson suðr um heiði undir Hraun; þar bjó sá maðr er Spá-Gils hét, hann var framsýnn ok eptirrýningamaðr mikill um stuldi, eða þá hluti aðra, er hann vildi forvitnaz.

Oddr spyrr, hvárt hrossum Þorbjarnar hǫfðu stolit útlendir menn, eða utanheraðsmenn, eða nábúar hans.

Spá-Gils svarar: "Segðu svá Þorbirni sem ek mæli, at ek hygg, at hross hans muni eigi langt gengin ór hǫgum þeira, en vant er á menn at kveða, ok er betra at missa síns, en stór vandræði hljótiz af."

En er Oddr kom til Fróðár, virðu þeir Þorbjǫrn, sem Spá-Gils hefði nǫkkurar sneiðir stungit Máhlíðingum um mál þessi; sagði Oddr ok, at hann hafði svá mælt, at þeir væri líkastir til hrossatǫku, er sjálfir váru févana, ok hǫfðu þó aukit hjónum ór því, sem vandi var til. Í þessum orðum þótti Þorbirni kveðit á Máhlíðinga. Eptir þetta reið Þorbjǫrn heiman við tólfta mann. Hallsteinn, sonr hans, var þar í fǫr, en Ketill kappi, annarr sonr hans, var þá utanlands. Þar var Þórir, sonr Arnar af Arnarhváli, nábúi Þorbjarnar, enn rǫskvasti maðr. Oddr Kǫtluson var í þessi ferð. En er þeir kómu í Holt til Kǫtlu, færði hon Odd, son sinn, í kyrtil móbrúnan, er hon hafði þá nýgǫrt. Síðan fóru þeir í Mávahlíð, ok var Þórarinn ok heimamenn í durum úti, er þeir sá mannferðina; þeir kvǫddu Þorbjǫrn ok spurðu tíðenda.

Síðan mælti Þorbjǫrn: "Þat er várt erendi hingat, Þórarinn!" segir hann, "at vér leitum eptir hrossum þeim, er stolin váru frá mér í haust, viljum vér hér beiða rannsóknar hjá yðr."

Þórarinn svarar: "Er rannsókn þessi nǫkkut með lǫgum upp tekin, eða hafi þér nǫkkura lǫgsjándr til kvadda, at skynja þetta mál, eða vili þér nǫkkur grið selja oss í rannsókn þessi, eða hafi þér nǫkkut víðara farit til rannsóknar?"

Þorbjǫrn svarar: "Ekki ætlum vér, at víðar þurfi þessa rannsókn at fremja."

Þórarinn svarar: "Þá viljum vér þverliga þessar rannsóknar synja, ef þér vilið aflaga eptir leita ok upp hefja."

Þorbjǫrn svarar: "Þá munum vér þat fyrir satt hafa, at þú sér sannr at sǫkinni, er þú vill þik eigi láta undan bera með rannsókninni."

"Gerið þat, sem yðr líkar!" segir Þórarinn.

Eptir þat setti Þorbjǫrn duradóm, ok nefnði sex menn í dóm, síðan sagði Þorbjǫrn fram sǫkina á hendr Þórarni um hrossatǫkuna.

Þá gekk Geirríðr út í dyrnar ok sá, hvat er títt var, ok mælti: "Ofsatt er þat, er mælt er, at meirr hefir þú, Þórarinn! kvenna skap en karla, er þú skalt þola Þorbirni digra hverja skǫmm, ok eigi veit ek, hví ek á slíkan son."

Þá mælti Álfgeirr stýrimaðr: "Veita munu vér þér allt, þat er vér megum, hvat sem þú vill upp taka."

Þórarinn svarar: "Eigi nenni ek nú lengr hér at standa."

Eptir þetta hlaupa þeir Þórarinn út, ok vilja hleypa upp dóminum; þeir váru sjau saman, ok sló þegar í bardaga. Þórarinn vá húskarl Þorbjarnar, en Álfgeirr annan; þar fell ok húskarl Þórarins. Ekki festi vápn á Oddi Kǫtlusyni. Auðr húsfreyja hét á konur at skilja þá, ok kǫstuðu þær klæðum á vápn þeira. Eptir þat gengr Þórarinn inn ok hans menn, en þeir Þorbjǫrn riðu í brott ok sneru áðr málum til Þórsnessþings; þeir riðu upp með váginum ok bundu sár sín undir stakkgarði þeim er Kambgarðr heitir. Í túninu í Mávahlíð fannz hǫnd, þar sem þeir hǫfðu bariz, ok var sýnd Þórarni, hann sá at þetta var konuhǫnd: hann spurði, hvar Auðr var; honum var sagt, at hon lá í sæng sinni. Þá gekk hann til hennar, ok spurði, hvárt hon var sár. Auðr bað hann ekki um þat hirða, en hann varð þó víss, at hon var handhǫggin; kallar hann þá á móður sína, ok bað hana binda sár hennar. Þá gekk Þórarinn út ok þeir félagar, ok runnu eptir þeim Þorbirni; ok er þeir áttu skamt til garðsins, heyrðu þeir mælgi til þeira Þorbjarnar, ok tók Hallsteinn til orða ok mælti: "Af sér rak Þórarinn ragmælit í dag."

"Djarfliga barðiz hann," segir Þorbjǫrn, "en margir verða vaskir í einangrinum, þóat lítt sé vaskir þess í milli."

Oddr svarar: "Þórarinn mun vera enn rǫskvasti maðr, en slys mun þat þykkja, er hann hendi, þá er hann hjó hǫndina af konu sinni."

"Var þat satt?" segir Þorbjǫrn.

"Satt sem dagr," segir Oddr.

Þá hljópu þeir upp ok gerðu at þessu mikla skǫll ok hlátr. Í þessu kómu þeir Þórarinn eptir ok varð Nagli skjótastr. En er hann sá, at þeir ofruðu vápnunum, glúpnaði hann, ok hljóp umfram ok í fjallit upp, ok varð at gjalti. Þórarinn hljóp at Þorbirni ok hjó með sverði í hǫfuðit ok klauf ofan í jaxla. Eptir þat sótti Þórir Arnarson at Þórarni við þriðja mann. Hallsteinn sótti Álfgeir við annan mann. Oddr Kǫtluson sótti félaga Álfgeirs við annan mann. Þrír fǫrunautar Þorbjarnar sóttu tvá menn Þórarins, ok var bardagi þessi sóttr með miklu kappi. Þeira skipti fóru svá, at Þórarinn hjó fót af Þóri, þar er kálfi var digrastr, en drap báða fǫrunauta hans. Hallsteinn fell fyrir Álfgeiri sárr til ólífis; en er Þórarinn varð lauss, rann Oddr Kǫtluson við þriðja mann; hann var eigi sárr, þvíat eigi festi vápn á kyrtli hans. Allir lágu eptir aðrir fǫrunautar þeira; látnir váru ok báðir húskarlar Þórarins. Þeir Þórarinn tóku hesta þeira Þorbjarnar ok ríða þeim heim, ok sá þeir þá, hvar Nagli hljóp et efra um hlíðina; ok er þeir kómu í túnit, sá þeir at Nagli var kominn fram um garðinn ok stefndi inn til Búlandshǫfða, þar fann hann þræla Þórarins tvá, er ráku sauði ór hǫfðanum. Hann segir þeim fundinn ok liðsmun hverr var, kallaðiz hann víst vita, at Þórarinn ok hans menn váru látnir, ok í því sá þeir, at menn riðu heiman eptir vellinum. Þá tóku þeir Þórarinn at hleypa, þvíat þeir vildu hjálpa Nagla, at hann hlypi eigi á sjó eða fyrir bjǫrg; ok er þeir Nagli sjá, at mennirnir riðu æsiliga, hugðu þeir, at Þorbjǫrn mundi þar fara; tóku þeir nú rás af nýju allir inn til hǫfðans, ok runnu þar til, er þeir koma þar, sem nú heitir Þrælaskriða, þar fengu þeir Þórarinn tekit Nagla, þvíat hann var náliga sprunginn af mœði, en þrælarnir hljópu þar fyrir ofan ok fram af hǫfðanum ok týnduz, sem ván var, þvíat hǫfðinn er svá hár, at allt hefir bana þat sem þar ferr ofan. Síðan fóru þeir Þórarinn heim ok var Geirríðr í durum, ok spyrr þá, hve fariz hefir. Þórarinn kvað þá vísu:

Geirríðr svarar: "Segi þér víg Þorbjarnar?"

Þórarinn kvað:

"Tekit hefir þá brýningin," sagði Geirríðr, "ok gangið inn, ok bindið sár yður!" Ok svá var.

Nú er at segja frá Odda Kǫtlusyni; hann fór þar til, er hann kom til Fróðár, ok sagði þar tíðendin; lét Þuríðr húsfreyja safna þá mǫnnum ok fara eptir líkunum, en flytja heim sára menn. Þorbjǫrn var í haug lagðr, en Hallsteinn sonr hans var græddr; Þórir af Arnarhváli var ok græddr ok gekk við tréfót síðan; því var hann kallaðr Þórir viðleggr; hann átti Þorgrímu galdrakinn; þeira synir váru þeir Ǫrn ok Valr, drengiligir menn.

Eina nótt var Þórarinn heima í Mávahlíð; en um morgininn spyrr Auðr Þórarinn, hvert ráð hann ætlar fyrir sér — "vildum vér eigi úthýsa þér," segir hon, "en hrædd em ek, at hér sé fleiri settir duradómarnir í vetr, þvíat ek veit, at Snorri goði mun ætla at mæla eptir Þorbjǫrn mág sinn."

Þá kvað Þórarinn:

Þá mælti Geirríðr: "Þat er nú ráðligast, at leita at slíkum tengðamǫnnum, sem Vermundr er eða Arnkell, bróðir minn."

Þórarinn svarar: "Meiri ván, at hvárttveggja þurfi, áðr lýkr þessum málum, en þar munu vér þó fyrst á treysta, er Vermundr er."

Ok þann sama dag riðu þeir allir, er at vígum hǫfðu verit, inn um fjǫrðu, ok kómu í Bjarnarhǫfn um kveldit ok gengu inn, er menn váru komnir í sæti; Vermundr heilsar þeim ok rýmði þegar ǫndvegit fyrir Þórarni. En er þeir hǫfðu niðr sez, þá spurði Vermundr tíðenda. Þórarinn kvað:

"Hvat er þar frá at segja, mágr?" segir Vermundr. Þórarinn kvað:

Guðný, systir hans, nam staðar á gólfinu ok mælti: "Hefir þú nǫkkut varit þik nú frýjuorðinu þeira út þar?" Þórarinn kvað:

Vermundr mælti: "Brátt þykki mér sem þér hafið við áz." Þórarinn kvað:

Vermundr mælti: "Hvárt vissu þeir nú hvárt þú vart karlmaðr eða kona?"

Þórarinn kvað:

Eptir þat segir Þórarinn tíðendin. Þá spurði Vermundr: "Hví fórtu þá eptir þeim? Þótti þér eigi œrit at orðit et fyrra sinn?"

Þórarinn kvað:

"Várkunn var þat," segir Vermundr, "at þú stœðiz þat eigi, en hversu gáfuz þér þeir enir útlenzku menn?"

Þórarinn kvað:

"Bar Nagli sik eigi allvel," kvað Vermundr. Þórarinn kvað:

Ok er Þórarinn hafði verit um nótt í Bjarnarhǫfn, þá mælti Vermundr: "Eigi mun þér mér þikkja fara mikilmannliga, mágr! um liðveizluna við þik. Ek ber eigi traust á at taka við yðr, svá at eigi gangi fleiri menn í þetta vandræði, ok munu vér ríða inn í dag á Bólstað ok finna Arnkel, frænda þinn, ok vita, hvat hann vill veita oss, þvíat mér sýniz Snorri goði þungr í eptirmálinu."

"Þér skuluð ráða," segir Þórarinn.

Ok er þeir váru á leið komnir. kvað Þórarinn:

Þessu veik hann til Snorra goða. Þeir Vermundr ok Þórarinn riðu inn á Bólstað, ok fagnaði Arnkell þeim vel ok spyrr at tíðendum. Þórarinn kvað:

Arnkell spyrr eptir atburðum um tíðendi, þau er Þórarinn sagði. Ok er hann hafði frásagt, sem var, þá mælti Arnkell: "Reiz hefir þú nú, frændi! svá hógværr maðr sem þú ert."

Þórarinn kvað:

"Verða kann þat," segir Arnkell; "en þat vil ek við þik mæla, Þórarinn frændi! at þú ver með mér þar til, er lýkr málum þessum á nǫkkurn hátt; en þó at ek gerumz nǫkkut gerkólfr í þessu boði, þá vil ek þat við þik mæla, Vermundr! at þú sér eigi við skiliðr mál þessi, þóat ek taka við Þórarni."

"Skylt er þat," segir Vermundr, "at ek veita Þórarni, þat er ek má, eigi at síðr, þóttú sér fyrirmaðr at liðveizlu við hann."

Þá mælti Arnkell: "Þat er mitt ráð, at vér sitim hér í vetr allir saman samtýnis við Snorra goða."

Ok svá gerðu þeir, at Arnkell hafði fjǫlment um vetrinn. Var Vermundr ýmist í Bjarnarhǫfn eða með Arnkatli. Þórarinn helt enum sǫmum skapshǫfnum ok var lǫngum hljóðr. Arnkell var hýbýlaprúðr ok gleðimaðr mikill; þótti honum ok illa, ef aðrir váru eigi jafnglaðir sem hann, ok rœddi opt um við Þórarinn, at hann skyldi vera kátr ok ókvíðinn; léz hafa spurt, at ekkjan at Fróðá bar vel af sér harmana — "ok mun henni hlœgligt þykkja, ef þér berið yðr eigi vel." Þórarinn kvað:

Þá svarar einn heimamaðr Arnkels: "Eigi veiztu fyrr en í vár, er lokit er Þórsnessþingi, hversu einhlítr þú verðr þér í málunum."

Þórarinn kvað:

Geirríðr húsfreyja í Mávahlíð sendi þau orð inn á Bólstað, at hon var þess vís orðin, at Oddr Kǫtluson hafi hǫggit hǫndina af Auði; kallaðiz hafa til þess orð hennar sjálfrar, ok svá kvað hon Odd hafa því hœlz fyrir vinum sínum. Ok er þeir Þórarinn ok Arnkell heyrðu þetta, riðu þeir heiman við tólfta mann út til Mávahlíðar ok váru þar um nótt. En um morgininn riðu þeir út í Holt, ok er sén ferð þeira ór Holti. Þar var eigi karla fyrir fleira en Oddr. Katla sat á palli ok spann garn; hon bað Odd sitja hjá sér — "ok ver heldr kyrr;" Hon bað konur sitja í rúmum sínum — "ok verið hljóðar," kvað hon, "en ek mun hafa orð fyrir þeim."

Ok er þeir Arnkell kómu, gengu þeir inn þegar, ok er þeir kómu í stofu, heilsaði Katla Arnkatli ok spurði at tíðendum. Arnkell kvaz engi segja, ok spyrr, hvar Oddr sé. Katla kvað hann farinn suðr til Breiðavíkr — "ok mundi hann eigi forðaz fund þinn, ef hann væri heima, þvíat vér treystum þér vel um drengskapinn."

"Vera má þat," segir Arnkell, "en rannsaka viljum vér hér."

"Þat skal, sem yðr líkar," segir Katla, ok bað matselju bera ljós fyrir þeim ok lúka upp búri, — "þat eitt er hús læst á bœnum."

Þeir sá, at Katla spann garn of rokki. Nú leita þeir um húsin ok finna eigi Odd, ok fóru brott eptir þat.

Ok er þeir kómu skamt frá garðinum, nam Arnkell staðar ok mælti: "Hvárt mun Katla eigi hafa heðni veift um hǫfuð oss, ok hefir þar verit Oddr, sonr hennar, er oss sýndiz rokkrinn?"

"Eigi er hon ólíklig til," segir Þórarinn, "ok fǫrum aptr. "Þeir gerðu svá. Ok er sáz ór Holti, at þeir hurfu aptr, þá mælti Katla við konur: "Enn skulu þér sitja í rúmum yðrum, en vit Oddr munum fram ganga."

En er þau koma fram um dyrr, gekk hon í ǫndina gegnt útidyrum ok kembir þar Oddi, syni sínum, ok skerr hár hans. Þeir Arnkell hljópu inn í dyrrnar ok sá, hvar Katla var ok lék at hafri sínum ok jafnaði topp hans ok skegg ok greiddi flóka hans. Þeir Arnkell gengu í stofu ok sá hvergi Odd; lá þar rokkr Kǫtlu í bekknum. Þóttuz þeir þá vita, at Oddr mundi eigi þar hafa verit; gengu síðan út ok fóru í brott; en er þeir koma nær því, sem fyrr hurfu þeir aptr, þá mælti Arnkell: "Ætli þér eigi, at Oddr hafi verit í hafrslíkinu?"

"Eigi má vita," segir Þórarinn; "en ef vér hverfum nú aptr, þá skulu vér hafa hendr á Kǫtlu."

"Freista munu vér enn," segir Arnkell, "ok vita hvat í geriz. "Ok snúa enn aptr.

En er sén var ferðin, bað Katla Odd ganga með sér; en er þau koma út, gekk hon til ǫskuhaugs, ok bað Odd leggjaz niðr undir hauginn — "ok ver þar, hvatki sem í geriz."

En er þeir Arnkell kómu á bœinn, hljópu þeir inn, ok til stofu, ok sat Katla á palli ok spann. Hon heilsar þeim ok kvað þá þykkfarit gera. Arnkell kvað þat satt. Fǫrunautar hans tóku rokkinn ok hjoggu í sundr. Þá mælti Katla: "Eigi er nú þat heim at segja í kveld, at þér hafið eigi erendi haft hingat í Holt, er þér hjogguð rokkinn."

Síðan gengu þeir Arnkell ok leituðu Odds úti ok inni, ok sá ekki kvikt, utan túngǫlt einn, er Katla átti, er lá undir haugnum, ok fóru brott eptir þat. Ok er þeir koma miðleiðis til Mávahlíðar, kom Geirríðr í móti þeim, ok verkamaðr hennar með henni, ok spurði, hversu þeim hefði fariz. Þórarinn sagði henni; hon kvað þá hafa varleitat hans Odds — "ok vil ek enn, at þér hverfið aptr, ok mun ek fara með yðr, ok mun eigi mega með laufsegli at sigla þar sem Katla er."

Síðan snúa þeir aptr. Geirríðr hafði blá skikkju yfir sér. Ok er ferð þeira var sén ór Holti, er Kǫtlu sagt, at nú væri fjórtán menn saman, ok einn í litklæðum.

Þá mælti Katla: "Mun Geirríðr trǫllit þar komin? ok mun þá eigi sjónhverfingum einum mega við koma;" Stóð hon þá upp af pallinum ok tók hœgindin undan sér, var þar hlemmr undir ok holr innan pallrinn, lét hon Odd þar í koma ok bjó um sem áðr, ok settiz á ofan ok kvað sér vera heldr kynligt.

En er þeir koma í stofu, þá varð eigi at kveðjum með þeim. Geirríðr varp af sér skikkjunni ok gekk at Kǫtlu ok tók selbelg, er hon hafði haft með sér, ok fœrði hann á hǫfuð Kǫtlu; síðan bundu fǫrunautar þeira at fyrir neðan.

Þá bað Geirríðr brjóta upp pallinn, var Oddr þar fundinn ok síðan bundinn; eptir þat váru þau fœrð inn til Búlandshǫfða, ok var Oddr þar hengðr. Ok er hann spornar gálgann, mælti Arnkell til hans: "Illt hlýtr þú af þinni móður, kann ok vera, at þú eigir illa móður."

Katla mælti: "Vera má víst, at hann eigi eigi góða móður, en eigi hlýtr hann af því illt af mér, at ek vilda þat; en þat væri vili minn, at þér hlytið allir illt af mér; vænti ek ok, at þat mun svá vera. Skal nú ok eigi leyna yðr því, at ek hefi valdit meini Gunnlaugs Þorbjarnarsonar, er þessi vandræði hafa ǫll af hlotiz. En þú, Arnkell!" segir hon, "mátt eigi af þinni móður illt hljóta, er þú átt enga á lífi; en um þat vilda ek, at mín ákvæði stœðiz, at þú hlytir því verra af feðr þínum, en Oddr hefir af mér hlotit, sem þú hefir meira í hættu en hann; vænti ek ok, at þat sé mælt, áðr lýkr, at þú eigir illan fǫður."

Eptir þat bǫrðu þeir Kǫtlu grjóti í hel þar undir hǫfðanum. Síðan fóru þeir í Mávahlíð ok váru þar um nóttina, en riðu heim eptir um daginn. Spurðuz nú þessi tíðendi ǫll jafnsaman, ok var engum harmsaga í. Líðr nú svá vetrinn.