Bókastaðir

Björn var tvo vetur í Suðureyjum áður hann bjó ferð sína til Íslands. Bjǫrn var tvá vetr í Suðureyjum áðr hann bjó ferð sína til Íslands. Með honum var í ferð Hallsteinn Þórólfsson. Með honum var í ferð Hallsteinn Þórólfsson. Þeir tóku land í Breiðafirði og nam Björn land út frá Stafá, milli og Hraunsfjarðar, með ráði Þórólfs. Þeir tóku land í Breiðafirði ok nam Bjǫrn land út frá Stafá, milli ok Hraunsfjarðar, með ráði Þórólfs. Björn bjó í Borgarholti í Bjarnarhöfn. Bjǫrn bjó í Borgarholti í Bjarnarhǫfn. Hann var hið mesta göfugmenni. Hann var it mesta göfugmenni.

Hallsteini Þórólfssyni þótti lítilmannlegt að þiggja land að föður sínum og fór hann vestur yfir Breiðafjörð og nam þar land og bjó á Hallsteinsnesi. Hallsteini Þórólfssyni þótti lítilmannlegt at þiggja land at fǫður sínum ok fór hann vestr yfir Breiðafjǫrð ok nam þar land ok bjó á Hallsteinsnesi.

Nokkurum vetrum síðar kom út Auður djúpúðga og var hinn fyrsta vetur með Birni bróður sínum. Nokkurum vetrum síðar kom út Auðr djúpúðga ok var inn fyrsta vetr með Birni bróður sínum. Síðan nam hún öll Dalalönd í Breiðafirði, í milli Skraumuhlaupsár og Dögurðarár, og bjó í Hvammi. Síðan nam hon ǫll Dalalönd í Breiðafirði, í milli Skraumuhlaupsár ok Dögurðarár, ok bjó í Hvammi. Á þessum tímum byggðist allur Breiðafjörður og þarf hér ekki að segja frá þeirra manna landnámum er eigi koma við þessa sögu. Á þessum tímum byggðist allr Breiðafjǫrður ok þarf hér ekki at segja frá þeira manna landnámum er eigi koma við þessa sǫgu.

Geirröður hét maður er nam land inn frá Þórsá til Langadals og bjó á Eyri. Geirröður hét maðr er nam land inn frá Þórsá til Langadals ok bjó á Eyri. Með honum kom út Úlfar kappi, er hann gaf land umhverfis Úlfarsfell, og Finngeir sonur Þorsteins öndurs. Með honum kom út Úlfar kappi, er hann gaf land umhverfis Úlfarsfell, ok Finngeirr son Þorsteins öndurs. Hann bjó í Álftafirði. Hann bjó í Álftafirði. Hans sonur var Þorfinnur, faðir Þorbrands í Álftafirði. Hans son var Þorfinnr, faðir Þorbrands í Álftafirði.

Vestar hét maður, sonur Þórólfs blöðruskalla. Vestar hét maðr, son Þórólfs blǫðruskalla. Hann kom til Ísland með föður sinn gamlan og nam land fyrir utan Urthvalafjörð og bjó á Öndverðri-Eyri. Hann kom til Íslands með fǫður sinn gamlan ok nam land fyrir útan Urthvalafjörð ok bjó á Öndverðri-Eyri. Hans sonur var Ásgeir er þar bjó síðan. Hans son var Ásgeirr er þar bjó síðan.

Björn hinn austræni andaðist fyrst þessa landnámsmanna og var heygður við Borgarlæk. Bjǫrn inn austrǿni andaðisk fyrst þessa landnámsmanna ok var heygðr við Borgarlæk. Hann átti eftir tvo sonu. Hann átti eftir tvá sonu. Annar var Kjallakur gamli er bjó í Bjarnarhöfn eftir föður sinn. Annarr var Kjallakr gamli er bjó í Bjarnarhǫfn eftir fǫður sinn. Kjallakur átti Ástríði, dóttur Hrólfs hersis, systur Steinólfs hins lága, þau áttu þrjú börn. Kjallakr átti Ástríði, dóttur Hrólfs hersis, systur Steinólfs ins lága, þau áttu þrjú bǫrn. Þorgrímur goði var sonur þeirra og Gerður dóttir er átti Þormóður goði, sonur Odds hins rakka. Þorgrímr goði var son þeira ok Gerðr dóttir er átti Þormóðr goði, son Odds ins rakka. Þriðja var Helga er átti Ásgeir á Eyri. Þriðja var Helga er átti Ásgeirr á Eyri. Frá börnum Kjallaks er komin mikil ætt og eru það kallaðir Kjalleklingar. Frá bǫrnum Kjallaks er komin mikil ǽtt ok eru þat kallaðir Kjalleklingar.

Óttar hét annar sonur Bjarnar, Hann átti Gró Geirleifsdóttur, systur Oddleifs af Barðaströnd. Óttar hét annarr son Bjarnar, Hann átti Gró Geirleifsdóttur, systur Oddleifs af Barðastrǫnd. Þeirra synir voru þeir Helgi, faðir Ósvífurs hins spaka, og Björn, faðir Vigfúss í Drápuhlíð. Þeira synir váru þeir Helgi, faðir Ósvífrs ins spaka, ok Bjǫrn, faðir Vigfúss í Drápuhlíð. Vilgeir hét hinn þriðji sonur Óttars Bjarnarsonar. Vilgeirr hét inn þriði son Óttars Bjarnarsonar.

Þórólfur Mostrarskegg kvongaðist í elli sinni og fékk þeirrar konu er Unnur hét. Þórólfr Mostrarskegg kvongaðist í elli sinni ok fekk þeirrar konu er Unnr hét. Segja sumir að hún væri dóttir Þorsteins rauðs en Ari Þorgilsson hinn fróði telur hana eigi með hans börnum. Segja sumir at hon vǽri dóttir Þorsteins rauðs en Ari Þorgilsson inn fróði telr hana eigi með hans bǫrnum.

Þau Þórólfur og Unnur áttu son er Steinn hét. Þau Þórólfr ok Unnr áttu son er Steinn hét. Þenna svein gaf Þórólfur Þór, vin sínum, og kallaði hann Þorstein og var þessi sveinn allbráðger. Þenna svein gaf Þórólfr Þór, vin sínum, ok kallaði hann Þorstein ok var þessi sveinn allbráðger.

Hallsteinn Þórólfsson fékk Óskar, dóttur Þorsteins rauðs. Hallsteinn Þórólfsson fekk Óskar, dóttur Þorsteins rauðs. Þorsteinn hét sonur þeirra. Þorsteinn hét son þeira. Hann fóstraði Þórólfur og kallaði Þorstein surt en sinn son kallaði hann Þorstein þorskabít. Hann fóstraði Þórólfr ok kallaði Þorstein surt en sinn son kallaði hann Þorstein þorskabít.

Í þenna tíma kom út Geirríður, systir Geirröðar á Eyri, og gaf hann henni bústað í Borgardal fyrir innan Álftafjörð. Í þenna tíma kom út Geirríðr, systir Geirröðar á Eyri, ok gaf hann henni bústað í Borgardal fyrir innan Álftafjörð. Hún lét setja skála sinn á þjóðbraut þvera og skyldu allir menn ríða þar í gegnum. Hon lét setja skála sinn á þjóðbraut þvera ok skuldu allir menn ríða þar í gegnum. Þar stóð jafnan borð og matur á, gefinn hverjum er hafa vildi. Þar stóð jafnan borð ok matr á, gefinn hverjum er hafa vildi. Af slíku þótti hún hið mesta göfugkvendi. Af slíku þótti hon it mesta gǫfugkvendi.

Geirríði hafði átta Björn, sonur Bölverks blindingatrjónu, og hét þeirra sonur Þórólfur. Geirríði hafði átta Bjǫrn, son Bǫlverks blindingatrjónu, ok hét þeira son Þórólfr. Hann var víkingur mikill. Hann var víkingr mikill. Hann kom út nokkuru síðar en móðir hans og var með henni hinn fyrsta vetur. Hann kom út nǫkkuru síðar en móðir hans ok var með henni inn fyrsta vetr.

Þórólfi þótti það lítið búland og skoraði á Úlfar kappa til landa og bauð honum hólmgöngu því að hann var við aldur og barnlaus. Þórólfi þótti þat lítit búland ok skoraði á Úlfar kappa til landa ok bauð honum hólmgöngu því at hann var við aldr ok barnlaus. Úlfar vildi heldur deyja en vera kúgaður af Þórólfi. Úlfar vildi heldr deyja en vera kúgaðr af Þórólfi. Þeir gengu á hólm í Álftafirði og féll Úlfar en Þórólfur varð sár á fæti og gekk jafnan haltur síðan. af þessu var hann kallaður bægifótur. Þeir gengu á hólm í Álftafirði ok fell Úlfar en Þórólfr varð sár á fǿti ok gekk jafnan haltr síðan. af þessu var hann kallaðr bægifótur.

Hann gerði bú í Hvammi í Þórsárdal. Hann gerði bú í Hvammi í Þórsárdal. Hann tók lönd eftir Úlfar og var hinn mesti ójafnaðarmaður. Hann tók lǫnd eftir Úlfar ok var inn mesti ójafnaðarmaðr. Hann seldi lönd leysingjum Þorbrands í Álftafirði, Úlfari Úlfarsfell en Örlygi Örlygsstaði og bjuggu þeir þar lengi síðan. Hann seldi lǫnd leysingjum Þorbrands í Álftafirði, Úlfari Úlfarsfell en Ørlygi Örlygsstaði ok bjuggu þeir þar lengi síðan.

Þórólfur bægifótur átti þrjú börn. Þórólfr bægifótur átti þrjú bǫrn. Arnkell hét sonur hans en Gunnfríður dóttir er átti Þorbeinir á Þorbeinisstöðum inn á Vatnshálsi, inn frá Drápuhlíð. Arnkell hét son hans en Gunnfríðr dóttir er átti Þorbeinir á Þorbeinisstöðum inn á Vatnshálsi, inn frá Drápuhlíð. Þeirra synir voru þeir Sigmundur og Þorgils en hans dóttir var Þorgerður er átti Vigfús í Drápuhlíð. Þeira synir váru þeir Sigmundr ok Þorgils en hans dóttir var Þorgerðr er átti Vigfús í Drápuhlíð. Önnur dóttir Þórólfs bægifóts hét Geirríður er átti Þórólfur, sonur Herjólfs hölkinrassa, og bjuggu þau í Mávahlíð. Ǫnnur dóttir Þórólfs bægifóts hét Geirríðr er átti Þórólfr, son Herjólfs hölkinrassa, ok bjuggu þau í Mávahlíð. Þeirra börn voru þau Þórarinn svarti og Guðný. Þeira bǫrn váru þau Þórarinn svarti ok Guðný.

Þórólfur Mostrarskegg andaðist á Hofsstöðum. Þórólfr Mostrarskegg andaðisk á Hofsstöðum. Þá tók Þorsteinn þorskabítur föðurleifð sína. Þá tók Þorsteinn þorskabítr fǫðurleifð sína. Hann gekk að eiga Þóru, dóttur Ólafs feilans, systur Þórðar gellis er þá bjó í Hvammi. Hann gekk at eiga Þóru, dóttur Óláfs feilans, systur Þórðar gellis er þá bjó í Hvammi. Þórólfur var heygður í Haugsnesi út frá Hofsstöðum. Þórólfr var heygðr í Haugsnesi út frá Hofsstöðum.

Í þenna tíma var svo mikill ofsi Kjalleklinga að þeir þóttust fyrir öðrum mönnum þar í sveit. Í þenna tíma var svá mikill ofsi Kjalleklinga at þeir þóttust fyrir ǫðrum mǫnnum þar í sveit. Voru þeir og svo margir ættmenn Bjarnar að engi frændbálkur var þá jafnmikill í Breiðafirði. Váru þeir ok svá margir ættmenn Bjarnar at engi frændbálkur var þá jafnmikill í Breiðafirði.

Þá bjó Barna-Kjallakur, frændi þeirra, á Meðalfellsströnd þar sem nú heitir á Kjallaksstöðum. Þá bjó Barna-kjallakr, frǽndi þeira, á Meðalfellsstrǫnd þar sem nú heitir á Kjallaksstöðum. Hann átti marga sonu og vel mennta. Hann átti marga sonu ok vel mennta. Þeir veittu allir frændum sínum fyrir sunnan fjörðinn á þingum og mannfundum. Þeir veittu allir frǽndum sínum fyrir sunnan fjǫrðinn á þingum ok mannfundum.

Það var eitt vor á Þórsnessþingi að þeir mágar, Þorgrímur Kjallaksson og Ásgeir á Eyri, gerðu orð á að þeir mundu eigi leggja drag undir ofmetnað Þórsnesinga og það að þeir mundu ganga þar örna sinna sem annars staðar á mannfundum á grasi þótt þeir væru svo stolts að þeir gerðu lönd sín helgari en aðrar jarðir í Breiðafirði. Þat var eitt vor á Þórsnessþingi at þeir mágar, Þorgrímr Kjallaksson ok Ásgeirr á Eyri, gerðu orð á at þeir myndi eigi leggja drag undir ofmetnað Þórsnesinga ok þat at þeir myndi ganga þar ǫrna sinna sem annars staðar á mannfundum á grasi þótt þeir vǽri svá stolts at þeir gerðu lǫnd sín helgari en aðrar jarðir í Breiðafirði. Lýstu þeir þá yfir því að þeir mundu eigi troða skó til að ganga þar í útsker til álfreka. Lýstu þeir þá yfir því at þeir mundu eigi troða skúa til at ganga þar í útsker til álfreka.

En er Þorsteinn þorskabítur varð þessa var vildi hann eigi þola að þeir saurguðu þann völl er Þórólfur faðir hans hafði tignað umfram aðra staði í sinni landeign. En er Þorsteinn þorskabítr varð þessa var vildi hann eigi þola at þeir saurguðu þann vǫll er Þórólfr faðir hans hafði tignat umfram aðra staði í sinni landeign. Heimti hann þá að sér vini sína og ætlaði að verja þeim vígi völlinn ef þeir hygðust að saurga hann. Heimti hann þá at sér vini sína ok ǽtlaði at verja þeim vígi vǫllinn ef þeir hygðust at saurga hann. Að þessu ráði hurfu með honum Þorgeir kengur, sonur Geirröðar á Eyri, og Álftfirðingar, Þorfinnur og Þorbrandur sonur hans, Þórólfur bægifótur og margir aðrir þingmenn Þorsteins og vinir. At þessu ráði hurfu með honum Þorgeirr kengur, son Geirröðar á Eyri, ok Álftfirðingar, Þorfinnr ok Þorbrandr son hans, Þórólfr bægifótur ok margir aðrir þingmenn Þorsteins ok vinir.

En um kveldið er Kjalleklingar voru mettir tóku þeir vopn sín og gengu út í nesið. En um kveldit er Kjalleklingar váru mettir tóku þeir vápn sín ok gengu út í nesit. En er þeir Þorsteinn sáu að þeir sneru af þeim veg er til skersins lá þá hljópu þeir til vopna og runnu eftir þeim með ópi og eggjan. En er þeir Þorsteinn sá at þeir sneru af þeim vegi er til skersins lá þá hljópu þeir til vápna ok renndu eftir þeim með ópi ok eggjan. Og er Kjalleklingar sáu það hljópu þeir saman og vörðu sig. Ok er Kjalleklingar sá þat hljópu þeir saman ok vǫrðu sik. En Þórsnesingar gerðu svo harða atgöngu að Kjalleklingar hrukku af vellinum og í fjöruna. En Þórsnesingar gerðu svá harða atgǫngu at Kjalleklingar hrukku af vellinum ok í fjöruna. Snerust þeir þá við og varð þar hinn harðasti bardagi með þeim. Snerusk þeir þá við ok varð þar inn harðasti bardagi með þeim. Kjalleklingar voru færri og höfðu einvalalið. Kjalleklingar váru færri ok hǫfðu einvalalið.

Nú verða við varir Skógstrendingar, Þorgestur hinn gamli og Áslákur úr Langadal. Nú verða við varir Skógstrendingar, Þorgestr inn gamli ok Áslákr ór Langadal. Þeir hljópu til og gengu í milli, en hvorirtveggju voru hinir óðustu, og fengu eigi skilið þá áður en þeir hétu að veita þeim er þeirra orð vildu heyra til skilnaðarins, og við það urðu þeir skildir og þó með því móti að Kjalleklingar náðu eigi að ganga upp á völlinn og stigu þeir á skip og fóru brott af þinginu. Þeir hljópu til ok gengu í milli, en hvárirtveggju váru inir óðustu, ok fengu eigi skilit þá áðr en þeir hétu at veita þeim er þeira orð vildu heyra til skilnaðarins, ok við þat urðu þeir skildir ok þó með því móti at Kjalleklingar náðu eigi at ganga upp á vǫllinn ok stigu þeir á skip ok fóru brott af þinginu.

Þar féllu menn af hvorumtveggjum og fleiri af Kjalleklingum en fjöldi varð sár. Þar fellu menn af hvárumtveggjum ok fleiri af Kjalleklingum en fjöldi varð sár. Griðum varð engum á komið því að hvorgir vildu þau selja og hétu hvorir öðrum aðförum þegar því mætti við koma. Griðum varð engum á komit því at hvorgir vildu þau selja ok hétu hvorir ǫðrum aðförum þegar því mǽtti við koma. Völlurinn var orðinn alblóðugur þar er þeir börðust og svo þar er Þórsnesingar stóðu meðan barist var. Vǫllrinn var orðinn alblóðugr þar er þeir bǫrðusk ok svá þar er Þórsnesingar stóðu meðan barist var.

Eftir þingið höfðu hvorirtveggju setur fjölmennar og voru þá dylgjur miklar með þeim. Eftir þingit hǫfðu hvárirtveggju setur fjǫlmennar ok váru þá dylgjur miklar með þeim. Vinir þeirra tóku það ráð að senda eftir Þórði gelli er þá var mestur höfðingi í Breiðafirði. Vinir þeira tóku þat ráð at senda eftir Þórði gelli er þá var mestr hǫfðingi í Breiðafirði. Hann var frændi Kjalleklinga en námágur Þorsteins. Hann var frǽndi Kjalleklinga en námágur Þorsteins. Þótti hann líkastur til að sætta þá. Þótti hann líkastr til at sǽtta þá.

En er Þórði kom þessi orðsending fór hann til við marga menn og leitar um sættir. En er Þórði kom þessi orðsending fór hann til við marga menn ok leitar um sǽttir. Fann hann að stórlangt var í millum þeirra þykkju en þó fékk hann komið á griðum með þeim og stefnulagi. Fann hann at stórlangt var í millum þeira þykkju en þó fekk hann komit á griðum með þeim ok stefnulagi.

Þar urðu þær málalyktir að Þórður skyldi gera um með því móti að Kjalleklingar skildu það til að þeir mundu aldrei ganga í Dritsker örna sinn en Þorsteinn skildi það til að Kjalleklingar skyldu eigi saurga völlinn nú heldur en fyrr. Þar urðu þǽr málalyktir at Þórðr skyldi gera um með því móti at Kjalleklingar skilðu þat til at þeir mundu aldrei ganga í Dritsker örna sinna en Þorsteinn skilði þat til at Kjalleklingar skuldu eigi saurga vǫllinn nú heldr en fyrr. Kjalleklingar kölluðu alla þá hafa fallið óhelga, er af Þorsteini höfðu fallið, fyrir það er þeir höfðu fyrr með þann hug að þeim farið að berjast. Kjalleklingar kǫlluðu alla þá hafa fallit óhelga, er af Þorsteini hǫfðu fallit, fyrir þat er þeir hǫfðu fyrr með þann hug at þeim farit at berjast. En Þórsnesingar sögðu Kjalleklinga alla óhelga fyrir lagabrot það er þeir gerðu á helguðu þingi. En Þórsnesingar sǫgðu Kjalleklinga alla óhelga fyrir lagabrot þat er þeir gerðu á helguðu þingi. En þó að vandlega væri undir skilið gerðina þá játaði Þórður að gera og vildi heldur það en þeir skildu ósáttir. En þó at vandlega vǽri undir skilit gerðina þá játti Þórðr at gera ok vildi heldr þat en þeir skilðu ósáttir.

Þórður hafði það upphaf gerðarinnar að hann kallar að sá skal hafa happ er hlotið hefir, kvað þar engi víg bæta skulu þau er orðið höfðu á Þórsnesi eða áverka, en völlinn kallar hann spilltan af heiftarblóði er niður hafði komið og kallar þá jörð nú eigi helgari en aðra og kallar þá því valda er fyrri gerðust til áverka við aðra. Þórðr hafði þat upphaf gerðarinnar at hann kallar at sá skal hafa happ er hlotit hefir, kvað þar engi víg bǿta skulu þau er orðit hǫfðu á Þórsnesi eða áverka, en vǫllinn kallar hann spilltan af heiftarblóði er niðr hafði komit ok kallar þá jǫrð nú eigi helgari en aðra ok kallar þá því valda er fyrr gerðusk til áverka við aðra. Kallaði hann það eitt friðbrot verið hafa, sagði þar og eigi þing skyldu vera síðan. Kallaði hann þat eitt friðbrot verit hafa, sagði þar ok eigi þing skuldu vera síðan. En til þess að þeir væru vel sáttir og vinir þaðan af þá gerði hann það að Þorgrímur Kjallaksson skyldi halda uppi hofinu að helmingi og hafa hálfan hoftoll og svo þingmenn að helmingi, veita og Þorsteini til allra mála þaðan af og styrkja hann til hveriga helgi sem hann vill á leggja þingið þar sem næst verði sett. En til þess at þeir vǽri vel sáttir ok vinir þaðan af þá gerði hann þat at Þorgrímr Kjallaksson skyldi halda uppi hofinu at helmingi ok hafa hálfan hoftoll ok svá þingmenn at helmingi, veita ok Þorsteini til allra mála þaðan af ok styrkja hann til hveriga helgi sem hann vill á leggja þingit þar sem nǽst verði sett. Hér með gifti Þórður gellir Þorgrími Kjallakssyni Þórhildi frændkonu sína, dóttur Þorkels meinakurs, nábúa síns. Hér með gifti Þórðr gellir Þorgrími Kjallakssyni Þórhildi frǽndkonu sína, dóttur Þorkels meinakurs, nábúa síns. Var hann af því kallaður Þorgrímur goði. Var hann af því kallaðr Þorgrímr goði.

Þeir færðu þá þingið inn í nesið þar sem nú er. Þeir fǿrðu þá þingit inn í nesit þar sem nú er. Og þá er Þórður gellir skipaði fjórðungaþing lét hann þar vera fjórðungsþing Vestfirðinga. Ok þá er Þórðr gellir skipaði fjórðungaþing lét hann þar vera fjórðungsþing Vestfirðinga. Skyldu menn þangað til sækja um alla Vestfjörðu. Skuldu menn þangat til sǿkja um alla Vestfjǫrðu. Þar sér enn dómhring þann er menn voru dæmdir í til blóts. Þar sér enn dómhring þann er menn váru dǿmdir í til blóts. Í þeim hring stendur Þórs steinn er þeir menn voru brotnir um er til blóta voru hafðir og sér enn blóðslitinn á steininum. Í þeim hring stendr Þórs steinn er þeir menn váru brotnir um er til blóta váru hafðir ok sér enn blóðslitinn á steininum. Var á því þingi hinn mesti helgistaður en eigi var mönnum þar bannað að ganga örna sinna. Var á því þingi inn mesti helgistaður en eigi var mǫnnum þar bannat at ganga ǫrna sinna.