Bókastaðir

Ketill flatnefur hét einn ágætur hersir í Noregi. Ketill flatnefr hét einn ágǽtr hersir í Noregi. Hann var sonur Bjarnar bunu Grímssonar hersis úr Sogni. Hann var son Bjarnar bunu Grímssonar hersis ór Sogni. Ketill var kvongaður. Ketill var kvongaður. Hann átti Yngveldi, dóttur Ketils veðurs hersis af Raumaríki. Hann átti Yngveldi, dóttur Ketils veðrs hersis af Raumaríki. Björn og Helgi hétu synir þeirra en dætur þeirra voru þær Auður hin djúpúðga, Þórunn hyrna og Jórunn mannvitsbrekka. Bjǫrn ok Helgi hétu synir þeira en dǿtr þeira váru þǽr Auðr in djúpúðga, Þórunn hyrna ok Jórunn mannvitsbrekka.

Björn sonur Ketils var fóstraður austur á Jamtalandi með jarli þeim er Kjallakur hét, vitur maður og ágætur. Bjǫrn son Ketils var fóstraðr austr á Jamtalandi með jarli þeim er Kjallakr hét, vitr maðr ok ágǽtr. Jarlinn átti son er Björn hét en Gjaflaug hét dóttir hans. Jarlinn átti son er Bjǫrn hét en Gjaflaug hét dóttir hans.

Þetta var í þann tíma er Haraldur konungur hinn hárfagri gekk til ríkis í Noregi. Þetta var í þann tíma er Haraldr konungr inn hárfagri gekk til ríkis í Noregi. Fyrir þeim ófriði flýðu margir göfgir menn óðul sín af Noregi, sumir austur um Kjölu, sumir um haf vestur. Fyrir þeim ófriði flýðu margir gǫfgir menn óðul sín af Noregi, sumir austr um Kjǫlu, sumir um haf vestr. Þeir voru sumir er héldu sig á vetrum í Suðureyjum eða Orkneyjum en um sumrum herjuðu þeir í Noreg og gerðu mikinn skaða í ríki Haralds konungs. Þeir váru sumir er heldu sik á vetrum í Suðureyjum eða Orkneyjum en um sumrum herjuðu þeir í Noreg ok gerðu mikinn skaða í ríki Haralds konungs. Bændur kærðu þetta fyrir konungi og báðu hann frelsa sig af þessum ófriði. Bǿndr kǽrðu þetta fyrir konungi ok báðu hann frelsa sik af þessum ófriði.

Þá gerði Haraldur konungur það ráð að hann lét búa her vestur um haf og kvað Ketil flatnef skyldu höfðingja vera yfir þeim her. Þá gerði Haraldr konungr þat ráð at hann lét búa her vestr um haf ok kvað Ketil flatnef skyldu hǫfðingja vera yfir þeim her. Ketill taldist undan en konungur kvað hann fara skyldu. Ketill talðisk undan en konungr kvað hann fara skyldu. Og er Ketill sá að konungur vill ráða réðst hann til ferðarinnar og hafði með sér konu sína og börn, þau sem þar voru. Ok er Ketill sá at konungr vill ráða rézk hann til ferðarinnar ok hafði með sér konu sína ok bǫrn, þau sem þar váru.

En er Ketill kom vestur um haf átti hann þar nokkurar orustur og hafði jafnan sigur. En er Ketill kom vestr um haf átti hann þar nokkurar orrustur ok hafði jafnan sigr. Hann lagði undir sig Suðureyjar og gerðist höfðingi yfir. Hann lagði undir sik Suðureyjar ok gerðisk hǫfðingi yfir. Sættist hann þá við hina stærstu höfðingja fyrir vestan haf og batt við þá tengdir en sendi austur aftur herinn. Sǽttisk hann þá við ina stǿrstu hǫfðingja fyrir vestan haf ok batt við þá tengdir en sendi austr aftr herinn.

Og er þeir komu á fund Haralds konungs sögðu þeir að Ketill flatnefur var höfðingi í Suðureyjum en eigi sögðust þeir vita að hann drægi Haraldi konungi ríki fyrir vestan haf. Ok er þeir kómu á fund Haralds konungs sǫgðu þeir at Ketill flatnefr var hǫfðingi í Suðureyjum en eigi sǫgðusk þeir vita at hann drǿgi Haraldi konungi ríki fyrir vestan haf. En er konungur spyr þetta þá tekur hann undir sig eignir þær er Ketill átti í Noregi. En er konungr spyrr þetta þá tekr hann undir sik eignir þǽr er Ketill átti í Noregi.

Ketill flatnefur gifti Auði dóttur sína Ólafi hvíta er þá var mestur herkonungur fyrir vestan haf. Ketill flatnefr gifti Auði dóttur sína Óláfi hvíta er þá var mestr herkonungur fyrir vestan haf. Hann var sonur Ingjalds Helgasonar en móðir Ingjalds var Þóra, dóttir Sigurðar orms í auga, Ragnarssonar loðbrókar. Hann var son Ingjalds Helgasonar en móðir Ingjalds var Þóra, dóttir Sigurðar orms í auga, Ragnarssonar loðbrókar.

Þórunni hyrnu gifti hann Helga hinum margra, syni Eyvindar austmanns og Raförtu dóttur Kjarvals Írakonungs. Þórunni hyrnu gifti hann Helga inum magra, syni Eyvindar austmanns ok Rafǫrtu dóttur Kjarvals Írakonungs.

Björn, sonur Ketils flatnefs, var á Jamtalandi þar til er Kjallakur jarl andaðist. Bjǫrn, son Ketils flatnefs, var á Jamtalandi þar til er Kjallakr jarl andaðisk. Hann fékk Gjaflaugar, dóttur jarls, og fór síðan austan um Kjöl, fyrst til Þrándheims og síðan suður um land og tók undir sig eignir þær er faðir hans hafði átt, rak í braut ármenn þá er Haraldur konungur hafði yfir sett. Hann fekk Gjaflaugar, dóttur jarls, ok fór síðan austan um Kjǫl, fyrst til Þrándheims ok síðan suðr um land ok tók undir sik eignir þǽr er faðir hans hafði átt, rak í braut ármenn þá er Haraldr konungr hafði yfir sett.

Haraldur konungur var þá í Víkinni er hann spurði þetta og fór þá hið efra norður til Þrándheims. Haraldr konungr var þá í Víkinni er hann spurði þetta ok fór þá it efra norðr til Þrándheims. Og er hann kom í Þrándheim stefndi hann átta fylkja þing og á því þingi gerði hann Björn Ketilsson útlaga af Noregi, gerði hann dræpan og tiltækjan hvar sem hann væri fundinn. Ok er hann kom í Þrándheim stefndi hann átta fylkja þing ok á því þingi gerði hann Bjǫrn Ketilsson útlaga af Noregi, gerði hann drǽpan ok tiltǿkjan hvar sem hann vǽri fundinn.

Eftir þetta sendi hann Hauk hábrók og aðra kappa sína að drepa hann ef þeir fyndu hann. Eftir þetta sendi hann Hauk hábrók ok aðra kappa sína at drepa hann ef þeir fyndi hann. En er þeir komu suður um Staði urðu vinir Bjarnar við varir ferð þeirra og gerðu honum njósn. En er þeir kómu suðr um Staði urðu vinir Bjarnar við varir ferð þeira ok gerðu honum njósn.

Björn hljóp þá á skútu eina er hann átti með skuldalið sitt og lausafé og fór undan suður með landi því að þá var vetrarmegn og treystist hann eigi á haf að halda. Bjǫrn hljóp þá á skútu eina er hann átti með skuldalið sitt ok lausafé ok fór undan suðr með landi því at þá var vetrarmegn ok treystisk hann eigi á haf at halda. Björn fór þar til er hann kom í ey þá er Mostur heitir og liggur fyrir Sunnhörðalandi og þar tók við honum sá maður er Hrólfur hét Örnólfssonur fiskreka. Bjǫrn fór þar til er hann kom í ey þá er Mostur heitir ok liggr fyrir Sunnhörðalandi ok þar tók við honum sá maðr er Hrólfr hét Örnólfssonur fiskreka. Þar var Björn um veturinn á laun. Þar var Bjǫrn um vetrinn á launum.

Konungsmenn hurfu aftur þá er þeir höfðu skipað eignir Bjarnar og setta menn yfir. Konungsmenn hurfu aftr þá er þeir hǫfðu skipat eignir Bjarnar ok setta menn yfir.

Hrólfur var höfðingi mikill og hinn mesti rausnarmaður. Hrólfr var hǫfðingi mikill ok inn mesti rausnarmaðr. Hann varðveitti þar í eyjunni Þórshof og var mikill vinur Þórs og af því var hann Þórólfur kallaður. Hann varðveitti þar í eyjunni Þórshof ok var mikill vinr Þórs ok af því var hann Þórólfr kallaðr. Hann var mikill maður og sterkur, fríður sýnum og hafði skegg mikið. Hann var mikill maðr ok sterkr, fríðr sýnum ok hafði skegg mikit. Því var hann kallaður Mostrarskegg. Því var hann kallaðr Mostrarskegg. Hann var göfgastur maður í eyjunni. Hann var gǫfgastr maðr í eyjunni.

Um vorið fékk Þórólfur Birni langskip gott og skipað góðum drengjum og fékk Hallstein son sinn til fylgdar við hann og héldu þeir vestur um haf á vit frænda Bjarnar. Um várit fekk Þórólfr Birni langskip gott ok skipat góðum drengjum ok fekk Hallsteinn son sinn til fylgdar við hann ok heldu þeir vestr um haf á vit frǽnda Bjarnar.

En er Haraldur konungur spurði að Þórólfur Mostrarskegg hafði haldið Björn Ketilsson, útlaga hans, þá gerði hann menn til hans og boðaði honum af löndum og bað hann fara útlægan sem Björn vin hans nema hann komi á konungs fund og leggi allt sitt mál á hans vald. En er Haraldr konungr spurði at Þórólfr Mostrarskegg hafði haldit Bjǫrn Ketilsson, útlaga hans, þá gerði hann menn til hans ok boðaði honum af lǫndum ok bað hann fara útlǽgan sem Bjǫrn vin hans nema hann komi á konungs fund ok leggi allt sitt mál á hans vald.

Það var tíu vetrum síðar en Ingólfur Arnarson hafði farið að byggja Ísland og var sú ferð allfræg orðin því að þeir menn er komu af Íslandi sögðu þar góða landakosti. Þat var tíu vetrum síðar en Ingólfr Arnarson hafði farit at byggja Ísland ok var sú ferð allfrǽg orðin því at þeir menn er kómu af Íslandi sǫgðu þar góða landakosti.

Þórólfur Mostrarskegg fékk að blóti miklu og gekk til fréttar við Þór, ástvin sinn, hvort hann skyldi sættast við konung eða fara af landi brott og leita sér annarra forlaga en fréttin vísaði Þórólfi til Íslands. Þórólfr Mostrarskegg fekk at blóti miklu ok gekk til fréttar við Þór, ástvin sinn, hvárt hann skyldi sǽttast við konung eða fara af landi brott ok leita sér annarra forlaga en fréttin vísaði Þórólfi til Íslands.

Og eftir það fékk hann sér mikið hafskip og bjó það til Íslandsferðar og hafði með sér skuldalið sitt og búferli. Ok eftir þat fekk hann sér mikit hafskip ok bjó þat til Íslandsferðar ok hafði með sér skuldalið sitt ok búferli. Margir vinir hans réðust til ferðar með honum. Margir vinir hans réðusk til ferðar með honum. Hann tók ofan hofið og hafði með sér flesta viðu þá er þar höfðu í verið og svo moldina undan stallanum þar er Þór hafði á setið. Hann tók ofan hofit ok hafði með sér flesta viðu þá er þar hǫfðu í verit ok svá moldina undan stallanum þar er Þór hafði á setit.

Síðan sigldi Þórólfur í haf og byrjaði honum vel og fann landið og sigldi fyrir sunnan, vestur um Reykjanes. Síðan sigldi Þórólfr í haf ok byrjaði honum vel ok fann landit ok sigldi fyrir sunnan, vestr um Reykjanes. Þá féll byrinn og sáu þeir að skar í landið inn fjörðu stóra. Þá fell byrinn ok sá þeir at skar í landit inn fjǫrðu stóra.

Þórólfur kastaði þá fyrir borð öndvegissúlum sínum, þeim er staðið höfðu í hofinu. Þórólfr kastaði þá fyrir borð ǫndvegissúlum sínum, þeim er staðit hǫfðu í hofinu. Þar var Þór skorinn á annarri. Þar var Þór skorinn á annarri. Hann mælti svo fyrir að hann skyldi þar byggja á Íslandi sem Þór léti þær á land koma. Hann mǽlti svá fyrir at hann skyldi þar byggja á Íslandi sem Þór léti þǽr á land koma. En þegar þær hóf frá skipinu sveif þeim til hins vestra fjarðarins og þótti þeim fara eigi vonum seinna. En þegar þǽr hóf frá skipinu sveif þeim til ins vestra fjarðarins ok þótti þeim fara eigi vonum seinna.

Eftir það kom hafgola. Eftir þat kom hafgola. Sigldu þeir þá vestur fyrir Snæfellsnes og inn á fjörðinn. Sigldu þeir þá vestr fyrir Snǽfellsnes ok inn á fjǫrðinn. Þeir sjá að fjörðurinn er ákaflega breiður og langur og mjög stórfjöllótt hvorumtveggja megin. Þeir sjá at fjǫrðrinn er ákaflega breiðr ok langr ok mjǫk stórfjöllótt hvorumtveggja megin. Þórólfur gaf nafn firðinum og kallaði Breiðafjörð. Þórólfr gaf nafn firðinum ok kallaði Breiðafjǫrð.

Hann tók land fyrir sunnan fjörðinn, nær miðjum, og lagði skipið á vog þann er þeir kölluðu Hofsvog síðan. Hann tók land fyrir sunnan fjǫrðinn, nǽr miðjum, ok lagði skipit á vog þann er þeir kǫlluðu Hofsvog síðan. Eftir það könnuðu þeir landið og fundu á nesi framanverðu er var fyrir norðan voginn að Þór var á land kominn með súlurnar. Eftir þat kǫnnuðu þeir landit ok fundu á nesi framanverðu er var fyrir norðan voginn at Þór var á land kominn með súlurnar. Það var síðan kallað Þórsnes. Þat var síðan kallat Þórsnes.

Eftir það fór Þórólfur eldi um landnám sitt, utan frá Stafá og inn til þeirrar ár er hann kallaði Þórsá, og byggði þar skipverjum sínum. Eftir þat fór Þórólfr eldi um landnám sitt, útan frá Stafá ok inn til þeirrar ár er hann kallaði Þórsá, ok byggði þar skipverjum sínum.

Hann setti bæ mikinn við Hofsvog er hann kallaði á Hofsstöðum. Hann setti bǿ mikinn við Hofsvog er hann kallaði á Hofsstöðum. Þar lét hann reisa hof og var það mikið hús. Þar lét hann reisa hof ok var þat mikit hús. Voru dyr á hliðvegginum og nær öðrum endanum. Váru dyr á hliðvegginum ok nǽr ǫðrum endanum. Þar fyrir innan stóðu öndvegissúlurnar og voru þar í naglar. Þar fyrir innan stóðu ǫndvegissúlurnar ok váru þar í naglar. Þeir hétu reginnaglar. Þeir hétu reginnaglar. Þar var allt friðarstaður fyrir innan. Þar var allt friðarstaður fyrir innan. Innar af hofinu var hús í þá líking sem nú er sönghús í kirkjum og stóð þar stalli á miðju gólfinu sem altari og lá þar á hringur einn mótlaus, tvítugeyringur, og skyldi þar að sverja eiða alla. Innar af hofinu var hús í þá líking sem nú er sönghús í kirkjum ok stóð þar stalli á miðju gólfinu sem altari ok lá þar á hringr einn mótlaus, tvítugeyringur, ok skyldi þar at sverja eiða alla. Þann hring skyldi hofgoði hafa á hendi sér til allra mannfunda. Þann hring skyldi hofgoði hafa á hendi sér til allra mannfunda. Á stallanum skyldi og standa hlautbolli og þar í hlautteinn sem stökkull væri og skyldi þar stökkva með úr bollanum blóði því er hlaut var kallað. Á stallanum skyldi ok standa hlautbolli ok þar í hlautteinn sem stökkull vǽri ok skyldi þar støkkva með ór bollanum blóði því er hlaut var kallat. Það var þess konar blóð er sæfð voru þau kvikindi er goðunum var fórnað. Þat var þess konar blóð er sǿfð váru þau kvikendi er goðunum var fórnat. Umhverfis stallann var goðunum skipað í afhúsinu. Umhverfis stallann var goðunum skipat í afhúsinu. Til hofsins skyldu allir menn tolla gjalda og vera skyldir hofgoðanum til allra ferða sem nú eru þingmenn höfðingjum en goði skyldi hofi upp halda af sjálfs síns kostnaði, svo að eigi rénaði, og hafa inni blótveislur. Til hofsins skuldu allir menn tolla gjalda ok vera skyldir hofgoðanum til allra ferða sem nú eru þingmenn hǫfðingjum en goði skyldi hofi upp halda af sjálfs síns kostnaði, svá at eigi rénaði, ok hafa inni blótveislur.

Þórólfur kallaði Þórsnes milli Vigrafjarðar og Hofsvogs. Þórólfr kallaði Þórsnes milli Vigrafjarðar ok Hofsvogs. Í því nesi stendur eitt fjall. Í því nesi stendr eitt fjall. Á því fjalli hafði Þórólfur svo mikinn átrúnað að þangað skyldi engi maður óþveginn líta og engu skyldi tortíma í fjallinu, hvorki fé né mönnum, nema sjálft gengi í brott. Á því fjalli hafði Þórólfr svá mikinn átrúnað at þangat skyldi engi maðr óþveginn líta ok engu skyldi tortíma í fjallinu, hvorki fé né mǫnnum, nema sjálft gengi í brott. Það fjall kallaði hann Helgafell og trúði að hann mundi þangað fara þá er hann dæi og allir á nesinu hans frændur. Þat fjall kallaði hann Helgafell ok trúði at hann mundi þangat fara þá er hann dǿi ok allir á nesinu hans frǽndr.

Þar sem Þór hafði á land komið, á tanganum nessins, lét hann hafa dóma alla og setti þar héraðsþing. Þar sem Þór hafði á land komit, á tanganum nessins, lét hann hafa dóma alla ok setti þar héraðsþing. Þar var og svo mikill helgistaður að hann vildi með engu móti láta saurga völlinn, hvorki í heiftarblóði og eigi skyldi þar álfrek ganga og var haft til þess sker eitt er Dritsker var kallað. Þar var ok svá mikill helgistaður at hann vildi með engu móti láta saurga vǫllinn, hvorki í heiftarblóði ok eigi skyldi þar álfrek ganga ok var haft til þess sker eitt er Dritsker var kallat.

Þórólfur gerðist rausnarmaður mikill í búi og hafði fjölmennt með sér því að þá var gott matar að afla af eyjum og öðru sæfangi. Þórólfr gerðisk rausnarmaðr mikill í búi ok hafði fjǫlmennt með sér því at þá var gott matar at afla af eyjum ok ǫðru sæfangi.

Nú skal segja frá Birni Ketilssyni flatnefs að hann sigldi vestur um haf þá er þeir Þórólfur Mostrarskegg skildu sem fyrr segir. Nú skal segja frá Birni Ketilssyni flatnefs at hann sigldi vestr um haf þá er þeir Þórólfr Mostrarskegg skilðu sem fyrr segir. Hann hélt til Suðureyja. Hann helt til Suðureyja.

En er hann kom vestur um haf þá var andaður Ketill faðir hans en hann fann þar Helga bróður sinn og systur sínar og buðu þau honum góða kosti með sér. En er hann kom vestr um haf þá var andaðr Ketill faðir hans en hann fann þar Helga bróður sinn ok systr sínar ok buðu þau honum góða kosti með sér.

Björn varð þess vís að þau höfðu annan átrúnað og þótti honum það lítilmannlegt er þau höfðu hafnað fornum sið, þeim er frændur þeirra höfðu haft og nam hann þar eigi yndi og enga staðfestu vildi hann þar taka. Bjǫrn varð þess vís at þau hǫfðu annan átrúnað ok þótti honum þat lítilmannlegt er þau hǫfðu hafnat fornum sið, þeim er frǽndr þeira hǫfðu haft ok nam hann þar eigi yndi ok enga staðfestu vildi hann þar taka. Var hann þó um veturinn með Auði systur sinni og Þorsteini syni hennar. Var hann þó um vetrinn með Auði systur sinni ok Þorsteini syni hennar.

En er þau fundu að hann vildi eigi áhlýðast við frændur sína þá kölluðu þau hann Björn hinn austræna og þótti þeim illa er hann vildi þar ekki staðfestast. En er þau fundu at hann vildi eigi áhlýðast við frǽndr sína þá kǫlluðu þau hann Bjǫrn inn austrǿna ok þótti þeim illa er hann vildi þar ekki staðfestast.