Bókastaðir

Þorsteinn stóð upp einn morgin við sól ok gekk upp á borg. Hann sá, hvar naut Steinars váru. Síðan gekk Þorsteinn út á mýrar, til þess er hann kom til nautanna. Þar stendr skógarklettr við Háfslǿk, en uppi á klettinum svaf Þrándr ok hafði leyst af sér skúa sína. Þorsteinn gekk upp á klettinn ok hafði øxi í hendi ekki mikla ok engi fleiri vápn. Þorsteinn stakk øxarskaftinu á Þrándi ok bað hann vaka. hann spratt upp skjótt ok hart ok greip tveim hǫndum øxina ok reiddi upp. Hann spurði, hvat Þorsteinn vildi. Hann segir:

Ek vil segja þér, at ek á land þetta, en þér eiguð hagabeit fyrir útan lǿkinn. Er þat eigi undarligt, þó at þú vitir eigi landamerki hér. Þrándr segir:

Engu þykki mér skifta, hverr land á. Mun ek þar láta naut vera, er þeim þykkir bezt.

Hitt er glíkligra, segir Þorsteinn, at ek muna nú ráða vilja fyrir landi mínu, en eigi þrǽlar Steinars. Þrándr segir:

Miklu ertu, Þorsteinn, óvitrari maðr, en ek hugða, ef þú vilt eiga náttból undir øxi minni ok hǽtta til þess virðingu þinni. Mér sýnisk, at ǽtla til, sem ek muna hafa tvau ǫfl þín, en mik skortir eigi hug. Ek em ok vápnaðr betr en þú. Þorsteinn mǽlti:

Á þá hǽttu mun ek leggja, ef þú gerir eigi at um beitina. Vǽnti ek, at mikit skili hamingju okkra, svá sem málaefni eru ójǫfn. Þrándr segir:

Nú skaltu sjá, Þorstein, hvárt ek hrǽðumk nokkut hót þín.

Síðan settisk Þrándr niðr ok batt skó sinn. En Þorsteinn reiddi upp øxina hart ok hjó á hals Þrándi, svá at hǫfuðit fell á bringuna. Síðan bar Þorsteinn grjót at honum ok hulði hrǽ hans, gekk síðan heim til Borgar.

En þann dag kómu seint heim naut Steinars, ok er þrotin ván þótti þess, þá tók Steinarr hest sinn ok lagði á Sǫðul. hann hafði alvǽpni sitt. Hann reið suðr til Borgar, ok er hann kom þar, hitti hann menn at máli. Hann spurði, hvar Þorsteinn vǽri. Honum var sagt, at hann sat inni. Þá bað Steinarr, at Þorsteinn kǿmi út, kvazk eiga ørendi við hann. Ok er Þorsteinn heyrði þetta, tók hann vápn sín ok gekk út í dyrr. Síðan spurði hann Steinar, hver ørendi hans vǽri.

Hefir þú drepit Þránd, þrǽl minn? segir Steinarr.

Svá er víst, segir Þorsteinn, þarftu þat ekki ǫðrum mǫnnum at ǽtla.

Þá sé ek, at þú munt þykkjask harðhendliga verja land þitt, er þú hefir drepit þrǽla mína tvá. En mér þykkir þat ekki svá mikit framaverk. Nú mun ek gera þér á þessu miklu betra kost, ef þú vilt með kappi verja landit þitt, ok skal ekki ǫðrum mǫnnum nú at hlíta at reka nautin, en vita skaltu þat, at nautin skulu bǽði dag ok nótt í þínu landi vera.

Svá er, segir Þorsteinn, at ek drap fyrr í sumar þrǽl þinn, þann er þú fekkt til at beita nautunum í land mitt, en síðan lét ek yðr hafa beit, sem þér vilduð, allt til vetrar. Nú hefi ek drepit annan þrǽl þinn fyrir þér. Gaf ek þessum hina sǫmu sǫk sem hinum fyrra. Nú skaltu hafa beit heðan í frá í sumar, sem þú vill, en at sum ri, ef þú beitir land mitt ok fǽr menn til þess, at reka hingat fé þitt, þá mun ek enn drepa fyrir þér einnhvern mann, þann er fénu fylgir, svá þó at þú fylgir sjalfr. Mun ek svá gera á hverju sumri, meðan þú heldr teknum hǽtti um beitina.

Síðan reið Steinarr í brott ok heim til Brekku, ok lítlu síðar reið Steinarr upp í Stafaholt. Þar bjó þá Einarr. Hann var goðorðsmaðr. Steinarr bað hann liðs ok bauð honum fé til. Einarr segir:

Þik mun lítlu skifta um mína liðsemð, nema fleiri virðingamenn veiti at þessu máli.

Eftir þat reið. Steinarr upp í Reykjardal á fund Tungu-Odds ok bað hann liðs ok bauð honum fé til. Oddr tók við fénu ok hét liðveizlu sinni, at hann skyldi efla Steinar at koma fram lǫgum við Þorstein. Steinarr reið síðan heim.

En um várit fóru þeir Oddr ok Einarr með Steinari stefnufǫr ok hǫfðu fjǫlmenni mikit. Stefndi Steinarr Þorsteini um þrǽladráp. ok lét verða fjǫrbaugsgarð um hvárt vígit, því at þat váru lǫg, þar er þrǽlar váru drepnir fyrir manni, enda vǽri eigi fǿrð þrǽlsgjǫldin fyrir hina þriðju sól. En jafnt skuldu metask 2 fjǫrbaugssakir ok ein skóggangssǫk.

Þorsteinn stefndi engum sǫkum í mót ok lítlu síðar sendi Þorsteinn menn suðr á Nes. Kómu þeir til Mosfells til Gríms ok sǫgðu þar þessi tíðendi. Egill lét sér fátt um finnask. ok spurði þó at í hljóði vandliga um skifti þeirra Þorsteins ok Steinars ok svá at þeim mǫnnum, er Steinar hǫfðu styrkt til þessa máls. Síðan fóru sendimenn heim ok lét Þorsteinn vel yfir þeirra ferð.

Þorsteinn Egilsson fjǫlmennti mjǫk til várþings ok kom þar nótt fyrr en aðrir menn, ok tjǫlduðu búðir sínar, ok þingmenn hans, er þar áttu búðir. Ok er þeir hǫfðu um búizk, þá lét Þorsteinn ganga til þingmannalið sitt, ok gerðu þar búðarveggi mikla. Síðan lét hann búð tjalda miklu meiri en aðrar búðir, þǽr er þar váru. Í þeirri búð váru engir menn.

Steinarr reið til þings ok fjǫlmennti mjǫk. Þar réð Tungu-Oddr fyrir liði ok var allfjǫlmennr. Einarr ór Stafaholti var ok fjǫlmennr. tjǫlduðu þeir búðir sínar. Var þingit fjǫlmennt. Fluttu menn fram mál sín. Þorsteinn bauð engar sǽttir fyrir sik, en svaraði því þeim mǫnnum, er um sǽttir leituðu, at hann ǽtlaði at láta dóms bíða, sagði. at honum þóttu mál lítils verð, þau er Steinarr fór með um dráp þrǽla hans, en talði þrǽla Steinars hafa nógar sakir til gǫrt. Steinarr lét stórliga yfir málum sínum. Þóttu honum sakir lǫgligar, en liðsafli nógr at koma lǫgum fram. Var hann því framgjarn um sín mál.

Þann dag gengu menn í þingbrekku, ok mǽltu menn málum sínum, en um kveldit skuldu dómar út fara til sóknar. Var Þorsteinn þar með flokk sinn. Hann réð þar þingskǫpum mest, því at svá hafði verit, meðan Egill fór með goðorð ok mannaforráð. Þeir hǫfðu hvárirtveggju alvǽpni.

Menn sá af þinginu, at flokkr manna reið neðan með Gljúfrá, ok blikuðu þar skildir við. Ok er þeir riðu á þingit, þá reið þar maðr fyrir í blárri kápu. hafði hjalm á hǫfði gullroðinn, en skjǫld á hlið gullbúinn, í hendi krókaspjót, var þar gullrekinn falrinn. Hann var sverði gyrðr. Þar var kominn Egill Skalla-Grímsson með 80 manna, alla vel vápnaða, svá sem til bardaga vǽri búnir. Þat lið var valit mjǫk. Hafði Egill haft með sér ina beztu bóndasonu af Nesjum sunnan, þá er honum þóttu vígligstir. Egill reið með flokkinn til búðar þeirrar, er Þorsteinn hafði tjalda látit ok áðr var auð. Stigu þeir af hestum sínum.

Ok er Þorsteinn kenndi ferð fǫður síns, þá gekk hann í móti honum með allan flokk sinn ok fagnaði honum vel. Létu þeir Egill bera inn fatagervi sína í búð, en reka hesta í haga. Ok er þetta var sýslat, gekk Egill ok Þorsteinn með flokkinn allan upp í þingbrekku ok settusk, þar sem þeir váru vanir at sitja.

Síðan stóð Egill upp ok mǽlti hátt: Hvárt er Ǫnundr sjóni hér í þingbrekkunni?

Ǫnundr kvazk þar vera. Ek em feginn orðinn, Egill, er þú ert kominn. Mun þat allt bǿta til um þat, er hér stendr milli máls manna.

Hvárt rǽðr þú því, er Steinarr, sonr þinn, sǿkir sǫkum Þorstein, son minn, ok hefir dregit saman fjǫlmenni til þess at gera Þorstein at urðarmanni?

Því veld ek eigi, segir Ǫnundr, er þeir eru ósáttir. Hefi ek þar til lagt mǫrg orð ok beðit Steinar sǽttask við Þorstein, því at mér hefir verit í hvern stað Þorsteinn sonr þinn, sparari til ósǿmðar, ok veldr því sú in forna ástvinátta, er með okkr hefir verit, Egill, síðan er vit fǿddumsk hér upp samtýnis.

Brátt mun þat, segir Egill, ljóst verða, hvárt þú mǽlir þetta af alvǫru eða af hégóma, þó at ek ǽtla þat síðr vera munu. Man ek þá daga, at hvárumtveggja okkrum mundi þykkja óglíkligt, at vit myndim sǫkum sǿkjask eða stilla eigi sonu okkra, at þeir fari eigi með fíflsku slíkri, sem ek heyri, at hér horfisk til. Sýnisk mér þat ráð, meðan vit erum á lífi ok svá nǽr staddir deilu þeirra, at vit takim mál þetta undir okkr ok setim niðr, en látim eigi þá Tungu-Odd ok Einar etja saman sonum okkrum sem kapalhestum. Látum þá hafa annat heðan í frá til févaxtar sér en taka á slíku.

Þá stóð Ǫnundr upp ok mǽlti: Rétt segir þú, Egill, ok þat er okkr ófallit at vera á því þingi, er synir okkrir deila. Skal okkr ok aldri þá skǫmm henda, at vera þeir vanskǫrungar at sǽtta þá eigi. Nú vil ek, Steinarr, at þú selir mér mál þessi í hendr ok látir mik með fara, sem mér glíkar Eigi veit ek þat, segir Steinarr, hvárt ek vil svá. kasta niðr málum mínum, því at ek hefi áðr leitat mér liðsemðar af stórmenni. Vil ek nú svá at einu lúka málum mínum, at þat glíki vel Oddi ok Einari.

Síðan rǿddu þeir Oddr ok Steinarr sín í milli. Sagði Oddr svá: Efna vil ek, Steinarr, liðsemð við þik, þá er ek hét at veita þér til laga eða þeirra málalykða, er þú vilt taka þér til handa. Muntu mest í ábyrgjask, hvernig mál þín eru til komin, ef Egill skal um dǿma.

Þá mǽlti Ǫnundr: Ekki þarf ek at eiga þetta undir tungurótu Odds. Hefi ek af honum haft hvárki gott né illt, en Egill hefir margt stórvel gǫrt til mín. Trúi ek honum miklu betr en ǫðrum, enda skal ek þessu ráða. Mun þér þat hǿfa, at hafa eigi alla oss í fangi þér. Hefi ek enn hér til ráðit fyrir okkr ok skal enn svá vera.

Ákafr ertu um þetta mál, faðir, en oft ǽtla ek, at vit iðrimsk þessa.

Síðan seldi Steinarr í hendr Ǫnundi málit, ok skyldi hann þá sǿkja eða sǽttask á, svá sem lǫg kenndu til.

Ok þegar er Ǫnundr réð fyrir málum þessum, þá gekk hann til fundar við þá feðga, Þorstein ok Egil.

Þá mǽlti Ǫnundr: Nú vil ek, Egill, at þú skapir einn ok skerir um þessi mál, svá sem þú vill, því at ek trúi þér bezt til at skipa þessum mínum málum ok ǫllum ǫðrum.

Síðan tókusk þeir Ǫnundr ok Þorsteinn í hendr ok nefndu sér vátta ok þat með váttnefnunni, at Egill Skalla-Grímsson skyldi einn gera um mál þessi, svá sem hann vill, allt óskorat, þar á þingi. Ok lauk svá þessum málum. Gengu menn svá heim til búða. Þorsteinn lét leiða til búðar Egils 3 yxn ok lét hǫggva til þingnests honum.

Ok er þeir Tungu-Oddr ok Steinarr kómu heim til búðar, þá mǽlti Oddr: Nú hefir þú, Steinarr, ok þit feðgar, ráðit fyrir lykt mála ykkarra. Nú teljumk ek ór lauss við þik, Steinarr, um liðveizlu þá, er ek hét þér, því at svá var mǽlt með okkr, at ek skylda veita þér svá, at þú kǿmir málum þínum fram eða til þeirra lykta, er þér hugnaði, hvernig sem þér gefsk sǽttargerð Egils.

Steinarr segir, at Oddr hefir honum vel veitt ok drengiliga, ok þeirra vinátta skal nú vera miklu betri en áðr. Vil ek kalla, at þú sér ór lauss við mik um þat, er þú vart í bundinn.

Um kveldit fóru dómar út, ok er ekki getit at þar yrði til tíðenda.

Egill Skalla-Grímsson gekk í þingbrekku um daginn eftir ok með honum Þorsteinn ok allr flokkr þeirra. Þar kom þá ok Ǫnundr ok Steinarr. Tungu-Oddr var ok þar kominn ok þeir Einarr.

Ok er menn hǫfðu þar mǽlt lǫgmálum sínum, þá stóð Egill upp ok mǽlti svá: Hvárt eru þeir Steinarr ok Ǫnundr feðgar hér, svá at þeir megi skilja mál mitt?

Ǫnundr segir, at þeir váru þar.

Þá vil ek lúka upp sǽttargerð milli þeirra Steinars ok Þorsteins. Hef ek þar upp þat mál, er Grímr faðir minn kom hingat til lands ok nam hér lǫnd ǫll um Mýrar ok víða herað ok tók sér bústað at Borg ok ǽtlaði þar landeign til, en gaf vinum sínum landakosti, þar út í frá, svá sem þeir byggðu síðan. Hann gaf Ána bústað at Ánabrekku, þar sem Ǫnundr ok Steinarr hafa hér til búit. Vitum vér þat allir, Steinarr, hvar landamerki eru milli Borgar ok Ánabrekku, at þar rǽðr Háfslǿkr. Nú var eigi þat, Steinarr, at þú gerðir þat óvitandi at beita land Þorsteins ok lagðir undir þik eign hans ok ǽtlaðir, at hann mundi vera svá mikill ǽttleri, at hann mundi vera vilja rǽningi þinn, því at þú, Steinarr, ok þit Ǫnundr meguð þat vita, at Áni þá land at Grími, feðr mínum, en Þorsteinn drap fyrir þér þrǽla 2. Nú er þat ǫllum mǫnnum auðsýnt, at þeir hafa fallit á verkum sínum, ok eru þeir óbótamenn, ok at heldr, þó at þeir vǽri frjálsir menn, þá vǽri þeir þó óbótamenn. En fyrir þat, Steinarr, er þú hugðisk rǽna mundu Þorstein, son minn, landeign sinni, þeirri er hann tók með mínu ráði ok ek tók í arf eftir fǫður minn, þar fyrir skaltu láta laust þitt land at Ánabrekku ok hafa eigi fyrir fé. Þat skal ok fylgja, at þú skalt eigi hafa bústað né vistafar hér í heraði fyrir sunnan Langá ok vera brottu frá Ánabrekku, áðr fardagar sé liðnir, en falla óheilagr fyrir ǫllum þeim mǫnnum, er Þorstein vilja lið veita, þegar eftir fardaga, ef þú vill eigi brott fara eða nokkurn hlut eigi halda, þann er ek hefi á lagt við þik.

En er Egill settisk niðr, þá nefndi Þorsteinn vátta at gerð hans.

Þá mǽlti Ǫnundr sjóni: Þat mun mál manna, Egill, at gerð sjá, er þú hefir gǫrt ok upp sagt, sé heldr skǫkk. Nú er þat frá mér at segja, at ek hefi allan mik við lagt at skirra vandrǽðum þeirra, en heðan af skal ek ekki af spara, þat er ek má gera til óþurftar Þorsteini.

Hitt mun ek ǽtla, segir Egill, at hlutr ykkarr feðga mun ǽ því verri, er deildir várar standa lengr. Hugða ek, Ǫnundr, at þú mundir þat vita, at ek hefi haldit hlut mínum fyrir þvíglíkum svá mǫnnum, sem þit eruð feðgar. En Oddr ok Einarr, er dregizk hafa svá mjǫk til þessa máls, hafa hér af fengit skapnaðarvirðing.

Þorgeirr blundr var þar á þinginu, systursonr Egils, ok hafði mikit lið veitt Þorsteini í þessum málum. Hann bað þá feðga gefa sér land nokkut út þar á Mýrunum. Hann bjó áðr fyrir sunnan Hvítá, fyrir neðan Blundsvatn. Egill tók vel á því ok fýsti Þorstein, at hann léti hann þangat fara. Þeir settu Þorgeir niðr at Ánabrekku, en Steinarr fǿrði bústað sinn út yfir Langá ok settisk niðr at Leirulǿk. En Egill reið heim suðr á Nes, ok skilðusk þeir með blíðskap feðgar.

Maðr sá var með Þorsteini, er Íri hét, hverjum manni fóthvatari ok allra manna skyggnastr. Hann var útlendr ok lausingi Þorsteins, en þó hafði hann fjárgǽzlur, ok þǽr mest, at safna geldfé upp til fjalls á várum, en á haust ofan til réttar. En nú eftir fardaga lét Þorsteinn safna geldfé því, er eftir hafði verit um várit, ok ǽtlaði at láta reka þat til fjalls. Íri var þá í fjárréttinum, en Þorsteinn, ok húskarlar hans, reið upp til fjalls, ok váru þeir 8 saman.

Þorsteinn lét gera garð um þvera Grísartungu milli Langavatns ok Gljúfrár. Lét hann þar at vera marga menn um várit. Ok er Þorsteinn hafði litit yfir verk húskarla sinna, þá reið hann heim. Ok er hann kom gegnt þingstǫð, þá kom Íri þar hlaupandi í móti þeim ok sagði, at hann vill mǽla við Þorstein einmǽli. Þorsteinn mǽlti, at fǫrunautar hans skuldu ríða fyrir. meðan þeir talaði.

Íri segir Þorsteini, at hann hefði farit upp á Einkunnir um daginn ok sét til sauða. En ek sá, segir hann, í skóginum fyrir ofan vetrgǫtu, at skinu við 12 spjót ok skildir nokkurir.

Þorsteinn segir hátt, svá at fǫrunautar hans heyrðu svá beint: Hví mun honum svá annt at hitta mik, at ek mega eigi ríða heim leiðar minnar, en þó mun Ǫlvaldi þykkja ósannligt, at ek synja honum máls, ef hann er sjúkr.

Íri hljóp þá, sem mest mátti hann, til fjalls upp.

Þorsteinn segir fǫrunautum sínum: Lengja ǽtla ek nú leiðina, ef vér skulum fyrst ríða suðr til Ǫlvaldsstaða. Ǫlvaldr sendi mér orð, at ek skylda finna hann. Mun honum þó eigi miklu þykkja launaðr oxinn, er hann gaf mér í fyrra haust, at ek hitta hann, ef honum þykkir máli skifta.

Síðan riðu þeir Þorsteinn suðr um mýrar fyrir ofan Stangarholt ok svá suðr til Gufár. ok ofan með ánni reiðgǫtur. Ok er hann kom niðr frá Vatni, þá sá þeir fyrir sunnan ána naut mǫrg ok mann hjá. Var þar húskarl Ǫlvalds. Spurði Þorsteinn, hvernig þar vǽri heilt. Hann sagði, at þar var vel heilt ok Ǫlvaldr var í skógi at viðarhǫggvi.

Þá skaltu, segir Þorsteinn, segja honum, ef hann á við mik skylt ørendi, at hann komi til Borgar, en ek mun nú ríða heim. Ok svá gerði hann.

En þat spurðisk þó síðan, at Steinarr Sjóna son. hafði þann sama dag setit uppi við Einkunnir með 12 mann. Þorsteinn lét, sem hann hefði ekki spurt, ok var þat kyrrt síðan.

Þorgeirr er maðr nefndr, Hann var frǽndi Þorsteins ok inn mesti vinr. Hann bjó í þenna tíma á Alftanesi. Þorgeirr var vanr at hafa haustboð hvert haust. Þorgeirr fór til fundar við Þorstein Egilsson ok bauð honum til sín. Þorsteinn hét ferðinni, ok fór Þorgeirr heim.

En at ákveðnum degi bjósk Þorsteinn til farar. ok váru þá 4 vikur til vetrar. Með Þorsteini fór austmaðr hans ok húskarlar hans 2. Grímr hét sonr Þorsteins. Hann var þá 10 vetra ok fór ok með Þorsteini, ok váru þeir 5 saman ok riðu út til fors ok þar yfir Langá, síðan út, sem leið lá til Aurriðaár.

En fyrir útan ána var Steinarr á verki ok Ǫnundr ok húskarlar þeirra. Ok er þeir kenndu Þorstein, þá hljópu þeir til vápna sinna ok síðan eftir þeim Þorsteini. Ok er Þorsteinn sá eftirfǫr Steinars, þá riðu þeir út af Langaholti. Þar er hóll einn hár ok óvíðr. Þar stíga þeir Þorsteinn af hestunum ok sǿkja upp á hólinn. Þorsteinn mǽlti, at sveinninn Grímr skyldi fara í skóginn ok verða eigi við staddr fundinn. Ok þegar er þeir Steinarr koma at hólnum, þá sǿkja þeir at þeim Þorsteini, ok varð þar bardagi. Þeir Steinarr váru 6 saman, vaxnir menn, en inn sjaundi sonr Steinars 10 vetra gamall. Þenna fund sá þeir menn, er váru á engiteigum af ǫðrum bǿjum, ok runnu til at skilja þá. Ok er þeir váru skilðir, þá váru látnir húskarlar Þorsteins báðir. Fallinn var ok einn húskarl Steinars, en sárir sumir.

Ok er þeir váru skilðir. leitar Þorsteinn at, hvar Grímr var, ok finna þeir hann. Var Grímr þá sárr mjǫk, ok sonr Steinars lá þar hjá honum dauðr.

Ok er Þorsteinn hljóp á hest sinn, þá kallaði Steinarr á hann ok mǽlti: Rennr þú nú, Þorsteinn hvíti? segir hann. Þorsteinn segir:

Lengra skaltu renna, áðr vika sé liðin.

Síðan riðu þeir Þorsteinn út yfir mýrina ok hǫfðu með sér sveininn Grím. Ok er þeir kómu út í holt þat, er þar verðr, þá andask sveinninn, ok grófu þeir hann þar í holtit, ok er þat kallat Grímsholt, en þar heitir Orrustuhváll, sem þeir bǫrðusk.

Þorsteinn reið á Alftanes um kveldit, sem hann hafði ǽtlat, ok sat þar at boði 3 nǽtr, en síðan bjósk hann til heimferðar, Menn buðusk til at fara með honum, en hann vildi eigi. Riðu þeir 2 saman.

Ok þann sama dag, er Steinarr vissi ván, at Þorsteinn mundi heim ríða, þá reið Steinarr út með sjó. Ok er hann kom á mela þá, er verða fyrir neðan Lambastaði, þá settisk hann þar á melinn. Hann hafði sverð þat, er Skrýmir hét, allra vápna bezt. Hann stóð þar á melnum með sverðit brugðit ok horfði þá á einn veg, því at hann sá þá reið Þorsteins útan um sandinn.

Lambi bjó á Lambastǫðum ok sá, hvat Steinarr hafðisk at. Hann gekk heiman ok ofan á bakkann, ok er hann kom at Steinari, þá greip hann aftan undir hendr honum. Steinarr vildi slíta hann af sér. Lambi helt fast ok fara þeir nú af melunum á sléttuna, en þá ríða þeir Þorsteinn it neðra gǫtuna. Steinarr hafði riðit stóðhesti sínum, ok hljóp hann inn með sjó. Þat sá þeir Þorsteinn ok undruðusk, því at þeir hǫfðu ekki varir orðit við fǫr Steinars. Þá þveraðisk Steinarr fram á bakkann, því at hann sá eigi, at Þorsteinn hefði um riðit. Ok er þeir kómu á bakkann framanverðan, þá hratt Lambi honum fyrir melinn ofan, en þat varaðisk Steinarr ekki. Hann rasaði ofan á sandinn, en Lambi hljóp heim. Ok er Steinarr. komsk á fǿtr, þá rann hann eftir Lamba. En er Lambi kom at dyrum, þá hljóp hann inn, ok rak aftr hurðina. Steinarr hjó eftir honum, svá at sverðit stóð fast í vindskeiðunum. Skilðusk þeir þar. Gekk Steinarr heim.

En er Þorsteinn kom heim, þá sendi hann um daginn eftir húskarl sinn út til Leirulǿkjar at segja Steinari, at hann fǿrði bústað sinn um Borgarhraun, en at ǫðrum kosti mundi hann njóta þess við Steinar, ef hann ǽtti fleira mannaforráð. Ok mun þá eigi kostr brautferðar. En Steinarr. bjó ferð sína út á Snǽfellsstrǫnd, ok þar setti hann bú saman, er heitir at Elliða, ok lýkr þar viðskiftum þeirra Þorsteins Egilssonar.

Þorgeirr blundr bjó at Ánabrekku. Hann veitti Þorsteini illar búsifjar í ǫllu því, er hann mátti.

Þat var eitt sinn, er þeir hittusk Egill ok Þorsteinn, at þeir rǿddu margt um Þorgeir blund, frǽnda sinn, ok kómu allar rǿður ásamt með þeim. Þá. kvað Egill:

Þorgeirr blundr fór í brott frá Ánabrekku ok fór suðr í Flókadal, því at Þorsteinn þóttisk ekki mega við hann eiga, en hann vildi þó vǽgjask þar við.

Þorsteinn var maðr órefjusamr ok réttlátr ok óálei tinn við menn, en helt hlut sínum, ef aðrir menn leituðu á hann, enda veitti þat heldr þungt flestum, at etja kappi við hann.

Oddr var þá hǫfðingi í Borgarfirði fyrir sunnan Hvítá. Hann var hofsgoði ok réð fyrir hofi því, er allir menn guldu hoftoll til fyrir innan Skarðsheiði.

Egill Skalla-Grímsson varð maðr gamall, en í elli hans gerðisk hann þungfǿrr, ok glapnaði honum bǽði heyrn ok sýn. Hann gerðisk ok fótstirðr. Egill var þá at Mosfelli með Grími ok Þórdísi.

Þat var einn dag, er Egill gekk úti með vegg ok drap fǿti ok fell. Konur nokkurar sá þat ok hlógu at ok mǽltu: Farinn ertu nú, Egill, með ǫllu, er þú fellr einn saman.

Þá segir Grímr bóndi: Minnr hǽddu konur at okkr, þá er vit várum yngri.

Þá kvað Egill:

Egill varð með ǫllu sjónlauss. Þat var einnhvern dag, er veðr var kalt um vetrinn, at Egill fór til elds at verma sik. Matseljan rǿddi um, at þat var undr mikit, slíkr maðr sem Egill hafði verit, at hann skyldi liggja fyrir fótum þeim, svá at þǽr mǽtti eigi vinna verk sín.

Ver þú vel við, segir Egill, þó at ek bǫkumk við eldinn, ok mýkjumsk vér við um rúmin.

Statt þú upp, segir hon, ok gakk til rúms þíns ok lát oss vinna verk vár.

Egill stóð upp ok gekk til rúms síns ok kvað:

Þat var enn eitt sinn, er Egill gekk til elds at verma sik, þá spurði maðr hann, hvárt honum vǽri kalt á fótum, ok bað hann eigi rétta of nǽr eldinum.

Svá skal vera, segir Egill, en eigi verðr mér nú hógstyrt fótunum, er ek sé eigi, ok er of daufligt sjónleysit.

Þá kvað Egill:

Þat var á dǫgum Hákonar ins ríka ǫndverðum, þá var Egill Skalla-Grímsson á níunda tigi, ok var hann þá hress maðr fyrir annars sakir en sjónleysis.

Þat var um sumarit, er menn bjuggusk til þings, þá beiddi Egill Grím at ríða til þings með honum. Grímr tók því seinliga.

Ok er þau Grímr ok Þórdís tǫluðusk við, þá sagði Grímr henni hvers Egill hafði beitt. Vil ek, at þú forvitnisk, hvat undir mun búa bǿn þessi.

Þórdís gekk til máls við Egil, frǽnda sinn. Var þá mest gaman Egils at rǿða við hana. Ok er hon hitti hann, þá spurði hon: Er þat satt, frǽndi, er þú vilt til þings ríða? Vilda ek, at þú segðir mér, hvat vǽri í ráðagerð þinni.

Ek skal segja þér, kvað hann, hvat ek hefi hugsat. Ek ǽtla at hafa til þings með mér kistur þǽr 2, er Aðalsteinn konungr gaf mér, er hvártveggja er full af ensku silfri. ǿtla ek at láta bera kisturnar til Lǫgbergs, þá er þar er fjǫlmennast. Síðan ǽtla ek at sá silfrinu, ok þykki mér undarligt, ef allir skifta vel sín í milli. ǿtla ek, at þar myndi vera þá hrundningar eða pústrar, eða bǽrisk at um síðir, at allr þingheimrinn berðisk. Þórdís segir:

Þetta þykki mér þjóðráð, ok mun uppi, meðan landit er byggt.

Síðan gekk Þórdís til tals við Grím ok sagði honum ráðagerð Egils.

Þat skal aldri verða, at hann komi þessu fram, svá miklum firnum.

Ok er Egill kom á rǿður við Grím um þingferðina, þá talaði Grímr þat allt af, ok sat Egill heima um þingit. Eigi glíkaði honum þat vel. Var hann heldr ófrýnn.

At Mosfelli var hǫfð selfǫr, ok var Þórdís í seli um þingit.

Þat var eitt kveld, þá er menn bjuggusk til rekkna at Mosfelli, at Egill kallaði til sín þrǽla 2, er Grímr átti. Hann bað þá taka sér hest. Vil ek fara til laugar.

Ok er Egill var búinn, gekk hann út ok hafði með sér silfrkistur sínar. Hann sté á hest, fór síðan ofan eftir túninu fyrir brekku þá, er þar verðr, er menn sá síðast.

En um morgin, er menn risu upp, þá sá þeir, at Egill hvarflaði á holtinu fyrir austan garð ok leiddi eftir sér hestinn. Fara þeir þá til hans ok fluttu hann heim.

En hvárki kom aftr síðan þrǽlarnir né kisturnar, ok eru þar margar gátur á, hvar Egill hafi folgit fé sitt. fyrir austan garð at Mosfelli gengr gil ofan ór fjalli. En þat hefir orðit þar til merkja, at í bráðaþeyjum er þar vatnfall mikit, en eftir þat er vǫtnin hafa fram fallit, hafa fundizk í gilinu enskir penningar. Geta sumir menn þess, at Egill muni þar féit hafa folgit. Fyrir neðan tún at Mosfelli eru fen stór ok furðuliga djúp. Hafa þat margir fyrir satt, at Egill muni þar hafa kastat í fé sínu. Fyrir sunnan ána eru laugar ok þar skammt frá jarðholur stórar, ok geta þess sumir, at Egill mundi þar hafa folgit fé sitt, því at þangat er oftliga sénn haugaeldr. Egill sagði, at hann hefði drepit þrǽla Gríms, ok svá þat, at hann hafði fé sitt folgit, en þat sagði hann engum manni, hvar hann hefði folgit.

Egill tók sótt eftir um haustit, þá er hann leiddi til bana. En er hann var andaðr, þá lét Grímr fǿra Egil í klǽði góð. Síðan lét hann flytja hann ofan í Tjaldanes ok gera þar haug, ok var Egill þar í lagðr ok vápn hans ok klǽði.