Bókastaðir

Egill fór, til þess er hann kom vestr af skóginum. Sóttu þeir til Þorfinns at kveldi ok fengu þar allgóðar viðtǫkur, Váru þá bundin sár þeirra Egils. Nokkurar nǽtr váru þeir þar. Helga, dóttir bónda, var þá á fótum ok heil meina sinna. Þakkaði hon ok ǫll þau Agli þat. Hvíldu sik þar ok eyki sína.

En maðr sá, er Helgu hafði rúnar ristit, var þaðan skammt á brott. Kom þat þá upp, at hann hafði beðit hennar, en Þorfinnr vildi eigi gifta hana. Þá vildi bóndasonr glepja hana, en hon vildi eigi. Þá þóttisk rísta henni manrúnar, en hann kunni þat eigi. Ok hafði hann þat ristit henni, er hon fekk meinsemi af.

Ok er Egill var til brautfarar búinn, þá fylgði Þorfinnr honum ok þeir feðgar á gǫtu. Váru þeir þá saman 10 eða 12. Fóru þeir þá dag þann allan með þeim til varúðar fyrir Ármóði ok húskǫrlum hans. Ok er þessi tíðendi spurðusk, at þeir Egill hǫfðu barizk við ofrefli liðs á skóginum ok sigrat þá, þótti Ármóði engi ván, at hann mundi mega reisa rǫnd við Agli. Sat Ármóðr því heima við alla sína menn. Þeir Egill ok Þorfinnr skiftusk gjǫfum við at skilnaði ok mǽltu til vináttu með sér.

Síðan fóru þeir Egill leið sína, ok er ekki sagt, at til tíðenda yrði í ferð þeirra, áðr þeir kómu til Þorsteins. Váru þá grǿdd sár þeirra. Dvǫlðusk þeir Egill þar til várs. En Þorsteinn fekk sendimenn til Hákonar konungs, at fǿra honum skatt þann, er Egill hafði sótt til Vermalands. Ok er þeir kómu á konungs fund, þá sǫgðu þeir honum tíðendi þau, er gǫrsk hǫfðu í ferð þeirra Egils, ok fǿrðu honum skattinn. Konungr þóttisk þá vita, at þat mundi satt vera, er áðr hafði hann grunat um, at Arnviðr jarl mundi hafa látit drepa sendimenn hans tvenna, er hann hafði austr sent. Sagði konungr, at Þorsteinn skyldi þá hafa landsvist ok vera í sǽtt við hann. Fara sendimenn síðan heimleiðis. Ok er þeir koma aftr til Þorsteins, þá segja þeir honum, at konungr lét vel yfir þessi ferð ok Þorsteinn skyldi þá vera í sǽtt ok vináttu við konung.

Hákon konungr fór í Vík austr um sumarit, en þaðan gerði hann ferð sína austr á Vermaland með mikit lið. Arnviðr jarl flýði undan, en konungr tók stór gjǫld af bóndum þeim, er honum þóttu í sǫkum við sik, svá sem sagt er af þeim, er skattinn sóttu. Setti hann þar yfir jarl annan ok tók gíslar af honum ok bóndum.

Hákon konungr fór í þeirri ferð víða um Gautland it vestra ok lagði þat undir sik, svá sem sagt er í sǫgu hans ok finnsk í kvǽðum þeim, er um hann hafa ort verit. Þá er ok sagt, at hann fór til Danmerkr ok herjaði þar víða. Þá hrauð hann 12 skip af Dǫnum með 2 skipum, ok þá gaf hann konungsnafn Tryggva Óláfssyni, bróðursyni sínum, ok vald yfir Víkinni austr.

Egill bjó kaupskip sitt um sumarit ok réð þar til fǫruneyti, en langskip þat, er hann hafði haft um haustit ór Danmǫrku, gaf hann Þorsteini at skilnaði. Þorsteinn gaf Agli góðar gjafir, ok mǽltu til mikillar vináttu sín í milli. Egill gerði sendimenn til Þórðar á Aurland, mágs síns, ok fekk honum umboð sitt at skipa jarðir þǽr, er Egill átti í Sogni ok á Hǫrðalandi, ok bað hann selja, ef kaupendr vǽri til.

Ok er Egill var búinn ferðar sinnar ok byr gaf, þá sigldu þeir út eftir Víkinni ok svá leið sína norðr fyrir Noreg ok síðan í haf út. Byrjaði þeim til góðrar hlítar. Kómu af hafi í Borgarfjǫrð, ok helt Egill skipinu inn eftir firðinum ok til hafnar skammt frá bǿ sínum ok lét heim flytja vǫrnuð sinn, en ráða skipi til hlunns. Egill fór heim til bús síns. Urðu menn honum fegnir. Dvalðisk Egill þar þann vetr.

Þá er þetta var tíðenda, at Egill var út kominn ór þessi ferð, þá var heraðit albyggt. Váru þá andaðir allir landnámamenn, en synir þeirra lifðu eða sonarsynir, ok bjuggu þeir þá í heraði.

Ketill gufa kom til Íslands, þá er land var mjǫk byggt. Hann var hinn fyrsta vetr at Gufuskálum á Rosmhvalanesi. Ketill hafði komit vestan um haf af Írlandi. Hann hafði með sér þrǽla marga írska. Lǫnd váru ǫll byggð á Rosmhvalanesi. þann tíma. Rézk Ketill því þaðan í brott ok inn á Nes ok sat annan vetr á Gufunesi ok fekk þar engi ráðstafa. Síðan fór hann inn í Borgarfjǫrð ok sat þar hinn þriðja vetr, er síðan er kallat Gufuskálum, en áin Gufuá, er þar fellr í ofan, er hann hafði skip sitt í um vetrinn.

Þórðr Lambasonr bjó þá á lambastǫðum. Hann var kvángaðr ok átti son, er Lambi hét. Hann var þá vaxinn maðr, mikill ok sterkr at jǫfnum aldri. Eftir um sumarit, þá er menn riðu til þings, reið Lambi til þings. En Ketill gufa var þá farinn vestr í Breiðafjǫrð at leita þar um bústaði.

Þá hljópu þrǽlar hans á brott. Þeir kómu fram um nótt at Þórðar á Lambastǫðum ok báru þar eld at húsum ok brenndu þar inni Þórð ok hjón hans ǫll, en brutu upp búr hans ok báru út gripi ok vǫru. Síðan ráku þeir heim hross ok klyfjuðu ok fóru síðan út til Alftaness.

Þann morgin um sólarupprásarskeið kom Lambi heim, ok hafði hann sét eldinn um nóttina. Þeir váru nokkurir menn saman. Hann reið þegar at leita þrǽlanna. Ríða þar menn af bǿjum til móts við hann. Ok er þrǽlarnir sá eftirfǫr, þá stefndu þeir undan, en létu lausan ránsfeng sinn. Hljópu sumir á Mýrar út, en sumir út með sjó, til þess at fjǫrðr var fyrir þeim.

Þá sóttu þeir Lambi eftir þeim ok drápu þar þann, er Kóri hét, því heitir þar síðan Kóranes, en Skorri ok Þormóðr ok Svartr gengu á kaf ok summu frá landi. Síðan leituðu þeir Lambi at skipum ok reru at leita þeirra, ok fundu þeir Skorra í Skorraey ok drápu hann þar. Þá reru þeir út til Þormóðsskers ok drápu þar Þormóð. Er við hann skerit kennt. Þeir hendu þrǽlana enn fleiri, þar sem síðan eru ørnefni við kennd.

Lambi bjó síðan á Lambastǫðum ok var gildr bóndi. Hann var rammr at afli, engi var hann uppivǫðslumaðr.

Ketill gufa fór síðan vestr í Breiðafjǫrð ok staðfestisk í Þorskafirði. Við hann er kenndr Gufudalr ok Gufufjǫrðr. Hann átti Ýri, dóttur Geirmundar heljarskinns. Váli var sonr þeirra.

Grímr hét maðr ok var Svertings son. Hann bjó at Mosfelli fyrir neðan Heiði. hann var auðigr ok ǽttstórr. Rannveig var systir hans sammǿðra, er átti Þórðr goði í Ǫlfusi. Var þeirra sonr Skafti lǫgsǫgumaðr. Grímr var ok lǫgsǫgumaðr síðan. Hann bað Þórdísar Þórolfsdóttur, bróðurdóttur Egils ok stjúpdóttur. Egill unni Þórdísi engum mun minna en sínum bǫrnum. Hon var hin fríðasta kona. En fyrir því at Egill vissi, at Grímr var maðr gǫfugr ok sá ráðakostr ráðakostr var góðr, þá var þat at ráði gǫrt. Var Þórdís gift Grími. Leysti Egill þá af hendi fǫðurarf hennar. Fór hon til bús með Grími, ok bjuggu þau lengi at Mosfelli.

Óláfr hét maðr, sonr Hǫskulds Dala-Kollssonar ok sonr Melkorku, dóttur Myrkjartans Írakonungs. Óláfr bjó í Hjarðarholti í Laxárdal vestr í Breiðafjarðardǫlum. Óláfr var stórauðigr at fé. Hann var þeirra manna fríðastr sýnum, er þá váru á Íslandi. Hann var skǫrungr mikill.

Óláfr bað Þorgerðar, dóttur Egils. Þorgerðr var vǽn kona ok kvenna mest, vitr ok heldr skapstór, en hversdagliga kyrrlát. Egill kunni ǫll deili á Óláfi ok vissi, at þat gjaf orð var gǫfugt, ok fyrir því var Þorgerðr gift Óláfi. Fór hon til bús með honum í Hjarðarholt. Þeirra bǫrn váru þau Kjartan, Þorbergr, Halldórr, Steindórr, Þuríðr, Þorbjǫrg, Bergþóra. Hana átti Þórhallr goði Odda son. Þorbjǫrgu átti fyrr Ásgeirr Knattarson, en síðar Vermundr Þorgrímsson. Þuríði átti Guðmundr Sǫlmundarson. Váru þeirra synir Hallr ok Víga-Barði.

Ǫzurr Eyvindarson, bróðir Þórodds í Ǫlfusi, fekk Beru, dóttur Egils.

Bǫðvarr sonr Egils var þá frumvaxta. Hann var hinn efniligsti maðr, fríðr sýnum, mikill ok sterkr, svá sem verit hafði Egill eða Þórolfr á hans aldri. Egill unni honum mikit. Var Bǫðvarr ok elskr at honum.

Þat var eitt sumar, at skip var í Hvítá, ok var þar mikil kaupstefna, hafði Egill þar keypt við margan ok lét flytja heim á skipi. Fóru húskarlar ok hǫfðu skip áttǽrt, er Egill átti. Þat var þá eitt sinn, at Bǫðvarr beiddisk at fara með þeim, ok þeir veittu honum þat. Fór hann þá inn á Vǫllu með húskǫrlum. Þeir váru 6 saman á áttǽru skipi. Ok er þeir skuldu út fara, þá var flǿðrin síð dags, ok er þeir urðu hennar at bíða, þá fóru þeir um kveldit síð. Þá hljóp á útsynningr steinóði, en þar gekk í móti útfallsstraumr. Gerði þá stórt á firðinum, sem þar kann oft verða. Lauk þar svá, at skipit kafði undir þeim, ok týndusk þeir allir. En eftir um daginn skaut upp líkunum. Kom lík Bǫðvars inn í Einarsnes, en sum kómu fyrir sunnan fjǫrðinn, ok rak þangat skipit. Fannsk þat inn við Reykjarhamar.

Þann dag spurði Egill þessi tíðendi, ok þegar reið hann at leita líkanna. Hann fann rétt lík Bǫðvars. Tók hann þat upp ok setti í kné sér ok reið með út í Digranes til haugs Skalla-Gríms. Hann lét þá opna hauginn ok lagði Bǫðvar þar niðr hjá Skalla-Grími. Var síðan aftr lokinn haugrinn, ok var eigi fyrr lokit en um dagsetrsskeið. Eftir þat reið Egill heim til Borgar, ok er hann kom heim, þá gekk hann þegar til lokrekkju þeirrar, er hann var vanr at sofa í. Hann lagðisk niðr ok skaut fyrir loku. Engi þorði at krefja hann máls.

En svá er sagt, þá er þeir settu Bǫðvar niðr, at Egill var búinn. hosan var strengð fast at beini. Hann hafði fustanskyrtil kyrtil rauðan, þrǫngvan upphlutinn ok laz at síðu. En þat er sǫgn manna, at hann þrútnaði svá, at kyrtillinn rifnaði af honum ok svá hosurnar.

En eftir um daginn lét Egill. lét Egill. ekki upp lokrekkjuna. Hann hafði þá ok engi mat né drykk. Lá hann þar þann dag ok nóttina eftir. Engi maðr þorði at mǽla við hann.

En hinn þriðja morgin, þegar er lýsti, þá lét Ásgerðr skjóta hesti undir mann, reið sá sem ákafligast vestr í Hjarðarholt, ok lét segja Þorgerði þessi tíðendi ǫll saman, ok var þat um nónskeið, er hann kom þar. Hann sagði ok þat með, at Ásgerðr hafði sent henni orð at koma sem fyrst suðr til Borgar.

Þorgerðr lét þegar sǫðla sér hest ok fylgðu henni 2 menn. Riðu þau um kveldit ok nóttina, til þess er þau kómu til Borgar. Gekk Þorgerðr þegar inn í eldahús. Ásgerðr heilsaði henni ok spurði, hvárt þau hefði náttverð etit Þorgerðr. segir hátt:

Engi hefi ek náttverð haft ok engi mun ek, fyrr en at Freyju. Kann ek mér eigi betri ráð en faðir minn. Vil ek ekki lifa eftir fǫður minn. ok bróður.

Hon gekk at lokhvílunni ok kallaði: Faðir, lúk upp hurðunni. Vil ek, at vit farim eina leið bǽði.

Egill spretti frá lokunni. Gekk Þorgerðr upp í hvílugolfit ok lét loku fyrir hurðina. Lagðisk hon niðr í aðra rekkju, er þar var. Þá mǽlti Egill:

Vel gerðir þú, dóttir, er þú vill fylgja feðr þínum. Mikla ást hefir þú sýnt við mik. Hver ván er, at ek muna lifa vilja við harm þenna?

Síðan þǫgðu þau um hríð.

Þá mǽlti Egill: Hvat er nú, dóttir, tyggr þú nú nokkut?

Tygg ek sǫl, segir hon, því at ek ǽtla, at mér muni þá verra en áðr. ǿtla ek ella, at ek muna of lengi lifa.

Er þat illt manni? segir Egill.

Allillt, segir hon, villtu eta?

Hvat mun varða, segir hann.

En stundu síðar kallaði hon ok bað gefa sér drekka. Síðan var henni gefit vatn at drekka.

Þá mǽlti Egill: Slíkt gerir at, er sǫlin etr, þyrstir ǽ þess at meirr.

Villtu drekka, faðir? segir hon.

Hann tók við ok svalg stórum, ok var þat í dýrshorni. Þá mǽlti Þorgerðr: Nú erum vit vélt. Þetta er mjólk.

Þá beit Egill skarð ór horninu, allt þat er tennr tóku, ok kastaði horninu síðan.

Þá mǽlti Þorgerðr: Hvat skulum vit nú til ráðs taka? Lokit er nú þessi ǽtlun. Nú vilda ek, faðir, at vit lengðim líf okkart, svá at þú mǽttir yrkja erfikvǽði eftir Bǫðvar, en ek mun rísta á kefli, en síðan deyjum vit, ef okkr sýnisk. Seint ǽtla ek Þorstein, son þinn, yrkja kvǽðit eftir Bǫðvar, en þat hlýðir eigi, at hann sé eigi erfðr, því at eigi ǽtla ek okkr sitja at drykkjunni þeirri, at hann er erfðr.

Egill segir, at þat var þá óvǽnt, at hann mundi þá yrkja mega, þó at hann leitaði við, en freista má ek þess, segir hann. Egill.

hafði þá átt son, er Gunnarr hét, ok hafði sá ok andazk lítlu áðr. Ok er þetta upphaf kvǽðis:

Egill tók at hressask, svá sem fram leið at yrkja kvǽðit, ok er lokit var kvǽðinu, þá fǿrði hann þat Ásgerði ok Þorgerði ok hjónum sínum. Reis hann þá upp ór rekkju ok settisk í ǫndvegi. Kvǽði þetta kallaði hann Sonatorrek. Síðan lét Egill erfa sonu sína eftir fornri siðvenju. En er Þorgerðr fór heim, þá leiddi Egill hana með gjǫfum í brott. Egill bjó at Borg langa ǽvi ok varð maðr gamall, en ekki er getit, at hann ǽtti málaferli við menn hér á landi. Ekki er ok sagt frá holmgǫngum hans eða vígaferlum, síðan er hann staðfestisk hér á Íslandi. Svá segja menn, at Egill fǿri ekki í brott af Íslandi, síðan er þetta var tíðenda, er nú var áðr frá sagt, ok bar þat mest til þess, at Egill mátti ekki vera í Noregi af þeim sǫkum, sem fyrr var frá sagt, at konungar þóttusk eiga við hann. Bú hafði hann rausnarsamligt, því at fé skorti eigi. Hann hafði ok gott skaplyndi til þess. Hákon konungr Aðalsteinsfóstri réð fyrir Noregi langa stund. En hinn efra hlut ǽvi hans, þá kómu synir Eiríks til Noregs. ok deildu til ríkis í Noregi við Hákon konung, ok áttu þeir orrustu saman, ok hafði Hákon jafnan sigr. Ina síðustu orrustu áttu þeir á Hǫrðalandi, í Storð á Fitjum. Þar fekk Hákon konungr sigr ok þar með banasár. Eftir þat tóku þeir konungdóm í Noregi Eiríks synir. Arinbjǫrn hersir var með Haraldi Eiríkssyni ok gerðisk ráðgjafi hans ok hafði af honum veizlur stórliga miklar. Var hann forstjóri fyrir liði ok landvǫrn. Arinbjǫrn var hermaðr mikill ok sigrsǽll. Hann hafði at veizlum Fjarðafylki. Egill Skalla-Grímsson spurði þessi tíðendi, ok konungaskifti var orðit í Noregi, ok þat með at Arinbjǫrn var þá kominn í Noreg til búa sinna ok hann var þá í virðingu mikilli. Þá orti Egill kvǽði um Arinbjǫrn, ok er þetta upphaf at: Einarr hét maðr. Hann var sonr Helga Óttarssonar, Bjarnar sonar hins austrǿna, er nam lǫnd í Breiðafirði. Einarr var bróðir Ósvífs ins spaka. Einarr var þegar á unga aldri mikill ok sterkr ok inn mesti atgervimaðr. Hann tók at yrkja, þegar er hann var ungr, ok var maðr námgjarn. Þat var eitt sumar á alþingi, at Einarr gekk til búðar Egils Skalla-Grímssonar. ok tókusk þeir at orðum, ok kom þar brátt talinu, at þeir rǿddu um skáldskap. Þótti hvárumtveggja þǽr rǿður skemmtiligar. Síðan vandisk Einarr oftliga at ganga til tals við Egil. Gerðisk þar vinátta mikil. Einarr hafði lítlu áðr komit út ór fǫr. Egill spurði Einar mjǫk austan tíðenda ok at vinum sínum, svá ok at þeim, er hann þóttisk vita, at óvinir hans váru. Hann spurði ok mjǫk eftir stórmenni. Einarr spurði ok í móti Egil frá þeim tíðendum, er fyrr hǫfðu gǫrsk um ferðir Egils ok stórvirki hans. En þat tal þótti Agli gott, ok rǿttisk af vel. Einarr spurði Egil, hvar hann hefði þess verit staddr, at hann hafði mest reynt sik, ok bað hann þat segja sér. Egill kvað:

Þeir Egill ok Einarr mǽltu til vináttu með sér at skilnaði. Einarr var lǫngum útanlendis með tignum mǫnnum. Einarr var ǫrr maðr ok oftast félítill, en skǫrungr mikill ok drengr góðr. Hann var hirðmaðr Hákonar jarls Sigurðar sonar. Í þann tíma var í Noregi ófriðr mikill ok bardagar með þeim Hákoni jarli ok Eiríks sonum, ok stukku ýmsir ór landi. Haraldr konungr Eiríks son fell suðr í Danmǫrk, at Halsi í Limafirði, ok var hann svikinn. Þá barðisk hann við Harald Knútsson, er kallaðr var Gull-Haraldr, ok þá Hákon jarl. Þar fell ok þá með Haraldi konungi Arinbjǫrn hersir, er fyrr var frá sagt. Ok er Egill spurði fall Arinbjarnar, þá kvað hann:

Einarr Helgason skáld var kallaðr skálaglamm. Hann orti drápu um Hákon jarl, er kǫlluð er Vellekla, ok var þat mjǫk lengi, at jarlinn vildi eigi hlýða kvǽðinu, því at hann var reiðr Einari. Þá kvað Einarr:

Ok en kvað hann:

Jarlinn vildi eigi, at Einarr fǿri á brott, ok hlýddi þá kvǽðinu, ok síðan gaf hann Einari skjǫld, ok var hann in mesta gǫrsemi. Hann var skrifaðr fornsǫgum, en allt milli skriftanna váru lagðar yfir spengr af gulli ok settr steinum. Einarr fór til Íslands ok til vistar með Ósvífi, bróður sínum. En um haustit reið Einarr vestan ok kom til Borgar ok gisti þar. Egill var þá eigi heima, ok var hann farinn norðr til heraða, ok var hans þá heim ván. Einarr beið hans 3 nǽtr, en þat var engi siðr at sitja lengr en 3 nǽtr at kynni. Bjósk Einarr þá í brott, ok er hann var búinn, þá gekk hann til rúms Egils ok festi þar upp skjǫldinn þann inn dýra ok sagði heimamǫnnum, at hann gaf Agli skjǫldinn. Síðan reið Einarr í brott, en þann sama dag kom Egill heim. En er hann kom inn til rúms síns, þá sá hann skjǫldinn ok spurði, hverr gǫrsemi þá átti. Honum var sagt, at Einarr skálaglamm hafði þar komit ok hann hafði gefit honum skjǫldinn. Þá mǽlti Egill: Gefi hann allra allra manna armastr. ǿtlar hann, at ek skyla þar vaka yfir ok yrkja um skjǫld hans? Nú takið hest minn, Skal ek ríða eftir honum ok drepa hann. Honum var þá sagt, at Einarr hafði riðit snemma um morgininn. Mun hann nú kominn vestr til Dala. Síðan orti Egill drápu ok er þetta upphaf at:

Egill ok Einarr heldu vináttu sinni, meðan þeir lifðu báðir. En svá er sagt, at fǿri skjǫldrinn um síðir, at Egill hafði hann með sér í brúðfǫr þá, er hann fór norðr á Víðimýri með Þorkatli Gunnvaldssyni ok þeir Rauða-Bjarnar synir, Trefill ok Helgi. Þá var spillt skildinum ok kastat í sýruker. En síðan lét Egill taka af búnuðinn, ok váru 12 aurar gulls í spǫngunum.

Þorsteinn, sonr Egils, þá er hann óx upp var allra manna fríðastr sýnum, hvítr á hár ok bjartr álitum. Hann var mikill ok sterkr, ok þó ekki eftir því sem faðir hans. Þorsteinn var vitr maðr ok kyrrlátr, hógvǽrr, stilltr manna bezt. Egill unni honum lítit. Þorsteini var ok ekki við hann ástúðigt, en þau Ásgerðr ok Þorsteinn unnusk mikit. Egill tók þá at eldask mjǫk.

Þat var eitthvert sumar, er Þorsteinn reið til alþingis, en Egill sat þá heima. En áðr Þorsteinn fǿri heiman, stilltu þau Ásgerðr um ok tóku ór kistu Egils silkislǿður, Arinbjarnarnauta, ok hafði Þorsteinn til þings. Ok er hann hafði á þinginu, þá váru honum dragsíðar ok urðu saurgar neðan, þá er þeir váru í lǫgbergsgǫngu. Ok er hann kom heim, þá hirði Ásgerðr slǿðurnar, þar sem áðr váru. En mjǫk miklu síðar, þá er Egill lauk upp kistu sína, þá fann hann, at spillt var slǿðunum, ok leitaði þá máls um við Ásgerði, hverju þat gegndi. Hon sagði þá it sanna til. Þá kvað Egill:

Þorsteinn fekk Jófríðar, dóttur Gunnars Hlífarsonar. Móðir hennar var Helga, dóttir Óláfs feilans, systir Þórðar Gellis. Jófríði hafði átt fyrr Þóroddr, sonr Tungu-Odds.

Lítlu eftir þetta andaðisk Ásgerðr. Eftir þat brá Egill búi ok seldi í hendr Þorsteini, en Egill fór þá suðr til Mosfells til Gríms, mágs síns, því at hann unni mest Þórdísi, stjúpdóttur sinni, þeirra manna, er þá váru á lífi.

Þat var eitt sumar at skip kom út í Leiruvági, ok stýrði sá maðr, er Þormóðr hét. Hann var norrǿnn ok húskarl Þorsteins Þórusonar. Hann hafði með at fara skjǫld, er Þorsteinn hafði sent Agli Skalla-Grímssyni. Ok var þat ágǽtagripr. Þormóðr fǿrði Agli skjǫldinn, en hann tók við þakksamliga. Eftir um vetrinn orti Egill drápu um skjaldargjǫfina, er kǫlluð er Berudrápa, ok er þetta upphaf at:

Þorsteinn Egilsson bjó at Borg. Hann átti 2 laungetna sonu, Hriflu ok Hrafn, en síðan hann kvángaðisk, áttu þau Jófríðr 10 bǫrn. Helga hin fagra var þeirra dóttir, er þeir deildu um Skáld-Hrafn ok Gunnlaugr ormstunga. Grímr var elztr sona þeirra, annarr Skúli, þriði Þorgeirr, fjǫrði Kollsveinn, 5 Hjǫrleifr, 6 Halli, 7 Egill, 8 Þórðr, Þóra hét dóttir þeirra, er átti Þormóðr Kleppjárns. Frá bǫrnum Þorsteins er komin kynslóð mikil ok margt stórmenni. Þat er kallat Mýramannakyn, allt þat er frá Skalla-Grími er komit.

Ǫnundr sjóni bjó at at Ánabrekku, þá er Egill bjó at Borg. Ǫnundr sjóni átti Þorgerði, dóttur Bjarnar hins digra af Snǽfellsstrǫnd. Bǫrn þeirra Ǫnundar váru þau Steinarr ok Dalla, er átti Ǫgmundr Galtason, þeirra synir Þorgils ok Kormákr. Ok er Ǫnundr gerðisk gamall ok sýndr lítt, þá seldi hann af hendi bú. Tók þá við Steinarr, sonr hans. Þeir feðgar áttu auð fjár. Steinarr var allra manna mestr ok rammr at afli, ljótr maðr, bjúgr í vexti, fóthár ok miðskammr. Steinarr var uppivǫðslumaðr mikill ok ákafamaðr, ódǽll ok harðfengr, inn mesti kappsmaðr.

Ok er Þorsteinn Egilsson bjó at Borg, þá gerðisk þegar fátt um með þeim Steinari. Fyrir sunnan Háfslǿk liggr mýrr, er heitir Stakksmýrr. Standa þar yfir vǫtn á vetrinn, en á várit, er ísa leysir, þá er þar útbeit svá góð nautum, at þat var kallat jafnt ok stakkr tǫðu. Háfslǿkr réð þar landamerkjum at fornu fari. En á várum gengu naut Steinars mjǫk á Stakksmýri, er þau váru rekin útan at Háfslǿk, en húskarlar Þorsteins vǫnduðu um. Steinarr gaf at því engi gaum, ok fór svá fram it fyrsta sumar, at ekki varð til tíðenda. En annat vár. þá helt Steinarr beitinni, en Þorsteinn lagði þá í umrǿðu við hann ok rǿddi þó stilliliga, bað hann Steinar halda beit búfjar síns, svá sem at fornu hafði verit. Steinarr segir, at fé mundi ganga, þar sem þat vildi. Hann rǿddi um allt heldr festiliga, ok skiftusk þeir Þorsteinn við nokkurum orðum. Síðan lét Þorsteinn hnekkja nautunum út á mýrar yfir Háfslǿk. Ok er Steinarr varð þess varr, þá fekk hann til Grana, þrǽl sinn, at sitja at nautunum á Stakksmýri, ok sat hann þar alla daga. Þetta var inn efra hlut sumars. Beittusk þá upp allar engjar fyrir sunnan Háfslǿk.

Nú var þat einn dag, at Þorsteinn hafði gengit upp á borg at sjásk um. Hann sá, hvar naut Steinars fóru. Hann gekk út á mýrar. þat var síð dags. Hann sá, at nautin váru þá komin langt út í holtasundit. Þorsteinn rann út um mýrarnar, ok er Grani sá þat, þá rak hann nautin óvǽgiliga, til þess er þau kómu á stǫðul. Þorsteinn kom þá eftir ok hittusk þeir Grani í garðshliðinu. Þorsteinn vá hann þar. Þat heitir Granahlið síðan, þat er á túngarðinum. Þorsteinn hratt garðinum ofan á Grana ok hulði svá hrǽ hans. síðan fór Þorsteinn heim til Borgar, en konur þǽr, er til stǫðuls fóru, fundu Grana, þar er hann lá. Eftir þat fóru þǽr heim til húss ok sǫgðu Steinari þessi tíðendi. Steinarr leiddi hann uppi í holtunum, en síðan fekk Steinarr til annan þrǽl at fylgja nautunum, ok er sá eigi nefndr. Þorsteinn lét þá, sem hann vissi eigi um beit, þat sem eftir var sumarsins.

Þat varð til tíðenda, at Steinarr fór inn fyrra hlut vetrar út á Snǽfellsstrǫnd ok dvalðisk þar um hríð. Steinarr sá þá þrǽl, er Þrándr hét. Hann var allra manna mestr ok sterkastr. Steinarr falaði þrǽl þann ok bauð við verð mikit, en sá, er átti þrǽlinn, mat hann fyrir 3 merkr silfrs. ok mat hann hǫlfu dýrra en meðalþrǽl, ok var þat kaup þeirra. Hann hafði Þránd með sér heim.

Ok er þeir kómu heim, þá rǿðir Steinarr við Þránd: Nú er svá til farit, at ek vil hafa verknuð af þér. Er hér skipat áðr til verka allra. Nú mun ek verk fyrir þik leggja, er þér er lítit erfiði í. Þú skalt sitja at nautum mínum. Þykki mér þat miklu skifta, at þeim sé vel til haga haldit. Vil ek, at þú hafir þar engis manns hóf við, nema þitt, hvar hagi er beztr á mýrum. Má ek eigi á manni sjá, ef þú hefir eigi til þess hug eða afl, at halda til fulls við einnhvern húskarl Þorsteins.

Steinarr seldi í hendr Þrándi øxi mikla, nǽr alnar fyrir munn, ok var hon hárhvǫss. Svá lízk mér á þik, Þrándr, segir Steinarr, sem eigi sé sýnt, hversu mikils þú metr goðorð Þorsteins, ef þit sjáizk 2 á. Þrándr svarar:

Engi vanda ǽtla ek mér á við Þorstein, en skilja þykkjumk ek, hvert verk þú hefir fyrir mik lagt. Muntu þykkjask lítlu til verja, þar sem ek em. En ek ǽtla mér vera góðan kost, hvárr sem upp kemr, ef vit Þorsteinn skulum reyna með okkr.

Síðan tók Þrándr til nautagǽzlu. Honum hafði þat skilizk, þó at hann hefði eigi lengi verit, hvert Steinarr hafði nautum sínum látit halda, ok sat Þrándr at nautum á Stakksmýri.

Ok er Þorsteinn varð þess varr, þá sendi hann húskarl sinn til fundar við Þránd ok bað segja honum landamerki með þeim Steinari. Ok er húskarl hitti Þránd, þá sagði hann honum ørendi sín ok bað hann halda nautunum annan veg, sagði, at þat var land Þorsteins Egilssonar, er nautin váru þá í komin. Þrándr segir:

Þat hirði ek aldri, hvárr þeirra land á. Mun ek naut hafa, þar sem mér þykkir hagi beztr.

Síðan skilðusk þeir. Fór húskarl heim ok segir Þorsteini svǫr þrǽlsins. Þorsteinn lét þá kyrrt vera, en Þrándr tók þá at sitja at nautum nǽtr ok daga.