Bókastaðir

Haraldr Gormsson hafði þá tekit við ríki í Danmǫrk, en Gormr, faðir hans, var þá dauðr. Landit var þá herskatt. Lágu víkingar mjǫk úti fyrir Danmǫrku. Áka var kunnigt í Danmǫrku bǽði á sjó ok landi. Spurði Egill hann mjǫk eftir, hvar þeir staðir vǽri, er stór féfǫng mundu fyrir liggja.

En er þeir kómu í Eyrarsund, þá sagði Áki, at þar var á land upp kaupstaðr mikill, er hét í Lundi, sagði, at þar var féván, en glíkligt, at þar mundi vera viðtaka, er bǿjarmenn vǽri. Þat mál var upp borit fyrir liðsmenn, hvárt þar skyldi rácða til uppgǫngu eða eigi. Menn tóku þar allmisjafnt á, fýstu sumir, en sumir lǫttu. Var því máli skotit til stýrimanna. Þórolfr fýsti heldr uppgǫngu. Þá var rǿtt við Egil, hvat honum þótti ráð. Hann kvað vísu:

Síðan bjuggusk menn til uppgǫngu ok fóru til kaupstaðarins. En er bǿjarmenn urðu varir við ófrið. þá stefndu þeir í mót. Var þar tréborg um staðinn, settu þeir þar menn til at verja. Tóksk þar bardagi. Egill gengr fyrstr inn um borgina. Síðan flýðu bǿjarmenn. Varð þar mannfall mikit. Rǽntu þeir kaupstaðinn, en brenndu, áðr þeir skilðusk við. Fóru síðan ofan til skipa sinna.

Þórolfr.

helt liði sínu norðr fyrir Halland ok lǫgðu þar til hafnar, er þeim bǽgði veðr. Rǽntu þar ekki. Þar var skammt á land upp jarl sá, er Arnfinnr er nefndr. En er hann spurði at víkingar váru þar komnir við land, þá sendi hann menn sína á fund þeirra þess ørendis at vita, hvárt þeir vildi þar friðland hafa eða hernuð.

En er sendimenn váru komnir á fund Þórolfs með sín ørendi, þá sagði hann, at þeir mundu þar ekki herja, sagði, at þeim var engi nauðsyn til at herja þar ok fara herskildi, sagði, at þar var land ekki auðigt.

Sendimenn fara aftr til jarlsins ok sǫgðu honum ørendislok sín. En er jarlinn varð þess varr, at hann þurfti ekki liði at safna fyrir þá sǫk, þá reið hann ofan með ekki lið til fundar við víkinga. En er þeir fundusk, þá fóru þar allt vel rǿður með þeim. Jarl bauð Þórolfi til veizlu með sér ok liði hans, því er hann vildi. Þórolfr hét ferðinni.

En þá er á var kveðit, lét jarlinn senda reiðskjóta ofan móti þeim. Réðusk þeir til ferðar, bǽði Þórolfr ok Egill, ok hǫfðu með sér 30 manna. En er þeir kómu til jarlsins, fagnaði hann þeim vel. Var þeim fylgt inn í stofu. Var þar þegar inni mungát ok gefit þeim at drekka. Sátu þeir þar til kvelds.

En áðr borð skuldu upp fara, þá sagði jarl, at þar skyldi sǽti hluta, skyldi drekka saman karlmaðr ok kona, svá sem til ynnisk, en þeir sér, er fleiri vǽri. Menn báru þá hluti sína í skaut, ok tók jarlinn upp. Jarl átti dóttur allfríða ok þá vel frumvaxta. Svá sagði hlutr til, at Egill skyldi sitja hjá jarlsdóttur um kveldit. Hon gekk um golf ok skemmti sér. Egill stóð upp ok gekk til rúms þess, er dóttir jarlsins hafði setit um daginn. En er menn skipuðusk í sǽti sín, þá gekk jarlsdóttir at rúmi sínu. Hon kvað:

Egill tók til hennar ok setti hana niðr hjá sér. Hann kvað:

Þá drukku þau saman um kveldit ok váru allkát. Var þar veizla hin bezta ok svá um daginn eftir. Fóru þá víkingar til skipa sinna. Skilðusk þeir jarl með vináttu. ok skiftusk gjǫfum við. Heldu þeir Þórolfr liðinu til Brenneyja. Þar var í þann tíma víkingabǿli mikit, því at þar sigldu kaupskip mjǫk í gegnum eyjarnar.

Áki fór heim til búa sinna ok synir hans. Hann var maðr vellauðigr ok átti mǫrg bú á Jótlandi. Skilðusk þeir með kǽrleik ok mǽltu til vináttu mikillar milli sín.

En er haustaði, sigldu þeir Þórolfr norðr fyrir Noreg ok koma fram í Fjǫrðum. fara á fund Þóris hersis. Tók hann vel við þeim. en Arinbjǫrn sonr hans miklu betr. Býðr hann, at Egill skal þar vera um vetrinn. Egill tók þat með þǫkkum.

En er Þórir vissi boð Arinbjarnar, þá kallaði hann þat heldr bráðmǽlt. Veit ek eigi, sagði hann, hversu þat glíkar Eiríki konungi, því at hann mǽlti svá eftir aftǫku Bárðar, at hann vildi ekki, at Egill vǽri hér í landi.

Ráða máttu vel, faðir, segir Arinbjǫrn, því við konung, at hann teli ekki at um vist Egils. Þú munt bjóða Þórolfi, mági þínum, hér at vera, en vit Egill munum hafa eitt vetrgrið báðir.

En af þessi rǿðu, sá Þórir, at Arinbjǫrn mundi þessu ráða. Buðu þeir feðgar þá Þórolfi þar vetrgrið, en hann þekkðisk þat. Váru þeir þar við 12 menn um vetrinn.

Brǿðr 2 eru nefndir Þorvaldr ofsi ok Þorfinnr strangi. Þat váru náfrǽndr Bjarnar hǫlðs ok hǫfðu með honum fǿzk. Þeir váru menn miklir ok sterkir, kappsmenn miklir ok framgjarnir. Þeir fylgðu Birni, þá er hann var í víkingu, en síðan er hann settisk um kyrrt. þá fóru þeir brǿðr til Þórolfs ok váru með honum í hernaði. Þeir váru í stafni á skipi hans. En þá er Egill tók skipstjórn, þá var Þorfinnr hans stafnbúi. Þeir brǿðr fylgðu Þórolfi jafnan ok mat hann þá mest skipverja sinna. Þeir brǿðr váru þann vetr í hans sveit ok sátu nǽst þeim brǿðrum. Þórolfr sat í ǫndvegi ok át ti drykkju við Þóri, en Egill sat fyrir ádrykkju Arinbjarnar. Skyldi þar um golf ganga at minnum ǫllum.

Þórir hersir fór um haustit á fund Eiríks konungs. Tók konungr við honum forkunnar vel. En er þeir tóku rǿður sínar, þá bað Þórir konung, at hann skyldi eigi fyrirkunna hann þess, er hann hafði Egil með sér um vetrinn.

Konungr svaraði því vel, sagði, at Þórir mátti þiggja af honum slíkt, er hann vildi. En ekki mundi þetta svá fara, ef annarr maðr hefði við Agli tekit.

En er Gunnhildr heyrði, hvat þeir rǿddu, þá mǽlti hon: Þat ǽtla ek, Eiríkr, at nú fari enn sem oftar, at þú sér mjǫk talhlýðinn, ok mant þat eigi lengi, er illa er gǫrt til þín, enda muntu til þess draga fram sonu Skalla-Gríms, at þeir munu enn drepa niðr nokkura náfrǽndr þína. En þó at þú látir þér engis þykkja vert um dráp Bárðar, þá þykki mér eigi svá þó. Konungr segir:

Meirr frýr þú mér, Gunnhildr, grimmleiks en aðrir menn. En verit hefir kǽrra við Þórolf af þinni hendi en nú er. En ekki mun ek orð mín aftr taka við þá brǿðr.

Vel var Þórolfr hér, sagði hon, áðr Egill spillti fyrir honum, en nú ǽtla ek engi mun.

Þórir fór heim, þá er hann var búinn, ok sagði þeim brǿðrum orð konungs ok dróttningar.

Eyvindr skreyja ok Alfr hétu brǿðr Gunnhildar, synir Ǫzurar tota. Þeir váru menn miklir ok allsterkir ok kaupmenn miklir. Þeir hǫfðu þá mest yfirlát af Eiríki konungi ok Gunnhildi. Ekki váru þeir menn þokkasǽlir af alþýðu, váru þá á ungum aldri ok þó fullkomnir at þroska.

Þat var um várit at blót mikit skyldi vera at sumri á Gaulum. Þat var ágǽzt hǫfuðhof. Sótti þangat fjǫlmenni mikit ór Fjǫrðum ok af Fjǫlum ok ór Sogni ok flest allt stórmenni. Eiríkr konungr fór þangat.

Þá mǽlti Gunnhildr við brǿðr sína. Þat vil ek, at þit hagið svá til í fjǫlmenni þessu, at þit fáið drepit annan hvárn þeirra sona Skalla-Gríms, ok bezt at báðir vǽri.

Þeir sǫgðu at svá skyldi vera.

Þórir hersir bjósk til ferðar þeirrar. Hann kallaði Arinbjǫrn til máls við sik. Nú mun ek, sagði hann, fara til blótsins, en ek vil ekki, at Egill fari þangat. Ek kann rǿðum Gunnhildar, en kappsemð Egils, en ríki konungs, at þess mun eigi hǿgt at gǽta alls saman. En Egill mun ekki letjask láta, nema þú sér eftir. En Þórolfr skal fara með mér, sagði hann, ok aðrir þeir fǫrunautar. Skal Þórolfr blóta ok leita heilla þeim brǿðrum.

Síðan sagði Arinbjǫrn Agli, at hann mun heima vera ok vit báðir sagði hann. Egill kvað svá vera skuldu.

En þeir Þórir fóru til blótsins ok var þar allmikit fjǫlmenni ok drykkjur miklar. Þórolfr fór með Þóri, hvar sem hann fór, ok skilðusk aldrigi dag né nótt.

Eyvindr sagði Gunnhildi, at hann fekk ekki fǿri við Þórolf. Hon bað hann þá drepa einnhvern manna hans, heldr en allt beri undan.

Þat var eitt kveld, þá er konungr var til svefns genginn ok svá þeir Þórir ok Þórolfr, en þeir sátu eftir Þorfinnr ok Þorvaldr, þá kómu þeir þar brǿðr, Eyvindr ok Alfr, ok settusk hjá þeim ok váru allkátir. Drukku fyrst sveitardrykkju. Þá kom þar, er horn skyldi drekka til halfs. Drukku þeir saman Eyvindr ok Þorvaldr, en Alfr ok Þorfinnr. En er á leið kveldit, þá var drukkit við sleitur ok því nǽst orðahnippingar ok þá stóryrði. Þá hljóp Eyvindr upp ok brá saxi einu ok lagði á Þorvaldi, svá at þat var ǿrit banasár. Síðan hljópu upp hvárirtveggju, konungsmenn ok húskarlar Þóris, en menn váru allir vápnlausir inni, því at þar var hofshelgi, ok gengu menn í milli ok skilðu þá, er óðastir váru. Varð þá ekki fleira til tíðenda þat kveld.

Eyvindr hafði vegit í véum, ok var hann vargr orðinn, ok varð hann þegar brott at fara. Konungr bauð bǿtr fyrir manninn, en Þórolfr ok Þorfinnr sǫgðu, at þeir hǫfðu aldrigi tekit mannbǿtr ok þeir vildu ekki þǽr taka. Skilðusk at svá búnu. Fóru þeir Þórir heim.

Eiríkr konungr ok þau Gunnhildr sendu Eyvind suðr til Danmerkr til Haralds konungs Gorms sonar, því at hann mátti þá eigi vera í norrǿnum lǫgum. Konungrinn tók vel við honum ok fǫruneyti hans. Eyvindr hafði til Danmarkar langskip allmikit. Síðan setti konungr Eyvind þar til landvarnar fyrir víkingum. Eyvindr vár hermaðr hinn mesti.

En er vár kom eftir vetr þann, þá búask þeir Þórolfr ok Egill enn at fara í víking. En er þeir váru búnir, þá halda þeir enn í Austr veg. En er þeir koma í Víkina, þá sigla þeir suðr fyrir Jótland ok herja þar, ok þá fara þeir til Fríslands ok dveljask mjǫk lengi um sumarit. En þá halda þeir enn aftr til Danmerkr.

En er þeir koma til landamǿris, þar er mǿtisk Danmǫrk ok Frísland, ok lágu þá við land, þá var þat eitt kveld, er menn bjuggusk til svefns á skipum, at menn 2 kómu á skip Egils ok sǫgðu, at þeir áttu við hann ørendi. Var þeim fylgt til hans. Þeir segja, at Áki hinn auðgi hafði sent þá þangat með þeim ørendum at Eyvindr skreyja liggr úti fyrir Jótlandssíðu ok ǽtlar at sǽta yðr, þá er þér farið sunnan ok hefir hann lið mikit saman dregit, svá at þér hafið engi áhǫld við, ef þér hittið lið hans allt. En hann sjalfr ferr með léttiskipum tveim ok er nú hér skammt frá yðr.

En er tíðendi þessi kómu fyrir Egil, þá láta þeir þegar af sér tjǫldin. Bað þá fara hljóðliga. Þeir gerðu svá. Þeir kómu í dǫgun at þeim Eyvindi, þar er þeir lágu um akkeri. Lǫgðu þegar at þeim, létu ganga bǽði grjót ok vápn. Fell þar lið margt af Eyvindi, en hann sjalfr hljóp fyrir borð ok komsk með sundi til lands ok svá allt þat lið er undan komsk.

En þeir Egill tóku skipin ok fǫt þeirra ok vápn. Fóru þá aftr um daginn til liðs síns, hittu þá Þórolf. Spyrr hann, hvert Egill hafði farit, eða hvar hann hafði fengit skip þau, er þeir fara með. Egill segir, at Eyvindr skreyja hafði haft skipin ok þeir hǫfðu af honum tekit. Þá kvað Egill:

Þórolfr segir:

Þetta ǽtla ek yðr svá hafa gǫrt, at oss mun ekki haustlangt ráð at fara til Noregs.

Egill sagði, at þat var vel, þó at þeir leitaði þá í annan stað.

Alfráðr hinn ríki réð fyrir Englandi. Hann var fyrstr einvaldskonungr yfir Englandi sinna kynsmanna. Þat var á dǫgum Haralds hins hárfagra, Noregskonungs. Eftir hann var konungr í Englandi sonr hans Játvarðr. Hann var faðir Aðalsteins hins sigrsǽla, fóstra Hákonar hins góða. Í þenna tíma tók Aðalsteinn konungdóm í Englandi eftir fǫður sinn. Þeir váru fleiri brǿðr, synir Játvarðs.

En er Aðalsteinn hafði tekit konungdóm, þá hófusk upp til ófriðar þeir hǫfðingjar, er áðr hǫfðu látit ríki sín fyrir þeim langfeðgum, þótti nú sem dǽlst mundi til at kalla, er ungr konungr réð fyrir ríki. Váru þat bǽði Bretar ok Skotar ok Írar. En Aðalsteinn konungr safnaði herliði at sér ok gaf mála þeim mǫnnum ǫllum, er þat vildu hafa til féfangs sér, bǽði útlenzkum ok innlenzkum.

Þeir brǿðr, Þórolfr ok Egill, heldu suðr fyrir Saxland ok Flǽmingjaland. Þá spurðu þeir at Englandskonungr þóttisk liðs þurfa ok þar var ván féfangs mikils. Gera þeir þá þat ráð at halda þangat liði sínu. Fóru þeir þá um haustit, til þess er þeir kómu á fund Aðalsteins konungs. Tók hann vel við þeim. ok leizk svá á, at liðsemð mikil mundi vera at fylgð þeirra. Verðr þat brátt í rǿðum Englandskonungs, at hann býðr þeim til sín at taka þar mála ok gerask landvarnarmenn hans. Semja þeir þat sín í milli, at þeir gerask menn Aðalsteins.

England var kristit ok hafði lengi verit, þá er þetta var tíðenda. Aðalsteinn konungr var vel kristinn. Hann var kallaðr Aðalsteinn hinn trúfasti. Konungr bað Þórolf ok þá brǿðr, at þeir skuldu láta prímsignask, því at þat var þá mikill siðr, bǽði með kaupmǫnnum ok þeim mǫnnum, er á mála gengu með kristnum mǫnnum, því at þeir menn, er prímsignaðir váru, hǫfðu allt samneyti við kristna menn ok svá heiðna, en hǫfðu þat at átrúnaði, er þeim var skapfelldast. Þeir Þórolfr ok Egill gerðu þat eftir bǿn konungs ok létu prímsignask báðir. Þeir hǫfðu þar 300 sinna manna, þeirra er mála tóku af konungi.