Bókastaðir

Ásmundr tók þá til orða: "Óttar hét konungr, hann réð fyrir Hálogalandi;Ásmundr tók þá til orða: Óttar hèt konúngr, hann rèð fyrir Hálogalandi; Sigríðr hét drótning hans, dóttir Óttars jarls af Jótlandi í Danmǫrk.Sigríðr hèt drottníng hans, dóttir Óttars jarls af Jótlandi í Danmörk. Þau áttu einn son, sá hét Ásmundr;Þau áttu einn son, sá hèt Ásmundr; hann var mikill vexti, vandisk hann við íþróttir, ok þá hann var tólf vetra, þótti hann afbera ǫllum þeim, sem þar voru;hann var mikill vexti, vandist hann við íþróttir, ok þá hann var 12 vetra, þótti hann afbera öllum þeim, sem þar voru; helt hann marga leiksveina.hèlt hann marga leiksveina.

Eitt sinn, er þeir voru á skóg riðnir, fann Ásmundr einn héra;Eitt sinn, er þeir voru á skóg riðnir, fann Ásmundr einn hèra; hann slepti hundum sínum til hans; hérinn hljóp undan, ok gátu hundarnir ekki fráit hann.hèrinn hljóp undan, ok gátu hundarnir ekki fráit hann. Ásmundr gaf ekki fyrr upp, enn hestrinn fell af mœði, hljóp hann þá, ok elti dýrit með hundunum;Ásmundr gaf ekki fyrr upp, enn hestrinn fèll af mæði, hljóp hann þá, ok elti dýrit með hundunum; lauk svá at hérinn steypti sér ofan fyrir sjófarhamra.lauk svâ at hèrinn steypti sèr ofan fyrir sjófarhamra. Ásmundr sneri þá til hestsins, ok fann hann eigi, var þá komit kveld;Ásmundr snèri þá til hestsins, ok fann hann eigi, var þá komit kveld; svaf Ásmundr af um nóttina, en at morgni var komin þoka svá myrk, at hann vissi eigi, hvar hann var kominn, þrjá daga viltisk hann á skóginum.svaf Ásmundr af um nóttina, en at morgni var komin þoka svâ myrk, at hann vissi eigi, hvar hann var kominn, 3 daga viltist hann á skóginum.

Þá sá hann mann ganga á móti sér mikinn ok fríðan í skarlats kyrtli, en hárit gult sem silki.Þá sá hann mann gánga á móti sèr mikinn ok fríðan í skarlats kyrtli, en hárit gult sem silki. Eigi þóttisk Ásmundr vænna mann séð hafa;Eigi þóttist Ásmundr vænna mann sèð hafa; heilsar nú hvárr ǫðrum;heilsar nú hvorr öðrum; Ásmundr spurði hann af nafni. Hann kveðsk Aran heita, sonr Roðíans konungs af Tattaría: ‘hefi ek verit í hernaði.’Hann kveðst Aran heita, sonr Roðíans konúngs af Tattaría: hefi ek verit í hernaði.

‘Hversu gamall ertu?’ sagði Ásmundr.Hversu gamall ertu? sagði Ásmundr.

‘Tólf vetra,’ sagði Aran.12 Vetra, sagði Aran.

‘Þar munu ekki fleiri þínir líkar,’ sagði Ásmundr.Þar munu ekki fleiri þínir líkar, sagði Ásmundr.

‘Engum var ek þar líkr,’ sagði Aran, ‘ok því strengða ek þess heit, at koma eigi aptr, fyrr enn ek hefða fundit annan minn líka at aldri ok íþróttum.Engum var ek þar líkr, sagði Aran, ok því strengða ek þess heit, at koma eigi aptr, fyrr enn ek hefða fundit annan minn líka at aldri ok íþróttum. Nú hefi ek frétt til eins manns, er Ásmundr heitir, son konungs af Hálogalandi, eðr kanntu nokkut at segja mér til hans, því mér er sagt, at þar muni skamt vera á milli.’Nú hefi ek frètt til eins manns, er Ásmundr heitir, son konúngs af Hálogalandi, eðr kanntu nokkut at segja mèr til hans, því mèr er sagt, at þar muni skamt vera á milli.

‘Þann mann þekki ek gǫrla,’ sagði Ásmundr, ‘ok talar hann nú við þik.’Þann mann þekki ek gjörla, sagði Ásmundr, ok talar hann nú við þik.

‘Þá gengr at óskum,’ sagði Aran, ‘ok megun við nú prófa okkra fimleika.’Þá gengr at óskum, sagði Aran, ok megun við nu prófa okkra fimleika.

Ásmundr kveðsk þess búinn.Ásmundr kveðst þess búinn. Síðan frǫmdu þeir allar íþróttir, þær ungum mǫnnum voru tíðar í þær mundir, ok voru þeir svá jafnir, at ekki mátti á millum sjá.Síðan frömdu þeir allar íþróttir, þær úngum mönnum voru tíðar í þær mundir, ok voru þeir svâ jafnir, at ekki mátti á millum sjá. Síðast tóku þeir fang, ok voru harðar sviptingar með þeim, ok mátti eigi mun gera, hvárr sterkari var, ok skildu svá, at þeir voru báðir móðir.Síðast tóku þeir fáng, ok voru harðar sviptíngar með þeim, ok mátti eigi mun gjöra, hvorr sterkari var, ok skildu svâ, at þeir voru báðir móðir.

Þá talaði Aran til Ásmundar: ‘ekki skulu við vápnaskipti prófa, því þat verðr skaði okkar beggja, vil ek at við sverjumsk í fóstbrœðralag, at hvárr skal annars hefna, ok eiga fé saman, fengit ok ófengit;’Þá talaði Aran til Ásmundar: ekki skulu við vopnaskipti prófa, því þat verðr skaði okkar beggja, vil ek at við sverjumst í fóstbræðralag, at hvorr skal annars hefna, ok eiga fè saman, fengit ok ófengit; Þat fylgir ok svardaga þeirra, at hvárr, sem lengr lifir, skyldi láta verpa haug eptir annan, ok láta þar í svá mikit fé, sem þeim þœtti sóma;Þat fylgir ok svardaga þeirra, at hvorr, sem lengr lifir, skyldi láta verpa haug eptir annan, ok láta þar í svâ mikit fè, sem þeim þætti sóma; síðan skal sá, sem lengr lifir, sitja hjá hinum dauða þrjár nætr í haugi, ok fara síðan brott, ef hann vildi;síðan skal sá, sem lengr lifir, sitja hjá hinum dauða 3 nætr í haugi, ok fara síðan burt, ef hann vildi; vǫkva sér síðan blóð, ok létu renna saman, heldu menn þat þá eiða.vökva sèr síðan blóð, ok lètu renna saman, hèldu menn þat þá eiða.

Aran bauð honum nú at fara til skipa með sér, ok sjá sinn fararblóma;Aran bauð honum nú at fara til skipa með sèr, ok sjá sinn fararblóma; en með því at Ásmundr var þá í Bretlandi með Óttari jarli, móðurfǫður sínum, þá lét hann Aran ráða.en með því at Ásmundr var þá í Bretlandi með Óttari jarli, móðurföður sínum, þá lèt hann Aran ráða.

Þeir fara nú til skipa Arans, ok voru þau tíu langskip með góðum drengjum skipuð.Þeir fara nú til skipa Arans, ok voru þau 10 lángskip með góðum drengjum skipuð. Aran gaf Ásmundi helming liðs ok skipa;Aran gaf Ásmundi helmíng liðs ok skipa; Ásmundr bað at þeir mundu sigla til Hálogalands, ok vildi hann hafa þaðan sitt lið ok skip. Aran sagðisk fyrst vilja sigla til síns lands, ok koma svá til Hálogalands, ok at landsmenn mætti sjá, at þeir væri ekki stafkarlar.Aran sagðist fyrst vilja sigla til síns lands, ok koma svâ til Hálogalands, ok at landsmenn mætti sjá, at þeir væri ekki stafkarlar. Ásmundr bað hann ráða; sigldu þeir síðan í haf, ok gaf þeim vel byri.

Ásmundr spurði, hvárt Róðían konungr ætti fleira barna.Ásmundr spurði, hvort Róðían konúngr ætti fleira barna.

Aran sagði, at hann ætti son, er Herrauðr hét, við dóttur konungs af Húnalandi: ‘er hann bæði vaskr maðr ok vinsæll, ok stendr hann til ríkis í Húnalandi.Aran sagði, at hann ætti son, er Herrauðr hèt, við dóttur konúngs af Húnalandi: er hann bæði vaskr maðr ok vinsæll, ok stendr hann til ríkis í Húnalandi. Faðir minn á brœðr tvá, heitir annar Hrœrekr, en annar Siggeir, þeir eru berserkir ok illir viðreignar, ok ekki þokkasælir af landsmǫnnum;Faðir minn á bræðr 2, heitir annar Hrærekr, en annar Siggeir, þeir eru berserkir ok illir viðreignar, ok ekki þokkasælir af landsmönnum; konungr hefir mikit traust á þeim, þvíat þeir gera þat, er hann vill;konúngr hefir mikit traust á þeim, þvíat þeir gjöra þat, er hann vill; þeir liggja í hernaði ok fœra konungi gersimar.’þeir liggja í hernaði ok færa konúngi gersimar.

Er nú eigi getit um þeirra ferð, fyrr enn þeir koma við hafnir Róðíans konungs, þar sáu þeir fljóta tólf herskip ok tvá dreka, svá væna at enga sáu þeir slíka.Er nú eigi getit um þeirra ferð, fyrr enn þeir koma við hafnir Róðíans konúngs, þar sáu þeir fljóta 12 herskip ok 2 dreka, svâ væna at aungva sáu þeir slíka. Þar voru komnir brœðr tveir utan af Blǫkumannalandi, hét annar Bolabjǫrn, en annar Vísinn;Þar voru komnir bræðr tveir utan af Blökumannalandi, hèt annar Bolabjörn, en annar Vísinn; Gormr jarl hét faðir þeirra;Gormr jarl hèt faðir þeirra; þeir hǫfðu drepit Róðían konung, ok eytt víða landit, ok gǫrt mikit hervirki.þeir höfðu drepit Róðían konúng, ok eytt víða landit, ok gjört mikit hervirki.

En er þeir fóstbrœðr verða þessa varir, þá létu þeir kveða við lúðra;En er þeir fóstbræðr verða þessa varir, þá lètu þeir kveða við lúðra; en þegar landsmenn vurðu varir, at Aran var kominn, dreif at honum múgr ok margmenni. Víkingar drifu til skipa, ok tóksk bæði harðr bardagi ok mannskœðr, ok var þat langa stund, at eigi mátti millum sjá.Víkíngar drifu til skipa, ok tókst bæði harðr bardagi ok mannskæðr, ok var þat lánga stund, at eigi mátti millum sjá. Aran hljóp á skip til Bolabjarnar, ok ruddisk um fast, ok hrǫkk allt undan honum.Aran hljóp á skip til Bolabjarnar, ok ruddist um fast, ok hrökk allt undan honum. Bolabjǫrn réðsk mót honum.Bolabjörn rèðst mót honum. Aran hjó til hans í beran skallann, ok stǫkk sverðit sundr undir hjǫltunum.Aran hjó til hans í beran skallann, ok stökk sverðit sundr undir hjöltunum. Bolabjǫrn hjó í mót í skjǫldinn Arans, ok klauf hann at endilǫngu, ok fekk Aran sár mikit á bringuna.Bolabjörn hjó í mót í skjöldinn Arans, ok klauf hann at endilaungu, ok fèkk Aran sár mikit á brínguna. Stokklaust atkeri lá á þilfarinu, ok greip Aran þat upp, ok rak í hǫfuð Bolabirni, svá fljót sǫkk, ok kipti Aran honum út af borðinu, ok sǫkk hann til grunna.Stokklaust atkeri lá á þilfarinu, ok greip Aran þat upp, ok rak í höfuð Bolabirni, svâ fljót sökk, ok kipti Aran honum út af borðinu, ok sökk hann til grunna.

Vísinn hljóp á skip til Arans, ok skaut at honum tveim kesjum í senn.Vísinn hljóp á skip til Arans, ok skaut at honum 2 kesjum í senn. Aran skaut skildi fyrir aðra, ok hljóp hon í gegnum skjǫldinn, ok í handlegg Arans fyrir framan olbogann, svá at í beini stóð;Aran skaut skildi fyrir aðra, ok hljóp hún í gegnum skjöldinn, ok í handlegg Arans fyrir framan olbogann, svâ at í beini stóð; aðra kesjuna tók Aran á lopti, ok skaut aptr á Vísin, ok hœfði í ginit á honum, svá út gekk um hnakkann, ok upp á mitt skaptit.aðra kesjuna tók Aran á lopti, ok skaut aptr á Vísin, ok hæfði í ginit á honum, svâ út gekk um hnakkann, ok upp á mitt skaptit. Spjótit hljóp í siglutréð, svá langt gekk uppá fjǫðrina, ok hekk Vísinn þar dauðr.Spjótit hljóp í siglutrèð, svâ lángt gekk uppá fjöðrina, ok hèkk Vísinn þar dauðr.

Eptir þat gáfusk víkingar upp, en Aran lét hǫggva alla fyrir borð;Eptir þat gáfust víkíngar upp, en Aran lèt höggva alla fyrir borð; gengu síðan í borgina, ok fǫgnuðu landsmenn Aran, ok voru bundin sár þeirra;gengu síðan í borgina, ok fögnuðu landsmenn Aran, ok voru bundin sár þeirra; en síðan er Aran gefit konungsnafn;en síðan er Aran gefit konúngsnafn; lýsti hann þá skildaga þeirra Ásmundar, ok gaf honum allt hálft við sik.

En er þeir hǫfðu eigi fullan mánuð heima verit, þá varð Aran bráðdauðr einn dag, er hann gekk í hǫll sína, var þá búit um lík hans eptir þeirra sið.En er þeir höfðu eigi fullan mánuð heima verit, þá varð Aran bráðdauðr einn dag, er hann gekk í höll sína, var þá búit um lík hans eptir þeirra sið. Ásmundr lét verpa haug eptir hann, ok setti hjá honum hest hans með sǫðli ok beizli, merki ok ǫll herklæði, hauk ok hund;Ásmundr lèt verpa haug eptir hann, ok setti hjá honum hest hans með söðli ok beizli, merki ok öll herklæði, hauk ok hund; Aran sat á stóli í ǫllum herklæðum.Aran sat á stóli í öllum herklæðum. Ásmundr lét fœra stól sinn í hauginn, ok settisk þará;Ásmundr lèt færa stól sinn í hauginn, ok settist þará; haugrinn var þá byrgðr.

En hinu fyrstu nótt reis Aran af stólinum, ok drap haukinn ok hundinn, ok át hvárttveggja.En hinu fyrstu nótt reis Aran af stólinum, ok drap haukinn ok hundinn, ok át hvorttveggja. Aðra nótt stóð Aran upp, ok drap hestinn, ok sunðraði, ok tók á tannagangi miklum, ok át hestinn, svá blóð fell um kjapta honum;Aðra nótt stóð Aran upp, ok drap hestinn, ok sunðraði, ok tók á tannagángi miklum, ok át hestinn, svâ blóð fèll um kjapta honum; bauð hann Ásmundi til matar með sér.bauð hann Ásmundi til matar með sèr. Hinu þriðju nótt tók Ásmund at syfja, varð hann þá eigi fyrr var við, enn Aran greip í eyrun á honum, ok sleit þau af honum bæði. Ásmundr brá þá saxi, ok hjó hǫfuð af Aran, tók hann síðan eld, ok brendi Aran at ǫsku, ok gekk síðan til festar; var hann þá uppdreginn, en haugrinn byrgðr, ok hafði Ásmundr með sér þat fé, sem lagt var í hauginn.Ásmundr brá þá saxi, ok hjó höfuð af Aran, tok hann síðan eld, ok brendi Aran at ösku, ok gekk síðan til festar; var hann þá uppdreginn, en haugrinn byrgðr, ok hafði Ásmundr með sèr þat fè, sem lagt var í hauginn.

Litlu síðar hafði Ásmundr þing við landsmenn, ok spurði, hvat þeir vildu halda af því, sem þeir Aran hǫfðu samanbundit;Litlu síðar hafði Ásmundr þíng við landsmenn, ok spurði, hvat þeir vildu halda af því, sem þeir Aran höfðu samanbundit; en menn lǫgðu þar misjafnt til;en menn lögðu þar misjafnt til; þeir menn, er Aran hafði gefit Ásmundi, vildu honum atfylgja.

Þessu næst varð þeim litit til hafs, ok sáu menn þá sigla skip at landi, ok voru þar komnir (þeir) brœðr, berserkirnir Hrœrekr ok Siggeir, ok hugðu allir íllt til þess.Þessu næst varð þeim litit til hafs, ok sáu menn þá sigla skip at landi, ok voru þar komnir (þeir) bræðr, berserkirnir Hrærekr ok Siggeir, ok hugðu allir íllt til þess. Ásmundr bauð þeim sína forstǫðu, en engir voru til at rísa á mót þeim.Ásmundr bauð þeim sína forstöðu, en aungvir voru til at rísa á mót þeim. Fór Ásmundr til skipa sinna við sína menn.

En er berserkirnir vissu þau tíðindi, sem þar voru orðin, kǫlluðu þeir sér land allt.En er berserkirnir vissu þau tíðindi, sem þar voru orðin, kölluðu þeir sèr land allt. Ásmundr sagði þeim einkamál þeirra Arans, ok kallaði sér hálft land;Ásmundr sagði þeim einkamál þeirra Arans, ok kallaði sèr hálft land; berserkirnir báðu hann brottverða, ef hann vildi halda lífinu;berserkirnir báðu hann burtverða, ef hann vildi halda lífinu; Ásmundr bauð einvígi hvárum, sem vildi, ok lægi þar land undir, en þeir grenjuðu í móti, ok báðu menn sína vápnask, ok (tóksk) þá bardagi með þeim, hafði Ásmundr lið minna, en landsmenn þorðu honum eigi lið at veita;Ásmundr bauð einvígi hvorum, sem vildi, ok lægi þar land undir, en þeir grenjuðu í móti, ok báðu menn sína vopnast, ok (tókst) þá bardagi með þeim, hafði Ásmundr lið minna, en landsmenn þorðu honum eigi lið at veita; fellu menn Ásmundar allir, ok varð hann handtekinn, var þá komit at kveldi;fèllu menn Ásmundar allir, ok varð hann handtekinn, var þá komit at kveldi; urðu þeir á þat sáttir, at um morguninn skyldi hǫggva hann á haug Arans, ok gefa hann Óðni til sigrs sér;urðu þeir á þat sáttir, at um morguninn skyldi höggva hann á haug Arans, ok gefa hann Óðni til sigrs sèr; var hann þá bundinn við vindásinn, en menn fóru allir til lands, ok sváfu af um nóttina í herbúðum, ok bundu sár sín.var hann þá bundinn við vindásinn, en menn fóru allir til lands, ok svófu af um nóttina í herbúðum, ok bundu sár sín. Þeir brœðr láu í litlu tjaldi skamt frá herbúðunum, ok fátt manna með þeim.Þeir bræðr láu í litlu tjaldi skamt frá herbúðunum, ok fátt manna með þeim.

Nú er at segja frá Ásmundi, at hann sat upp við vindásinn;Nu er at segja frá Ásmundi, at hann sat upp við vindásinn; hann sá járnloku eina, er framstóð úr vindásnum, þar hafði komit í hǫgg mikit, ok reis á rǫndinni úfr hvass, þar gneri Ásmundr við strengnum, ok skarsk hann í sundr, því járnit var hvast;hann sá járnloku eina, er framstóð úr vindásnum, þar hafði komit í högg mikit, ok reis á röndinni úfr hvass, þar gnèri Asmundr við strengnum, ok skarst hann í sundr, því járnit var hvast; var Ásmundr þá laus; braut hann nú fjǫturin af fótum sér.braut hann nú fjöturin af fótum sèr. Vindr stóð á land; Ásmundr hjó strenginn, ok rak skipit upp at skóginum, ok því næst var Ásmundr á landi.

Kom honum nú í hug, at glettask nokkut við berserkina, áðr hann fœri í skóginn, ferr hann nú til tjalds þess, sem þeir sváfu inni, ok fellir á þá tjaldit;Kom honum nú í hug, at glettast nokkut við berserkina, áðr hann færi í skóginn, ferr hann nú til tjalds þess, sem þeir svófu inni, ok fellir á þá tjaldit; þeir spruttu upp, sem inni voru, ok varð þeim ógreið útgangan, þvíat tjaldit flæktisk fyrir þeim.þeir spruttu upp, sem inni voru, ok varð þeim ógreið útgángan, þvíat tjaldit flæktist fyrir þeim. Ásmundr hjó í hǫfuð Hrœreki, ok klauf niðr í jaxla;Ásmundr hjó í höfuð Hræreki, ok klauf niðr í jaxla; Siggeir komsk út, ok vildi hlaupa í skóginn;Siggeir komst ut, ok vildi hlaupa í skóginn; Ásmundr hljóp eptir honum; Siggeir drap fœti, en Ásmundr hjó eptir honum á hrygginn, fyrir neðan þat, sem hann var mjóstr, ok tók hann þar sundr.Siggeir drap fæti, en Ásmundr hjó eptir honum á hrygginn, fyrir neðan þat, sem hann var mjóstr, ok tók hann þar sundr. Síðan fór Ásmundr í skóginn; drepit hafði hann tíu menn með berserkjunum.drepit hafði hann 10 menn með berserkjunum.

Menn leituðu hans, ok fundu hann eigi, en áðr enn (dagrinn) var úti, kom Herrauðr konungsson með tuttugu skipum, ok urðu honum allir fegnir.Menn leituðu hans, ok fundu hann eigi, en áðr enn (dagrinn) var úti, kom Herrauðr konúngsson með 20 skipum, ok urðu honum allir fegnir. Spurt hafði hann ǫll þau tíðindi, sem þar hǫfðu orðit, en síðan átti hann þing við landsmenn, ok lýsti sinni eigu á landinu, ok beiddisk viðtǫku, en enginn mælti á mót, ok var hann til konungs tekinn yfir allt landit;Spurt hafði hann öll þau tíðindi, sem þar höfðu orðit, en síðan átti hann þíng við landsmenn, ok lýsti sinni eigu á landinu, ok beiddist viðtöku, en enginn mælti á mót, ok var hann til konúngs tekinn yfir allt landit; en menn þeir, sem fylgt hǫfðu berserkjunum, voru brottreknir, en Herrauðr tók fé þeirra.en menn þeir, sem fylgt höfðu berserkjunum, voru burtreknir, en Herrauðr tók fè þeirra.

Þá kom Ásmundr á fund Herrauðs, hann kvaddi konung;Þá kom Ásmundr á fund Herrauðs, hann kvaddi konúng; Herrauðr spurði, hvat manna hann væri; hann sagði til hitt sanna; hann spurði, hvárt hann hefði drepit berserkina;hann spurði, hvort hann hefði drepit berserkina; hann kvað þat satt vera.

‘Því fórtu þá á minn fund?’ sagði hann.Því fórtu þá á minn fund? sagði hann.

‘Ek sá mér engan betra,’ sagði Ásmundr, ‘en ek þóttumsk þá drepa fleski í kál þitt;Ek sá mèr aungan betra, sagði Ásmundr, en ek þóttumst þá drepa fleski í kál þitt; fór ek því á þinn fund, at ek vissa, at mér mundi eigi tjá, at forðask þik, ok vil ek nú vita minn hlut, hverr vera skal;fór ek því á þinn fund, at ek vissa, at mèr mundi eigi tjá, at forðast þik, ok vil ek nú vita minn hlut, hverr vera skal; mun ek verja mik, meðan ek get, ef ek á lífi at forða, en þiggja betri kosti, ef boðnir eru.’mun ek verja mik, meðan ek get, ef ek á lífi at forða, en þiggja betri kosti, ef boðnir eru.

‘Frétt hef ek ummæli ykkur Arans,’ sagði Herrauðr, ‘ok ætla ek vel fallit, at taka þik í bróður stað, þvíat miklar meinvettir þótti mér afráðnar, er berserkirnir voru drepnir.’Frètt hef ek ummæli ykkur Arans, sagði Herrauðr, ok ætla ek vel fallit, at taka þik í bróður stað, þvíat miklar meinvettir þótti mèr afráðnar, er berserkirnir voru drepnir.

Síðan var Ásmundr með Herrauð, ok kom þeim vel saman; þvínæst bað Ásmundr hann fá sér skip, ok vill fara í hernað, ok Herrauðr bað hann velja bæði skip ok menn, svá marga sem ek vilda, ok bað hann sitja hjá sér þeim stundum, sem hann vildi.þvínæst bað Ásmundr hann fá sèr skip, ok vill fara í hernað, ok Herrauðr bað hann velja bæði skip ok menn, svâ marga sem ek vilda, ok bað hann sitja hjá sèr þeim stundum, sem hann vildi. Ásmundr valdi þrjátigi manna af liði hans, ok hafði eitt skip;Ásmundr valdi 30 manna af liði hans, ok hafði eitt skip; skildu þeir með vináttu, ok lofuðu, at þeir skyldu brœðr hittask, hvar sem þeir fyndusk;skildu þeir með vináttu, ok lofuðu, at þeir skyldu bræðr hittast, hvar sem þeir fyndust; kǫlluðu þeir hann nú Ásmund berserkjabana, ok endask þar nú mín saga, at ek er þessi sami Ásmundr."kölluðu þeir hann nú Ásmund berserkjabana, ok endast þar nú mín saga, at ek er þessi sami Ásmundr.

"Mikil þykki mér saga þín," sagði kerling, "eðr hvat líðr nú grautnum, genta?"Mikil þiki mer saga þín, sagði kerlíng, eðr hvat líðr nú grautnum, genta?

"Nú er komin á vella," sagði Skinnnefja.Nú er komin á vella, sagði Skinnnefja.

"Langt mun þá, áðr enn búinn er," sagði drótning, "eðr hvat segir þú til, Egill!"Lángt mun þá, áðr enn búinn er, sagði drottníng, eðr hvat segir þú til, Egill!

"Þat er upphaf minnar sǫgu," sagði Egill, "at Hringr hét konungr;Þat er upphaf minnar sögu, sagði Egill, at Hríngr hèt konúngr; hann réð fyrir Smálǫndum;hann rèð fyrir Smálöndum; Ingibjǫrg hét kona hans;Íngibjörg hèt kona hans; hon var dóttir Bjarkmars jarls af Gautlandi;hún var dóttir Bjarkmars jarls af Gautlandi; þau áttu tvau bǫrn;þau áttu 2 börn; Egill hét son þeirra, en Æsa dóttir;Egill hèt son þeirra, en Æsa dóttir; Egill ógs upp með hirð fǫður síns, þar til at hann var tólf vetra gamall;Egill ógs upp með hirð föður síns, þar til at hann var 12 vetra gamall; hann var mikill fyrir sér, ok óstýrilátr, kappsamr ok ódæll;hann var mikill fyrir sèr, ok óstýrilátr, kappsamr ok ódæll; hann lagði lag sitt við drengi, ok lagðisk út á skóga, at skjóta dýr ok fugla.hann lagði lag sitt við drengi, ok lagðist út á skóga, at skjóta dýr ok fugla.

Vatn mikit var í skóginum, ok voru þarí eyjar margar. Þar fóru þeir Egill á sund jafnan, þvíat þeir vǫndu sik mjǫk við íþróttir;Þar fóru þeir Egill á sund jafnan, þvíat þeir vöndu sik mjök við íþróttir; eitt sinn rœddi Egill um við þá, hverr lengst mundi geta lagizk í vatnit, þvíat svá var langr vegrinn í þá ey, sem first var landi, at hana sá eigi, utan þeir gengi upp í há tré til.eitt sinn ræddi Egill um við þá, hverr lengst mundi geta lagizt í vatnit, þvíat svâ var lángr vegrinn í þá ey, sem first var landi, at hana sá eigi, utan þeir gengi upp í há trè til. Nú leggjask þeir á vatnit, ok voru saman þrjátigir, skyldi þar hverr eptir vera, sem hann treysti sér eigi lengra at fara, leggjask þeir nú um vatnit, ok voru sum sundin breið mjǫk.Nú leggjast þeir á vatnit, ok voru saman 30, skyldi þar hverr eptir vera, sem hann treysti sèr eigi lengra at fara, leggjast þeir nú um vatnit, ok voru sum sundin breið mjök. Egill var fljótastr á sundinu, ok gat engi fylgt honum, ok er þeir voru langt frá landi komnir, þá kom þoka svá myrk, at engi sá annan, ok gerði þá vind kaldan;Egill var fljótastr á sundinu, ok gat engi fylgt honum, ok er þeir voru lángt frá landi komnir, þá kom þoka svâ myrk, at engi sá annan, ok gjörði þá vind kaldan; viltusk þeir nú á sundinu, ok eigi vissi Egill, hvat af sínum mǫnnum varð, hvarflaði hann nú um vatnit tvau dœgr, kom hann þá at landi, ok var svá máttdreginn, at hann varð at skríða á land, ok reitti hann á sik mosa, ok lá þar um nóttina.viltust þeir nú á sundinu, ok eigi vissi Egill, hvat af sínum mönnum varð, hvarflaði hann nú um vatnit tvö dægr, kom hann þá at landi, ok var svâ máttdreginn, at hann varð at skríða á land, ok reitti hann á sik mosa, ok lá þar um nóttina.

En at morgni var honum nokkut hitnat, kom þá úr mǫrkinni risi einn mikill;En at morgni var honum nokkut hitnat, kom þá úr mörkinni risi einn mikill; hann tók Egil upp undir hǫnd sér, ok mælti: ‘þat er vel, Egill, at við hǫfum hér fundizk, eru tveir kostir við þik af minni hendi, annathvárt, at ek drep þik, elligar hitt, at þú geymir geita minna, svá lengi sem ek lifi, ok sverir mér þarat eið.’hann tók Egill upp undir hönd sèr, ok mælti: þat er vel, Egill, at við höfum hèr fundizt, eru 2 kostir við þik af minni hendi, annathvort, at ek drep þik, elligar hitt, at þú geymir geita minna, svâ lengi sem ek lifi, ok sverir mèr þarat eið. Egill dvaldi þat eigi, því þá var úr vǫndu at ráða;Egill dvaldi þat eigi, því þá var úr vöndu at ráða; fóru þeir nú margar dagleiðir, ok þar til er þeir kómu til hellis, er jǫtuninn átti fyrir at ráða.fóru þeir nú margar dagleiðir, ok þar til er þeir kvomu til hellis, er jötuninn átti fyrir at ráða. Jǫtuninn átti hundrað hafra ok margt geitfé annat, lét hann þat standa á niðrlǫgum sínum, at þeir skyldu aldri færri vera.Jötuninn átti hundrað hafra ok margt geitfè annat, lèt hann þat standa á niðrlögum sínum, at þeir skyldu aldri færri vera. Egill tók við fjárgeymslu, ok voru geitrnar óspakar, fór svá fram lengi.Egill tók við fjárgeymslu, ok voru geitrnar óspakar, fór svâ fram lengi.

En er Egill hafði þar verit tólf mánaði, þá hljóp hann brott eitt sinn, en er jǫtuninn var varr þess, fór hann eptir honum, þvíat hann var svá margvís, at hann rakti spor líka svá sem á fǫnnu.En er Egill hafði þar verit 12 mánaði, þá hljóp hann burt eitt sinn, en er jötuninn var varr þess, fór hann eptir honum, þvíat hann var svâ margvís, at hann rakti spor líka svâ sem á fönnu. Jǫtuninn fann hann í helli einum, hafði hann nú fjóra daga á brott verit.Jötuninn fann hann í helli einum, hafði hann nú fjóra daga á burt verit. Jǫtun sagði, at hann hafði verr gǫrt, enn hann átti skilit: ‘skaltu nú,’ sagði hann, ‘hafa þat, sem þér er verra.’Jötun sagði, at hann hafði verr gjört, enn hann átti skilit: skaltu nú, sagði hann, hafa þat, sem þèr er verra. Síðan tók hann tvá steina, ok vógu hálfvætt báðir, þar voru fastar við járnhespur;Síðan tok hann 2 steina, ok vógu hálfvætt báðir, þar voru fastar við járnhespur; hann læsti þær at fótum Egils, ok sagði at hann skyldi þetta draga. Þetta erfiði átti Egill sjau vetr, en jǫtuninn var svá varr um sik, at hann sá aldri færi sitt á, at drepa hann.Þetta erfiði átti Egill 7 vetr, en jötuninn var svâ varr um sik, at hann sá aldri færi sitt á, at drepa hann.

Þat var eitt sinn, at Egill fór at leita geita sinna; hann fann einn kǫtt í skóginum;hann fann einn kött í skóginum; Egill gat náð kettinum, ok hafði heim með sér, kom hann nú seint heim um kveldit.Egill gat náð kettinum, ok hafði heim með sèr, kom hann nú seint heim um kveldit. Þá var fallinn fǫlski á eldinn.Þá var fallinn fölski á eldinn. Jǫtun spurði, því hann hefði svá seint heim komit, en Egill sagðisk eigi vera létt búinn til gangsins, en kvað geitrnar víða rasa.Jötun spurði, því hann hefði svâ seint heim komit, en Egill sagðist eigi vera lètt búinn til gángsins, en kvað geitrnar víða rasa.

‘Mik undrar,’ sagði jǫtun, ‘at þú finnr þat, sem þú leitar at í myrkrinu.’Mik undrar, sagði jötun, at þú finnr þat, sem þú leitar at í myrkrinu.

‘Því valda gullaugu mín,’ sagði Egill.Því valda gullaugu mín, sagði Egill.

‘Áttu ǫnnur augu, enn þau sem ek hefi séð?’ sagði jǫtun.Áttu önnur augu, enn þau sem ek hefi sèð? sagði jötun.

‘Á ek víst,’ sagði Egill.Á ek víst, sagði Egill.

‘Sýn mér,’ sagði jǫtun, ‘gersimar þessar.’Sýn mèr, sagði jötun, gersimar þessar.

‘Ræntu mik þeim þá eigi,’ sagði Egill.Ræntu mik þeim þá eigi, sagði Egill.

‘Mér mun eigi gagn at þeim,’ sagði jǫtun.Mèr mun eigi gagn at þeim, sagði jötun.

‘Engum gagnask þau,’ sagði Egill, ‘nema ek búi um.’Aungum gagnast þau, sagði Egill, nema ek búi um. Síðan fletti Egill upp staknum, sá jǫtuninn þá í glyrnur kettinum innar yfir eldinn, ok var sem stjǫrnur skini.Síðan fletti Egill upp staknum, sá jötuninn þá í glyrnur kettinum innar yfir eldinn, ok var sem stjörnur skini.

‘Þetta eru fagrir gripir,’ sagði jǫtun, ‘eðr viltu selja mér augun?’Þetta eru fagrir gripir, sagði jötun, eðr viltu selja mèr augun?

‘Þá er ek verr birgr eptir,’ sagði Egill, ‘en ef þú vilt gefa mér frelsi ok leysa af mér fjǫtrana, þá mun ek selja þér augun.’Þá er ek verr birgr eptir, sagði Egill, en ef þu vilt gefa mèr frelsi ok leysa af mèr fjötrana, þá mun ek selja þèr augun.

‘Muntu koma þeim svá til lags,’ sagði jǫtun, ‘at mér verði gagn at?’Muntu koma þeim svâ til lags, sagði jötun, at mèr verði gagn at?

‘Við þat mun ek leita,’ sagði Egill, ‘en sinasárt mun þér þykkja,’ sagði Egill, ‘at þola atgjörðirnar, þvíat spretta verðr til hatt hǫrmunum, ok búa þar um, sem þau skulu liggja;Við þat mun ek leita, sagði Egill, en sinasárt mun þèr þikja, sagði Egill, at þola atgjörðirnar, þvíat spretta verðr til hatt hörmunum, ok búa þar um, sem þau skulu liggja; skaltu þau ávalt brott taka, þá er lýsir, ok eigi innsetja, fyrr enn dimmt er, ok mun ek binda þik hér við súluna.’skaltu þau ávalt burt taka, þá er lýsir, ok eigi innsetja, fyrr enn dimmt er, ok mun ek binda þik hèr við súluna.

‘Þá muntu drepa mik,’ sagði jǫtun, ‘ok er þat níðingsverk.’Þá muntu drepa mik, sagði jötun, ok er þat níðíngsverk.

‘Þat skal ek eigi gera,’ sagði Egill.Þat skal ek eigi gjöra, sagði Egill.

Þessu kaupa þeir; tekr jǫtun nú af honum hespurnar.tekr jötun nú af honum hespurnar.

‘Nú hefir þú vel gǫrt,’ sagði Egill, ‘enda vil ek nú því heita þér, at ek skal þér þjóna, meðan þú lifir.’Nú hefir þú vel gjört, sagði Egill, enda vil ek nú því heita þèr, at ek skal þèr þjóna, meðan þú lifir. Síðan bindr Egill jǫtuninn, ok tók einn tvíangaðan flein, ok rekr í bæði augun á jǫtuninum, svá þau liggja útá kinnarbeinunum.Síðan bindr Egill jötuninn, ok tók einn tvíángaðan flein, ok rekr í bæði augun á jötuninum, svâ þau liggja útá kinnarbeinunum. Við þat varð jǫtun svá íllt, at hann brá svá hart við, at hann sleit af sér ǫll bǫndin, ok fálmaði til Egils, ok reif af sér alla yfirhǫfnina.Við þat varð jötun svâ íllt, at hann brá svâ hart við, at hann sleit af sèr öll böndin, ok fálmaði til Egils, ok reif af sèr alla yfirhöfnina.

‘Nú ertu gæfulaus,’ sagði Egill, ‘þar fellu gullaugun ofan í eldinn, ok nýtr þeirra nú hvárgi okkar.’Nú ertu gæfulaus, sagði Egill, þar fèllu gullaugun ofan í eldinn, ok nýtr þeirra nú hvorgi okkar.

‘Illa hefir þú mik dárat,’ sagði jǫtun, ‘skaltu hér nú inni svelta, ok aldri út komask.’Illa hefir þú mik dárat, sagði jötun, skaltu hèr nú inni svelta, ok aldri út komast. Hljóp jǫtun þá í dyrnar, ok lætr þær aptr sterkliga.Hljóp jötun þá í dyrnar, ok lætr þær aptr sterkliga.

Þykkisk Egill nú illa staddr, er hann nú svá fjórar nætr í hellinum, at hann fær engan mat, þvíat jǫtuninn geymir at hellinum.Þikist Egill nú illa staddr, er hann nú svâ 4 nætr í hellinum, at hann fær aungan mat, þvíat jötuninn geymir at hellinum. Þat verðr nú hans ráð, at hann drepr hinn stœrsta hafrinn, ok flær af honum belg, ok ferr í sjálfr, ok saumar at sér sem þrǫngvast.Þat verðr nú hans ráð, at hann drepr hinn stærsta hafrinn, ok flær af honum belg, ok ferr í sjálfr, ok saumar at sèr sem þraungvast. Hinn fjórða morgin rekr hann hafrana til dyranna; jǫtuninn hafði spennt þumalfingrinum upp undir bergit, ok tók þá hinn minnsti ofaná þreskǫldinn, ok áttu hafrarnir at renna í greipr honum, ok hlammaði mjǫk við á hellis gólfinu.jötuninn hafði spennt þumalfíngrinum upp undir bergit, ok tók þá hinn minnsti ofaná þresköldinn, ok áttu hafrarnir at renna í greipr honum, ok hlammaði mjök við á hellis gólfinu.

Jǫtun mælti: ‘vind veit nú á, at brakar í klaufum á kjappa mínum;’Jötun mælti: vind veit nú á, at brakar í klaufum á kjappa mínum; Renna nú hafrarnir út milli handa honum. Egill fór seinast, ok heyrði ekki klaufagang hans.Egill fór seinast, ok heyrði ekki klaufagáng hans. ‘Hœgt hokrar þú nú, Hornskeggi!’ sagði jǫtun, ‘ok heldr þykkr um bógana;’Hægt hokrar þú nú, Hornskeggi! sagði jötun, ok heldr þykkr um bógana; Tók hann þá í lagðana tveim hǫndum, en Egill brá við svá hart, at rifnaði hafrstakan, ok varð hann laus.Tók hann þá í lagðana tveim höndum, en Egill brá við svâ hart, at rifnaði hafrstakan, ok varð hann laus.

‘Nauztu nú þess, at ek var blindr,’ sagði jǫtun, ‘ok er þat illa, at við skulum svá skilja, at þú hafir þess engar menjar, svá lengi sem þú hefir þjónat, ok þigg hér nú gullhring.’Nauztu nú þess, at ek var blindr, sagði jötun, ok er þat illa, at við skulum svâ skilja, at þú hafir þess aungar menjar, svâ lengi sem þú hefir þjónat, ok þigg hèr nú gullhríng. Þat var mikil gersemi.

Eigli sýndisk fagr hringrinn, ok seildisk í móti, en er jǫtun fann, at hann tók í hringinn, þá kipti hann at sér, ok hjó til Egils, ok af honum eyrat hit hœgra, naut Egill þess, at jǫtun var blindr.Eigli sýndist fagr hríngrinn, ok seildist í móti, en er jötun fann, at hann tók í hrínginn, þá kipti hann at sèr, ok hjó til Egils, ok af honum eyrat hit hægra, naut Egill þess, at jötun var blindr. Egill hjó af jǫtun hendina hœgri, ok náði hringnum.Egill hjó af jötun hendina hægri, ok náði hríngnum.

‘Nú skal ek halda orð mín,’ sagði Egill, ‘ok drepa þik ekki, skaltu lifa við harmkvæli, ok sé sá þinn dagr verstr, er síðast kemr yfir þik;’Nú skal ek halda orð mín, sagði Egill, ok drepa þik ekki, skaltu lifa við harmkvæli, ok sè sá þinn dagr verstr, er síðast kemr yfir þik; Skildi þar með þeim, ok fór Egill í brottu, lá hann úti á skógum.Skildi þar með þeim, ok fór Egill í burtu, lá hann úti á skógum.

En er hann kom fram úr skóginum, voru fyrir honum víkingaskip nǫkkur, hét sá Borgar, er fyrir þeim réð.En er hann kom fram úr skóginum, voru fyrir honum víkíngaskip nokkur, hèt sá Borgar, er fyrir þeim rèð. Egill gekk í lið með þeim, ok reyndisk hinn vaskasti maðr;Egill gekk í lið með þeim, ok reyndist hinn vaskasti maðr; voru þeir í hernaði um sumarit.

Þeir bǫrðusk í Svíaskerjum við berserk þann, er Glammaðr hét, hann átti kjǫrvopn einn brunþvara, ok mátti kjósa mann fyrir, þegar hann vissi nafn hans;Þeir börðust í Svíaskerjum við berserk þann, er Glammaðr hèt, hann átti kjörvopn einn brunþvara, ok mátti kjósa mann fyrir, þegar hann vissi nafn hans; en þegar í ǫndverðum bardaganum hljóp Glammaðr á skip til Borgars, ok lagði brynþvaranum í gegnum hann.en þegar í öndverðum bardaganum hljóp Glammaðr á skip til Borgars, ok lagði brynþvaranum í gegnum hann. Egill var nær staddr, ok hafði brotit spjót sitt af skapti. Hann reiddi upp spjótskaptsbrotit, ok rak við eyra Glammað, svá hann fauk útbyrðis, ok sǫkk Glammaðr ok brynþvarinn, ok kom eigi upp síðan.Hann reiddi upp spjótskaptsbrotit, ok rak við eyra Glammað, svâ hann fauk útbyrðis, ok sökk Glammaðr ok brynþvarinn, ok kom eigi upp síðan. Víkingar gáfusk nú upp;Víkíngar gáfust nú upp; gera þeir nú Egil hǫfðingja sinn, ok valdi hann af þeim tólf (menn ok tuttugu);gjöra þeir nú Egil höfðíngja sinn, ok valdi hann af þeim tólf (menn ok 20); herjaði hann síðan í Austrveg, ok bar margt til tíðinda í hans hernaði.