Bókastaðir

Sveinungr hét maðr, er bjó á Bakka í Borgarfirði: hann var Þórissson; hann var mikill maðr ok sterkr ok vitr; hann var vinr Helga Droplaugarsonar.Sveinungr hèt maðr, er bjó á Bakka í Borgarfirði: hann var Þórissson; hann var mikill maðr ok sterkr ok vitr; hann var vinr Helga Droplaugarsonar. Þann vetr eptir var Helgi Droplaugarson lǫngum með Sveinungi, í Borgarfirði.Þann vetr eptir var Helgi Droplaugarson löngum með Sveinungi, í Borgarfirði.

Þorsteinn hét maðr, er bjó á Desjarmýri í Borgarfirði: kona hans hét Þórdís ok var skyld mjǫg Helga Droplaugarsyni.Þorsteinn hèt maðr, er bjó á Desjarmýri í Borgarfirði: kona hans hèt Þórdís ok var skyld mjög Helga Droplaugarsyni.

Bjǫrn hét maðr, er bjó í Snotrunesi í Borgarfirði: hann var kvæntr ok hlítti þó ekki þeiri einni saman.Björn hèt maðr, er bjó í Snotrunesi í Borgarfirði: hann var kvæntr ok hlítti þó ekki þeiri einni saman. Þorsteinn var barnfóstri Helga Ásbjarnarsonar. Bjǫrn fór jafnan á Desjarmýri til tals við Þórdísi, konu Þorsteins: hann var þá hrymdr mjǫg, ok var hón til fjár gefin; Þorsteinn var þó vel at sér.Björn fór jafnan á Desjarmýri til tals við Þórdísi, konu Þorsteins: hann var þá hrymdr mjög, ok var hón til fjár gefin; Þorsteinn var þó vel at sèr.

Þat var einn tíma, at Þorsteinn talaði við Helga Droplaugarson ok bað hann freista, ef Bjǫrn vildi gera firir hans orð, at láta af tali við Þórdísi.Þat var einn tíma, at Þorsteinn talaði við Helga Droplaugarson ok bað hann freista, ef Björn vildi gera firir hans orð, at láta af tali við Þórdísi. Hann var ófúss þessa, ok hét þó at freista til einn tíma.Hann var ófúss þessa, ok hèt þó at freista til einn tíma.

Einhverju sinni gekk Bjǫrn um nótt á Desjarmýri, en þeir Helgi ok Sveinungr fóru til móts við hann; þá mælti Helgi: "Þat vilda ek, Bjǫrn, at þú létir af kvámum til Þórdísar, ok er þér fremd engi at skaprauna gǫmlum manni, ok lát at orðum mínum, ok mun ek veita þér annan tíma slíkt svá."Einhverju sinni gekk Björn um nótt á Desjarmýri, en þeir Helgi ok Sveinungr fóru til móts við hann; þá mælti Helgi: "Þat vilda ek, Björn, at þú lètir af kvámum til Þórdísar, ok er þèr fremd engi at skaprauna gömlum manni, og lát at orðum mínum, ok mun ek veita þèr annan tíma slíkt svá."

Bjǫrn svaraði engu ok gekk veg sinn.Björn svaraði engu ok gekk veg sinn. Annan tíma fann Helgi Bjǫrn, er hann fór af Desjarmýri, ok bað hann með mjúkum orðum af láta sínum ferðum á Desjarmýri.Annan tíma fann Helgi Björn, er hann fór af Desjarmýri, ok bað hann með mjúkum orðum af láta sínum ferðum á Desjarmýri. Bjǫrn kvað ekki gera mundu um at vanda.Björn kvað ekki gera mundu um at vanda. Þat fylgdi því máli, at Þórdís fór kona ekki ein saman, ok var þat heraðfleygt orðit; Helgi hafði þetta mál tekit af Þorsteini, ok beiddi Helgi Bjǫrn bóta firir; en hann lézk engu bœta mundu ok engum svǫrum upp halda.Þat fylgdi því máli, at Þórdís fór kona ekki ein saman, ok var þat hèraðfleygt orðit; Helgi hafði þetta mál tekit af Þorsteini, ok beiddi Helgi Björn bóta firir; en hann lèzt engu bæta mundu ok engum svörum upp halda. Síðan hjó Helgi Bjǫrn banahǫgg ok stefndi hánum til óhelgi firir þat er hann var um sanna sǫk veginn.Síðan hjó Helgi Björn banahögg ok stefndi hánum til óhelgi firir þat er hann var um sanna sök veginn.

Um nóttina næstu eptir fóru þeir Helgi ok Sveinungr ok tveir menn með þeim í sker þat, er þar var firir landi, ok fœrðu Bjǫrn þangat ok huldu þar hræ hans, ok heitir þat síðan Bjarnarsker.Um nóttina næstu eptir fóru þeir Helgi ok Sveinungr ok tveir menn með þeim í sker þat, er þar var firir landi, ok færðu Björn þangat ok huldu þar hræ hans, ok heitir þat síðan Bjarnarsker.

Menn váru sender í Mjófanes til Helga Ásbjarnarsonar, ok þóttisk kona Bjarnar þar eiga tilsjá um eptirmál, er hann var.Menn váru sender í Mjófanes til Helga Ásbjarnarsonar, ok þóttist kona Bjarnar þar eiga tilsjá um eptirmál, er hann var.

Þetta vár eptir vígit fór Helgi Ásbjarnarson í Borgarfjǫrð, at búa mál til, ok fann ekki hræ Bjarnar.Þetta vár eptir vígit fór Helgi Ásbjarnarson í Borgarfjörð, at búa mál til, ok fann ekki hræ Bjarnar. Síðan stefndi Helgi Ásbjarnarson Helga Droplaugarsyni um þat, at hann hefði myrðan dauðan mann ok søkkt í sjó ok hult ekki moldu; Helgi stefndi til þings skóggangssǫk þeiri.Síðan stefndi Helgi Ásbjarnarson Helga Droplaugarsyni um þat, at hann hefði myrðan dauðan mann ok sökkt í sjó ok hult ekki moldu; Helgi stefndi til þings skóggangssök þeiri. Helgi Droplaugarson hafði til alþingiss búit legorzsǫkina.Helgi Droplaugarson hafði til alþingiss búit legorzsökina. Nú fara hvártveggi mál til alþingiss ok til dóms. Síðan bauð Helgi Ásbjarnarson til varna. Þá gekk Helgi Droplaugarson til dóms, ok mikit fjǫlmenni með hánum; hann nefndi sér vátta, at ónýtt váru ǫll mál firir Helga Ásbjarnarsyni, ok kvað þar þá þrjá menn, er þat sá, at Bjǫrn var moldu huliðr; vann þá Sveinungr eið at stallahring ok tveir menn með hánum, at þeir sá, at Bjǫrn var moldu huldr.Þá gekk Helgi Droplaugarson til dóms, ok mikit fjölmenni með hánum; hann nefndi sèr vátta, at ónýtt váru öll mál firir Helga Ásbjarnarsyni, ok kvað þar þá þrjá menn, er þat sá, at Björn var moldu huliðr; vann þá Sveinungr eið at stallahring ok tveir menn með hánum, at þeir sá, at Björn var moldu huldr. Nú urðu ǫll mál ónýt firir Helga Ásbjarnarsyni.Nú urðu öll mál ónýt firir Helga Ásbjarnarsyni. Þá vildi Helgi Droplaugarson gera Bjǫrn sekjan, en Helgi Ásbjarnarson bauð fé firir, ok varð þá Helgi Droplaugarson einn at ráða; en hann gerði sér hundrað þeira aura, er þá gengu í gjǫld — ok skildusk at því.Þá vildi Helgi Droplaugarson gera Björn sekjan, en Helgi Ásbjarnarson bauð fè firir, ok varð þá Helgi Droplaugarson einn at ráða; en hann gerði sèr hundrað þeira aura, er þá gengu í gjöld — ok skildust at því.

Nokkurum missarum síðarr kom Helgi Droplaugarson af haustþingi á Víðivǫllu hina neðri, til Hallsteins mágs síns ok Droplaugar móður sinnar, ok hafði hann þar ekki komit síðan hón var gefin.Nokkurum missarum síðarr kom Helgi Droplaugarson af haustþingi á Víðivöllu hina neðri, til Hallsteins mágs síns ok Droplaugar móður sinnar, ok hafði hann þar ekki komit síðan hón var gefin. Þá mælti Droplaug við Hallstein, bónda sinn, at hann skyldi bjóða Helga, at vera þar um vetrinn.

Hann svarar: "Ekki er mér um þat mikit; vil ek heldr gefa hánum yxn eða hesta."Hann svarar: "Ekki er mèr um þat mikit; vil ek heldr gefa hánum yxn eða hesta."

En við áeggjan hennar bauð hann Helga þar at vera, ok þat þá hann.

Hallsteinn átti þræl, er Þorgils hét.Hallsteinn átti þræl, er Þorgils hèt. Þat var hálfum mánaði síðarr, at þau tǫluðu lengi einn morgin, Helgi ok Droplaug ok Þorgils, þræll Hallsteins, ok vissu aðrer menn ekki þeira orðrœðu.Þat var hálfum mánaði síðarr, at þau töluðu lengi einn morgin, Helgi ok Droplaug ok Þorgils, þræll Hallsteins, ok vissu aðrer menn ekki þeira orðræðu.

Þorgils vann at sauðfé um vetrinn á gerði firir sunnan garð ok var góðr verkmaðr; þagat váru borin hey mikil.Þorgils vann at sauðfè um vetrinn á gerði firir sunnan garð ok var góðr verkmaðr; þagat váru borin hey mikil. Einn dag kom Þorgils at Hallsteini ok bað hann fara at sjá hey sín ok fé.Einn dag kom Þorgils at Hallsteini ok bað hann fara at sjá hey sín ok fè. Hann fór ok kom í hlǫðu, ok ætlaði út vindauga; þá hjó Þorgils til Hallsteins með exi, er átti Helgi Droplaugarson, ok þurfti hann ekki fleiri til bana.Hann fór ok kom í hlöðu, ok ætlaði út vindauga; þá hjó Þorgils til Hallsteins með exi, er átti Helgi Droplaugarson, ok þurfti hann ekki fleiri til bana.

Helgi kom þar at ór hlíð ofan frá hrossum sínum ok sá at Hallsteinn var veginn; Helgi drap þegar þrælinn. Hann fór heim ok sagði móður sinni tíðendin; en hón sat við eld ok konur hjá henni.

Litlu síðarr spratt þat upp af heimamǫnnum á Víðivǫllum, at þau Helgi ok Droplaug ok Þorgils hefði lengi talat einum degi áðr Hallsteinn var veginn, ok varð þetta víg óvinsælt.Litlu síðarr spratt þat upp af heimamönnum á Víðivöllum, at þau Helgi ok Droplaug ok Þorgils hefði lengi talat einum degi áðr Hallsteinn var veginn, ok varð þetta víg óvinsælt.

Þetta mál tekr Helgi Ásbjarnarson ok stefnir Helga ok Droplaugu um fjǫrráð við Hallstein ok bjó mál til alþingiss.Þetta mál tekr Helgi Ásbjarnarson ok stefnir Helga ok Droplaugu um fjörráð við Hallstein ok bjó mál til alþingiss. Mál Helga Droplaugarsonar urðu óvinsæl, ok vildu engver hánum veita, nema þeir Þorkell Geitisson ok Ketill Þiðrandason.

En er menn fóru heiman til alþingis, þá tók Droplaug vǫru þá, er þau Hallsteinn hǫfðu átt, ok fór til skips í Berufjǫrð, með son sinn þrevetran, er Herjólfr hét, ok fóru þau þar utan ok komu til Færeyja, ok keypti hón sér þar jǫrð ok bjó þar til elli, ok er hón ór þessi sǫgu.En er menn fóru heiman til alþingis, þá tók Droplaug vöru þá, er þau Hallsteinn höfðu átt, ok fór til skips í Berufjörð, með son sinn þrevetran, er Herjólfr hèt, ok fóru þau þar utan ok komu til Færeyja, ok keypti hón sèr þar jörð ok bjó þar til elli, ok er hón ór þessi sögu.

Því hafði Helgi Ásbjarnarson þessi mál, at ekki váru synir Hallsteins hér á landi.Því hafði Helgi Ásbjarnarson þessi mál, at ekki váru synir Hallsteins hèr á landi. Á þingi varð Helgi Ásbjarnarson allfjǫlmennr.Á þingi varð Helgi Ásbjarnarson allfjölmennr. Þá var leitað um sættir milli þeira nafna, ok fekksk ekki annat af, en Helgi Ásbjarnarson réði einn.Þá var leitað um sættir milli þeira nafna, ok fekkst ekki annat af, en Helgi Ásbjarnarson rèði einn. Varð sú sætt þeira, at firir víg Hallsteins skyldu koma tólf hundruð, ok fimm kúgildi í; en Helgi Droplaugarson skyldi fara utan ok vera utan þrjá vetr, ok vera nótt í húsi þar til er hann fœri í brott; en ef hann fœri ekki utan, skyldi hann sekr falla firir Helga Ásbjarnarsyni á milli Smjǫrvazheiðar ok Lónsheiðar.Varð sú sætt þeira, at firir víg Hallsteins skyldu koma tólf hundruð, ok fimm kúgildi í; en Helgi Droplaugarson skyldi fara utan ok vera utan þrjá vetr, ok vera nótt í húsi þar til er hann færi í brott; en ef hann færi ekki utan, skyldi hann sekr falla firir Helga Ásbjarnarsyni á milli Smjörvazheiðar ok Lónsheiðar.

Helgi Droplaugarson leitaði ekki við utanferð. Þá fór Grímr bróðer hans frá búi sínu ok til móts við bróður sinn, ok váru á vetrum með Þorkatli í Krossavík; þeir fóru um allt hérað til þinga ok mannfunda, svá sem Helgi væri ósekr.Þá fór Grímr bróðer hans frá búi sínu ok til móts við bróður sinn, ok váru á vetrum með Þorkatli í Krossavík; þeir fóru um allt hèrað til þinga ok mannfunda, svá sem Helgi væri ósekr.

Því næst koma út í Reyðarfirði synir Hallsteins, Þórðr ok Þorkell; en Einarr var andaðr, er þeir komu til Írlands; þeir gáfu Helga Ásbjarnarsyni viðu til skála ok launuðu hánum því eptirmál eptir fǫður sinn; stendr sá skáli enn í Mjófanesi.Því næst koma út í Reyðarfirði synir Hallsteins, Þórðr ok Þorkell; en Einarr var andaðr, er þeir komu til Írlands; þeir gáfu Helga Ásbjarnarsyni viðu til skála ok launuðu hánum því eptirmál eptir föður sinn; stendr sá skáli enn í Mjófanesi.

Þorgrímr skinnhúfa bjó í Miðbæ í Norðrfirði: kona hans var Rannveig brestingr; hón var systir Þórdísar, er Þorsteinn átti, ok skyld Helga Droplaugarsyni; hón bað um várit á Múlaþingi Helga frænda sinn fara til fjárskiptis með þeim Skinnhúfu; ok þat varð, at hann hét ferðinni.Þorgrímr skinnhúfa bjó í Miðbæ í Norðrfirði: kona hans var Rannveig brestingr; hón var systir Þórdísar, er Þorsteinn átti, ok skyld Helga Droplaugarsyni; hón bað um várit á Múlaþingi Helga frænda sinn fara til fjárskiptis með þeim Skinnhúfu; ok þat varð, at hann hèt ferðinni.

Þat var nokkurum vetrum fyrr, er þeir nafnar fundusk á haustþingi at Þinghǫfða: þá skyldi Helgi Droplaugarson mæla lǫgskil, ok varð hánum misinnt, ok hlógu menn at mjǫg; en Helgi Ásbjarnarson brosti at.Þat var nokkurum vetrum fyrr, er þeir nafnar fundust á haustþingi at Þinghöfða: þá skyldi Helgi Droplaugarson mæla lögskil, ok varð hánum misinnt, ok hlógu menn at mjög; en Helgi Ásbjarnarson brosti at.

Helgi Droplaugarson fann þat ok mælti: "Þar stendr Hrafnkell at baki þér, Helgi!"Helgi Droplaugarson fann þat ok mælti: "Þar stendr Hrafnkell at baki þèr, Helgi!"

"Þat ero mér engi brigzli" kvað Helgi Ásbjarnarson "en þat skaltu þó vita, at sá mun verða okkarr fundr, at vit munum ekki báðer heilir skilja.""Þat ero mèr engi brigzli" kvað Helgi Ásbjarnarson "en þat skaltu þó vita, at sá mun verða okkarr fundr, at vit munum ekki báðer heilir skilja."

Helgi Droplaugarson svaraði: "Ekki hræðumsk ek þessi hót, þótt þau sé allœgilig, firir því at ek ætla mér at hlaða hellum at hǫfði þér á þeim fundi."Helgi Droplaugarson svaraði: "Ekki hræðumst ek þessi hót, þótt þau sè allægilig, firir því at ek ætla mèr at hlaða hellum at höfði þèr á þeim fundi."

Ok skildi svá þeira tal þar at sinni.

Um várit eptir sendi Flosi frá Svínafelli orð Þorkatli Geitissyni, at hann skyldi fjǫlmenna norðan til hans: vildi Flosi stefna til óhelgi Arnóri Ǫrnólfssyni, bróður Halldórs í Skógum; þann mann hafði Flosi vega látið.Um várit eptir sendi Flosi frá Svínafelli orð Þorkatli Geitissyni, at haun skyldi fjölmenna norðan til hans: vildi Flosi stefna til óhelgi Arnóri Örnólfssyni, bróður Halldórs í Skógum; þann mann hafði Flosi vega látið. Þorkell safnaðe sér liði ok váru þeir saman þrjátigi.Þorkell safnaðe sèr liði ok váru þeir saman þrjátigi. Hann bað Helga Droplaugarson fara með sér.Hann bað Helga Droplaugarson fara með sèr.

Helgi svarar: "Skyldr ok fúss væra ek at fara þessa ferð; en krankr er ek, ok mun ek heima vera."

Þorkell spurði Grím, ef hann vildi fara; en Grímr lézk ekki mundu ganga frá Helga sjúkum.Þorkell spurði Grím, ef hann vildi fara; en Grímr lèzt ekki mundu ganga frá Helga sjúkum. Síðan fór Þorkell með þrjátigi manna suðr til Svínafells; þaðan fóru þeir Flosi vestr í Skóga með hundrað manna.

Litlu síðarr kom Helgi at máli við Grím, bróður sinn, ok sagði hánum, at nú vill hann fara til Rannveigar, frændkonu þeira, ok gera fjárskipti með þeim Þorgrími skinnhúfu. Þorkell ok Gunnsteinn ór enni innri Krossavík ok tveir heimamenn þeira fóru með þeim, ok váru þeir sex saman. Fara þeir þá um heiði austr ok koma til Þorkels á Torfastaðe; dóttir hans var Tófa, er kǫlluð var hlíðarsól; hón var hjalskona Helga Droplaugarsonar; þar váru þeir um nótt, ok tǫluðu þau Helgi mart ok Tófa; sagði henni svá hugr um, sem hann mundi ekki aptr koma ór þessi fǫr; hón gekk á gǫtu með þeim ok grét mjǫg; Helgi spretti af sér belti góðu, ok þar á knífr búinn, ok gaf henni.Fara þeir þá um heiði austr ok koma til Þorkels á Torfastaðe; dóttir hans var Tófa, er kölluð var hlíðarsól; hón var hjalskona Helga Droplaugarsonar; þar váru þeir um nótt, ok töluðu þau Helgi mart ok Tófa; sagði henni svá hugr um, sem hann mundi ekki aptr koma ór þessi för; hón gekk á götu með þeim ok grèt mjög; Helgi spretti af sèr belti góðu, ok þar á knífr búinn, ok gaf henni. Síðan skildusk þau; en þeir fóru til bœjar þess, er at Straumi heitir; sá maðr fór þaðan með þeim, er Helgi hét; váru þeir þá sjau saman.Síðan skildust þau; en þeir fóru til bæjar þess, er at Straumi heitir; sá maðr fór þaðan með þeim, er Helgi hèt; váru þeir þá sjau saman. Þeir komu til Eyvindarár, til Gró; var þeim þar vel fagnat.

Þorbjǫrn hét maðr; sá var húskarl Gró; hann gerði vel til vápn; Helgi Droplaugarson bað hann gera til sverð sitt, meðan hann fœri í fjǫrðu ofan; Þorbjǫrn fekk Helga annat sverð.Þorbjörn hèt maðr; sá var húskarl Gró; hann gerði vel til vápn; Helgi Droplaugarson bað hann gera til sverð sitt, meðan hann færi í fjörðu ofan; Þorbjörn fekk Helga annat sverð. Þaðan fóru þeir í Norðrfjǫrð, til Þorsteins mágs síns; hann átti Þórdísi, systur Rannveigar, er átti Þorgrímr skinnhúfa.Þaðan fóru þeir í Norðrfjörð, til Þorsteins mágs síns; hann átti Þórdísi, systur Rannveigar, er átti Þorgrímr skinnhúfa.

Þann dag, er Helgi sat þar, þá kom ofan um heiði Þorkell, bróðer Þórarins ór Sauðarfirði, ok einn maðr með hánum; þeir váru þar um nóttina, ok tǫluðu þeir Helgi mart ok mæltu til vináttu með sér.Þann dag, er Helgi sat þar, þá kom ofan um heiði Þorkell, bróðer Þórarins ór Sauðarfirði, ok einn maðr með hánum; þeir váru þar um nóttina, ok töluðu þeir Helgi mart ok mæltu til vináttu með sèr.

Helgi mælti við Þorkel: "Hvert ætlar þú heðan?"

Hann svarar: "Út á Nes til Bjarnar; hann seldi lérept í vetr, er ek átti; mun ek þar vera þrjár nætr."Hann svarar: "Út á Nes til Bjarnar; hann seldi lèrept í vetr, er ek átti; mun ek þar vera þrjár nætr."

Þá mælti Helgi: "Ek vilda, at vit fœrim báðer saman upp um fjall."Þá mælti Helgi: "Ek vilda, at vit færim báðer saman upp um fjall."

Þorkell kvazk þat gjarna vildu.Þorkell kvazt þat gjarna vildu. Síðan fara þeir aller saman í Miðbæ; þaðan fór Þorkell út á Nes. Helgi drap á dyrr í Miðbæ, ok gekk Rannveig til dyra.

Helgi mælti við hana: "Viltu nú fjárskiptið með ykkr Þorgrími?"

"Vil ek gjarna" kvað hón.

Þá nefndi hón sér vátta ok sagði skilit við Þorgrím skinnhúfu.Þá nefndi hón sèr vátta ok sagði skilit við Þorgrím skinnhúfu. Hón tók fǫt hans ǫll ok rak niðr í hlandgrǫf.Hón tók föt hans öll ok rak niðr í hlandgröf. Eptir þat fóru þau á brott; því at Helgi ætlaði síðarr at heimta út fé hennar; fara þau til dagverðar í Fannardal.Eptir þat fóru þau á brott; því at Helgi ætlaði síðarr at heimta út fè hennar; fara þau til dagverðar í Fannardal.

En er þau váru í brottu, spratt Þorgrímr upp ok tók rekkjuvaðmál sitt ok vafði at sér; því at fǫt váru engi.En er þau váru í brottu, spratt Þorgrímr upp ok tók rekkjuvaðmál sitt ok vafði at sèr; því at föt váru engi. Hann rann til Hofs; þar bjó Þórarinn moldoxi, hann var mikill firir sér.Hann rann til Hofs; þar bjó Þórarinn moldoxi, hann var mikill firir sèr.

Þórarinn mælti: "Hví ferr þú hér svá snemma, Þorgrímr, ok heldr fáklæddr?"Þórarinn mælti: "Hví ferr þú hèr svá snemma, Þorgrímr, ok heldr fáklæddr?"

Hann svarar: kvað konu sína brott tekna; "Vil ek nú biðja þik ásjá um þetta mál?"

Þórarinn svarar: "Gefa vil ek þér fyst klæði; því at þat er þér nú mest nauðsyn."Þórarinn svarar: "Gefa vil ek þèr fyst klæði; því at þat er þèr nú mest nauðsyn."

Síðan át hann þar dagverð.

Þá mælti Þórarinn: "Þat mun ek þér ráða, at þú finn Helga Ásbjarnarson ok skorir á hann, at hann rétti þitt mál.Þá mælti Þórarinn: "Þat mun ek þèr ráða, at þú finn Helga Ásbjarnarson ok skorir á hann, at hann rètti þitt mál. En ef svá ferr, sem ek get til, at þú fáir ekki, þá spyr þú, hvenar hann ætlar at efna orð sín, þau er hann mælti á haustþingi, at Þinghǫfðum.En ef svá ferr, sem ek get til, at þú fáir ekki, þá spyr þú, hvenar hann ætlar at efna orð sín, þau er hann mælti á haustþingi, at Þinghöfðum. En ef hann vaknar þá ekki við, þá leita þér ráðs; en seg Helga Ásbjarnarsyni, at Helgi Droplaugarson mun fara um fjall upp á þriggja nátta fresti, ok þeir sjau saman.En ef hann vaknar þá ekki við, þá leita þèr ráðs; en seg Helga Ásbjarnarsyni, at Helgi Droplaugarson mun fara um fjall upp á þriggja nátta fresti, ok þeir sjau saman. Far til Helga í kveld ok kom síð; því at hann lykr sjálfr hurðum hvern aptan í Mjófanesi."

Þeir skildusk, ok fór Þorgrímr leið sína ok kom enn sama aptan í Mjófanes.Þeir skildust, ok fór Þorgrímr leið sína ok kom enn sama aptan í Mjófanes. Helgi sat við eld; Þorgrímr bar þegar upp erendit ok sagði Helga sín vandræði; en hann fekk ekki orð af Helga.

Þá mælti Þorgrímr: "Allmjǫk dregr nú at því, at þú haldir enga þingmenn þína skammlaust firir Helga Droplaugarsyni, hvárki á þingum né mannfundum, ok má ek þat frá bera; eða hvenar ætlar þú, at fundr ykkarr skili verða, er þú hézt hánum at Þinghǫfðum, at þit skyldut ekki báðer á brott komask? eða vildir þú enn fleiri ófarar fara firir hánum?"Þá mælti Þorgrímr: "Allmjök dregr nú at því, at þú haldir enga þingmenn þína skammlaust firir Helga Droplaugarsyni, hvárki á þingum nè mannfundum, ok má ek þat frá bera; eða hvenar ætlar þú, at fundr ykkarr skili verða, er þú hèzt hánum at Þinghöfðum, at þit skyldut ekki báðer á brott komast? eða vildir þú enn fleiri ófarar fara firir hánum?"

Helgi Ásbjarnarson mælti: "Hvárt eru þetta þín ráð eða annarra manna?"

Hann svarar: "Þórarinn moldoxi réð mér þetta."Hann svarar: "Þórarinn moldoxi rèð mèr þetta."

Þá mælti Helgi: "Þú, Þorgrímr, skalt fara út ifir Háls á Mýrar, til Bjarnar hvíta, ok bið hann higat koma firir miðjan dag á morgin; ok þá far þú aptr um Bolungarvǫll ok kom á Víðivǫllu til fundar við sonu Hallsteins, ok bið þá higat koma, ef þeir vilja hefna fǫður síns; þá far þú ofan firir vestan vatn, under Ás, til Ǫssurar, ok bið hann higat koma, ok fylgðu hánum."Þá mælti Helgi: "Þú, Þorgrímr, skalt fara út ifir Háls á Mýrar, til Bjarnar hvíta, ok bið hann higat koma firir miðjan dag á morgin; ok þá far þú aptr um Bolungarvöll ok kom á Víðivöllu til fundar við sonu Hallsteins, ok bið þá higat koma, ef þeir vilja hefna föður síns; þá far þú ofan firir vestan vatn, under Ás, til Össurar, ok bið hann higat koma, ok fylgðu hánum."

Hann fór þegar. Um daginn komu menn í Mjófanes, þeir er Helgi hafði eptir sendt. Með Helga váru á vist austmenn tveir: hét annarr Sigurðr skarfr, en annarr Ǫnnundr.Með Helga váru á vist austmenn tveir: hèt annarr Sigurðr skarfr, en annarr Önnundr. Nú fóru þeir heiman sextán saman til Hǫfða: Helgi bað Hjarranda fara með sér ok Kára bróður hans.Nú fóru þeir heiman sextán saman til Höfða: Helgi bað Hjarranda fara með sèr ok Kára bróður hans.

Hann svarar: "Ek var búinn, þótt fyrr væri."

Nú ero þeir átján saman ok fóru upp í Eyvindardal, til Knútusels, ok sátu þar firir Helga Droplaugarsyni.

Ígull hét maðr, er bjó undir Skagafelli í Eyvindardal; Þórðr hét son hans: þeir skyldu halda njósn um ferðir Helga Droplaugarsonar; því at þaðan mátti fyrr sjá manna ferð, en þaðan sem þeir Helgi váru.Ígull hèt maðr, er bjó undir Skagafelli í Eyvindardal; Þórðr hèt son hans: þeir skyldu halda njósn um ferðir Helga Droplaugarsonar; því at þaðan mátti fyrr sjá manna ferð, en þaðan sem þeir Helgi váru.

Þá er þar til at taka, er Þorkell kemr í Fannardal, til fǫrúneytis við Helga Droplaugarson, ok váru þar um nóttina.Þá er þar til at taka, er Þorkell kemr í Fannardal, til förúneytis við Helga Droplaugarson, ok váru þar um nóttina. Helgi lét illa í svefni, ok var hann þrim sinnum vaktr á þeiri nótt.Helgi lèt illa í svefni, ok var hann þrim sinnum vaktr á þeiri nótt. Þorkell spyrr, hvat hann dreymði.

Helgi svarar: "Ekki mun ek segja."

Nú klæðask þeir.Nú klæðast þeir.

Helgi bað Þorstein sjá um kost Rannveigar: "Lát fylgja henni, ef þú vill, til búss Gríms bróður míns."

Þeir fóru firir dag utan ór Fannardal, ok váru níu saman, ok upp á heiði; ok þá er lokit var brekkum ǫllum, hvíldisk Helgi — því at hánum var orðit erbitt — ok lagðe under sik feld sinn; þá kló hann kinn sína ok gneri hǫkuna ok mælti þetta: "Þat er vænna, áðr kveld komi, at þar klæi lítt; eða er þér, Þorkell, nú jammikill hugr á at heyra draum minn, sem í nótt?"Þeir fóru firir dag utan ór Fannardal, ok váru níu saman, ok upp á heiði; ok þá er lokit var brekkum öllum, hvíldist Helgi — því at hánum var orðit erbitt — ok lagðe under sik feld sinn; þá kló hann kinn sína ok gneri hökuna ok mælti þetta: "Þat er vænna, áðr kveld komi, at þar klæi lítt; eða er þèr, Þorkell, nú jammikill hugr á at heyra draum minn, sem í nótt?"

Hann svarar: "Ekki er mér nú minni hugr á því, en þá."Hann svarar: "Ekki er mèr nú minni hugr á því, en þá."

"Mér þótti" kvað Helgi "sem vér fœrim þessa leið, sem nú fǫrum vér, ok ofan eptir Eyvindardal, til Kálfshváls; þá runnu átján vargar móti oss eða tuttugu, ok var einn miklu mestr; en vér vildum á hválinn ok komumsk ekki; en þeir sóttu at oss þegar, ok kleif einn í hǫku mér ok í tanngarðinn, ok þá var ek vaktr.""Mèr þótti" kvað Helgi "sem vèr færim þessa leið, sem nú förum vèr, ok ofan eptir Eyvindardal, til Kálfshváls; þá runnu átján vargar móti oss eða tuttugu, ok var einn miklu mestr; en vèr vildum á hválinn ok komumst ekki; en þeir sóttu at oss þegar, ok kleif einn í höku mèr ok í tanngarðinn, ok þá var ek vaktr."

Þá kvað Þorkell þat víst, "At menn munu sitja firir þér; mun þar vera Helgi Ásbjarnarson ok aðrer heraðsmenn, ok leiðisk nú ifirgangr þinn flestum mǫnnum heðra.Þá kvað Þorkell þat víst, "At menn munu sitja firir þèr; mun þar vera Helgi Ásbjarnarson ok aðrer hèraðsmenn, ok leiðist nú ifirgangr þinn flestum mönnum hèðra. Nú hǫfum vit mælt til vináttu með okkr, ok vil ek at þú farir heim með mér, ok ver þar nokkura stund."Nú höfum vit mælt til vináttu með okkr, ok vil ek at þú farir heim með mèr, ok ver þar nokkura stund."

Helgi svarar: "Svá mun ek fara, sem ek hefi ætlat."

Þeir fóru ofan eptir Eyvindardal ok komu á bœ Þórdísar; hón var gǫmul, bæði ljót ok svǫrt; Helgi ætlaði at spyrja hana tíðenda; en í því tekr einn maðr upp snækǫkk ok gerði harðan í hendi sér ok laust á kinn Þórdísi, ok varð henni illt við; hón mælti: "Fari þér í svá gramendr aller!"Þeir fóru ofan eptir Eyvindardal ok komu á bæ Þórdísar; hón var gömul, bæði ljót ok svört; Helgi ætlaði at spyrja hana tíðenda; en í því tekr einn maðr upp snækökk ok gerði harðan í hendi sèr ok laust á kinn Þórdísi, ok varð henni illt við; hón mælti: "Fari þèr í svá gramendr aller!"

Þá mælti Helgi: "Þat er heimsklikt at berja til kvenna, ok er án ills gengis nema heiman hafi."

Nú fekk Helgi þar engi tíðendi. Fara þeir nú á brott ok ofan til Valagilsár. Þá bauð Þorkell at fylgja Helga til Eyvindarár.

"Ekki þarf þess" kvað Helgi.

Nú skiljask þeir; ok þá er Þorkell var kominn skammt í brekkur upp, hverfr hann aptr til móts við Helga.Nú skiljast þeir; ok þá er Þorkell var kominn skammt í brekkur upp, hverfr hann aptr til móts við Helga. Hann tók allvel við Þorkatli ok kvað slíkt vinraun mikla.

Nú fara þeir til Kálfsvaðseyrar; þá sjá þeir átján menn renna í móti sér; nú vildu þeir Helgi Droplaugarson snúa til hválsins, ok máttu ekki.Nú fara þeir til Kálfsvaðseyrar; þá sjá þeir átján menn renna í móti sèr; nú vildu þeir Helgi Droplaugarson snúa til hválsins, ok máttu ekki. Þá sneru þeir upp af gǫtunni á gilsþrǫminn hjá Eyrargilsá: þar var lítil upphæð ok lǫgð í snjófǫnn neðan; en nú er þar hrísi vaxit um alla þá hæð, ok er þar nú lítill grjótvarði, er þeir bǫrðusk.Þá sneru þeir upp af götunni á gilsþröminn hjá Eyrargilsá: þar var lítil upphæð ok lögð í snjófönn neðan; en nú er þar hrísi vaxit um alla þá hæð, ok er þar nú lítill grjótvarði, er þeir börðust.

Þá spurði Helgi Grím bróður sinn, hvárt hann vill skjóta til Helga Ásbjarnarsonar uppi eða niðri; en Grímr kaus uppi til at skjóta.

"Ekki viltu nafna minn þá feigan" kvað Helgi "firir því at ekki mun hánum hlíf verða at skildinum þar er ek skýt til."

Nú skutu þeir báðer senn til Helga Ásbjarnarsonar, ok skaut Grímr í gegnum skjǫldinn, ok varð Helgi ekki sárr af því; en Helgi Droplaugarson skaut í knéskel hánum, ok renndi ofan í legginn, klofnaði til leggrinn, ok svá niðr í gegnum ristina, ok varð Helgi Ásbjarnarson þegar úvígr.Nú skutu þeir báðer senn til Helga Ásbjarnarsonar, ok skaut Grímr í gegnum skjöldinn, ok varð Helgi ekki sárr af því; en Helgi Droplaugarson skaut í knèskel hánum, ok renndi ofan í legginn, klofnaði til leggrinn, ok svá niðr í gegnum ristina, ok varð Helgi Ásbjarnarson þegar úvígr. Þá settisk Bjǫrn hvíti under herðar hánum ok barðisk hvárgi þeira um daginn.Þá settist Björn hvíti under herðar hánum ok barðist hvárgi þeira um daginn. Ǫssurr undan Ási gekk frá, kvazk ekki mundu vega móti Helga Droplaugarsyni ok sat hann hjá.Össurr undan Ási gekk frá, kvazt ekki mundu vega móti Helga Droplaugarsyni ok sat hann hjá.

Þórðr skarfr var njósnarmaðr Helga Ásbjarnarsonar ok hafði legit í ánni, ok váru frosin klæði hans: hann sótti upp í skaflinn at Helga Droplaugarsyni ok þóttisk við hann sakir eiga; ok er hann kom í skaflinn, skaut Helgi Droplaugarson til hans milli fótanna ok í gegnum kyllinn, ok fell hann á bak aptr, en spjótið festi í skaflinum, ok hekk hann þar á skaflinum allan daginn.Þórðr skarfr var njósnarmaðr Helga Ásbjarnarsonar ok hafði legit í ánni, ok váru frosin klæði hans: hann sótti upp í skaflinn at Helga Droplaugarsyni ok þóttist við hann sakir eiga; ok er hann kom í skaflinn, skaut Helgi Droplaugarson til hans milli fótanna ok í gegnum kyllinn, ok fèll hann á bak aptr, en spjótið festi í skaflinum, ok hèkk hann þar á skaflinum allan daginn.

Eptir þat eggjaði Helgi Ásbjarnarson mága sína til atgǫngu ok nefndi til Hjarranda; ok þá sóttu þeir Hjarrandi ok Kári at Helga Droplaugarsyni.Eptir þat eggjaði Helgi Ásbjarnarson mága sína til atgöngu ok nefndi til Hjarranda; ok þá sóttu þeir Hjarrandi ok Kári at Helga Droplaugarsyni. En þeir Hallsteinssynir sóttu Grím ok maðr með þeim. En Þorkel svartaskáld sóttu austmenn tveir, ok var Sigurðr enn þriði maðr bazt vígr af liði Helga Ásbjarnarsonar; þar fell Þorkell svartaskáld, en hann drap austmanninn annan, en Sigurðr varð sárr mjǫg — því at Þorkell var bazt vígr af þeira liði, þegar Helga leið ok Grím.En Þorkel svartaskáld sóttu austmenn tveir, ok var Sigurðr enn þriði maðr bazt vígr af liði Helga Ásbjarnarsonar; þar fèll Þorkell svartaskáld, en hann drap austmanninn annan, en Sigurðr varð sárr mjög — því at Þorkell var bazt vígr af þeira liði, þegar Helga leið ok Grím.

Nú gangask þeir at fast; ok þá er þeir Hjarrandi ok Kári sóttu Helga Droplaugarson, þá hljóp Helgi enn magri frá Straumi í móti Kára: áttusk þeir við ok fell Kári, en Helgi varð sárr mjǫg.Nú gangast þeir at fast; ok þá er þeir Hjarrandi ok Kári sóttu Helga Droplaugarson, þá hljóp Helgi enn magri frá Straumi í móti Kára: áttust þeir við ok fèll Kári, en Helgi varð sárr mjög.

Þá sótti Hjarrandi fast at Helga Droplaugarsyni ok hjó til hans harðt ok tíðum; en Helgi hjó hvárki færa né smæra, en sverð þat, er hann hafði, dugði ekki.Þá sótti Hjarrandi fast at Helga Droplaugarsyni ok hjó til hans harðt ok tíðum; en Helgi hjó hvárki færa nè smæra, en sverð þat, er hann hafði, dugði ekki.

Þá mælti Helgi við Hjarranda: "Allharðt munder þú framm ganga, ef þú ættir frjálsborna dóttur Helga Ásbjarnarsonar."

Hjarrandi svarar: "Láttu at því koma; jamskyldar ero Helga báðar." Ok sótti hann at harðara, þótt slík orð fœri í.Ok sótti hann at harðara, þótt slík orð færi í.

Hjósk skjǫldr Helga Droplaugarsonar mjǫg, ok sá hann, at hánum mundi ekki svá búit duga: þá sýndi Helgi vígfimi sína ok kastaði upp skildi sínum ok sverði ok tók sverðit vinstri hendi ok hjó til Hjarranda ok kom á lærit, en sverðit beit ekki, þegar beinsins kenndi, ok svaddi ofan í knésbótina, ok varð hann af því sári óvígr.Hjóst skjöldr Helga Droplaugarsonar mjög, ok sá hann, at hánum mundi ekki svá búit duga: þá sýndi Helgi vígfimi sína ok kastaði upp skildi sínum ok sverði ok tók sverðit vinstri hendi ok hjó til Hjarranda ok kom á lærit, en sverðit beit ekki, þegar beinsins kenndi, ok svaddi ofan í knèsbótina, ok varð hann af því sári óvígr. Ok í því hjó Hjarrandi til Helga; en hann brá við skildinum ok hljóp af sverðit í anlit hánum ok kom á tanngarðinn ok af vǫrrina neðri.Ok í því hjó Hjarrandi til Helga; en hann brá við skildinum ok hljóp af sverðit í anlit hánum ok kom á tanngarðinn ok af vörrina neðri.

Þá mælti Helgi: "Aldri var ek fagrleitr, en lítið hefir þú um bœtt."Þá mælti Helgi: "Aldri var ek fagrleitr, en lítið hefir þú um bætt."

Tók hann þá til hendi sinni ok sletti í munn sér skegginu ok beit á.Tók hann þá til hendi sinni ok sletti í munn sèr skegginu ok beit á. En Hjarrandi fór niðr firir skaflinn ok settisk niðr.En Hjarrandi fór niðr firir skaflinn ok settist niðr.

Þat er mál manna, at skemmri mundi hafa orðit fundr þeira Hjarranda, ef Helgi hefði haft sverð sitt ok hefði ekki við fleirum átt at sjá; ok var Hjarrandi þó enn mesti fullhugi.

Þá sá Helgi, at Grímr bróðir hans var fallinn; en þeir váru aller dauðer, er at hánum sóttu; en Grímr var sárr til ólífis.

Þá tók Helgi sverð þat, er Grímr hafði átt ok mælti: "Nú er sá maðr fallinn, er ek hugða bezt: þat mun nafni minn vilja, at vit skilim ekki at þessu."

Ok stefnir Helgi þá ofan at þar er Helgi Ásbjarnarson sat; en þá váru aller menn stokknir ofan af skaflinum, ok vildi þá engi bíða Helga.

"Þar stendr þú, Ǫssorr," kvað Helgi "ok mun ek ekki við þér sjá; því at þú jóst mik vatni.""Þar stendr þú, Össorr," kvað Helgi "ok mun ek ekki við þèr sjá; því at þú jóst mik vatni." Ok bar hann þá ofan gegnt Ǫssuri.Ok bar hann þá ofan gegnt Össuri.

Þá varð Ǫssurr skjótt til ráða at taka; því at bani annars hvárs þeira Helganna lá við; þat varð þá órræðe Ǫssurar, at hann lagði á Helga Droplaugarsyni spjótinu, svá at stóð í gegnum hann.Þá varð Össurr skjótt til ráða at taka; því at bani annars hvárs þeira Helganna lá við; þat varð þá órræðe Össurar, at hann lagði á Helga Droplaugarsyni spjótinu, svá at stóð í gegnum hann.

Helgi gekk á spjótið ok mælti við Ǫssur: "Sveiktu mik nú?"Helgi gekk á spjótið ok mælti við Össur: "Sveiktu mik nú?"

Ǫssurr sá, at Helgi sneri at hánum ok mundi ná til hans með sverðinu; þá hratt hann frá sér spjótinu ok ǫllu saman; sneri þá spjótskaptinu í jǫrð niðr ok lét hann þá laust.Össurr sá, at Helgi sneri at hánum ok mundi ná til hans með sverðinu; þá hratt hann frá sèr spjótinu ok öllu saman; sneri þá spjótskaptinu í jörð niðr ok lèt hann þá laust.

Þá mælti Helgi, er hann sá, at hann náði hánum ekki: "Nú seinkaða ek, en þú brœddir heldr."Þá mælti Helgi, er hann sá, at hann náði hánum ekki: "Nú seinkaða ek, en þú bræddir heldr."

Reið hann þá af út á snjáinn, ok lauk svá æfi Helga Droplaugarsonar. Fimm menn hǫfðu bana af liði Helga Ásbjarnarsonar, en sárir aller aðrer, utan Bjǫrn hvíti ok Ǫssurr.Fimm menn höfðu bana af liði Helga Ásbjarnarsonar, en sárir aller aðrer, utan Björn hvíti ok Össurr. Þar fell með Helga Droplaugarsyni Þorkell svartaskáld ok fǫrunautr hans ok austmaðr, er heiman fór með Helga Droplaugarsyni, ok Grímr bróðer hans.Þar fèll með Helga Droplaugarsyni Þorkell svartaskáld ok förunautr hans ok austmaðr, er heiman fór með Helga Droplaugarsyni, ok Grímr bróðer hans.