Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 1

Ketill hét maðr, er kallaðr var þrymr; hann bjó í Skriðudal á Húsastǫðum.Ketill hèt maðr, er kallaðr var þrymr; hann bjó í Skriðudal á Húsastöðum. Atli hét maðr, er var bróðer Ketils; hann var kallaðr Atli grautr.Atli hèt maðr, er var bróðer Ketils; hann var kallaðr Atli grautr. Þeir áttu bú báðer saman ok váru fémenn miklir, fóru jafnan til annarra landa með kaupeyri ok gerðusk stórríkir.Þeir áttu bú báðer saman ok váru fèmenn miklir, fóru jafnan til annarra landa með kaupeyri ok gerðust stórríkir. Þeir váru Þiðrandasynir.

Eitt vár bjó Ketill skip sitt í Reyðarfirði; því at þat stóð þar uppi; ok síðan sigldu þeir í haf. Þeir váru úti lengi ok tóku Konungahellu um haustið ok settu þar upp skip sitt; en síðan keypti hann sér hesta ok reið austr í Jamtaland, við tólfta mann, til þess manns, er Veðormr hét.Þeir váru úti lengi ok tóku Konungahellu um haustið ok settu þar upp skip sitt; en síðan keypti hann sèr hesta ok reið austr í Jamtaland, við tólfta mann, til þess manns, er Veðormr hèt. Hann var hǫfðingi mikill, en vinátta góð var með þeim Katli.Hann var höfðingi mikill, en vinátta góð var með þeim Katli. Veðormr var Rǫgnvaldsson, Ketils sonar raums.Veðormr var Rögnvaldsson, Ketils sonar raums. Veðormr átti þrjá brœðr: hét einn Grímr, annarr Gutthormr, þriði Ormarr.Veðormr átti þrjá bræðr: hèt einn Grímr, annarr Gutthormr, þriði Ormarr. Þeir aller brœðr váru hermenn miklir, ok váru á vetrum með Veðormi, en á sumrum í hernaði.Þeir aller bræðr váru hermenn miklir, ok váru á vetrum með Veðormi, en á sumrum í hernaði. Ketill var þar um vetrinn með sína menn.

Þar váru með Veðormi tvær konur ókunnar: ǫnnur vann allt þat, er hón orkaði; en ǫnnur sat at saumum, ok var sú ellri.Þar váru með Veðormi tvær konur ókunnar: önnur vann allt þat, er hón orkaði; en önnur sat at saumum, ok var sú ellri. En yngri konan vann allt vel; en illa var þegit at henni. Hón grét opt. Þetta hugleiddi Ketill.

Þat var einn dag, er Ketill hafði þar litla stund verit, at þessi kona gekk til ár með klæði ok þó, ok síðan þó hón hǫfuð sitt — ok var hárit mikit ok fagrt ok fór vel.Þat var einn dag, er Ketill hafði þar litla stund verit, at þessi kona gekk til ár með klæði ok þó, ok síðan þó hón höfuð sitt — ok var hárit mikit ok fagrt ok fór vel.

Ketill vissi, hvar hón var, ok gekk þangat ok mælti til hennar: "Hvat kvenna ertu?" sagði hann.

"Arneiðr heiti ek" segir hón.

Ketill mælti: "Hvert er kyn þitt?"

Hón svarar: "Ek ætla þik þat engu skipta."

Hann gróf at vandliga ok bað hana segja sér.Hann gróf at vandliga ok bað hana segja sèr.

Hón mælti þá með gráti: "Ásbjǫrn hét faðer minn ok var kallaðr skerjablesi; hann réð firir Suðreyjum ok var jarl ifir eyjunum eptir fall Tryggva.Hón mælti þá með gráti: "Ásbjörn hèt faðer minn ok var kallaðr skerjablesi; hann rèð firir Suðreyjum ok var jarl ifir eyjunum eptir fall Tryggva. Síðan herjaði Veðormr þangat með ǫllum brœðrum sínum ok átján skipum: þeir komu um nótt til bœjar fǫður míns ok brenndu hann inni ok allt karlafólk; en konur gengu út; ok síðan fluttu þeir okkr móður mína higat, er Sigríðr heitir, en seldu aðrar konur allar mansali.Síðan herjaði Veðormr þangat með öllum bræðrum sínum ok átján skipum: þeir komu um nótt til bæjar föður míns ok brenndu hann inni og allt karlafólk; en konur gengu út; ok síðan fluttu þeir okkr móður mína higat, er Sigríðr heitir, en seldu aðrar konur allar mansali. Er Goðormr nú formaðr eyjanna."

Þau skilja nú.

En annan dag eptir mælti Ketill við Veðorm: "Viltu selja mér Arneiði?"En annan dag eptir mælti Ketill við Veðorm: "Viltu selja mèr Arneiði?"

Veðormr svarar: "Þú skalt fá hana firir hálft hundrað silfrs, sakir okkarrar vináttu."

Þá bauð Ketill fé firir kost hennar; "Því at hón skal ekki vinna."Þá bauð Ketill fè firir kost hennar; "Því at hón skal ekki vinna." En Veðormr lézk mundu veita henni kost, sem ǫðru fǫruneyti hans.En Veðormr lèzt mundu veita henni kost, sem öðru föruneyti hans.

Á því sumri komu heim brœðr Veðorms, Grímr ok Ormr; þeir hǫfðu herjað á Svíþjóð um sumarit.Á því sumri komu heim bræðr Veðorms, Grímr ok Ormr; þeir höfðu herjað á Svíþjóð um sumarit. Sitt knarrarskip átti hvárr þeira ok váru hlaðin með fjárhlut. Váru þeir með Veðormi um vetrinn. En um várit bjuggu þeir brœðr skip sín til Íslands ok ætluðu þeir Ketill at halda samflota.En um várit bjuggu þeir bræðr skip sín til Íslands ok ætluðu þeir Ketill at halda samflota.

Ok er þeir lágu firir Víkinni, bað Arneiðr Ketil at ganga á land upp, at lesa sér aldin, ok ǫnnur kona með henni, er þar var á skipinu.Ok er þeir lágu firir Víkinni, bað Arneiðr Ketil at ganga á land upp, at lesa sèr aldin, ok önnur kona með henni, er þar var á skipinu. Hann lofaði henni ok bað hana skammt fara. Nú gengu þær á land ok komu under bakka einn; þá gerði á regn mikit.

Arneiðr mælti: "Gakk til skips, ok seg Katli, at hann komi til mín; því at mér er krankt."Arneiðr mælti: "Gakk til skips, ok seg Katli, at hann komi til mín; því at mèr er krankt."

Hón gerði svá, ok gekk Ketill einn saman til Arneiðar.

Hón heilsar hánum ok mælti: "Kol hefir ek hér fundit."Hón heilsar hánum ok mælti: "Kol hefir ek hèr fundit."

Þau grófu þar sandinn ok fundu kistil einn fullan af silfri ok fóru síðan til skips. Þá bauð Ketill henni at flytja hana til frænda sinna með þessu fé; en hón kaus at fylgja hánum.Þá bauð Ketill henni at flytja hana til frænda sinna með þessu fè; en hón kaus at fylgja hánum.

Síðan létu þeir í haf, ok skildi með þeim.Síðan lètu þeir í haf, ok skildi með þeim. Kom Ketill skipi sínu í Reyðarfjǫrð ok setti upp, en fór síðan heim til búss síns á Húsastaði.Kom Ketill skipi sínu í Reyðarfjörð ok setti upp, en fór síðan heim til búss síns á Húsastaði. En hálfum mánaði síðar kom Ormarr skipi sínu í Reyðarfjǫrð, ok bauð Ketill hánum heim, en skip hans var upp sett.En hálfum mánaði síðar kom Ormarr skipi sínu í Reyðarfjörð, ok bauð Ketill hánum heim, en skip hans var upp sett.

Á því sumri kom Grímr skipi sínu á Eyrar, í þá hǫfn, er Knarrarsund heitir, ok var um vetrinn með þeim manni, er Þorkell hét; en um várit eptir nam Grímr sér land, þat er þaðan af var kallat Grímsnes, ok bjó at Búrfelli alla æfi sína.Á því sumri kom Grímr skipi sínu á Eyrar, í þá höfn, er Knarrarsund heitir, ok var um vetrinn með þeim manni, er Þorkell hèt; en um várit eptir nam Grímr sèr land, þat er þaðan af var kallat Grímsnes, ok bjó at Búrfelli alla æfi sína.

Chapter 2

Nú er þar til at taka, er Ketill þrymr kaupir sér land firir vestan vatn þat, er Lagarfljót heitir; sá bœrr hét á Arneiðarstǫðum; ok bjó þar síðan.Nú er þar til at taka, er Ketill þrymr kaupir sèr land firir vestan vatn þat, er Lagarfljót heitir; sá bærr hèt á Arneiðarstöðum; ok bjó þar síðan. Á várþingi kaupir Ketill land firir Orm; hét þat á Ormarstǫðum; þat var nokkuru utarr með vatninu; ok bjó Ormr þar til elli.Á várþingi kaupir Ketill land firir Orm; hèt þat á Ormarstöðum; þat var nokkuru utarr með vatninu; ok bjó Ormr þar til elli. Því næst kaupir Ketill goðorð ok gaf silfr firir. En áðr hǫfðu þeir Grautatli, bróðer hans, skipt með sér fé sínu.En áðr höfðu þeir Grautatli, bróðer hans, skipt með sèr fè sínu. Atli kaupir land firir austan fljótið, upp frá Hallormstǫðum, er nú heitir í Atlavík, ok bjó þar til elli; en nú ero þar sauðhúsatóptir.Atli kaupir land firir austan fljótið, upp frá Hallormstöðum, er nú heitir í Atlavík, ok bjó þar til elli; en nú ero þar sauðhúsatóptir.

Eptir þetta gerir Ketill brullaup til Arneiðar; því at hón var enn mesti kvennskǫrungr.Eptir þetta gerir Ketill brullaup til Arneiðar; því at hón var enn mesti kvennskörungr. Þau áttu son, er Þiðrandi hét; hann var mikill maðr ok vænn.Þau áttu son, er Þiðrandi hèt; hann var mikill maðr ok vænn. Ketill varð maðr skammlífr, ok tók Þiðrandi fjárlut ok goðorð eptir fǫður sinn.Ketill varð maðr skammlífr, ok tók Þiðrandi fjárlut ok goðorð eptir föður sinn.

Hávarr hét maðr; hann var Bessason, er kallaðr var Spakbessi: hann bjó í Vallanesi.Hávarr hèt maðr; hann var Bessason, er kallaðr var Spakbessi: hann bjó í Vallanesi. Hann átti konu ok tvau bǫrn: Bessi hét son hans, en Yngvildr dóttir; sá þótti þar kvennkostr beztr; hennar bað Þiðrandi ok var hón hánum gefin.Hann átti konu ok tvau börn: Bessi hèt son hans, en Yngvildr dóttir; sá þótti þar kvennkostr beztr; hennar bað Þiðrandi ok var hón hánum gefin.

Egill hét maðr: hann hafði numit Norðrfjǫrð allan ok byggði þar, er kallat er á Nesi; hann var kallaðr enn rauði Egill, ok var Guthormsson; hann var kvæntr maðr ok átte eina dóttur, er Ingibjǫrg hét.Egill hèt maðr: hann hafði numit Norðrfjörð allan ok byggði þar, er kallat er á Nesi; hann var kallaðr enn rauði Egill, ok var Guthormsson; hann var kvæntr maðr ok átte eina dóttur, er Ingibjörg hèt. Bessi Hávarson bað hennar, ok var hón hánum gefin; henni fylgdi heiman Nesland.

Þau Þiðrandi ok Yngvildr áttu mart barna: Ketill hét son þeira; — annarr Þorvaldr; — Jóreið hét dóttir þeira, er gefin var Síðu-Halli; — ǫnnur dóttir þeira hét Hallkatla; hana átti Geitir Lýtingsson, er bjó í Krossavík í Vápnafirði; Gróa hét en þriðja, er bjó út í heraði, at Eyvindará; Bárðr hét son hennar.Þau Þiðrandi ok Yngvildr áttu mart barna: Ketill hèt son þeira; — annarr Þorvaldr; — Jóreið hèt dóttir þeira, er gefin var Síðu-Halli; — önnur dóttir þeira hèt Hallkatla; hana átti Geitir Lýtingsson, er bjó í Krossavík í Vápnafirði; Gróa hèt en þriðja, er bjó út í hèraði, at Eyvindará; Bárðr hèt son hennar.

Þá er þeir váru fulltíða, Ketill ok Þorvaldr, tók Þiðrandi faðer þeira sótt ok andaðisk.Þá er þeir váru fulltíða, Ketill ok Þorvaldr, tók Þiðrandi faðer þeira sótt ok andaðist. Þeir tóku fé eptir fǫður sinn, ok máttu engva stund saman eiga.Þeir tóku fè eptir föður sinn, ok máttu engva stund saman eiga. Þorvaldr var mikill maðr ok sterkr, fálátr ok fastnæmr, ok ríkr í heraði heima; Ketill var glaðr maðr ok málamaðr mikill.Þorvaldr var mikill maðr ok sterkr, fálátr ok fastnæmr, ok ríkr í hèraði heima; Ketill var glaðr maðr ok málamaðr mikill. Þeir skiptu fé með sér, ok hafðe Þorvaldr Arneiðarstaði, en Ketill hafði goðorð ok bjó í Njarðvík ok var mikill hǫfðingi.Þeir skiptu fè með sèr, ok hafðe Þorvaldr Arneiðarstaði, en Ketill hafði goðorð ok bjó í Njarðvík ok var mikill höfðingi.

Þorgrímr hét maðr, er bjó at Giljum í Jǫkulsdal norðr: hann átti sér konu ok eina dóttur, er Droplaug hét; hón var væn kona ok kunni sér allt vel.Þorgrímr hèt maðr, er bjó at Giljum í Jökulsdal norðr: hann átti sèr konu ok eina dóttur, er Droplaug hèt; hón var væn kona ok kunni sèr allt vel. Þorvaldr bað Droplaugar, ok tókusk þau ráð, ok áttu þau tvá sonu: hét Helgi enn ellri, en Grímr enn yngri; þeira var vetrar munr.Þorvaldr bað Droplaugar, ok tókust þau ráð, ok áttu þau tvá sonu: hèt Helgi enn ellri, en Grímr enn yngri; þeira var vetrar munr. Þorvaldr varð ekki gamall maðr ok andaðisk; en Droplaug bjó þar eptir ok synir hennar.Þorvaldr varð ekki gamall maðr ok andaðist; en Droplaug bjó þar eptir ok synir hennar.

Helgi var mikill maðr vexti ok vænn ok sterkr, gleðimaðr ok hávaðasamr; hann vildi ekki um búnat hugsa; vígr var hann manna bezt. Grímr var mikill maðr vexti ok afrenndr at afli, hljóðlátr ok stilltr vel; hann var búmaðr mikill. Þeir brœðr vǫndu sik alls kyns íþróttum, ok þóttu þeir þar firir ǫllum ungum mǫnnum í allri atferð sinni, svá at þeira jafningjar fengusk ekki.Þeir bræðr vöndu sik alls kyns íþróttum, ok þóttu þeir þar firir öllum ungum mönnum í allri atferð sinni, svá at þeira jafningjar fengust ekki.

Chapter 3

Bessi hét maðr, er bjó á Bessastǫðum; hann var Ǫssurarson.Bessi hèt maðr, er bjó á Bessastöðum; hann var Össurarson. Hólmsteinn hét son Bessa; hann bjó á Víðivǫllum enum syðrum; hann átti Áslaugu Þórisdóttur, systur Hrafnkels goða.Hólmsteinn hèt son Bessa; hann bjó á Víðivöllum enum syðrum; hann átti Áslaugu Þórisdóttur, systur Hrafnkels goða.

Hallsteinn hét maðr, er bjó á Víðivǫllum enum neyrðrum ok var kallaðr enn breiðdœlski; hann var bæði auðigr ok vinsæll; Þorgerðr hét kona hans: þau áttu þrjá sonu — Þórðr ok Þorkell ok Eindriði.Hallsteinn hèt maðr, er bjó á Víðivöllum enum neyrðrum ok var kallaðr enn breiðdælski; hann var bæði auðigr ok vinsæll; Þorgerðr hèt kona hans: þau áttu þrjá sonu — Þórðr ok Þorkell ok Eindriði.

Þorgeirr hét maðr, er bjó á Hrafnkelsstǫðum.Þorgeirr hèt maðr, er bjó á Hrafnkelsstöðum.

Helgi Ásbjarnarson bjó á Auðstǫðum upp frá Hafsá; hann var goðorzmaðr; hann átti Droplaugu Spakbessadóttur: þau áttu mart barna.Helgi Ásbjarnarson bjó á Auðstöðum upp frá Hafsá; hann var goðorzmaðr; hann átti Droplaugu Spakbessadóttur: þau áttu mart barna.

Hrafnkell hét maðr; hann var brœðrungr Helga Ásbjarnarsonar; hann bjó at Hafrsá; hann var ungr.Hrafnkell hèt maðr; hann var bræðrungr Helga Ásbjarnarsonar; hann bjó at Hafrsá; hann var ungr. Þeir Helgi Ásbjarnarson áttu goðorð báðer saman ok fór Helgi með goðorðit.

Þá bjó sá maðr, er Án hét ok var kallaðr trúðr, á Gunnlaugarstǫðum ofan frá Mjófanesi.Þá bjó sá maðr, er Án hèt ok var kallaðr trúðr, á Gunnlaugarstöðum ofan frá Mjófanesi.

Ǫssurr hét maðr, er bjó under Ási, firir vestan vatnit: hann var mágr Helga Ásbjarnarsonar.Össurr hèt maðr, er bjó under Ási, firir vestan vatnit: hann var mágr Helga Ásbjarnarsonar. Hjarrandi hét maðr, er bjó at Ǫngulsá, firir austan vatn, á Vǫllum út: hann átti dóttur Helga Ásbjarnarsonar, er Þorkatla hét; þat er sagt, at Ǫssurr er vitr maðr ok mjǫg hafðr við mál manna.Hjarrandi hèt maðr, er bjó at Öngulsá, firir austan vatn, á Völlum út: hann átti dóttur Helga Ásbjarnarsonar, er Þorkatla hèt; þat er sagt, at Össurr er vitr maðr ok mjög hafðr við mál manna. Bjǫrn hét maðr, er bjó á Mýrum, firir vestan Geirdalsá: hann var kallaðr Bjǫrn enn hvíti; hann átti dóttur Helga Ásbjarnarsonar.Björn hèt maðr, er bjó á Mýrum, firir vestan Geirdalsá: hann var kallaðr Björn enn hvíti; hann átti dóttur Helga Ásbjarnasonar.

Þat var siðr í þann tíma, at fœra konum þeim kost, er á sæng hvíldu; ok svá bar til, at Droplaug fór at finna Ingibjǫrgu, móður sína, á Bessastaði, ok fóru með henni tveir þrælar; þau fóru með tvá uxa ok þar á sleða.Þat var siðr í þann tíma, at færa konum þeim kost, er á sæng hvíldu; ok svá bar til, at Droplaug fór at finna Ingibjörgu, móður sína, á Bessastaði, ok fóru með henni tveir þrælar; þau fóru með tvá uxa ok þar á sleða. Droplaug var eina nótt uppi þar; því at mannboð skyldi vera á Ormstǫðum einni nótt síðarr; en þat var litlu firir várþing.Droplaug var eina nótt uppi þar; því at mannboð skyldi vera á Ormstöðum einni nótt síðarr; en þat var litlu firir várþing. Þá fóru þau heim, ok óku eptir ísi. Ok er þau komu út um Hallormsstaði, þá fóru þrælarnir í sleðann, því at uxarnir kunnu þá heim. En er þau komu á víkina firir sunnan Oddsstaði, þá gingu uxarnir báðer niðr í eina vǫk, ok drukknuðu þau þar ǫll, ok heitir þar síðan Þrælavík.En er þau komu á víkina firir sunnan Oddsstaði, þá gingu uxarnir báðer niðr í eina vök, ok drukknuðu þau þar öll, ok heitir þar síðan Þrælavík. Sauðamaðr Helga sagði hánum einum saman tíðendin; en hann bað hann engum segja. Síðan fór Helgi til várþings: þar seldi hann Oddsstaði ok keypti Mjófanes; fór hann þagat byggðum, ok þótti hánum sér þá skjótara fyrnask líflát Droplaugar.Síðan fór Helgi til várþings: þar seldi hann Oddsstaði ok keypti Mjófanes; fór hann þagat byggðum, ok þótti hánum sèr þá skjótara fyrnast líflát Droplaugar. Nokkuru síðarr bað Helgi Ásbjarnarson Þórdísar toddu, dóttur Broddhelga, ok var hón hánum gefin.

Þórir hét maðr, er bjó í Mýnesi út, firir austan vatn: hann var kvæntr maðr ok manna vitrastr.Þórir hèt maðr, er bjó í Mýnesi út, firir austan vatn: hann var kvæntr maðr ok manna vitrastr. Sá maðr var á vist með hánum, er Þorgrímr hét ok var kallaðr tordýfill.Sá maðr var á vist með hánum, er Þorgrímr hèt ok var kallaðr tordýfill.

Þorfinnr hét maðr: hann vann til fjár sér á sumrum, en á vetrum var hann vistlauss ok fór þá með kaupvarning sinn.Þorfinnr hèt maðr: hann vann til fjár sèr á sumrum, en á vetrum var hann vistlauss ok fór þá með kaupvarning sinn. Um haustið var hann á gistingu hjá Þóri í Mýnesi, ok sat hann við eld hjá húskǫrlum Þóris.Um haustið var hann á gistingu hjá Þóri í Mýnesi, ok sat hann við eld hjá húskörlum Þóris. Þeir tóku tal mikit um þat, hverjar konur væri fremstar þar í heraðe.Þeir tóku tal mikit um þat, hverjar konur væri fremstar þar í hèraðe. Þat kom saman með þeim, at Droplaug á Arneiðarstǫðum væri firir flestum konum.Þat kom saman með þeim, at Droplaug á Arneiðarstöðum væri firir flestum konum.

Þá segir Þorgrímr: "Svá mundi þá, ef hón hefði bónda sinn einhlítan gert."

Þeir svǫruðu: "Aldri hǫfum vér tvímæli heyrt á því."Þeir svöruðu: "Aldri höfum vèr tvímæli heyrt á því." Ok í þessu kemr at þeim Þórir bóndi ok bað þá þegja þegar í stað.

Líðr af nóttin, ok ferr Þorfinnr brott ok kom á Arneiðarstaðe ok sagði Droplaugu allt tal þeira húskarla Þóris. Hón gaf sér ekki fyst at, utan hón var hljóð.Hón gaf sèr ekki fyst at, utan hón var hljóð. Einn morgin spurði Helgi móður sína, hvat henni væri.

Hón segir þeim brœðrum illmælit, þat er Þorgrímr tordýfill hafði við hana talat: "Ok munu þið hvárki þessar skammar hefna, né annarrar, þótt við mik sé gjǫr."Hón segir þeim bræðrum illmælit, þat er Þorgrímr tordýfill hafði við hana talat: "Ok munu þið hvárki þessar skammar hefna, nè annarrar, þótt við mik sè gjör."

Þeir létu sem þeir heyrði ekki þat er hón talaðe.Þeir lètu sem þeir heyrði ekki þat er hón talaðe. Þá var Helgi þrettán vetra, en Grímr tólf vetra.

Litlu síðarr bjuggusk þeir heiman ok sǫgðusk fara skyldu á kynnisleit til Eyvindarár, til Gró.Litlu síðarr bjuggust þeir heiman ok sögðust fara skyldu á kynnisleit til Eyvindarár, til Gró. Þeir gingu at ísi ok váru þar eina nótt; en um morgininn stóðu þeir snemma upp.

Gróa spurði, hvat þeir skyldi þá.

Þeir svǫruðu: "Rjúpur skulu vér veiða."Þeir svöruðu: "Rjúpur skulu vèr veiða."

Þeir fóru í Mýnes ok fundu þar konu eina ok spurðu at bónda; en hón kvað þá farit hafa út á Sanda átta saman.

"Hvat gera húskarlar?" kvað Helgi.

Hón svarar: "Þorgrímr tordýfill ok Ásmundr fóru at heyi út í ey."

Síðan gengu þeir út ór garði ok under ás þann, er Járnsíðulœkr fellr með, ok fóru utan í eyna at þeim.Síðan gengu þeir út ór garði ok under ás þann, er Járnsíðulækr fellr með, ok fóru utan í eyna at þeim. Ásmundr var á hlassinu ok sá ferð þeira brœðra ok kenndi þá.Ásmundr var á hlassinu ok sá ferð þeira bræðra ok kenndi þá. Þeir tóku hestinn frá sleðanum, ok ætlaði Þorgrímr at ríða heim; ok í því er hann vildi á bak hlaupa, skaut Helgi spjóti á hánum miðjum, ok fell Þorgrímr þegar dauðr niðr.Þeir tóku hestinn frá sleðanum, ok ætlaði Þorgrímr at ríða heim; ok í því er hann vildi á bak hlaupa, skaut Helgi spjóti á hánum miðjum, ok fèll Þorgrímr þegar dauðr niðr. Ásmundr fór heim með eykinn ok var hræddr.

Þeir fóru ok komu aptr til Eyvindarár. Gróa spyrr, hvat þeir veiddi.

Helgi svarar: "Vit hǫfum veiðt tordýfil einn."Helgi svarar: "Vit höfum veiðt tordýfil einn."

"Þótt ykkr" segir hón "þiki lítils vert víg þetta, þá er Þórir mikils verðr, ok skulu þið nú fara heim á Arneiðarstaði."

Ok svá gerðu þeir ok hǫfðu þar fjǫlmenni mikit.Ok svá gerðu þeir ok höfðu þar fjölmenni mikit.

Chapter 4

Þórir kom heim um aptaninn ok frétti tíðendi þessi ok kvað ekki til sín taka þenna atburð; því at Þorgrímr var lausingi Helga Ásbjarnarsonar.Þórir kom heim um aptaninn ok frètti tíðendi þessi ok kvað ekki til sín taka þenna atburð; því at Þorgrímr var lausingi Helga Ásbjarnarsonar. Síðan fór Þórir til Helga Ásbjarnarsonar ok sagði hánum vígit: "Kalla ek, at þú eigir eptir at tala."Síðan fór Þórir til Helga Ásbjarnarsonar og sagði hánum vígit: "Kalla ek, at þú eigir eptir at tala."

Helgi sagði þat satt vera. Eptir þat fór Þórir heim.

Einn tíma talaði Droplaug við sonu sína: "Ek vil senda ykkr til Vápnafjarðar, í Krossavík, til Geitiss."

Þeir fóru heiman ok vestr á heiði; ok er þeir hǫfðu af fjórðung, laust á firir þeim hríð mikilli, ok vissu ekki, hvar þeir fóru, fyrr en þeir komu under húsvegg einn ok gengu um sólarsinniss; þá fundu þeir dyrr, ok kenndi Helgi, at þat var blóthús Spakbessa.Þeir fóru heiman ok vestr á heiði; ok er þeir höfðu af fjórðung, laust á firir þeim hríð mikilli, ok vissu ekki, hvar þeir fóru, fyrr en þeir komu under húsvegg einn ok gengu um sólarsinniss; þá fundu þeir dyrr, ok kenndi Helgi, at þat var blóthús Spakbessa. Sneru þeir brott þaðan ok komu heim, er þriðjungr var eptir nætr, á Arneiðarstaði. En hríðin helzk hálfan mánuð, ok þótti mǫnnum þat langt mjǫg; en Spakbessi sagði þat valda svá langri hríð, er þeir Droplaugarsynir hǫfðu gengit sólarsinniss um goðahús hans, ok þat annat, at þeir hǫfðu ekki lýst vígi Tordýfils at lǫgum, ok hefði goðin þessu reizk.En hríðin hèlzt hálfan mánuð, ok þótti mönnum þat langt mjög; en Spakbessi sagði þat valda svá langri hríð, er þeir Droplaugarsynir höfðu gengit sólarsinniss um goðahús hans, ok þat annat, at þeir höfðu ekki lýst vígi Tordýfils at lögum, ok hefði goðin þessu reizt. Síðan fór Bersi til fundar við þá brœðr, ok lýstu þeir þá víginu, ok fóru síðan norðr í Krossavík, til Geitis.Síðan fór Bersi til fundar við þá bræðr, ok lýstu þeir þá víginu, ok fóru síðan norðr í Krossavík, til Geitis.

Um várit eptir fóru þeir Þorkell Geitisson ok Grímr ok Helgi til Forsdals, til Korkalœkjarvárþings; þar hittusk þeir Helgi Ásbjarnarson ok sættusk á víg Þorgríms, ok lauk Þorkell fé firir.Um várit eptir fóru þeir Þorkell Geitisson ok Grímr ok Helgi til Forsdals, til Korkalækjarvárþings; þar hittust þeir Helgi Ásbjarnarson ok sættust á víg Þorgríms, ok lauk Þorkell fè firir. En Helga Droplaugarsyni líkaði illa, er fé kom firir víg Tordýfils ok þótti óhefnt illmælissins.En Helga Droplaugarsyni líkaði illa, er fè kom firir víg Tordýfils ok þótti óhefnt illmælissins.

Þeir brœðr váru í Krossavík, ok nam Helgi lǫg af Þorkatli.Þeir bræðr váru í Krossavík, ok nam Helgi lög af Þorkatli. Helgi fór mjǫk með saksóknir ok tók mjǫk sakir á þingmenn Helga Ásbjarnarsonar.Helgi fór mjök með saksóknir ok tók mjök sakir á þingmenn Helga Ásbjarnarsonar. Jafnan váru þeir brœðr með móður sinni.Jafnan váru þeir bræðr með móður sinni.

Einarr Hallsteinsson hafði farit utan ok var leiddr upp á Írlandi ok hafðr þar í hǫptum.Einarr Hallsteinsson hafði farit utan ok var leiddr upp á Írlandi ok hafðr þar í höptum. Þat spurðu brœðr hans, Þorkell ok Þóroddr, ok fóru utan ok leystu hann út, ok fóru síðan til Íslands.Þat spurðu bræðr hans, Þorkell ok Þóroddr, ok fóru utan ok leystu hann út, ok fóru síðan til Íslands. Kona Hallsteins var þá ǫndut, ok bað hann Droplaugar ok fekk hennar; en Helgi kallaði þat ekki sitt ráð.Kona Hallsteins var þá öndut, ok bað hann Droplaugar ok fekk hennar; en Helgi kallaði þat ekki sitt ráð. Síðan fór hón á Víðivǫllu til búss með Hallsteini.Síðan fór hón á Víðivöllu til búss með Hallsteini.

Þeir brœðr, Helgi ok Grímr, fóru út í Tungu, við tólfta mann, til bónda þess, er Ingjaldr heitir ok var Niðgestsson; hann átti dóttur, er Helga hét; hennar bað Grímr, ok hón hánum gefin.Þeir bræðr, Helgi ok Grímr, fóru út í Tungu, við tólfta mann, til bónda þess, er Ingjaldr heitir ok var Niðgestsson; hann átti dóttur, er Helga hèt; hennar bað Grímr, ok hón hánum gefin. Síðan seldi Ingjaldr land sitt, en keypti hálfa Arneiðarstaði ok bjuggu þeir Grímr, mágar, báðer saman.

En Helgi Droplaugarson var ýmist í Krossavík eða með þeim Grími.

Hrafnkell kallaði til goðorz við Helga Ásbjarnarson, frænda sinn, ok náði ekki. Þá fór Hrafnkell til Hólmsteins á Víðivǫllu ok bað hann liðs.Þá fór Hrafnkell til Hólmsteins á Víðivöllu ok bað hann liðs.

Hólmsteinn svarar: "Ekki mun ek vera í móti Helga Ásbjarnarsyni; því at hann hefir átta systur mína. En þat ræð ek þér, at þú bið Helga Droplaugarson duga þér; en ek mun fá til þingmenn mína at veita þér."En þat ræð ek þèr, at þú bið Helga Droplaugarson duga þèr; en ek mun fá til þingmenn mína at veita þèr."

Síðan fór Hrafnkell at finna Helga Droplaugarson ok bað hann liðs.

Helgi svarar: "Mér þikir Hólmsteinn eiga at virða þat meira við þik, at hann á systur þína, en þat er liðit er."Helgi svarar: "Mèr þikir Hólmsteinn eiga at virða þat meira við þik, at hann á systur þína, en þat er liðit er."

Hrafnkell biðr nú Helga hjálpa sér.Hrafnkell biðr nú Helga hjálpa sèr.

Helgi mælti þá: "Þat ræð ek þér, at þú far á viku fresti út á Gunnlaugarstaði ok hitt Án trúð ok lofa hann mjǫg" — en vinátta þeira Helga Ásbjarnarsonar var góð; því at Án gaf hánum marga góða gripi — "þess skaltu spyrja Án, hversu miklar virðingar hann þikisk hafa af Helga, ok lofa hann í hverju orði.Helgi mælti þá: "Þat ræð ek þèr, at þú far á viku fresti út á Gunnlaugarstaði ok hitt Án trúð ok lofa hann mjög" — en vinátta þeira Helga Ásbjarnarsonar var góð; því at Án gaf hánum marga góða gripi — "þess skaltu spyrja Án, hversu miklar virðingar hann þikist hafa af Helga, ok lofa hann í hverju orði. En ef hann lætr vel ifir, þá spyr þú hann, ef hann hafi nokkuru sinni í dóm verit nefndr firir goðorð Helga Ásbjarnarsonar. En ef hann segisk því ekki náð hafa, þá segðu hánum, at hánum væri betra, at gefa Helga Ásbjarnarsyni stóðhest sinn til þess, at hann næði þeiri virðing at vera í dóminum."En ef hann segist því ekki náð hafa, þá segðu hánum, at hánum væri betra, at gefa Helga Ásbjarnarsyni stóðhest sinn til þess, at hann næði þeiri virðing at vera í dóminum."

Eptir þat skilja þeir, ok stundu síðarr finnr Hrafnkell Án ok talar við hann þat er Helgi hafði hánum firir sagt; en Án sagðisk freista skyldu.Eptir þat skilja þeir, ok stundu síðarr finnr Hrafnkell Án ok talar við hann þat er Helgi hafði hánum firir sagt; en Án sagðist freista skyldu. Síðan reið Hrafnkell heim.

Um várit fóru menn til várþings. Þá nefndi Helgi Ásbjarnarson Án trúð í dóm, ok skyldi því þó leyna; því at Án hafði gefit Helga Ásbjarnarsyni stóðhross sjau saman.

En er Án var í dóm settr, lét Helgi Ásbjarnarson koma þófahatt á hǫfut hánum, til dular, ok bað Helgi hann fátt tala.En er Án var í dóm settr, lèt Helgi Ásbjarnarson koma þófahatt á höfut hánum, til dular, ok bað Helgi hann fátt tala. Því næst gekk Hrafnkell at dómum ok þeir Droplaugarsynir ok mart manna með þeim. Þá gekk Helgi Droplaugarson at dóminum ok þar at, sem Án trúðr sat: Helgi sló sverzhjǫltunum under þófahattinn ok laust brott af hánum ok spurði, hverr þar sæte.Þá gekk Helgi Droplaugarson at dóminum ok þar at, sem Án trúðr sat: Helgi sló sverzhjöltunum under þófahattinn ok laust brott af hánum ok spurði, hverr þar sæte. Án segir til sín.

Helgi mælti: "Hverr nefndi þik í dóm firir goðorð sitt?"

Hann svarar: "Helgi Ásbjarnarson gerði þat."

Þá bað Helgi Droplaugarson Hrafnkel nefna sér vátta ok stefna Helga Ásbjarnarsyni af goðorðinu; sagði ónýtt ǫll mál firir hánum — hafði nefnt Án trúð í dóm.Þá bað Helgi Droplaugarson Hrafnkel nefna sèr vátta ok stefna Helga Ásbjarnarsyni af goðorðinu; sagði ónýtt öll mál firir hánum — hafði nefnt Án trúð í dóm.

Þá gerðisk þrǫng mikil ok búit við bardaga, áðr Hólmsteinn gekk í milli ok leitaðe um sættir.Þá gerðist þröng mikil ok búit við bardaga, áðr Hólmsteinn gekk í milli ok leitaðe um sættir. Varð sú sætt þeira, at Hrafnkell skyldi hafa jamlengi goðorð, sem Helgi hafði áðr haft; en eptir þat skyldu þeir hafa báðir saman goðorð, ok skyldi Helgi þó veita Hrafnkatli at ǫllum málum á þingum ok mannfundum ok þar er liðs þyrfti við.Varð sú sætt þeira, at Hrafnkell skyldi hafa jamlengi goðorð, sem Helgi hafði áðr haft; en eptir þat skyldu þeir hafa báðir saman goðorð, ok skyldi Helgi þó veita Hrafnkatli at öllum málum á þingum ok mannfundum ok þar er liðs þyrfti við.

Helgi Droplaugarson mælti við Hrafnkel: "Nú þikjumsk ek þér lið veitt hafa."Helgi Droplaugarson mælti við Hrafnkel: "Nú þikjumst ek þèr lið veitt hafa."

Hann kvað svá vera. Nú fara menn heim af þinginu.

Chapter 5

Eptir um vetrinn gerði hallæri mikit ok fjárfelli. Þorgeirr bóndi á Hrafnkelsstǫðum lét mart fé.Þorgeirr bóndi á Hrafnkelsstöðum lèt mart fè. Maðr hét Þórðr, er bjó á Geirúlfseyri firir vestan Skriðudalsá: hann fœddi barn Helga Ásbjarnarsonar ok var ríkr at fé; þangat fór Þorgeirr ok keypti at hánum fimmtigi ásauðar ok gaf firir vǫru.Maðr hèt Þórðr, er bjó á Geirúlfseyri firir vestan Skriðudalsá: hann fæddi barn Helga Ásbjarnarsonar ok var ríkr at fè; þangat fór Þorgeirr ok keypti at hánum fimmtigi ásauðar ok gaf firir vöru. Ásauðar þess naut hann illa, ok gekk brott frá hánum.

En um haustið fór Þorgeirr sjálfr at leita fjár síns ok fann í kvíum á Geirólfseyri átján ær, er hann átti, ok váru mjólkaðar. Hann spyrr konur, hvers ráð þat væri; en þær sǫgðu, at Þórðr réði því.Hann spyrr konur, hvers ráð þat væri; en þær sögðu, at Þórðr rèði því. Þá fór hann til móts við Þórð ok bað hann bœta sér ok mælti vel til: bað hann gera hvárt er hann vildi — fá sér tvævetra geldinga jammarga eða fœða ærnar eptir um vetrinn.Þá fór hann til móts við Þórð ok bað hann bæta sèr ok mælti vel til: bað hann gera hvárt er hann vildi — fá sèr tvævetra geldinga jammarga eða fæða ærnar eptir um vetrinn. En hann kvazk hvárki vilja: kvazk lítt njóta þess, er hann fœddi Helga Ásbjarnarsyni barn, ef hann skyldi hér fé firir gjalda.En hann kvazt hvárki vilja: kvazt lítt njóta þess, er hann fæddi Helga Ásbjarnarsyni barn, ef hann skyldi hèr fè firir gjalda. Síðan fór Þorgeirr á fund Helga Ásbjarnarsonar ok sagði hánum til.

Hann svarar: "Ek vil, at Þórðr bœti þér, ok hefir þú rétt at tala, ok ber hánum til orð mín."Hann svarar: "Ek vil, at Þórðr bæti þèr, ok hefir þú rètt at tala, ok ber hánum til orð mín."

Þorgeirr fann Þórð, ok fekk ekki af.

Fór hann síðan til móts við Helga Droplaugarson ok bað hann taka við málinu, "Ok vil ek, at þú hafir þat, er af fæsk."Fór hann síðan til móts við Helga Droplaugarson ok bað hann taka við málinu, "Ok vil ek, at þú hafir þat, er af fæst." Ok at þessu tók Helgi málit.

Um várit fór Helgi Droplaugarson á Geirólfseyri ok stefndi Þórði til alþingiss: kallaði hann leynt hafa ásauðnum þjóflaunum ok stolit nytinni. Síðan fór málit til þings, ok váru þeir Helgi Droplaugarson ok Þorkell Geitisson allfjǫlmennir; var þar með þeim Ketill ór Njarðvík.Síðan fór málit til þings, ok váru þeir Helgi Droplaugarson ok Þorkell Geitisson allfjölmennir; var þar með þeim Ketill ór Njarðvík. Helgi Ásbjarnarson hafði ekki lið til at ónýta mál firir þeim. Þá báðu menn þá sættask; en Helgi Droplaugarson vildi ekki nema sjálfdœmi, ok sú varð sætt þeira.Þá báðu menn þá sættast; en Helgi Droplaugarson vildi ekki nema sjálfdæmi, ok sú varð sætt þeira. En Helgi gerði svá mǫrg kúgildi, sem ærnar hǫfðu verit, þær er Þórðr hafðe nytja látit.En Helgi gerði svá mörg kúgildi, sem ærnar höfðu verit, þær er Þórðr hafðe nytja látit. Skildusk nú at svá mæltu, ok þótti Helga Droplaugarsyni þetta mál hafa at óskum gengit.Skildust nú at svá mæltu, ok þótti Helga Droplaugarsyni þetta mál hafa at óskum gengit.