Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 6

Sveinungr het maðr er bio a Backa i Borgarfirði. Hann var Þorisson. Hann var mikill maðr ok sterkr ok vitr. Hann var vinr Helga Droplaugarsonar. Þann vetr eptir var Helgi Droplaugarson laungum með Sueinungi i Borgarfirði. Þorsteinn het maðr er bio a Desiarmyri i Borgarfirði. Kona hans het Þordis ok var skylld miog Helga Droplaugarsyni. Biorn het maðr er bio i Snotrunesi i Borgarfirði. Hann var kuentr ok hlitti þo eigi þeiri einni saman. Þorsteinn var barnfostri Helga Asbiarnarsonar. Biorn fór iafnan a Desiarmyri til tals við Þordisi konu Þorsteins. hann var þa hrymdr miog ok var hon til fiar gefin. Þorsteinn var þo vel at ser. Þat var einn tima at Þorsteinn talaði við Helga Droplaugarson ok bað hann freista ef Biorn villdi gera firir hans orð at lata af tali við Þordisi. Hann var ofuss þessa ok hét þo at freista til einn tima. Einhueriu sinni geck Biorn vm nótt a Desiarmyri en þeir Helgi ok Sueinungr foru til motz við hann. Þa mælti Helgi. Þat villda ek Biorn at þu letir af kuamum til Þordisar ok er þer fremd engi at skaprauna gomlum manni. Ok lat at orðum minum ok mun ek veita þer annan tima slikt sua. Biorn s (uaraði) engu ok geck veg sinn. Annan tima fann Helgi Biorn er hann fór af Desiarmyri ok bað hann með miukum orðum af lata sinum ferðum a Desiarmyri. Biorn quað eigi gera mundu vm at vanda. Þat fylgði þvi mali at Þordis for kona eigi einsaman. Ok var það heraðfleygt orðit. Helgi hafði þetta mal tekit af Þorsteini ok beiddi Helgi Biorn bota firir. En hann lez engu bæta mundu ok engum suorum vpphalda. Siðan hio Helgi Biorn banahogg ok stefndi honum til ohelgi firir þat er hann var vm sanna sok veginn. Vm nottina næstu eptir foru þeir Helgi ok Sueinungr ok tveir menn með þeim i sker þat er þar var firir landi ok færðu Biorn þangat ok huldu þar hræ hans. Ok heitir þat siðan Biarnarsker. Menn voru sender i Miofanes til Helga Asbiarnarsonar ok þottiz kona Biarnar þar eiga tilsia vm eptirmal er hann var. Þetta var eptir vigit fór Helgi Asbiarnarson i Borgarfiorð at bua mal til ok fann eigi hræ Biarnar. Siðan stefndi Helgi Asbiarnarson Helga Droplaugarsyni vm þat at hann hefði myrðan dauðan mann ok sokt i sio ok hult eigi moldu. Helgi stefndi til þings skoggangs sok þeiri. Helgi Droplaugarson hafði til alþingiss buit legorz saukina. Nu fara huartueggi mal til alþingiss ok til doms. Siðan bauð Helgi Asbiarnarson til varna. Þa gekk Helgi Droplaugarson til doms ok mikit fiolmenni með honum. Hann nefndi sér vatta at onytt voru oll mal firir Helga Asbiarnarsyni ok quað þar þa þria menn er þat sa at Biorn var molldu huliðr. Vann þa Sueinungr eið at stallahring ok tveir menn með honum at þeir sá at Biorn var molldu huldr. Nu vrðu oll mal onyt firir Helga Asbiarnarsyni. Þa villdi Helgi Droplaugarson gera Biorn sekian. En Helgi Asbiarnarson bauð fe firir ok varð þa Helgi Droplaugarson einn at raða. En hann gerði ser hundrað þeira aura er þa gengu i giolld. Ok skilduz at því.

Chapter 7

Nockurum missarum siðarr kom Helgi Droplaugarson af haustþingi a Viðivollu hina neðri til Hallsteins mags sins ok Droplaugar moður sinnar. Ok hafði hann þar ecki komit siðan hon var gefin. Þa mælti Droplaug við Hallstein bonda sinn at hann skylldi bioða Helga at vera þar vm vetrinn. Hann s (egir). Ecki er mer vm þat mikit. Vil ek helldr gefa honum yxn eða hesta. En við aeggian hennar bauð hann Helga þar at vera ok þat þá hann. Hallsteinn atti þræl er Þorgils het. Þat var halfum manaði siðarr at þau tauluðu lengi einn morgin Helgi ok Droplaug ok Þorgils þræll Hallsteins. Ok vissu aðrer menn eigi þeira orðræðu. Þorgils vann at sauðfe vm vetrinn a gerði firir sunnan garð ok var góðr verkmaðr. Þagat voru borin hey mikil. Einn dag kom Þorgils at Hallsteini ok bað hann fara at sia hey sin ok fe. Hann for ok kom i hloðu ok ætlaði vt vindauga. Þa hio Þorgils til Hallsteins með exi er atti Helgi Droplaugarson ok þurfti hann eigi fleiri til bana. Helgi kom þar at or hlið ofan fra hrossum sinum ok sa at Hallsteinn var veginn. Helgi drap þegar þrælinn. Hann fór heim ok sagði moður sinni tiðendin. En hon sat við elld ok konur hia henni. Litlu siðarr spratt þat vpp af heimamonnum a Viðivollum at þau Helgi ok Droplaug ok Þorgrimr hefði lengi talat einum degi aðr Hallsteinn var veginn ok varð þetta vig ovinsællt. Þetta mal tekr Helgi Asbiarnarson ok stefnir Helga ok Droplaugu vm fiorrað við Hallstein ok bio mal til alþingiss. Mal Helga Droplaugarsonar vrðu ovinsæl ok villdu enguer honum veita nema þeir Þorkell Geitisson ok Ketill Þiðrandason. En er menn foru heiman til alþingis. Þa tok Droplaug voru þa er þau Hallsteinn hofðu átt ok fór til skips i Berufiorð með son sinn þrevetran er Heriolfr het. Ok foru þau þar vtan ok komu til Færeyia ok keypti hon ser þar iorð ok bio þar til elli ok er hon or þessi sogu.

Chapter 8

Þvi hafði Helgi Asbiarnarson þessi mal at eigi voru synir Hallsteins her a landi. a þingi varð Helgi Asbiarnarson allfiolmennr. Þa var leitað vm sættir milli þeira nafna ok fekz ecki annat af en Helgi Asbiarnarson reði einn. Varð su sætt þeira at firir vig Hallsteins skylldu koma tolf hundruð ok fimm kugilldi i. en Helgi Droplaugarson skylldi fara vtan ok vera vtan þria vetr ok vera nott i husi þar til er hann færi i brott. En ef hann færi eigi vtan skylldi hann sekr falla firir Helga Asbiarnarsyni amilli Smiorvazheiðar ok Lonsheiðar. Helgi Droplaugarson leitaði ecki við vtanferð. Þa fór Grimr broðer hans fra bui sinu ok til motz við broður sinn ok voru a vetrum með Þorkatli i Krossavik. Þeir foru vm allt herað til þinga ok mannfunda sua sem Helgi væri osekr. þui næst koma vt i Reyðarfirði synir Hallsteins Þorðr ok Þorkell. en Eindriði var andaðr er þeir komu til Irlandz. þeir gafu Helga Asbiarnarsyni viðu til skala ok launuðu honum þvi eptirmal eptir foður sinn. Stendr sa skali enn i Miofanesi. Þorgrimr skinnhufa bio i Miðbæ i Norðrfirði. Kona hans var Rannveig brestingr. Hon var systir Þordisar er Þorsteinn átti ok skylld Helga Droplaugarsyni. Hon bað vm várit a Mulaþingi Helga frænda sinn fara til fiarskiptis með þeim Skinnhufu. Ok þat varð at hann het ferðinni. Þat var nockurum vetrum fyrr er þeir nafnar funduz a haustþingi at Þinghofða. Þa skylldi Helgi Droplaugarson mæla laugskil ok varð honum misint ok hlogu menn at miog en Helgi Asbiarnarson brosti at. Helgi Droplaugarson fann þat ok mælti. Þar stendr Hrafnkell at baki þer Helgi. Þat ero mer engi brigzli kuað Helgi Asbiarnarson. En þat skaltu þo vita at sa mun verða ockarr fundr at ver munum eigi baðer heilir skilia. Helgi Droplaugarson s (agði). Eigi hræðumz ek þessi hot þótt þau se allægilig. Firir þvi at ek etla mer at hlaða hellum at hofði þer a þeim fundi. Ok skildi sua þeira tal þar at sinni.

Chapter 9

Vm varit eptir sendi Flosi fra Suinafelli orð Þorkatli Geitissyni at hann skylldi fiolmenna norðan til hans. Villdi Flosi stefna til ohelgi Arnori Aurnolfssyni broður Halldors i Skogum. Þann mann hafði Flosi vega latið. Þorkell safnaðe ser liði ok voru þeir saman þrir tigir. Hann bað Helga Droplaugarson fara með ser. Helgi s (agði). Skylldr ok fuss væra ek at fara þessa ferð en kr (ankr) er ek ok mun ek heima vera. Þorkell spurði Grim ef hann villdi fara. En Grimr lez eigi mundu ganga fra Helga siukum. Siðan for Þorkell með þremr tigum manna suðr til Suinafellz. Þaðan foru þeir Flosi vestr i Skoga með hundrað manna. Litlu siðarr kom Helgi at mali við Grim broður sinn ok sagði honum at nu vill hann fara til Rannveigar frændkonu þeira ok gera fiárskipti með þeim Þorgrimi skinnhufu. Þorkell ok Gunnsteinn or enni innri Krossauik ok tveir heimamenn þeira foru með þeim. Ok voru þeir sex saman fara þeir þa vm heiði austr. Ok koma til Þorkels a Torfastaðe. Dottir hans var Tofa er kolluð var hliðarsol. Hon var hialskona Helga Droplaugarsonar. Þar voru þeir vm nott ok tolvðu þau Helgi mart ok Tofa. Sagði henni sua hugr vm sem hann mundi eigi aptr koma or þessi fór. Hon geck a gotu með þeim ok gret miog. Helgi spretti af ser bellti góðv ok þar a knifr bvinn ok gaf henni. Siðan skilduz þau. En þeir foru til bæiar þess er at Straumi heitir. Sa maðr fór þaðan með þeim er Helgi het. Voru þeir þa siau saman. Þeir komu til Eyuindar ár til Gro. Var þeim þar vel fagnat. Þorbiorn het maðr. Sa var huskarl Gro. Hann gerði vel til vapn. Helgi Droplaugarson bað hann gera til suerð sitt meðan hann færi i fiorðu ofan. Þorbiorn feck Helga annat sverð. Þaðan foru þeir i Norðrfiorð til Þorsteins mags sins. Hann atti Þordisi systur Rannueigar er atti Þorgrimr skinnhufa. Þann dag er Helgi sat þar þa kom ofan vm heiði Þorkell broðer Þorarins or Sauðarfirði ok einn maðr með honum. Þeir voru þar vm nottina ok toluðu þeir Helgi mart ok mæltu til vinattu með ser. Helgi mælti við Þorkel. huert ætlar þu heðan. hann s (egir). vt a Nes til Biarnar. hann selldi lerept i vetr er ek átti. mun ek þar vera þriar nætr. þa mælti Helgi. ek villda at vit færim baðer saman vpp vm fiall. Þorkell quaz þat giarna villdu. Siðan fara þeir aller saman i Miðbæ. Þaðan for Þorkell vt a Nes. Helgi drap a dyrr i Miðbæ ok geck Rannveig til dyra. Helgi mælti við hana. Villtu nu fiarskiptið með ykr Þorgrimi. Vil ek giarna quað hon. Þa nefndi hon ser vatta ok sagði skilit við Þorgrim skinnhufu. Hon tok fot hans oll ok rak niðr i hlandgrof. Eptir þat foru þau a brott þvi at Helgi ætlaði siðarr at heimta vt fe hennar. Fara þau til daguerðar i Fannardal. En er þau voru i brottu spratt Þorgrimr vpp ok tok reckiuvaðmal sitt ok vafði at ser þvi at fot voru engi. Hann rann til Hofs. Þar bio Þorarinn molldoxi. Hann var mikill firir ser. Þorarinn mælti. Hui ferr þu her sua snemma Þorgrimr ok helldr faklæddr. Hann s (varar) kuað konu sina brott tekna. Vil ek nu biðia þik asia vm þetta mal. Þorarinn s (egir). Gefa vil ek þer fyrst klæði þvi at þat er þar nu mest nauðsyn. Siðan at hann þar daguerð. Þa mælti Þorarinn. Þat mun ek þer raða at þu finn Helga Asbiarnarson ok skorir a hann at hann retti þitt mal. En ef sua ferr sem ek get til at þu fair ecki þa spyr þu huenar hann ætlar at efna orð sin þau er hann mælti a haustþingi at Þinghofðum. En ef hann vaknar þa ecki við þa leita þer raðs en seg Helga Asbiarnarsyni at Helgi Droplaugarson mun fara vm fiall vpp a þriggia natta fresti. Ok þeir siau saman. Far til Helga i kuelld ok kom sið þvi at hann lykr sialfr hurðum huern aptan i Miofanesi. Þeir skilduz ok for Þorgrimr leið sina ok kom enn sama aptan i Miofanes. Helgi sat við elld. Þorgrimr bar þegar vpp erendit ok sagði Helga sin vandræði. en hann feck ecki orð af Helga. þa mælti Þorgrimr. allmiog dregr nu at þvi at þu halldir enga þingmenn þina skamlaust firir Helga Droplaugarsyni huarki a þingum ne mannfundum. ok ma ek þat fra bera. eða huenar ætlar þu at fundr skili yckarr verða er þu hetzt honum at Þinghofðum. at þit skylldut eigi baðer a brott komaz. eða villdir þu enn fleiri ofarar fara firir honum. Helgi Asbiarnarson mælti. Huart eru þetta þin ráð eða annarra manna. Hann s (egir). Þorarinn molldoxi reð mer þetta. Þa mælti Helgi. Þu Þorgrimr skalt fara vt ifir Hals a Myrar til Biarnar huita. Ok bið hann higat koma firir miðian dag a morgin. Ok þa far þu aptr vm Bolungarvoll ok kom a Viðivollu til fundar við sonu Hallsteins ok bið þa higat koma ef þeir vilia hefna foður sins. Þa far þu ofan firir vestan vatn vnder As til Auzurar ok bið hann higat koma ok fylgðu honum. Hann fór þegar. Vm daginn komu menn i Miofanes þeir er Helgi hafði eptir sendt. Með Helga voru a vist austmenn tveir. Het annarr Sigurðr skarfr en annarr Aunnundr. Nu foru þeir heiman sextan saman til Hofða. Helgi bað Hiarranda fara með sér ok Kara broður hans. Hann s (egir) ek var buinn þott fyrr væri. Nv ero þeir atian saman ok foru vpp i Eyuindardal til Knutusels ok satu þar firir Helga Droplaugarsyni. Igull het maðr er bio vndir Skagafelli i Eyuindardal. Þorðr het son hans. Þeir skylldu hallda niosn vm ferðir Helga Droplaugarsonar þvi at þaðan matti fyrr sia manna ferð en þaðan sem þeir Helgi voru.

Chapter 10

Þa er þar til at taka er Þorkell kemr i Fannardal til foruneytis við Helga Droplaugarson ok voru þar vm nottina. Helgi let illa i suefni ok var hann þremr sinnum vaktr a þeiri nótt. Þorkell spyrr huat hann dreymdi. Helgi s (egir) eigi mun ek segia. Nv klæðaz þeir. Helgi bað Þorstein sia vm kost Rannueigar. Lat fylgia henni ef þu vill til buss Grims broður mins. Þeir foru firir dag vtan ór Fannardal ok voru niu saman ok vpp a heiði. Ok þa er lokit var breckum ollum huildiz Helgi þvi at honum var orðit erbitt ok lagðe vnder sik felld sinn. Þa klo hann kinn sina ok gneri hokuna ok mælti þetta. Þat er venna aðr quelld komi at þar klæi litt. Eða er þer Þorkell nu iammikill hugr a at heyra draum minn sem i nótt. Hann s (egir). Eigi er mer nu minni hugr a þvi en þa. Mer þotti q (uað) Helgi sem ver færim þessa leið sem nu forum ver ok ofan eptir Eyvindardal til Kalfshuals. Þa runnu atian vargar moti oss eða tuttugu ok var einn miklu mestr. En ver villdum a hualinn ok komumz eigi. En þeir sottu at oss þegar ok kleif einn i hoku mer ok i tanngarðinn ok þa var ek vaktr. Þa quað Þorkell þat vist at menn munu sitia firir þer. Mun þar vera Helgi Asbiarnarson ok aðrer heraðsmenn. Ok leiðiz nu ifirgangr þinn flestum monnum heðra. Nu hofum vit mælt til vinattu með okkr ok vil ek at þu farir heim með mer ok ver þar nockura stund. Helgi s (varar). Sua mun ek fara sem ek hefi ætlat. Þeir foru ofan eptir Eyuindardal ok komu a bé Þordisar. Hon var gomul. Bæði liot ok suort. Helgi ætlaði at spyria hana tiðenda. En i þvi tekr einn maðr vpp snekauck ok gerði harðan i hendi ser ok laust a kinn Þordisi ok varð henni illt við. Hon mælti. Fari þer i sua gramendr aller. Þa mælti Helgi. Þat er heimsklikt at beria til kuenna ok er án illz gengis nema heiman hafi. Nu feck Helgi þar engi tiðendi. Fara þeir nu a brott ok ofan til Valagils ár. Þa bauð Þorkell at fylgia Helga til Eyuindar ár. Eigi þarf þess quað Helgi. Nu skiliaz þeir. Ok þa er Þorkell var kominn skamt i breckur vpp. Huerfr hann aptr til motz við Helga. Hann tok alluel við Þorkatli ok quað slikt vinraun mikla. Nu fara þeir til Kalfsvaðseyrar. Þa sia þeir atian menn renna i moti ser. Nu villdu þeir Helgi Droplaugarson snua til huálsins ok mattu eigi. Þa sneru þeir vpp af gotunni a gilsþrauminn hia Eyrargilsá. Þar var litil vpphæð ok logð i sniofaunn neðan en nu er þar hrisi vaxit vm alla þa hæð. Ok er þar nu litill griotuarði er þeir borðuz. Þa spurði Helgi Grim broður broður sinn huart hann vill skiota til Helga Asbiarnarsonar vppi eða niðri. En Grimr kaus vppi til at skiota. Eigi villtu nafna minn þa feigan quað Helgi firir þvi at eigi mun honum hlíf verða at skilldinum þar er ek skyt til. Nv skutu þeir baðer senn til Helga Asbiarnarsonar ok skaut Grimr igegnum skiolldinn. Ok varð Helgi ecki sarr af þvi. En Helgi Droplaugarson skaut i kneskel honum. Ok rendi ofan i legginn. Klofnaði til leggrinn ok sua niðr igegnvm ristina. Ok varð Helgi Asbiarnarson þegar vvigr. Þa settiz Biorn huíti vnder herðar honum ok barðiz huargi þeira vm daginn. Auzurr vndan Asi geck fra. Quaz eigi mundu vega moti Helga Droplaugarsyni. Ok sat hann hia. Þorþr skarfr var niosnarmaðr Helga Asbiarnarsonar ok hafði legit i anni. Ok voru frosin klæði hans. Hann sotti vpp i skaflinn at Helga Droplaugarsyni ok þottiz við hann sakir eiga. Ok er hann kom i skaflinn. skaut Helgi Droplaugarson til hans milli fotanna ok igegnum kyllinn. ok fell hann a bak aptr. en spiotið festi i skaflinum ok heck hann þar a skaflinum allan daginn. Eptir þat eggiaði Helgi Asbiarnarson maga sina til atgaungu ok nefndi til Hiarranda. Ok þa sottu þeir Hiarrandi ok Kari at Helga Droplaugarsyni. En þeir Hallsteinssynir sottu Grim ok maðr með þeim. En Þorkel suartaskalld sottu austmenn tueir. Ok var Sigurðr enn þriði maðr bazt vigr af liði Helga Asbiarnarsonar. Þar fell Þorkell suartaskalld en hann drap austmanninn annan en Sigurðr varð sarr miog. Þvi at Þorkell var bazt vigr af þeira liði. Þegar Helga leið ok Grim. Nu gangaz þeir at fast. Ok þa er þeir Hiarrandi ok Kari sottu Helga Droplaugarson þa hliop Helgi enn magri fra Straumi imoti Kara. Attuz þeir við ok fell Kari en Helgi varð sarr miog. Þa sotti Hiarrandi fast at Helga Droplaugarsyni ok hio til hans harðt ok tiðum. En Helgi hio huarki færa ne smæra. En suerð þat er hann hafði dugði ecki. Þa mælti Helgi við Hiarranda. Allharðt munder þu framm ganga. Ef þu ættir frialsborna dottur Helga Asbiarnarsonar. Hiarrandi s (egir). Lattu at þvi koma. Iamskylldar ero Helga baðar. Ok sotti hann at harðara þott slik orð færi i. hioz skiolldr Helga Droplaugarsonar miog ok sa hann at honum mundi eigi sua buit duga. Þa syndi Helgi vigfimi sina ok kastaði vpp skilldi sinum ok suerði. Ok tok suerðit vinstri hendi. Ok hio til Hiarranda ok kom a lærit. En suerðit beit ecki þegar beinsins kendi. Ok suaddi ofan i knesbotina. Ok varð hann af þui sari ouigr. Ok i þui hio Hiarrandi til Helga en hann bra við skilldinum ok hliop af suerðit i anlit honum. ok kom á tanngarðinn ok af vorrina neðri. þa mælti Helgi. alldri var ek fagrleitr en litið hefir þu vm bætt. tok hann þa til hendi sinni ok sletti i munn ser skegginu ok beit a. en Hiarrandi fór niðr firir skaflinn ok settiz niðr. þat er mal manna at skemri mundi hafa orðit fundr þeira Hiarranda ef Helgi hefði haft suerð sitt ok hefði eigi við fleirum átt at sia. ok var Hiarrandi þo enn mesti fullhugi. þa sa Helgi at Grimr broðir hans var fallinn. en þeir voru aller dauðer er at honum sottu. en Grimr var sarr til oliuis. þa tok Helgi suerð þat er Grimr hafði att ok mælti. Nu er sa maðr fallinn er ek hugða bezt. Þat mun nafni minn vilia at vit skilim eigi at þessu. Ok stefnir Helgi þa ofan at þar er Helgi Asbiarnarson sat. En þa voru aller menn stoknir ofan af skaflinum. Ok villdi þa engi biða Helga. Þar stendr þu Auzorr. Quað Helgi. Ok mun ek ecki við þer sia þui at þu iost mik vatni. Ok bar hann þa ofan gegnt Ozuri. Þa varð Ozurr skiott til raða at taka. Þui at bani annars huars þeira Helganna la við. Þat varð þa orræðe Ozurar at hann lagði a Helga Droplaugarsyni spiotinu. Sua at stoð igegnum hann. Helgi geck a spiotið. Ok mælti við Ozurr. Sueiktu mik nu. Ozurr sa at Helgi sneri at honum ok mundi na til hans með suerðinu. Þa hratt hann fra ser spiotinu ok ollu saman. Sneri þa spiotskaptinu i iorð niðr. Ok let hann þa laust. Þa mælti Helgi. Er hann sa at hann naði honum eigi. Nu seinkaða ek en þu bræddir helldr. Reið hann þa af ýt a sniainn. Ok lauk sva æfi Helga Droplaugarsonar. Fimm menn hofðu bana af liði Helga Asbiarnarsonar. En sarir aller aðrer. Vtan Biorn huiti ok Ozurr. Þar fell með Helga Droplaugarsyni Þorkell suartaskalld ok forunautr hans ok austmaðr er heiman fór með Helga Droplaugarsyni. ok Grimr broðer hans.