Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 1

Ketill het maðr er kallaðr var þrymr. Hann bio i Skriðudal a Husastoðum. Atli het maðr er var broðer Ketils. Hann var kallaðr Atli grautr. Þeir attv bu baðer saman ok voru femenn miklir. Foru iafnan til annarra landa með kaupeyri ok gerðuz storrikir. Þeir voru Þiðranda synir. Eitt var bio Ketill skip sitt i Reyðarfirði þvi at þat stóð þar vppi ok siðan sigldu þeir i haf. Þeir voru vti lengi ok toku Konungahellu vm haustið ok settu þar vpp skip sitt. En siðan keypti hann ser hesta ok reið austr i Iamtaland við tolfta mann til þess manz er Veþormr hét. Hann var hofðingi mikill en vinatta góð var með þeim Katli. Veþormr var Raugnualldzson Ketils sonar raums. Veþormr atti þria bræðr. Het einn Grimr annarr Gutthormr þriði Ormarr. Þeir aller bræðr voru hermenn miklir ok voru a vetrum með Veþormi en a sumrum i hernaði. Ketill var þar vm vetrinn með sina menn. Þar voru með Veþormi tvær konur okunnar. Onnur vann allt þat er hon orkaði en onnur sat at saumum ok var su ellri. En yngri konan vann allt vel en illa var þegit at henni. Hon gret opt. Þetta hugleiddi Ketill. þat var einn dag er Ketill hafði þar litla stund verit at þessi kona geck til ár með klæði ok þo. ok siðan þo hon hofuð sitt ok var harit mikit ok fagrt ok fór vel. Ketill vissi huar hon var ok geck þangat ok mælti til hennar. Huat quenna ertu sagði hann. Arneiðr heiti ek segir hon. Ketill mælti. Huert er kyn þitt. Hon segir. Ek ætla þik þat engu skipta. Hann grof at vandliga ok bað hana segia ser. Hon mælti þa með grati. Asbiorn het faðer minn ok var kallaðr skeriablesi. Hann reð firir Suðreyium ok var iarl ifir eyiunum eptir fall Tryggua. Siðan heriaði Veþormr þangat með ollum bræðrum sinum ok atian skipum. Þeir komu um nótt til beiar foður míns ok brendu hann inni ok allt karlafolk. En konur gengu vt. Ok siðan fluttu þeir okkr moður mína higat er Sigriðr heitir en selldu aðrar konur allar mansali. Er Goðormr nu formaðr eyianna. Þau skilia nu. En annan dag eptir mælti Ketill við Veðorm. Villtu selia mer Arneiði. Veðormr segir þu skalt fa hana firir halft hundrað silfr sakir ockarrar vinattu. Þa bauð Ketill fe firir kost hennar. Þvi at hon skal ecki vinna. En Veþormr lez mundu veita henni kost sem oðrv foruneyti hans. a þvi sumri komu heim bræðr Veþorms Grimr ok Ormarr. Þeir hofðu heriað a Suiþioð vm sumarit. Sitt knarrarskip atti huarr þeira ok voru hlaðin með fiarhlut. Voru þeir með Veþormi um vetrinn en vm varit biuggu þeir bræðr skip sin til Islandz ok ætluðu þeir Ketill at hallda samflota. Ok er þeir lagu firir vikinni bað Arneiðr Ketil at ganga a land vpp at lesa ser alldin ok onnur kona með henni er þar var a skipinu. Hann lofaði henni ok bað hana skamt fara. Nv gengu þær a land ok komu vnder backa einn. þa gerði a regn mikit. Arneiðr mælti. Gack til skips ok seg Katli at hann komi til min þvi at mer er krankt. Hon gerði sua ok geck Ketill einn saman til Arneiðar. Hon heilsar honum ok mælti. Kol hefir ek her fundit. Þau grofu þar sandinn ok fundu kistil einn fullan af silfri ok foru siðan til skips. Þa bauð Ketill henni at flytia hana til frænda sinna með þessu fe. En hon kaus at fylgia honum. Siðan letu þeir i haf ok skildi með þeim. Kom Ketill skipi sinu i Reyðarfiorð ok setti vpp en fór siðan heim til buss sins a Husastaði. En halfum manaði siðarr kom Ormarr skipi sinu i Reyðarfiorð ok bauð Ketill honum heim en skip hans var vpp sett. A þvi sumri kom Grimr skipi sinu a Eyrar i þa haufn er Knarrarsund heitir ok var vm vetrinn með þeim manni er Þorkell hét. En vm varit eptir nam Grimr ser land þat er þaðan af var kallat Grimsnes ok bio at Burfelli alla æfi sina.

Chapter 2

Nv er þar til at taka er Ketill þrymr kaupir ser land firir vestan vatn þat er Lagarfliot heitir. Sa berr het a Arneiðarstoðum. Ok bio þar siðan. A varþingi kaupir Ketill land firir Ormar. Het þat a Ormarstoðum. Þat var nockuru vtarr með vatninu ok bio Ormarr þar til elli. Þvi næst kaupir Ketill goðorð ok gaf silfr firir. En aðr hofðu þeir graut-Atli broðer hans skipt með sér fe sinu. Atli kaupir land firir austan fliotið vpp fra Hallormstoðum er nu heitir i Atlauik ok bio þar til elli. En nu ero þar sauðhusatoptir. Eptir þetta gerir Ketill brullaup til Arneiðar þvi at hon var enn mesti kuenskaurungr. þau attu son er Þiðrandi het. hann var mikill maðr ok venn. Ketill varð maðr skamlifr ok tok Þiðrandi fiarlut ok goðorð eptir foður sinn. Hauarr het maðr. Hann var Bessa son er kallaðr var Spakbessi. Hann bio i Vallanesi. Hann atti konu ok tuau born. Bessi het son hans en Yngvilldr dottir. Sa þótti þar kuenkostr beztr. Hennar bað Þiðrandi ok var hon honum gefin. Egill het maðr. Hann hafði numit Norðrfiorð allan ok bygði þar er kallat er a Nesi. Hann var kallaðr enn rauði Egill ok var Guthorms son. Hann var kuentr maðr ok atte eina dottur er Ingibiorg het. Bessi Hauarson bað hennar ok var hon honum gefin. Henni fylgði heiman Nesland. Þau Þiðrandi ok Ynguilldr attu mart barna. Ketill het son þeira. Annarr Þorualldr. Ioreið het dottir þeira er gefin uar Siðu Halli. Onnur dottir þeira het Hallkatla. Hana átti Geitir Lytings son er bio i Krossavik i Vapnafirði. Groa het en þriðia er bio vt i heraði at Eyuindar a. Barðr het son hennar. Þa er þeir voru fulltiða Ketill ok Þorvalldr tok Þiðrandi faðer þeira sótt ok andaðiz. Þeir toku fe eptir foður sinn ok mattu engua stund saman eiga. Þorvalldr var mikill maðr ok sterkr falatr ok fastnæmr ok rikr i heraði heima. Ketill var glaðr maðr ok malamaðr mikill. Þeir skiptu fe með sér ok hafðe Þorvalldr Arneiðarstaði. En Ketill hafði goðorð ok bio i Niarðuik ok var mikill hofðingi. Þorgrimr het maðr er bio at Gilium i Iokulsdal norðr. Hann atti ser konu ok eina dottur er Droplaug hét. Hon var ven kona ok kunni ser allt vel. Þorvalldr bað Droplaugar ok tokuz þau ráð ok attu þau tva sonu. Het Helgi enn ellri en Grimr enn yngri. Þeira var vetrar munr.

Þorvalldr varð eigi gamall maðr ok andaðiz. En Droplaug bio þar eptir ok synir hennar. Helgi var mikill maðr vexti ok vénn ok sterkr. Gleðimaðr ok hauaðasamr. Hann villdi ecki vm bunat hugsa. Vigr var hann manna bezt. Grimr var mikill maðr vexti ok afrendr at afli. Hlioðlatr ok stilltr vel. Hann var bumaðr mikill. Þeir bræðr vondu sik allz kyns iþrottum ok þottu þeir þar firir ollum vngum monnum i allri atferð sinni. Sua at þeira iafningiar fenguz eigi.

Chapter 3

Bessi het maðr er bio a Bessastoðum. Hann var Auzurar son. Holmsteinn het son Bessa. Hann bio a Viðivollum enum syðrum. Hann atti Aslaugu Þorisdottur systur Hrafnkels goða. Hallsteinn het maðr er bio a Viðivollum enum neyrðrum ok var kallaðr enn breiðdælski. Hann var bæði auðigr ok vinsæll. Þorgerðr het kona hans. Þau attu þria sonu Þorðr ok Þorkell ok Eindriði. Þorgeirr het maðr er bio a Hrafnkelsstoðum. Helgi Asbiarnarson bio a Oddzstoðum upp fra Hafrsá. Hann var goðorzmaðr. Hann atti Droplaugu Spakbessadottur. Þau attu mart barna. Hrafnkell het maðr. Hann var bræðrungr Helga Asbiarnarsonar. Hann bio at Hafrsá. Hann var vngr. Þeir Helgi Asbiarnarson attu goðorð baðer saman ok for Helgi með goðorðit. Þa bio sa maðr er Aan het ok var kallaðr truðr a Gunnlaugarstoðum ofan fra Miofanesi. Auzurr het maðr er bio under Ási firir vestan vatnit. Hann var magr Helga Asbiarnarsonar. Hiarrandi het maðr er bio at Aungulsáa firir austan vatn a vollum ýt. Hann atti dottur Helga Asbiarnarsonar er Þorkatla het. Þat er sagt at Ozurr er vitr maðr ok miog hafðr við mal manna. Biorn het maðr er bio a Myrum firir vestan Geirdalsá. Hann var kallaðr Biorn enn huiti. Hann atti dottur Helga Asbiarnarsonar. Þat var siðr i þann tima at færa konum þeim kost er a sæng huilldu. Ok sua bar til at Droplaug fór at finna Ingibiorgu moður sina a Bessastaði. Ok foru með henni tveir þrælar. Þau foru með tva uxa ok þar a sleða. Droplaug var eina nott vppi þar. Þvi at manboð skylldi vera a Ormarsstoðum einni nott siðarr. En þat var litlu firir várþing. Þa foru þau heim ok oku eptir isi. Ok er þau komu vt vm Hallormsstaði. Þa foru þrælarnir i sleðann. Þvi at uxarnir kunnu þa heim. En er þau komu a vikina firir sunnan Oddzstaði. Þa gingu uxarnir baðer niðr i eina vok. Ok druknuðu þau þar oll. Ok heitir þar siðan Þrælavík. Sauðamaðr Helga sagði honum einum saman tiðendin. En hann bað hann engum segia. Siðan for Helgi til varþingz. Þar selldi hann Odzstaði ok keypti Miofanes. Fór hann þagat bygðum. Ok þotti honum ser þa skiotara fyrnaz liflat Droplaugar. Nockuru siðar bað Helgi Asbiarnarson Þordisar toddu. Dottur Broddhelga. Ok var hon honum gefin. Þorir het maðr er bio i Mynesi vt firir austan vatn. Hann var kuæntr maðr ok manna vitraztr. Sa maðr var a vist með honum er Þorgrimr het ok var kallaðr torðyfill. Þorfinnr het maðr. Hann vann til fiar ser a sumrum en a vetrum var hann vistlaus ok for þa með kaupvarning sinn. Vm haustið var hann a gistingu hia Þori i Mynesi. Ok sat hann við elld hia huskorlum Þoris. Þeir toku tal mikit vm þat hueriar konur væri fremstar þar i heraðe. Þat kom saman með þeim at Droplaug a Arneiðarstoðum væri firir flestum konum. Þa segir Þorgrimr. Sua mundi þa ef hon hefði bonda sinn einhlitan gert. Þeir segia. Alldri hofum ver tuimæli heyrt a þvi. Ok i þessu kemr at þeim Þorir bondi ok bað þa þegia þegar i stað. Liðr af nottin. Ok ferr Þorfinnr brott ok kom a Arneiðarstaðe ok sagði Droplaugu allt tal þeira huskarla Þoris. Hon gaf ser ecki fyst at. Vtan hon var hlioð. Einn morgin spurði Helgi moður sina huat henni væri. Hon segir þeim bræðrum illmælit. Þat er Þorgrimr torðyfill hafði við hana talat. Ok munu þið huarki þessar skammar hefna ne annarrar. Þott við mik se gior. Þeir letu sem þeir heyrði eigi þat er hon talaðe. Þa var Helgi þrettan vetra en Grimr tolf vetra. Litlu siðarr biugguz þeir heiman ok sogðuz fara skylldu a kynnisleit til Eyvindarár til Gró. Þeir gingu at isi ok voru þar eina nott. En vm morgininn stoðu þeir snemma vpp. Groa s (egir) huat þeir skylldi þa. Þeir s (egia) riupur skulu ver veiða. Þeir foru i Mynes ok fundu þar konu eina ok spurðu at bonda. En hon quað þa farit hafa vt a sanda atta saman. Huat gera huskarlar q (uað) Helgi. Hon s (egir) Þorgrimr torðyfill ok Asmundr foru at heyi vt i ey. Siðan gengu þeir vt ór garði ok vnder as þann er Iarnsiðulækr fellr með ok foru vtan i eyna at þeim. Asmundr var a hlassinu ok sa ferð þeira bræðra ok kendi þa. Þeir toku hestinn fra sleðanum ok ætlaði Þorgrimr at riða heim. Ok i þvi er hann villdi a bak hlaupa skaut Helgi spioti a honum miðium. Ok fell Þorgrimr þegar dauðr niðr. Asmundr fór heim með eykinn ok var hræddr. þeir foru ok komu aptr til Eyuindar ár. Groa spyrr huat þeir veiddi. Helgi s (egir) vit hofum veiðt torðyfil einn. Þott ykr s (egir) hon þiki litils vert vig þetta. Þa er Þorir mikils verðr. Ok skulu þið nu fara heim a Arneiðarstaði. Ok sua gerðu þeir ok hofðu þar fiolmenni mikit.

Chapter 4

Þorir kom heim vm aptaninn ok fretti tiðendi þessi ok quað ecki til sin taka þenna atburð. Þui at Þorgrimr var lausingi Helga Asbiarnarsonar. Siðan for Þorir til Helga Asbiarnarsonar ok sagði honum vigit. Kalla ek at þu eigir eptir at tala. Helgi s (egir) þat satt vera. Eptir þat fór Þorir heim. Einn tima taladi Droplaug við sonu sina. Ek vil senda ykr til Vapnafiarðar i Krossauik til Geitiss. Þeir foru heiman. Ok vestr a heiði. Ok er þeir hofðu af fiorðung laust a firir þeim hrið mikilli ok vissu eigi hvar þeir foru fyrr en þeir komu vnder husvegg einn. Ok gengu um solarsinniss. Þa fundu þeir dyrr ok kendi Helgi at þat var blothus Spakbessa. Sneru þeir brott þaðan ok komu heim er þriðiungr var eptir nætr a Arneiðarstaði. En hriðin hellzt halfan manuð ok þótti monnum þat langt miog. En Spakbessi sagði þat vallda sua langri hrið. Er þeir Droplaugarsynir hofðu gengit solarsinniss um goðahus hans ok þat annat at þeir hofðu eigi lyst vigi torðyfils at logum ok hefði goðin þessu reizt. Siðan for Bersi til fundar við þa brædr. Ok lystu þeir þa viginu ok foru siðan norðr i Krossauik til Geitis. Vm varit eptir foru þeir Þorkell Geitisson ok Grimr ok Helgi til Fliotsdals til Krakalækiar varþings. þar hittuz þeir Helgi Asbiarnarson ok sættuz a vig Þorgrims ok lauk Þorkell fe firir. en Helga Droplaugarsyni likaði illa. er fe kom firir vig torðyfils ok þotti ohefnt illmælissins. þeir bræðr voru i Krossavik ok nam Helgi laug af Þorkatli. Helgi fór miok með saksoknir ok tok miok sakir a þingmenn Helga Asbiarnarsonar. Iafnan voru þeir bræðr með moður sinni. Eindriði Hallsteinsson hafði farit vtan ok var leiddr vpp a Irlandi ok hafðr þar i hoptum. Þat spurðu bræðr hans Þorkell ok Þorðr ok foru vtan ok leystu hann út ok foru siðan til Islandz. Kona Hallsteins var þa aundut ok bað hann Droplaugar ok fekk hennar en Helgi kallaði þat ecki sitt rað. Siðan for hon a Viðivollu til buss með Hallsteini. Þeir bræðr Helgi ok Grimr foru vt i Tungu við tolfta mann til bonda þess er Ingialldr heitir ok var Niðgestzson. Hann atti dottur er Helga het. Hennar bað Grimr ok hon var honum gefin. Siðan seldi Ingialldr land sitt en keypti halfa Arneiðarstaði. Ok biuggu þeir Grimr magar baðer saman. En Helgi Droplaugarson var ymizt i Krossauik eða með þeim Grimi. Hrafnkell kallaði til goðorz við Helga Asbiarnarson frænda sinn ok naði eigi. Þa fór Hrafnkell til Holmsteins a Viðivollu ok bað hann liðs. Holmsteinn s (egir) eigi mun ek vera i moti Helga Asbiarnarsyni þvi at hann hefir atta systur mina. En þat ræð ek þer at þu bið Helga Droplaugarson duga þer. En ek mun fa til þingmenn mina at veita þer. Siðan fór Hrafnkell at finna Helga Droplaugarson ok bað hann liðs. Helgi s (egir) mer þikir Holmsteinn eiga at virða þat meira við þik at hann a systur þina en þat er liðit er. Hrafnkell biðr nu Helga hialpa sér. Helgi mælti þa. Þat ræð ek þer at þu far a viku fresti út a Gunnlaugarstaði ok hitt Aan trud ok lofa hann miog. En vinatta þeira Helga Asbiarnarsonar var goð þvi at Aan gaf honum marga goða gripi. Þess skaltu spyria Aan huersu miklar virðingar hann þikiz hafa af Helga. Ok lofa hann i hueriu orði. En ef hann lætr vel ifir þa spyr þu hann ef hann hafi nockuru sinni i dom verit nefndr firir goðorð Helga Asbiarnarsonar. En ef hann segiz þvi eigi náð hafa þa segðv honum at honum væri betra at gefa Helga Asbiarnarsyni stoðhest sinn til þess at hann næði þeiri virðing at vera i dominum. Eptir þat skilia þeir. Ok stundu siðarr finnr Hrafnkell Án ok talar við hann þat er Helgi hafði honum firir sagt. En Aan sagðiz freista skylldu. Siðan reið Hrafnkell heim. Vm varit foru menn til varþings. Þa nefndi Helgi Asbiarnarson Aan trud i dom. Ok skylldi þvi þo leyna. Þvi at Aan hafði gefit Helga Asbiarnarsyni stoðhross sjau saman. En er Aan var i dom settr let Helgi Asbiarnarson koma þofahatt a hofut honum til dular ok bað Helgi hann fatt tala. Þvi næst geck Hrafnkell at domum ok þeir Droplaugarsynir ok mart manna með þeim. Þa geck Helgi Droplaugarson at dominum ok þar at sem Aan truðr sat. Helgi slo suerzhiolltunum vnder þofahattinn ok laust brott af honum ok spurði huerr þar sæte. Aan s (egir) til sin. Helgi mælti. Huerr nefndi þik i dóm firir goðorð sitt. Hann s (egir) Helgi Asbiarnarson gerði þat. Þa bað Helgi Droplaugarson Hrafnkel nefna ser vatta ok stefna Helga Asbiarnarsyni af goðorðinu. Sagði onytt oll mal firir honum. Hafði nefnt Aan truð i dom. Þa gerðiz þraung mikil ok buit vit bardaga aðr Hallsteinn geck i milli ok leitaðe vm sættir. Varð su sætt þeira at Hrafnkell skylldi hafa iamlengi goðorð sem Helgi hafði aðr haft. En eptir þat skylldu þeir hafa baðir saman goðorð ok skylldi Helgi þo veita Hrafnk (atli) at ollum malum a þingum ok mannfundum ok þar er liðs þyrfti við. Helgi Droplaugarson mælti við Hrafnkel. Nu þikiumz ek þer lið veitt hafa. Hann q (uað) sua vera. Nu fara menn heim af þinginu.

Chapter 5

Eptir vm vetrinn gerði hallæri mikit ok fiarfelli. Þorgeirr bondi a Hrafnkelsst (oðum) let mart fe. Maðr het Þorðr er bio a Geirulfseyri firir vestan Skriðudals á. hann fæddi barn Helga Asbiarnarsonar ok var rikr at fé. Þangat for Þorgeirr ok keypti at honum fimm tigi asauðar ok gaf firir voru. Asauðar þess naut hann illa ok gec brott fra honum. En vm haustið fór Þorgeirr sialfr at leita fiar sins ok fann i quium a Geirolfseyri atian ær er hafn átti ok voru miolkaðar. Hann spyrr konur huers rað þat væri. En þær sogðu at Þorðr reði þvi. Þa fór hann til motz við Þorð ok bað hann beta ser ok mælti vel til. Bað hann gera huart er hann villdi. Fa ser tuæuetra gelldinga iammarga eða fæða ærnar eptir vm vetrinn. en hann quaz huarki vilia. quaz litt niota þess er hann fæddi Helga Asbiarnarsyni barn ef hann skylldi her fe firir giallda. Siðan fór Þorgeirr a fund Helga Asbiarnarsonar ok sagði honum til. Hann s (egir). Ek vil at Þorðr bæti þer ok hefir þu rett at tala ok ber honum til orð min. Þorgeirr fann Þorð ok feck ecki af. Fór hann siðan til motz við Helga Droplaugarson ok bað hann taka við malinu. Ok vil ek at þu hafir þat er af fæz. Ok at þessu tok Helgi málit. Vm varit fór Helgi Droplaugarson a Geirolfseyri ok stefndi Þorði til alþingiss. Kallaði hann leynt hafa asauðnum þioflaunum ok stolit nytinni. Siðan fór malit til þings ok voru þeir Helgi Droplaugarson ok Þorkell Geitisson allfiolmennir. Var þar með þeim Ketill or Niarðvik. Helgi Asbiarnarson hafði ecki lið til at onyta mal firir þeim. Þa baðu menn þa sættaz. En Helgi Droplaugarson villdi ecki nema sialfdæmi. Ok su varð sætt þeira. En Helgi gerði sua morg qugilldi sem ærnar hofðu verit þær er Þorðr hafðe nytia latit. Skilduz nu at sua mæltu ok þotti Helga Droplaugarsyni þetta mal hafa at oskum gengit.