Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 11

Helgi Asbiarnarson reið af fundinum ok var studdr a baki en Hiarrandi reið einn saman en Kari var a skiolldum borinn heim til Hofða. Ok orpinn haugr eptir hann. Nu koma þeir til Hofða ok voru spurðer tiðenda en þeir sogðu þau er orðin voru. Þa mælti einn maðr. Huat gerði Helgi Droplaugarson vm aðra menn framm idag. Sigurðr skarfr s (egir). Ef slikir hefði aller verit með Helga Droplaugarsyni sem hann var þa hefði engi varr i brott komiz. Helgi enn magri kom til Eyuindaraar ok sagði Gro tiðendin. Hann var sarr miog. Hon mælti þa við Barð son sinn. Tak þu hesta ok eyki ok forum eptir þeim Helga ok Grimi. Þau foru ok komu til valsins. Ok var þeim bræðrum vellt i sleða. Ok Þorkatli með þeim. En þeir foru a hestum er sarir voru. En þar voru þeir iarðaðer er dauðir voru. Nu fara þau heim a leið. Ok fylgði Groa þeim sleða fastaz er Grimr var i. ok let hogliga með hann fara. Nv komu þau heim ok letu færa likin til vtiburs eins. Groa m (ælti). Nu munu vit Barðr son minn náttsæta likin. En þer farit með þa er lifs ero ok vinnit þeim beina. En er menn voru i suefni. For Groa yfir vm vatn til Eckiufellz. Þar bio Alfgerðr læknir. Groa bað hana fara heim með sér ok sagði henni tiðendin. Nu komu þær heim til Eyuindar ár ok var lif með Grimi. Alfgerðr batt sár hans ok hafði hann i brott með ser. Vm morgininn eptir var haugr gerr vt við Eyuindar á firir sunnan garð ok fór Barðr með likin. Ok sa maðr er þau truðu bezt at leyna mundi at Grimr var a lifi. Ok voru þeir Helgi ok Þorkell þar heygðer. Nu liggr Grimr

A ek i mork er myrkuir
miðlegg daga tueggia
framm ber ek Heiðs i hlioði
hraunn argspeing margan
at motstafir Meita
muni enn þeir er styr nenna
hilldar baurrvm hiarra
hrælækiar mik sækia.
Chapter 12

I sarum þann vetr. Ok sua Helgi Asbiarnarson. Nu flo sa kuittr at Grimr lifði ok sannaðe annarr en annarr quað lygi. Kom þat fyst vpp af hionum Gro. Þa let Helgi gera lokhuilu i Miofanesi. Er hann spurði at Grimr var heill. Siðan fór Grimr norðr i Krossavik til Þorkels Geitissonar. Ok var honum þar vel fagnat.

Nv keypti Helgi Asbiarnarson land þat er at Eiðum heitir vt i heraði. En selldi Miofanes. Ok þottiz þar betr kominn er þingmenn hans voru vmhuerfis. Ok let gera þar lokhuilu. Þordis kona hans spurði hui hann villdi þar helldr land eiga. Er allt var skogi vaxit at husum heim. Ok matti huergi sia mannaferðir. Þott at garðe færi. Þa quað Helgi visu.

Grimr var nockura vetr i Krossauik ok var eigi katr. Ok alldri hlo hann siðan Helgi var fallinn. Þorkell atti faur til Eyiafiarðar at sætta þingmenn sina. Ok reið hann heiman en Grimr var heima ok annaðiz vm bu. Nockurum nottum siðarr bioz Grimr heiman ok sagðiz eiga fiarheimtu at þeim manni er Þorgrimr het ok bio i Hiarðarhaga i Iokulsdal. Er nu reynt quað Grimr at hann vill eigi giallda. Þa mælti Iorunn kona Þorkels. Hon var dottir Einars fra Þuera. Ek mun giallda þer skulld þessa. Ok far þu huergi. Eigi gelldr hann þa quað Grimr. Fór hann þa heiman ok hafði með ser nest. Fostbræðr hans foru með honum Glumr ok Þorkell trani. Þeir foru þar til er þeir komu til Rangár firir vestan vatn. Nu logðuz þeir yfir ana með Þorkel trana ok komu a þann bæ er a Backa heiter firir vestan fliotit ok gengu þar i fios ok toku þar pal ok reku ok foru a brott siðan. Ok þaðan vt til Oddmarslækiar firir vestan Eiðaskog. Við lækinn grofu þeir ser iarðhus. Ok færðu molld alla vt a lækinn. Villdu þeir eiga fylsni þat ef þeir þyrfti til at taka.

Chapter 13

Þann dag er þeir voru við lækinn riðu menn brott af Lambanessþingi. Ok for mart manna til Eiða með Helga Asbiarnarsyni. Ketilormr het maðr er bio a Hrollaugsstoðum. Hann for með Helga við þria tigu manna. Ok þar voru þeir magar Helga Biorn ok Hiarrandi. Þenna aptan gengu þeir Grimr ór iarðhusinu ok heim til Eiða. Ok ganga inn i fiosdyrr. En af fiosi geck forskali inn i mannahus. Stoðu þeir þar. Ok sa þaðan tiðindin inn i bæinn. Vm kuelldit mælti Helgi Asbiarnarson við konu sina. Huar ætlar þu þeim Ketilormi at huila. Hon s (egir). Ek hefir buna þeim goða sæng vtan af seti. Helgi mælti. Þau skulu liggia i sæng ockarri. Þvi at þau ganga or reckiu firir ockr huern tima er vit erum þar. Þordis s (egir). Eigi ertu avallt iamvarr. Þa munda ek þins fundar leita ef ek ætta Grims hlut er flest væri gesta ok þu ætter mart at annaz. hann s (egir). þat er mer opt i brigzli fært at ek se of varr. nu reð hann reckium en eigi hon. þa mælti Grimr við Þorkel. gacþu inn ok vit at þu nair suerði þvi er Þorbiorn hefir huatt ok Helgi broðer minn atti. Þorkell geck inn ok kom aptr ok hafði þar suerðit. Stundu siðarr mælti Grimr. Far þu nu ok vit huar þau Helgi munu huila. Þorkell var litla stund i brott ok sagði Grimi at þau huildu vtan af seti i lokhuilu ok engi hurð firir. Arnoddr het maðr ok var blindr. Hann var heimamaðr Helga Asbiarnarsonar ok var rammr at afli. Hann la gagnuert Helga i seti við þili. Þa mælti Grimr við Þorkel. Þer ætla ek at ganga inn at sæta averkum við Helga þvi at þu ert annarr maðr skylldaztr til at hefna Helga broður mins. Satt er þat quað Þorkell. Þa selldi Grimr honum suerð i hond. Ok þa gengu þeir heim at dyrunvm. Þorkell nemr staðar ok mælti við Grim. Eigi vil ek at þu virðer sua at ek ottumz inngaungu at Helga. En þo þiki mer kynligt vm at þui er þu hefir mælt. At þu ynnir engum at hefna broður þins nema þer sialfum. Þat kemr til þess at mer þickir alldri firir van komit at hefnt muni verða Helga broður mins meðan ek lifi eptir. Þa villdi Þorkell inn ganga en Grimr tok til hans ok mælti. Goðr dreingr ertu Þorkell en sua liz mer a þik at eigi se vist at þu særir Helga sua diupu sári sem ek munda vilia. Ok lat þu at þui koma sem þu sagðer at ek ann engum manni hefnda eptir Helga nema mer einum. Þa tok Grimr við suerðinu ok mælti. Þu Þorkell skalt hallda i hurðarhringinn. Þvi at þer trvi ek bez at þer verði eigi um felmt. En Glumr skal skiota slagbrandi firir dyrr. En aðr Grimr geck inn tok hann riðvol i hond ser ok var i skyrtu ok linbrokum ok hafði engua skua a fotum. hann geck inn i skalann ok vissi at skiða hlaðe var við dyrr. þær er til fioss voru. En Glumr hafði vm kuelldit knytt saman hala a ollum nautum i fiosi. Þa geck Grimr i huilugolf. Þat er var hia sæng þeira Helga. Ok setti þar niðr firir framan þat er hann hafði i hendi ok geck siðan at sænginni. Ok lagði af Helga klæðin. Hann vaknaði við ok mælti. Toktu a mer Þordis eða hui var sua kolld hond þin. Eigi tok ek a þer s (agði) hon. Ok ovarr ert þu. Vggir mik at til mikils dragi vm. Ok eptir þat sofnuðu þau. Þa geck Grimr at Helga ok tok hond Þordisar af honum er hon hafðe lagt yfer hann. Grimr mælti. Vaki þu Helgi. Fullsofit er. En siðan lagði Grimr suerðinu a Helga sua at stoð igegnum hann. Helgi mælti. Vaki sueinar i seti. Maðr vegr at mer. Þa tok Grimr tre þat er hann hafðe niðr sett. Ok kastaðe. Þat kom i skiðahlaðann. Ok hliop hann ofan. Nu hlaupa menn vpp i skalanum. Ok ætluðu þangat vegandann hlaupit hafa. Er skarkit var at heyra. En Grimr sneri til somu dyra sem hann geck inn. Þa greip maðr vm Grim miðian ok va hann vpp a bringu ser. Ok var þat Arnoddr. Hann kallaði. Til þer hingat. Ek helld ohappamanninum. Þa mælti Grimr. Vesalt ertu halldz ok lat mik lausan. Ek villda hefna Helga. Þa let Arnoddr fara aðra hondina vm hann ok fann at hann var berfættr ok i linklæðum. Let hann þa Grim lausan ok mælti. Þui let ek laust þar at ek munda eigi vita at betr væri ef ek hefða halldit. Þa hliop Grimr til dyra ok komz vt. En Þorkell rekr aptr hurð. En Glumr slagbrand firir ok fara þeir til iarðhuss síns ok hafa þar fylsni. Nv leituðu þeir sér ráðs er eptir voru. Toku þat ráð at hallda vorð a voðum ollum. Ok sitia við bruar a Iokulsá. Nu komuz þeir Hiarrandi ok Ketilormr ok nauðleytamenn Helga fyst ýt. Ok foru i leit. Nu koma heim flestir or leitinni. Ok lifði Helgi þa ok spurði huart þeir Biorn væri aptr komnir ok Hiarrandi. Her er ek quað Biorn. Sua er ok quað Helgi at Hiarrandi lysir enn mestan dreingskap við mik. Nu andaz Helgi. Nu liðr af nottin ok fara þeir Grimr or iarðhusinu ok vpp með vatni til Hofða ok sá þar tialld. Grimr geck at tialldinu ok mælti. Hui lati þer þiofa hia skipi yðru. Þorlakr het maðr er skipit átti. Hann fylgði austmonnum til skips. Hann leði Grimi bát. Fluttuz þeir þar yfir. Grimr fór aptr með batinn. Ok lagðiz siðan yfir vatnit. Þaðan foru þeir vt með vatni. Ok komu til Iokulsár. Ok lagðiz Grimr þar yfir með Þorkel. Ok Glumr fór þar. Foru sua norðr i Krossavik ok var Þorkell eigi heim kominn. Þeir voru spurðer tiðenda. Þeir quaðuz engi segia. Vm daginn eptir tefldi Grimr við austmann ok rann at borðinu sueinn er þau Þorkell attu ok Iorunn. Ok rotaði taflinu. Austmaðrinn spyndi til sueinsins. En hann frat við. Grimr skelldi vpp ok hlo. Þa geck Iorunn at honum ok mælti. Huat er þess vorðit i ferð þinni er þer fær nu hlatrar. Eða huat segir þu tiðenda. Þa quað Grimr visu.

Hlogu hirðidraugar
hlit var at þvi litil
seims þa er særðum Grimi
sunnr var harmr of vnninn
nu tær freyr af fari
fregn auðskata dauðan
fullar mars i fiollum
Fliotz annan veg þiota.

Er eigi þat nu quað Iorunn at þu hafir hefnt Helga broður þins. Þa quað Grimr visu.

Reka þottumz nu nackuat
nadda rogs at gnogu
Helga vigs en hlægir
hug minn við þat inni
nu er boðgiornum Biarna
beit egg munins teiti
armgloðar va ek eyðe
efne mags at hefna.

Nu mun þat sannaz quað Iorunn at ver erum forystulaus þegar bondi er eigi heima. En þo mundu vit til hætta ef eigi væri nasetur Biarna mags Helga Asbiarnarsonar sem nu ero. Voru þeir Grimr þa i leynum. Þar til er Þorkell kom heim. Nu kemr Þorkell heim ok for til fundar við Grim ok spurði tiðenda ok vm atburðinn vm víg Helga. Grimr sagði huersv til bar. Ok quað visu.

Vlfr beit ennibialfa
egg kom snorp i leggi
Helga kend ór hendi
harðr grams meginniorðu
þa er hræmana hanum
hilldar borðz at morði
vrfræningar árum
endr fiorbrautir rendu.
Helgi vann með herium
hiorr gall at valfalli
þat vitt þioðer knattu
þegns verk i styr fregna
þa er gny-Niorðu giorði
Gaundlar stigs at vigi
heiðr at hilldar veðri
hrafns áár þria sara.
Aurbeitir varð vti
vnnar viggs at liggia
atta dægr við otta
endr siz víg of bendag.
þa er hior-Moði hriðar
herðande let suerða
snarr a seima þuerri
sárvond roðinn standa.

Þorkell reið þá til þings en Grimr var i tialldi i fialli þvi er Snefell heitir vpp fra Krossauik ok þeir felagar.

Chapter 14

Hrafnkell goði bræðrungr Helga Asbiarnarsonar sotti vigs mal a hond Grimi. Þorkell Geitisson bauð fe firir Grim en Hrafnkell villdi eigi taka. Ok varð Grimr sekr. Nu foru menn heim af þingi. Þat sumar kom skip i Krossavik ok attu norrænir menn. Styrimaðr for til vistar með Þorkatli. Ok voru þeir fiorir saman. Ok er haustaðe. Þa færði Grimr sik af fiallinu niðr a hialla einn. Ok var varði storr firir ofan tialldit. Ok sua firir neðan. En þat var i ofanverðum grosum. Þat er nu kallat at Grims bygðum siðan. Austmenn komu til leika i Krossavik at finna styrimann. Þa mælti einn austmaðr. Ek þikiz sia tialld i fiallit vpp eða ella stein grán. Ok hygg ek þo tialld vera. Þorkell s (egir). Allskygn maðr ertu. Þat er steinn ok kollu ver tialldstein. Hættu þeir þa þui tali. Vm nottina eptir kom Þorkell til þeira Grims ok mælti. Nu munu menn a fiall ganga bratt ok vil ek at þer farit heim a Arneiðarstaði. Ingialldr magr þinn er vitr maðr ok mun hann vel hallda yðr. En ef honum þikia a þvi ohægindi. Þa fari þer hingat. Nu komu þeir Grimr til Ingialldz. Ok foru þeir i helli þann er nu heitir Grimshellir. Ingialldr taladi við savðamann sinn. Þott huerfi nockurir sauðir þa gettu ecki vmm. Þa mælti griðkona við Ingialld. Sua er lækr varr saurugr at varla er dreckanda ór. Þui sætir þat at hann var stifldr s (agði) hann. En ek for til at ræsta hann. En þat var reyndar at Grimr gerði iarðhus. Ok kom munninn vpp við sæng konu hans ok la hann þar vm nætr. En molld var færð a lækinn. Þorkell spakr bio i Niarðvik. Hann reyndi eptir morgum hlutum. Hann var frændi Grimss skylldr. Hrafnkell goði gaf honum hundraðr silfrs til at hann reyndi eptir huar Grimr væri niðr kominn. Ecki var hann miog vinum horfinn. Nu fór Þorkell vm fiall vpp i herat vpp með vatni firir austan. en ofan firir vestan. Nu kom hann a Arneiðarstaði. Grimr atti son sex vetra gamlan. Þorkell fann sueininn ok mælti. Ertu Grims son. Sua er quað sueinninn. Þorkell mælti. Huart er faðer þinn heima. Eigi veit ek þat. Enda munda ek eigi segia þótt ek vissa. Ein kona spurði vm kuelldit. Huar er Grims skiola er ek finn eigi. Þorkell tok til orða. Huat er at merki vm Grims skiolu. Þa kom Ingialldr at ok mælti. Hafr varn kalla þær Grim ok er honum þar brynt i skiolunni. Þa þottiz Þorkell vita at Grimr var þar ok for i brott. Ok sagði Hrafnkatli sua buit. Ingialldr ok Þorkell trani foru heiman vm varit it efra suðr vm iokla. Ok komo ofan i Hornafiorð. Þar stoð skip vppi. Ingialldr tok Grimi þar fari ok liði hans ollu ok Þorkatli trana ok gaf styrimanni fe til at hann leyndi. Ok a laun skylldu þau Grimr þangat koma. Eptir þat fór Ingialldr heim. Ok litlu siðarr fylgði hann þeim Grimi til skips. Ok vrðu menn ecki við þetta varir. Ok var Ingialldr við skip þar til er þeir letu i haf. Siðan for Ingialldr heim. Hrafnkell varð viss at Ingialldr hafði borgit Grimi. Ok lauk hann firir þat þriar merkr silfrs. Þeir Grimr koma skipi sinu i Sogn. Þa mælti Þorkell styrimaðr við Grim. Mat spari ek eigi við þik en traust hefi ek ecki til at hallda þik firir Gunnari austmanni. Ok engum þeim er þik vilia feigan. Þa kaupir Þorkell þeim Grimi hesta ok fær þeim leiðtoga a Vpplond. Skiliaz þeir Grimr vinir. Fara þau þar til er þau koma a Vpplond til þess manz er Finngeirr het. Hann var vngr maðr ok rikr at penningum. Sigriðr het systir hans. Hon var vén ok kunni ser mart vel. Þar voru þau Grimr vm nott. Finngeirr mælti við Grim. Huert ætlar þ ferð þina. En Grimr sagði honum þann voxt sem a var. Haf þu her halfs manaðar duol ef þu vill. En er þat var vti. Þa mælti Finngeirr. Far þu Grimr til buss þess er broðir minn hefir att. Með lið þitt. Ok ef þu vill her dueliaz þa geym þu þess sem þu eigir. Þat boð þa Grimr.

Chapter 15

Gauss het vikingr einn illr viðreignar. Þeir voru fiorir saman. Ok veittu morgum mikla vsemd. Þa bitu trautt iarn. Hann hafðe verit a Vpplondum nockura vetr ok stokt tveim buendum or bui sinu ok sezt eptir i buin. Eptir þetta bað Gauss Friðgerðar systur Finngeirs. En hon villdi eigi eiga hann. Þa skoraðe Gauss a Finngeir til holmgaungu. Finngeirr s (egir). Þat munda ek eigi spara ef ek væra fiorum vetrum ellri. En þo skal fyrr beriaz við þik en gipta þer systur mina. Finngeir bauð monnum fe til at beriaz við Gaus. Ok at gefa þeim systur sina er hann dræpi. Ok villdi engi þat til vinna. Grimr fylgði Finngeiri til holms ok bauð at beriaz firir hann. Nv komu þeir Gauss. Ok lagði hann sex merkr silfrs við holmlausn. Ek mun þat fe taka quað Grimr. Grimr hafði tvau suerð. Þvi at Gauss kunni at deyfa eggiar. Grimr va jafnt baðum hondum. Hann bra vpp suerði með vinstri hendi. En hio með enni hægri til Gauss ok af fotinn firir ofan kné. Nu fell Gauss ok i þui veifði hann suerðinu at Grimi. Ok kom a fotinn. Ok varð þat suoðusár. Nu flyði vikingrinn a brott en Grimr tok silfrið. Ok feck goðan orðstir af verki þessu. Finngeirr gaf Grimi buit. Þat er hann varðueitti með ollum fiarhlutum. Landi ok kvikfe. Sar Grims varð illa ok bles vpp fotinn. Þat var einn aptan er þar kom kona. ok lez vera læknir. hon bað at binda vm sár Grims. ok þat var at hon batt vm. ok huarf a brott. litlu siðarr kom blastr i fot Grims ok allt vpp i quiðinn. var þa farit eptir presti. ok tok hann þionostu ok andaðiz siðan. en þessi kona het Gefion en fiolkunga. ok hafði verit frilla Gauss. vetr þessi leið af. ok vm varit keypti Finngeirr skip til handa Helgu. ok for hon vt til Islandz með allan fiarhlut sinn. ok Þorkell trani með henni. þau komu i Reyðarfiorð. Ingialldr for i moti dottur sinni ok flutti hana heim a Arneiðarstaðe ok var hon þar siðan. Helga gaf Þorkatli skipit halft. En halft selldi hon austmonnum. Fór Þorkell þar vtan vm varit eptir. Ok lykr þar fra honum at segia. Þordis er átt hafði Helgi Asbiarnarson var gefin Hauskulldi syni Þorgeirs goða fra Liosavatni. Hauskulldr tok Glum þann er var með Grimi Droplaugarsyni þa er Helgi Asbiarnarson var veginn. Ok letu þau drepa hann. Helga bio eptir Ingialld liðinn a Arneiðarstoðum. Ok Þorkell son þeira Grims. Þorvalldr atti son er Ingialldr het. Hans son het Þoruaildr er sagðe sogu þessa. Vetri siðarr en Þangbrandr prestr kom til Islandz fell Helgi Droplaugarson.