Bókastaðir

Nú er þar til at taka at Miðfjarðar-Skeggi bjó at Reykjam í Miðfirði, hann hafði fengit þeirrar konu er Hallbera hét, ok var Grímsdóttir, þeirra son var Eiðr, er síðan átti Hafþóru dóttur Þorbergs kornamǫla ok Ólofar Elliðaskjaldar systur þorgeirs gollnis. Annan son áttu þau er Kollr hét, faðir Halldórs, fǫður þeirra Þórdísar ok Þórkǫtlu, er Skáld-Helgi þráði. Skeggi átti þrjár dœtr, ein hét Hróðný, er átti þórðr gellir, ǫnnur hét þorbjǫrg, er átti Ásbjǫrn hinn auðgi Harðarson, þeirra dóttir var Ingibjǫrg, er átti Illugi svarti; þeirra synir vóru þeir Gunnlaugr ormstunga ok Hermundr ok Ketill. Hin þriðja dóttir Skeggja hét Þórdís, hon vóx upp á Reykjum, hon var kvenna fríðust, ok gǫr at sér um flest.

Þórðr gellir bjó í Hvammi í Hvammsveit, hǫfðingi mikill. þorbjǫrn øxnamegin bjó á þóroddsstǫðum í Hrútafirði, hann var son Arnórs hýnefs, Þóroddssonar, er þar nam land. Þorbjǫrn var hinn mesti garpr, hann drap Atla Ásmundarson, en Grettir hefndi bróður síns ok vá Þorbjǫrn. Bróðir Þorbjarnar var Þóroddr drápustúfr. Grenjuðr son Hermundar hokins bjó at Melum í Hrútafirði, hann átti dóttur er Þorgerðr hét. Þau Grenjaðr ok Þorbjǫrg áttu einn son er Þorbjǫrn hét, manna gǫrfiligastr.

Þat var um haustit á Reykjum í Miðfirði, at barit var á dyrum síð um kveldit þá Eiðr var sextán vetra; hann gekk til dyra, maðr stóð fyrir dyrum mikill vexti, ok var í grám kufli, ok studdisk fram á klafastaf, er hann hafði í hendi. Sjá maðr heilsar bóndasyni með nafni, en Eiðr spyrr hverr hann var; hann kveðsk Gestr heita. Hann spurði hvárt Eiðr væri nokkurs ráðandi. Eiðr segisk ráða því hann vill.

"Viltú þá," segir Gestr, "veita mér vetrvist í vetr."

"Ekki em ek ráðinn í því," segir Eiðr.

"Litla geri þér yðr uppvaxandi menn," segir Gestr, "at þér takizk eigi á hendr at gefa einum manni mat nokkrar nætr, enda skal ek fara í brott ok bera hróðr þinn hvar sem ek kem."

Eiðr mælti: "hví skaltú eigi vera hér í vetr, heldr en fara í brott á náttarþeli;" Gekk Gestr þá inn með bónda-syni, spurði bóndi hvaðan þessi maðr væri en Eiðr segir allt frá viðtali þeirra Gests. Skeggja fansk lítit um en lét Eið þó ráða.

Þar var Gestr um vetrinn, er reyndar var Bárðr Snæfellsáss. Bárðr kendi Eið lǫgspeki ok mannfrœði; varð Eiðr allra manna lǫgvitrastr, svá at hann var af því Laga-Eiðr kallaðr. Þá var Þórdís dóttir Skeggja fimmtán vetra, tǫluðu þat sumir menn, at Gestr mundi fifla hana um vetrinn.

At sumri fór Gestr í brottu ok þakkaði Eið vistina. En er leið sumarit, digraðisk Þórdís í gerðunum, en um haustit varð hon léttari í seli. Þat var sveinbarn frítt ok mikit; hon jós sveininn vatni, ok kvað hann skyldu heita í hǫfuð fǫður sínum, ok var hann kallaðr Gestr.

Annan dag eptir kom kona í selit, ok bauð at taka við sveininum ok fóstra. Þórdís lét þat eptir henni. Litlu síðarr hvarf hon brott ok sveinninn; var þetta reyndar Helga Bárðardóttir. Fœddisk Gestr upp með henni nokkura stund. Litla rœkt lagði Skeggi á Þórdísi síðan þetta var.

Fám vetrum síðarr bað Þorbjǫrn Grenjaðarson Þórdísar Skeggjadóttur, ok var hon honum gipt. Setti Þorbjǫrn þá bú saman í Tungu fram frá Melum; vóru þau ekki lengi ásamt áðr þau gátu tvá sonu, hét hinn eldri Þórðr en hinn yngri Þorvaldr, þeir vóru báðir efniligir menn ok bar Þórðr þó langt af. Þorbjǫrn gerðisk auðigr maðr at ganganda fé svá hann hafði í geymslu fimm hundruð sauða.

Sá maðr bjó at Lœkjamóti í Víðidal, er Þorgils hét, ýmist kallaðr Þorgils gjallandi eða spaki; hans son var Þórarinn spaki fóstri Víga-Barða. Þá bjó Auðunn skǫkull á Auðunnarstǫðum ok var þá gamall, ok hafði verit hinn mesti maðr ok mikill garpr.

Þorbjǫrn bóndi í Tungu hafði mǫrg ørræði til peninga; hann hafði selfǫr fram í Hrútafjarðardali ok lét þar vinna ǫndverð sumur. Þórdís húsfreyja var jafnan í seli; þá var Þórðr sex vetra en Þorvaldr fimm.

Eitt kveld var Þórdís við lœk ok þvó hár sitt, þá kom Helga Bárðardóttir þar með Gest, ok var hann þá tólf vetra.

Hon mælti: "þar er sonr þinn, Þórdís, ok væri eigi víst, at hann hefði meira vaxit þó hann hefði hjá þér verit."

Þá spurði Þórdís hvat konu hon væri. Hon segisk Helga heita ok vera dóttir Bárðar Snæfellsáss, en "víða hǫfum vit Gestr verit, þvíat heimili mitt er eigi (á) einum stað; vil ek þat ok segja þér, at vit Gestr erum systkin, ok er Bárðr faðir okkar beggja."

Þórdís segir: "þat er ólíkligt."

Ekki dvaldisk hon þar, ok fór þegar á brott, en Gestr var eptir hjá móður sinni, ok var hann bæði mikill ok fríðr, þvíat hann var svá stórr þegar sem þeir menn, er á tvítugsaldri vóru. Gestr var í Tungu hinn næsta vetr, ok þá sótti Bárðr faðir hans hann, ok flutti hann heim með sér í Snæfellsjǫkul. Fœrt hafði Bárðr Þórdísi vænan kvennmanns-búning. Gestr vóx upp með fǫður sínum ok kendi hann honum allar þær listir, sem hann kunni; gerðisk Gestr svá sterkr, at engi var líki hans þeirra er þá vóru uppi.

Í þann tíma var Hít trǫllkona uppi ok bygði Hundahelli í þeim dal, er síðan var kallaðr Hítardalr. Hít setti þá jólaveizlu sterka. Hon bauð þar fyrstum Bárði Snæfellsás, ok fór Gestr með honum son hans ok Þorkell skinnvefja. Þangat var ok boðit Guðrúnu knappekkju ok Kálfi syni hennar. Þangat var ok boðit Surt af Hellisfitjum ok Jóru ór Jórukleif. Sá þurs var þangat boðinn, er Kolbjǫrn hét, hann bygði þann helli, er stendr í Breiðdalsbotnum, en þat er í framanverðum Hrútafjarðardal þar sem grynnir dalinn vestr undir Sléttafelli. Kolbirni fylgdu þeir Gapi ok Gljúfra-Geirr, er heima áttu á Háfa-Gnúpi í Gnúpsdal. Glámr ok Ámr ór Miðfjarðarnesbjǫrgum, þar var ok Guðlaugr ór Guðlaugshǫfða.

Svá var sætum skipat í Hundahelli, at innar um þvert á miðjan bekk sat Guðrún knappekkja; á aðra hǫnd henni sat Jóra ór Jórukleif Egilsdóttir, en á aðra hǫnd henni sat Helga Bárðardóttir, en eigi vóru þá fleiri; en Hít gekk um beina. Í ǫndǫgi sat Bárðr Snæfellsáss en utar frá Guðlaugr ór Guðlaugshǫfða, en innar frá Gestr Bárðarson; þá Kálfr ok Þorkell skinnvefja. Gegnt Bárði sat Surtr af Fitjum, en innar frá honum sat Kolbjǫrn ór Breiðdal; þá Glámr ok Ámr en utar í frá Geirr ok Gapi.

Vóru þá borð upp tekin ok matr á borinn heldr stórkostligr. Drykkja var þar mjǫk óstjórnlig, svá allir urðu þar gintir.

En er máltíð var úti, spurðu þursar ok Hít, hvat Bárðr vildi til gamans hafa, kváðu hann þar skyldu hýbýlum ráða. Bárðr bað þá fara til skinnleiks. Stóðu þeir þá upp Bárðr ok Surtr, Kolbjǫrn, Guðlaugr ok Gljúfra-Geirr ok hǫfðu hornaskinnleik; var þá ekki svá lítit um þá; þó var þat auðsét, at Bárðr var sterkastr þó hann væri gamall. Bjarnfeld einn stóran hǫfðu þeir fyrir skinn, ok vǫfðu hann saman ok kǫstuðu honum á milli sín fjórir, en einn var úti, ok skyldi sá ná. Ekki var gott at vera fyrir hrunningum þeirra. Flestir stóðu upp í bekkjum nema Gestr, hann sat kyrr í rúmi sínu.

En þá Kolbjǫrn var úti, ætlaði hann at ná skinni fyrir Bárði, ok hljóp at heldr snarliga; en er Gestr sá þat, skaut hann fœtinum fyrir Kolbjǫrn, svá þursinn hraut þegar út á bergit svá hart at brotnaði í honum nefit; fell þá blóð um hann allan; varð þá upphlaup ok hruðningar heldr sterkligar; vildi Kolbjǫrn hefna sín á Gesti.

Bárðr segir, at þat skal øngum duga, at gera nokkut ómak í herbergjum Hítar vinkonu sinnar, þar sem hon hefir boðit oss með kærleikum. Varð nú svá at vera sem Bárðr vildi, en þó undi Kolbjǫrn illa við, er hann gat eigi hefnt sín; fór nú hverr til síns heimkynnis; sýndisk þat enn sem optarr, at allir þursar vóru við Bárð hræddir.

At skilnaði, er Gestr fór í brottu, gaf Hít honum hund, er Snati hét, hann var grár at lit. En mesta fylgð var í rakkanum sakir afls ok speki. Hon segir, at hann væri betri til vígs en fjórir karlar. Síðan fór Bárðr heim, ok hǫfðusk þeir Gestr þá heima við um tíma.

Gustr hét sauðamaðr Þorbjarnar bónda í Tungu, hann geymdi fjár vetr ok sumar; hann sýndi bónda hina mestu dygð í ǫllum hlutum. Gustr var frœkinn ok fóthvatr en ekki sterkr.

Tíu vetrum síðarr en Gestr fór úr Tungu bar þat til tíðinda at allt sauðfé hvarf í brott, þat Þorbjǫrn bóndi átti í geymslu Gusts sauðamanns, ok leitaði þrjá daga í samt, svá hann fann øngan sauð, ok kom svá heim at kveldi, ok sagðisk mundu uppgefa leitina fjárins, "þvíat ek hefi þessa daga leitat í allar ættir, ok þær leitir, er mér þykkir nokkur líkindi vera, at fénaðr megi verit hafa." Bóndi gaf honum stór ávít, ok kvað féit nærri liggja mundu. Gustr kvað þó eigi lengr leita mundu.

Um morguninn reið Þorbjǫrn til Reykja í Miðfjǫrð, at hitta Skeggja mág sinn. Skeggi tók allvel við honum, ok fréttir tíðinda.

Þorbjǫrn segisk eigi segja tíðindi, utan "horfit er mér sauðfé mitt allt í brott, ok hefir leitat verit þrjá daga í samt ok finsk eigi; em ek því hér kominn, at ek vilda þiggja af þér heil ráð hversu með skal fara, ok at þú segir mér hvat þér þykkir líkligast, at af sé orðit, því at engi líkindi eru á um hvarf fjár þessa."

"Sjá þykkjumsk ek," segir Skeggi, "hvat af fé þínu mun orðit; þat hafa trǫll tekit einhver, ok hafa huldu yfir; mun þat ekki ǫðrum vinnask en sonum þínum, at ná því aptr, þvíat til þeirra mun leikr gerr; má vera, at þeir þykkisk sín eiga í at hefna, ok hafi orðit halloka fyrir einhverjum þeirra náungi, þó hann geti eigi á þeim hefnt, ok er þat mitt ráð, at þeir brœðr leiti."

Reið Þorbjǫrn heim aptr við svá búit ok talar við sonu sína, at þeir leiti fjárins.

Þórðr segir: "Skeggi frændi minn mun þetta til hafa lagt, en þó þykki mér sem sá muni í trǫllahendr sendr, en þó má vera, at Skeggi frændi minn hafi nǫkkut í sét, at okkr aukisk framkvæmd við, ok skulu vit fara at vísu."

Ok einn morgin snemma bjǫggusk þeir til ferðar brœðr fram á heiðar, ok nærr miðjum degi hǫfðu þeir ekki til fundit, en vóru þó komnir langt fram. Þá mælti Þórðr: "nú skulu vit skilja, ok skaltú ganga upp undir Snæfell, ok kanna allar Hvamsártungur, ok ganga svá it efra aptr um fjǫllin ok svá til Svínaskarðs ok Haukadalsskarðs ok þaðan heim, en ek ætla at kanna Hrútafjarðardal allan fram í botn, ok ef ek kem eigi heim í kveld, þá heilsa fǫður mínum ok móður ok vinum ok frændum, því at þat er þá líkast, at mér verði eigi aptrkvómu auðit."

Síðan skildu þeir brœðr. Gekk Þorvaldr allan greindan veg ok kom heim um kveldit, ok hafði ekki fundit af fénu.

En frá Þórði er þat at segja, síðan þeir brœðr skildu, at hann gengr fram á dalinn, ok ætlar hann at kanna hann á enda. Ok er hann hefir gengit um hríð, gerir á svarta þoku svá mikla, at hann sá hvergi frá sér; ok er minst ván er varð hann varr við, at maðr var nærr honum í þokunni. Þórðr stefndi þangat, ok er hann nálgask, sér hann, at þetta var kona ein. Þórði sýndisk hon fríð ok vel á sik komin, ok ekki stœrri en at meðalagi. En er hann hugðisk mundu ná henni, hvarf hon honum svá skjótt, at hann gat eigi auga á fest hvat af henni varð í þokunni.

Eptir þat reikar Þórðr eptir dalnum, ok ekki lengi áðr hann heyrir í dimmunni dyn mikinn, ok vánum bráðara sér hann mann, ef svá skal kalla. Þessi maðr var mikill vexti ok mjǫk stórskorinn; bjúgr var hans hryggr ok boginn í knjám; ásjónu hafði hann ljóta ok leiðiliga, svá hann þóttisk ønga slíka sét hafa. Nef hans brotit í þrim stǫðum, ok vóru á því stórir knútar; sýndisk þat af því þríbogit sem horn á gǫmlum hrútum. Hann hafði stóra járnstǫng í hendi; ok er þeir mættusk, heilsaði þessi dólgr á Þórð með nafni. Þórðr tók kveðju hans, ok spurði í mót hvert nafn hans væri. Hann kveðsk Kolbjǫrn heita, ok ráða fyrir dal þessum. Þórðr spyrr hvárt hann hefði ekki orðit varr við fé fǫður síns.

Kolbjǫrn segir: "ekki er því at leyna, at ek veld fjárhvarfi fǫður þíns; er nú svá til borit, sem ek munda kjósa, at hann mundi at þér víkja um leitina, eða hefir þú nokkut fundit manna síðan þú fórt heiman annat en mik?"

Þórðr kallaðisk víst sét hafa eina konu en talat ekki við hana, "því at hon hvarf mér svá skjótt."

"Þat mun verit hafa," segir Kolbjǫrn, "Sólrún dóttir mín. Er þat nú boð mitt við þik, at þú kjós hvárt vilt heldr missa fjár fǫður þíns, ok fá aptr øngan sauð, þvíat mér líkar ekki allvel við frændr þína suma, eða hitt elligar, at vit semjum til, ok gipta ek þér Sólrúnu dóttur mína; mun þá ok laust féit fyrir þér."

Þórðr segir: "þat mun frændum mínum þykkja skjótkeypt minna vegna, en svá at einu leizk mér á konu þessa, at því mundi ekki mjǫk misráðit, þó hennar fengi rǫskr maðr."

"Þessa ráðhags skyldi ekki ǫllum kostr," segir Kolbjǫrn, "en ekki vilda ek fyrirmuna dóttur minni góðs gjaforðs."

Ferr þat fram, at Kolbjǫrn fastnar Þórði dóttur sína Sólrúnu með þeim skilmála, at á hálfsmánaðar fresti skal hann sœkja brullaupit heim til Kolbjarnar; sagði hann heimili sitt vera í helli þeim, er í Brattagili er. Bað hann hafa með sér svá marga menn sem hann vildi, fráteknum Miðfjarðar-Skeggja ok Eið syni hans, Þórði gelli ok Þorgilsi spaka ok Þorbirni øxnamegin, ok sízt Auðunni skǫkli ór Víðidal. "Ekki vil ek at þú bjóðir þursum né bergbúum, ok einna sízt Bárði Snæfellsás ok hans fylgjurum."

Þessu játar Þórðr ok skildu við svá búit; víkr Kolbjǫrn þá í veg með Þórði; sjá þeir þá hvar féit liggr í einum dyn allt í dalverpi einu; rekr Þórðr þat þá heim með sér í Tungu.

Allir menn fagna honum vel ok frétta hann tíðinda, en hann segir slík sem vóru ok orðit hǫfðu í hans ferð. Þorbirni bónda fansk mikit um þetta, ok sagði líkligt, at hann mundi heillaðr af trǫllum.

Þórðr kvað mega takask betr, "ok segir mér ekki illa hugr um þessa ráðabreytni."

"Hitt þykki mér ráð, frændi," segir Þorbjǫrn, "at þú sœkir ekki þetta brullaup ok segir øngum manni frá, ok látir sem ekki hafi í orðit."

Þórðr gaf sér þá fátt um; leið nú fram til ánefndrar stefnu.

Þórðr talar við Þorvald bróður sinn: "viltú, frændi, fara með mér, at sœkja brullaup mitt?"

Þorvaldr segir: "feigð ætla ek at þér sœkja, er þú vilt fara í flagðahendr, en þóat ek vissa þat fyrir, at ek kœma eigi aptr, þá vilda ek þat þó heldr, at fylgja þér, en at vera heima, ef þú skyldir þar deyja; skal ek at vísu fara, ef þú ert ráðinn í at hitta Kolbjǫrn."

Bjuggusk þeir til ferðar ok gengu fram í Hrútafjarðardal þar til þeir fundu helli stóran, gengu þeir inn, ok var þar bæði fúlt ok kalt. En er þeir hǫfðu setit um stund, kom maðr stórr inn í hellinn, ok rann með rakki furðuliga mikill; þeir spurðu hann at nafni. Hann kveðsk gestr þar vera. Þeir sǫgðu þat satt vera.

"Ertú Þórðr," segir hann, "kominn til at sœkja brullaup þitt?" Hann kvað þat satt vera. "Viltú þat," segir Gestr, "at ek sé boðsmaðr þinn ok sé ek í boði þínu ok rakki minn?"

"Svá lízk mér á þik," segir Þórðr, "at mér megi at þér fullting verða hvers sem við þarf, ok vil ek því játa."

"Standit upp þá," segir Gestr; "þú munt vilja sjá brúðarefni þitt, eða hversu sœmiliga þat er sett."

Gengu þeir innar eptir hellinum þar til er þeir kvómu í afhelli. Þar sá Þórðr Sólrúnu sitja á stóli, ok var hár hennar bundit við stólbrúðirnar; hendr hennar vóru bundnar, en matr svá nærri, at hon þefaði af, en hafði ekki af meira en hon mátti sem minst lifa við; var hon svá mǫgr ok máttdregin, sem henni væri kastat skinni (á) bein. Þó sá Þórðr, at konan var fǫgr. Þórðr leysti hana. Fullan ástarþokka lagði Þórðr til hennar, ok kysti hana kærliga.

Hon mælti: "kosti þér ok farit í brottu áðr en Kolbjǫrn kemr heim." Þeir spurðu hvar hann var, en hon segir hann farinn at bjóða flǫgðum til brullaupsins, "ætlar hann ekki annat en drepa ykkr brœðr báða, en halda mér hér í slíkum kvǫlum sem ek hefi áðr haft." Þórðr spurði hvárt hon væri dóttir Kolbjarnar. Hon sagðisk eigi hans dóttir vera, segir hann hafa numit sik í brott af Grœnlandi undan Sólarfjǫllum, frá Bárði fǫður mínum með fjǫlkyngi, ok ætlar mik sér til handa ok frillu, en nú hefi ek ekki viljat samþykkjask honum, ok því hefir hann jafnan illa haldit mik, en þó vest síðan hann játaði mik þér; fyrirman hann hverjum manni at eiga mik, hverjar glósur sem hann gerir þar á. Þórðr kveðsk lítit skyldu á leggja at ná henni í brott.

Síðan gengu þeir í brott frá henni, en hon var eptir; ok er þeir hǫfðu verit í hellinum um stund, heyrðu þeir dyki mikla ok skvoldr mikit. Kom þá Kolbjǫrn ok þrír tigir þursa með honum ok mǫrg flǫgð ǫnnur. Þórðr ok hans félagar gengu í mót Kolbirni ok hans félǫgum ok heilsuðu þeim. Kolbjǫrn var heldr ófrýnligr ok í illu skapi, ok leit ekki vinaraugum til Gests.

Síðan vóru borð sett ok sæti skipuð; sátu þeir á annan bekk, Gestr, Þórðr ok Þorvaldr. Hundrinn Snati lá fyrir fótum þeirra. Annarsvegar á miðjan bekk sat Gljúfra-Geirr, hann var mestr vin Kolbjarnar, ok honum líkastr um þat illt var; Þar innar frá sat Ámr ok Gapi, þá Glámr ok síðan hvárr at ǫðrum, svá at skipaðr var hellirinn þeim megin sem þeir vóru. Ekki kom brúðrin í sæti. Kolbjǫrn gekk um beina; var nú matr borinn fyrir þá Gljúfra-Geir ok hans bekkjunauta, var þat bæði hrossakjǫt ok manna. Tóku þá til matar ok rifu sem ernir ok etjutíkr hold af beinum. Matr var borinn fyrir þá Þórð ok hans félaga sá hverjum manni var vel ætr; drykkr var þar áfengr ok lítt sparðr.

Kolbjǫrn átti móður er Skrukka hét, hon var hit mesta trǫll, ok þá þó afgǫmul; vildi Kolbjǫrn ekki at hon væri í þys þeirra ok ónáðum, var hon í afhelli einum; var þat þó fátt, at henni kœmi á óvart sakir fjǫlkyngi sinnar.

Nú tóku menn Kolbjarnar at drekka með lítilli stillingu, ok urðu þeir skjótt allir svingalnir ok vóru ekki lǫgtalaðir, en hellirinn hljóðaði mjǫk undir. Kolbjǫrn gekk at Þórði ok mælti: "hvat viltú til gamans eða skemtanar láta hafa, mágsefni, því at þú skalt hér mestu ráða um hýbýla háttu?"

Gestr segir, því hann varð skjótari til andsvara: "hafi þat þínir menn helzt til gamans sem þeim er skapfeldast, hafit þá hvárt þér vilit knútukast eða glímur."

Síðan tók Glámr eina stóra knútu ok sendir af hendi heldr sterkliga ok stefndi á Þórð miðjan. Þetta sér Gestr ok mælti: "láttú mik sjá við þessum leik, því at ek mun honum vanari en þit," ok svá gerði hann, ok tók á lopti knútuna, ok sendi síðan aptr, leitaði hon sér staðar svá hon kom í augat Glámi svá snart, at þat gekk út á kinnarbeinit; varð Glámr illa við þetta ok grenjaði upp sem varghundr. Þenna áverka sér Ámr fóstbróðir hans, ok tekr þegar knútuna ok lætr fjúka at Þorvaldi. Þetta sér Þórðr ok tekr í móti, ok sendir aptr; knútan kemr á kinnbein Áms svá kjálkinn brotnaði í stykki; varð nú óhljóð mikit í hellinum. Skrámr úr þambardal greip þá upp furðuliga stóran langlegg ok snaraði af hendi heldr sterkliga ok stefndi á Gest því at hann sat honum jafngegnt. Gestr tók í mót ok lét eigi langt at bíða áðr hann sendir aptr með øngri vægð; kemr leggrinn á lærit ok hǫndina á Skrám með svá miklu afli, at hvárttveggja brotnaði. Þursarnir gera nú miklu meira óhljóð en frá megi segja, því at svá má at kveða, at þeirra hljóð væri líkari nágǫll en nǫkkurs kykvendis látum.

Kolbjǫrn mælti þá: "gefit upp þenna leik, því at af Gesti munu vér allir illt hljóta; var þat ok þvert í móti mínum vilja, at hann var hingat boðinn."

"Svá búit muntú þat hafa," segir Gestr.

Síðan tóku þeir at drekka í annan tíma allt þar til er allir duttu niðr með svefni hverr í sínu rúmi, nema Gljúfra-Geirr ok Gapi. Kolbjǫrn segir at þar skal hverr liggja sem kominn er, utan þit Geirr skulut fara í svefnhelli minn, ok svá gerðu þeir. Gestr segir, at þeir félagar skulu fá sér sæng í ǫðrum stað; lǫgðusk þeir niðr; ok er þeir vóru sofnaðir stendr Gestr upp, ok tekr sverð sitt ok gengr aptr í hellinn ok høggr hǫfuð af hverjum sem einum bergbúa þeim sem inni var. Ok er hann hafði lokit þessu starfi, gengr hann fram, ok leitar ef hann yrði varr við hvar þeir Kolbjǫrn lægi; finnr hann þá hurð eina í hellisberginu; hon var svá sterkliga læst, at Gestr þóttisk vita, at þeir mundi vakna við, ef hann ætti þar nokkut við.

Síðan gengr hann í hellinn til Sólrúnar; hann biðr hana upp standa ok fara með sér. Hon gerir svá, ok kveðsk þó hyggja, at þat mundi bæði hennar bani ok allra þeirra. Þau koma þar sem þeir brœðr vóru. Gestr biðr þá upp standa sem hvatligast ok verða í brottu úr helli þessum áðr en Kolbjǫrn vaknar, ef svá má verða; "er Sólrún hér komin." Síðan standa þeir brœðr upp, ok fara ofan eptir dalnum veg sinn.