Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 6

Nú er þar til at taka, at Ófeigr karl gengr upp á vǫllona ok til dómanna. Kømr at Norðlendinga dómi ok spyrr, hvat þar fari framm mǫ́lum manna.Kømr at Norþlendinga dóme ok spyrr, huat þar fare framm mǫ́lom manna. Honum er sagt, at sum vǫ́ru dœmð, en sum búin til reifingar.Honom er sagt, at sum vǫ́ro dœmþ, en sum búen til reifingar. "Hvat líðr um mál Odz, sonar míns? eða er því lokit nú?""Huat líþr um mál Odz, sonar míns? eþa er þuí loket nu?"

"Lokit, sem mon!" sǫgðu þeir."Loket, sem mon!" sǫgþo þeir.

Ófeigr mælti: "er hann sekr orðinn, Óspakr?"Ófeigr mælte: "er hann sekr orþenn, Óspakr?"

"Nei," segja þeir, "eigi er þat.""Nei," segia þeir, "eige er þat."

"Hvat veldr því?" sagði Ófeigr."Huat veldr þuí?" sagþe Ófeigr. "Vǫrn fanzk í málinu," sǫgðu þeir, "ok var rangt til búit.""Vǫrn fanzk í máleno," sǫgþo þeir, "ok var rangt til búet."

"Já!" sagði hann Ófeigr, "monuð þér lofa mér, at ganga í dóminn?""Iá!" sagþe hann Ófeigr, "monoþ þér lofa mér, at ganga í dómenn?"

Þeir játa því.Þeir iáta þuí. Hann gengr í dómhringinn ok sezk niðr.Hann gengr í dómhringenn ok sezk niþr.

Ófeigr mælti: "hvárt er dœmt mál Odz, sonar míns?"Ófeigr mælte: "huárt er dœmt mál Odz, sonar míns?"

"Dœmt er þat, sem mon," segja þeir."Dœmt er þat, sem mon," segia þeir. "Hví gegnir þat?" segir Ófeigr, "er vilt upp borit um sǫkina á hendr Óspaki? drap hann eigi Vála saklausan? nam þat við, at eigi væri málit brýnt?""Huí gegner þat?" seger Ófeigr, "er vilt upp boret um sǫkena á hendr Óspake? drap hann eige Vala saklausan? nam þat viþ, at eige være málet brýnt?"

Þeir segja: "vǫrn fanzk í málinu, ok fell niðr."Þeir segia: "vǫrn fanzk í máleno, ok fell niþr."

"Hvernig er vǫrn sú?" sagði Ófeigr."Huerneg er vǫrn sú?" sagþe Ófeigr.

Þá var honum sagt.Þá var honom sagt. "Svá víst!" segir hann, "sýnisk yðr þat með nøkkorum réttendum at gefa gaum at slíku, er einskis er vert, en dœma eigi enn versta mann sekjan, þjóf ok manndrápsmann?"Suá víst!" seger hann, "sýnesk yþr þat meþ nøkkorom réttendom at gefa gaum at slíko, er einskes er vert, en dœma eige enn versta mann sekian, þióf ok manndrápsmann? Er þat eigi ábyrgðar hlutr mikill at dœma þann syknan, er dráps er verðr, ok dœma svá í móti réttendum?"Er þat eige ábyrgþar hlutr mikell at dœma þann syknan, er dráps er verþr, ok dœma suá í móte réttendom?"

Þeir sǫgðu, at þeim þótti þat eigi réttligt; en þó sǫgðu þeir þat fyrir sik lagt.Þeir sǫgþo, at þeim þœtte þat eige réttlegt; en þó sǫgþo þeir þat fyrer sik lagt. "Svá má vera," sagði Ófeigr."Suá má vera," sagþe Ofeigr.

"Unnuð þér eiðinn?" segir Ófeigr."Unnoþ þér eiþenn?" seger Ófeigr. "At vísu!" sǫgðu þeir."At víso!" sǫgþo þeir. "Svá mon verit hafa," sagði hann, "eða hversu kóðuð þér at orði?"Suá mon veret hafa," sagþe hann, "eþa huerso kóþoþ þér at orþe? Eigi svána, at þér skyldið þat dœma, at þér vissið sannast ok réttast ok helzt at lǫgum?Eige suána, at þér skyldeþ þat dœma, at þér visseþ sannast ok réttast ok helzt at lǫgom? Svá munduð þér mæla."Suá mundoþ þér mæla."

Þeir kóðu svá vera.Þeir kóþo suá vera.

Þá mælti Ófeigr: "en hvat er sannara eða réttara en dœma enn versta mann sekjan ok dræpan ok firðan allri bjǫrg, þann er sannreyndr er at stulð ok at því, at hann drap saklausan mann, Vála?Þá mælte Ófeigr: "en huat er sannara eþa réttara en dœma enn versta mann sekian ok dræpan ok firþan allre biǫrg, þann er sannreyndr er at stulþ ok at þuí, at hann drap saklausan mann, Vala? En þat et þriðja, er at fellr eiðrinn, má kalla nøkkut sveigt.En þat et þriþia, er at fellr eiþrenn, má kalla nøkkot sueigt. Hyggið nú at fyrir yðr, hvárt meira er vert: þessi tvau orðin, er sæta sannendum ok réttendum, eða hitt eitt, er víkr til laganna.Hyggeþ nú at fyrer yþr, huárt meira er vert: þesse tuau orþen, er sæta sannendom ok réttendom, eþa hitt eitt, er víkr til laganna. Svá mon yðr sýnask, sem er; þvíat þér monuð sjá kunna, at þat er meiri ábyrgð at dœma þann frjálsan, er makligr er dauðans, en hafa áðr svarit eiða, at þér skyldið svá dœma, sem þér vissið réttast.Suá mon yþr sýnask, sem er; þuíat þér monoþ siá kunna, at þat er meire ábyrgþ at dœma þann friálsan, er maklegr er dauþans, en hafa áþr suaret eiþa, at þér skyldeþ suá dœma, sem þér visseþ réttast. Nú meguð þér svá á líta, at þetta mon yðr þungt falla ok undan þessi ábyrgð varla komask."Nú megoþ þér suá á líta, at þetta mon yþr þungt falla ok undan þesse ábyrgþ varla komask."

Ófeigr lætr stundum síga sjóðinn niðr undan kǫponni, en stundum kippir hann upp.Ófeigr lætr stundom síga sióþenn niþr undan kǫponne, en stundom kipper hann upp. Þat finnr hann, at þeir renna augum til sjózins.Þat finnr hann, at þeir renna augom til siózens.

Hann mælti þá til þeirra: "þat væri ráðlegra, at dœma rétt ok satt, sem þér hafið svarit, ok hafa þar í mót þǫkk ok aufúsu hyggenna manna ok réttsýnna."Hann mælte þá til þeirra: "þat være ráþlegra, at dœma rétt ok satt, sem þér hafeþ suaret, ok hafa þar í mót þǫkk ok aufúso hyggenna manna ok réttsýnna."

Hann tók síðan sjóðinn ok steypti ór silfrenu ok talði fyrir þeim.Hann tók síþan sióþenn ok steypte ór silfreno ok talþe fyrer þeim. "Nú vil ek lýsa vinǫttu bragð við yðr," sagði hann, "ok sé ek þó meirr fyrir yðr í þessu en fyrir mér; ok gøri ek því svá, at þér eruð sumir vinir mínir, en sumir frændr, ok þó þeir einir, at nauðsyn heldr til, at hverr gæti sjalfs síns."Nú vil ek lýsa vinǫtto bragþ viþ yþr," sagþe hann, "ok sé ek þó meirr fyrer yþr í þesso en fyrer mér; ok gøre ek þuí suá, at þér eroþ sumer viner míner, en sumer frændr, ok þó þeir einer, at nauþsyn heldr til, at huerr gæte sialfs síns. Vil ek gefa hverjum manni eyri silfrs, er í dómi sitr, en þeim halfa mǫrk, er reifir málit.Vil ek gefa hueriom manne eyre silfrs, er í dóme sitr, en þeim halfa mǫrk, er reifer málet. Ok hafið þér þá bæði féit ok firða yðr ábyrgð, en spillið eigi sørum yðrum, er þó liggr mest við."Ok hafeþ þér þá bæþe féet ok firþa yþr ábyrgþ, en spilleþ eige sørom yþrom, er þó liggr mest viþ."

Þeir hugsa málit, ok lízk sannligt vera við umtǫlur hans, en þykkir áðr komit í ilt efni um eiðabrigðin; ok kjósa þeir þann kost af, er Ófeigr bauð þeim.Þeir hugsa málet, ok lízk sannlegt vera viþ umtǫlor hans, en þykker áþr komet í ilt efne um eiþabrigþen; ok kiósa þeir þann kost af, er Ófeigr bauþ þeim. Er þá þegar sent eptir Oddi; ok kømr hann þar; en hǫfðingjarnir eru þá heim gengnir til búða.Er þá þegar sent epter Odde; ok kømr hann þar; en hǫfþingiarner ero þá heim gengner til búþa. Nú er þegar framm haft málit, ok er Óspakr sekr gǫrr ok síðan nefndir váttar, at dómsorði væri á lokit.Nú er þegar framm haft málet, ok er Óspakr sekr gǫrr ok síþan nefnder váttar, at dómsorþe være á loket. Nú fara menn heim til búða sinna við svá búit.Nú fara menn heim til búþa sinna viþ suá búet.

Engi frétt fór af þessu um nóttina.Enge frétt fór af þesso um nóttena.

En at lǫgbergi um morgininn stendr Oddr upp ok talar hátt: "hér varð maðr sekr í nótt, er Óspakr heitir, í Norðlendinga dómi, um víg Vála.En at lǫgberge um morgenenn stendr Oddr upp ok talar hátt: "hér varþ maþr sekr í nótt, er Óspakr heiter, í Norþlendinga dóme, um víg Vala. En þat er at segja til sekðarmarka hans, at hann er mikill vexti ok karlmannligr; hann hefir brúnt hár ok stór bein í andliti, svartar brýnn, miklar hendr, digra leggi, ok allr hans vǫxtr er afburðar mikill, ok er maðr enn glœpamannlegsti."En þat er at segia til sekþarmarka hans, at hann er mikell vexte ok karlmannlegr; hann hefer brúnt hár ok stór bein í andlite, suartar brýnn, miklar hendr, digra legge, ok allr hans vǫxtr er afburþar mikell, ok er maþr enn glœpamannlegste."

Nú bregðr mǫnnum í brún mjǫk.Nú bregþr mǫnnom í brún miǫk. Margir hǫfðu áðr enga frétt af haft.Marger hǫfþo áþr enga frétt af haft. Þykkir mǫnnum Oddr fast fylgt hafa ok giptosamlega til hafa tekizk, svá sem komit var málinu.Þykker mǫnnom Oddr fast fylgt hafa ok giptosamlega til hafa tekezk, suá sem komet var máleno.

Chapter 7

Frá því er sagt, at þeir, Styrmir ok Þórarinn, talask við.Frá þuí er sagt, at þeir, Styrmer ok Þórarenn, talask viþ.

Styrmir mælti: "mikla sneypu ok svívirðing hǫfum vit af þessu máli fengit!"Styrmer mælte: "mikla sneypo ok suívirþing hǫfom vit af þesso mále fenget!"

Þórarinn segir þat eptir líkendum: "ok mono hér vitrir menn hafa um vélt."Þórarenn seger þat epter líkendom: "ok mono hér vitrer menn hafa um vélt."

"Já," sagði Styrmir, "sér þú nøkkut nú til leiðréttu?""Iá," sagþe Styrmer, "sér þú nøkkot nú til leiþrétto?"

"Eigi veit ek, at þat megi brátt verða," segir Þórarinn."Eige veit ek, at þat mege brátt verþa," seger Þórarenn. "Hvat helzt?" segir Styrmir."Huat helzt?" seger Styrmer.

Þórarinn svarar: "væri sǫkin við þá, er fé var borit í dóm, ok sú mon bíta!"Þórarenn suarar: "være sǫken viþ þá, er fé var boret í dóm, ok sú mon bíta!"

"Þat er," segir Styrmir."Þat er," seger Styrmer.

Ganga þeir þá í braut ok heim til búða.Ganga þeir þá í braut ok heim til búþa.

Þeir heimta nú saman vini sína ok tengðamenn á eina málstefnu.Þeir heimta nú saman vine sína ok tengþamenn á eina málstefno. Þar var einn Hermundr Illuga son, annarr Gellir Þorkels son, þriði Egill Skúla son, fjórði Járnskeggi Einars son, fimti Skeggbroddi Bjarna son, sétti Þorgeirr Halldóru son, ok þeir Styrmir ok Þórarinn.Þar var einn Hermundr Illuga son, annarr Geller Þorkels son, þriþe Egell Skúla son, fiórþe Iárnskegge Einars son, fimte Skeggbrodde Biarna son, sétte Þorgeirr Halldóro son, ok þeir Styrmer ok Þórarenn. Þessir átta menn ganga nú á tal.Þesser átta menn ganga nú á tal. Segja þeir Styrmir ok Þórarinn málavǫxtu, ok hvar þá var komit, ok hversu mikill slœgr til var fjárins Odz, ok þat at allir mono þeir fullsælir af verða.Segia þeir Styrmer ok Þórarenn málavǫxto, ok huar þá var komet, ok huerso mikell slógr til var fiárens Odz, ok þat at aller mono þeir fullsæler af verþa.

Þeir ráða nú til fasta með sér at veitask allir at málinu, svá at annathvárt skyli fyrir koma sekðir eða sjalfdómi.Þeir ráþa nú til fasta meþ sér at veitask aller at máleno, suá at annathuárt skyle fyrer koma sekþer eþa sialfdóme. Ganga nú síðan í bǫnd ok eiða ok hyggja nú, at þessu megi ekki bregða ok engi muni traust á bera eða kunnǫttu í móti at rísa.Ganga nú síþan í bǫnd ok eiþa ok hyggia nú, at þesso mege ekke bregþa ok enge mune traust á bera eþa kunnǫtto í móte at rísa. Skilja at svá mæltu, ok ríða menn heim af þingi, ok ferr þetta fyrst af hljóði.Skilia at suá mælto, ok ríþa menn heim af þinge, ok ferr þetta fyrst af hlióþe.

Oddr unir nú vel við sína þingreið, ok er nú fleira í frændsemi með þeim feðgum, en verit hafði.Oddr uner nú vel viþ sína þingreiþ, ok er nú fleira í frændseme meþ þeim feþgom, en veret hafþe. Sitr nú um kyrt þau misseri.Sitr nú um kyrt þau missere. Ok um várit hittask þeir feðgar við laug, ok spyrr Ófeigr tíðenda.Ok um váret hittask þeir feþgar viþ laug, ok spyrr Ófeigr tíþenda. Oddr lézk engi frétta ok spyrr á móti.Oddr lézk enge frétta ok spyrr á móte. Ófeigr segir, at þeir Styrmir ok Þórarinn hafa safnat liði ok ætla at fara á Mel stefnufǫr.Ófeigr seger, at þeir Styrmer ok Þórarenn hafa safnat liþe ok ætla at fara á Mel stefnofǫr. Oddr fréttir, hver sǫk til þess sé.Oddr frétter, huer sǫk til þess sé. Ófeigr segir honum alla ætlun þeirra.Ófeigr seger honom alla ætlon þeirra.

Oddr svarar: "ekki lízk mér þetta þungt."Oddr suarar: "ekke lízk mér þetta þungt."

Ófeigr segir: "þat má vera, at yðr verði þat ekki um afl."Ófeigr seger: "þat má vera, at yþr verþe þat ekke um afl."

Líða nú stundir at stefnudǫgum, ok koma þeir Styrmir ok Þórarinn á Mel með fjǫlmenni.Líþa nú stunder at stefnodǫgom, ok koma þeir Styrmer ok Þórarenn á Mel meþ fiǫlmenne. Oddr hafði ok mart manna fyrir.Oddr hafþe ok mart manna fyrer. Þeir hǫfðu framm mǫl sín ok stefna Oddi til alþingis, fyrir þat er hann hafði látit bera fé í dóm at ólǫgum.Þeir hǫfþo framm mǫl sín ok stefna Odde til alþinges, fyrer þat er hann hafþe látet bera fé í dóm at ólǫgom.

Verðr þar ekki fleira til tíðenda, ok ríða þeir í braut með flokk sinn.Verþr þar ekke fleira til tíþenda, ok ríþa þeir í braut meþ flokk sinn.

Svá berr enn til, at þeir feðgar hittask ok talask við.Suá berr enn til, at þeir feþgar hittask ok talask viþ. Spyrr Ófeigr, hvárt honum þykki enn einskis um vert.Spyrr Ófeigr, huárt honom þykke enn einskes um vert.

Oddr svarar: "eigi lízk mér þetta mál þungligt."Oddr suarar: "eige lízk mér þetta mál þunglegt."

"Eigi sýnisk mér svá," segir Ófeigr, "eða hversu gǫrla veiztu, í hvert efni komit er?""Eige sýnesk mér suá," seger Ófeigr, "eþa huerso gǫrla veiztu, í huert efne komet er?"

Oddr lézk vita, þat er þá var framm komit.Oddr lézk vita, þat er þá var framm komet.

Ófeigr svarar: "meira slóða mon draga, at því er ek hygg; þvíat sex hǫfðingjar aðrir, þeir at mestir eru, hafa gengit í málit með þeim."Ófeigr suarar: "meira slóþa mon draga, at þuí er ek hygg; þuíat sex hǫfþingiar aþrer, þeir at mester ero, hafa genget í málet meþ þeim."

Oddr svarar: "mikils þykkir þeim við þurfa."Oddr suarar: "mikels þykker þeim viþ þurfa."

Ófeigr mælti: "hvert mon þitt ráð nú vera?"Ófeigr mælte: "huert mon þitt ráþ nú vera?"

Oddr svarar: "hvat nema ríða til þings ok biðja sér liz?"Oddr suarar: "huat nema ríþa til þings ok biþia sér liz?"

Ófeigr svarar: "þat sýnisk mér óvænt at svá fǫllnu máli, ok mon eigi gott at eiga sína sœmð undir liði flestra."Ófeigr suarar: "þat sýnesk mér óvænt at suá fǫllno mále, ok mon eige gott at eiga sína sømþ under liþe flestra."

"Hvat er þá til ráz?" segir Oddr."Huat er þá til ráz?" seger Oddr.

Ófeigr mælti: "þat er mitt ráð, at þú búir skip þitt um þing, ok vér búinn með alt lausagóz þitt, áðr menn ríða af þingi.Ófeigr mælte: "þat er mitt ráþ, at þú búer skip þitt um þing, ok ver búenn meþ alt lausagóz þitt, áþr menn ríþa af þinge. Eða hvárt þykki þér betr komit þat fé, er þeir taka upp fyrir þér, eða hitt er ek hefi?"Eþa huárt þykke þér betr komet þat fé, er þeir taka upp fyrer þér, eþa hitt er ek hefe?"

"Þat þykki mér illskáinn, at þú hafir.""Þat þykke mér illskáenn, at þú hafer."

Ok nú fær Oddr fǫður sínum einn digran fésjóð, fullan af silfri; ok skiljask at því.Ok nú fær Oddr fǫþor sínom einn digran fésióþ, fullan af silfre; ok skiliask at þuí.

Oddr býr nú skip sitt ok ræðr menn til.Oddr býr nú skip sitt ok ræþr menn til. Líðr nú framm at þinginu.Líþr nú framm at þingeno. Ok ferr þessi ráðagørð af hljóði, svá at fáir verða vísir.Ok ferr þesse ráþagørþ af hlióþe, suá at fáer verþa víser.

Chapter 8

Nú ríða þeir hǫfðingjarnir til þings ok fjǫlmenna mjǫk.Nú ríþa þeir hǫfþingiarner til þings ok fiǫlmenna miǫk. Ófeigr karl var í flokki Stýrmis.Ófeigr karl var í flokke Stýrmes. Þeir bandamenn mæltu mót með sér á Bláskógaheiði: Egill ok Styrmir ok Hermundr ok Þórarinn; ríða nú allir saman suðr til vallarins.Þeir bandamenn mælto mót meþ sér á Bláskógaheiþe: Egell ok Styrmer ok Hermundr ok Þórarenn; ríþa nú aller saman suþr til vallarens. Þeir ríða austan, Skeggbroddi ok Þorgeirr Halldóru son ór Laugardal, en Járnskeggi norðan; ok hittask hjá Reyðarmúla.Þeir ríþa austan, Skeggbrodde ok Þorgeirr Halldóro son ór Laugardal, en Iárnskegge norþan; ok hittask hiá Reyþarmúla. Ríða nú allir flokkarnir ofan á vǫllona ok svá á þing.Ríþa nú aller flokkarner ofan á vǫllona ok suá á þing.

Þar er nú flest um talat, sem mǫ́l Odz eru.Þar er nú flest um talat, sem mǫ́l Odz ero. Þykkir þat ǫllum mǫnnum víst vera, at hér muni engi fyrir svara; ætla þat, at fáir þóri, enda gøri engum, slíkir hǫfðingjar sem til móz eru.Þykker þat ǫllom mǫnnom víst vera, at hér mune enge fyrer suara; ætla þat, at fáer þore, enda gøre engom, slíker hǫfþingiar sem til móz ero. Þykkir þeim ok allvænt um sitt mál, ok brasta allmikit.Þykker þeim ok allvænt um sitt mál, ok brasta allmiket. Engi er, sá er í móti þeim kasti einu orði.Enge er, sá er í móte þeim kaste eino orþe. Oddr hefir engum manni um sitt mál boðit; býr hann skip sitt í Hrútafirði, þegar menn vǫru til þings farnir.Oddr hefer engom manne um sitt mál boþet; býr hann skip sitt í Hrútafirþe, þegar menn vǫro til þings farner.

Þat var einn dag, er Ófeigr karl gekk frá búð sinni, ok var áhyggjomikit: sér enga liðveizlominn sína, en þótti við þungt at etja; sér varla sitt fœri einum við slíka hǫfðingja, en í máli vǫru engar verndir.Þat var einn dag, er Ófeigr karl gekk frá búþ sinne, ok var áhyggiomiket: sér enga liþveizlomenn sína, en þótte viþ þungt at etia; sér varla sitt fœre einom viþ slíka hǫfþingia, en í mále vǫro engar vernder. Ferr hǫkelbjúgr; hvarflar í milli búðanna ok reikar á fótum.Ferr hǫkelbiúgr; huarflar í mille búþanna ok reikar á fótom.

Ferr þannig lengi; kømr um síðir til búðar Egils Skúla sonar.Ferr þanneg lenge; kømr um síþer til búþar Egels Skúla sonar. Þar vǫru þá menn komnir til tals við Egil.Þar vǫro þá menn komner til tals viþ Egel. Ófeigr veik hjá búðar durunum ok beið þar, til þess er mennirnir gengu í braut.Ófeigr veik hiá búþar duronom ok beiþ þar, til þess er mennerner gengo í braut. Egill fylgði þeim út.Egell fylgþe þeim út. En er hann ætlar inn at ganga, þá snýr Ófeigr fyrir hann ok kvaddi Egil.En er hann ætlar inn at ganga, þá snýr Ófeigr fyrer hann ok kuadde Egel. Hann leit við honum ok spurði, hverr hann væri.Hann leit viþ honom ok spurþe, huerr hann være. "Ófeigr heiti ek," sagði hann."Ófeigr heite ek," sagþe hann.

Egill mælti: "ertu faðir Odz?"Egell mælte: "ertu faþer Odz?" Hann kvað svá vera.Hann kuaþ suá vera.

"Þá montu vilja tala um mál hans."Þá montu vilia tala um mál hans.

En þat þarf ekki við mik at tala: miklu er því meirr fyrir komit, en ek mega þar neitt til leggja.En þat þarf ekke viþ mik at tala: miklo er þuí meirr fyrer komet, en ek mega þar neitt til leggia. Eru ok aðrir meirr fyrir því máli en ek: Styrmir ok Þórarinn; láta þeir mest til sín taka, þó at vér fylgim þeim at."Ero ok aþrer meirr fyrer þuí mále en ek: Styrmer ok Þórarenn; láta þeir mest til sín taka, þó at vér fylgem þeim at." Ófeigr svarar, ok varð staka á munni:Ófeigr suarar, ok varþ staka á munne:

"Fyrr var sœmra
til sonar hugsa:
gekk ek aldregi
Odz at sinni;
sá hann lítit
til laga, gassi,
þótt fjár hafi
fullar gnóttir."
"Fyrr var sœmra
til sonar hugsa:
gekk ek aldrege
Odz at sinne;
sá hann lítet
til laga, gasse,
þótt fiár hafe
fullar gnótter."

Ok enn kvað hann:Ok enn kuaþ hann:

"Þat er nú gǫmlum
gleði heimdraga,
at spjalla helzt
við spaka drengi.
Montu eigi mér
máls of synja,
þvíat virðar þik
vitran kalla.
"Þat er nú gǫmlom
gleþe heimdraga,
at spialla helzt
viþ spaka drenge.
Montu eige mér
máls of synia,
þuíat virþar þik
vitran kalla.

Mon ek fá mér annat til skemtanar en tala um mál Odz: hefir þat verit ríflegra en nú.Mon ek fá mér annat til skemtanar en tala um mál Odz: hefer þat veret ríflegra en nú. Montu eigi vilja synja mér máls.Montu eige vilia synia mér máls. Er þat nú helzt gaman karls at tala við þess háttar menn ok dvelja svá af stundir."Er þat nú helzt gaman karls at tala viþ þess háttar menn ok duelia suá af stunder."

Egill svarar: "eigi skal varna þér máls."Egell suarar: "eige skal varna þér máls."

Ganga þeir nú tveir saman ok setjask niðr.Ganga þeir nú tueir saman ok setiask niþr.

Þá tekr Ófeigr til orða: "ertu búmaðr, Egill?"Þá tekr Ófeigr til orþa: "ertu búmaþr, Egell?"

Hann kvað svá vera.Hann kuaþ suá vera. "Býr þú þar at Borg?"

"Þat er satt," segir Egill."Þat er satt," seger Egell.

Ófeigr mælti: "vel er mér frá þér sagt ok skapfeldlega: er mér sagt, at þú sparir við engan mann mat ok sér rausnarmaðr ok okkr sé ekki ólíkt farit: hvárrtveggja maðrinn ættstórr ok góðr af sínu, en óhœgr fjárhagrinn.Ófeigr mælte: "vel er mér frá þér sagt ok skapfeldlega: er mér sagt, at þú sparer viþ engan mann mat ok sér rausnarmaþr ok okkr sé ekke ólíkt faret: huárrtueggia maþrenn ættstórr ok góþr af síno, en óhœgr fiárhagrenn. Ok þat er mér sagt, at þér þykki gott vinum þínum at veita."Ok þat er mér sagt, at þér þykke gott vinom þínom at veita."

Egill svarar: "vel þótti mér, at mér væri svá farit at frétt sem þér; þvíat ek veit, at þú ert ættstórr ok vitr."Egell suarar: "vel þœtte mér, at mér være suá faret at frétt sem þér; þuíat ek veit, at þú ert ættstórr ok vitr."

Ófeigr mælti: "þat er þó ólíkt! þvíat þú ert hǫfðingi mikill ok óttask ekki, hvat sem fyrir er, ok lætr aldri þinn hlut, við hvern sem þú átt, en ek lítelmenni.Ófeigr mælte: "þat er þó ólíkt! þuíat þú ert hǫfþinge mikell ok óttask ekke, huat sem fyrer er, ok lætr aldre þinn hlut, viþ huern sem þú átt, en ek lítelmenne. En skaplyndi kømr saman helzt með okkr.En skaplynde kømr saman helzt meþ okkr. Ok er þat harmr mikill, er slíka menn skal nøkkut fé skorta, er svá eru miklir borði!"Ok er þat harmr mikell, er slíka menn skal nøkkot fé skorta, er suá ero mikler borþe!"

Egill svarar: "þat kann vera, at þat skiptisk brátt, at hœgisk ráðit."Egell suarar: "þat kann vera, at þat skiptesk brátt, at hœgesk ráþet."

"Hversu kømr þat til?" kvað Ófeigr."Huerso kømr þat til?" kuaþ Ófeigr. "Þannig hyggsk mér," sagði Egill, "ef undir oss berr féit Odz, at þá muni fátt skorta; þvíat oss er þar mikit af sagt auð þeim.""Þanneg hyggsk mér," sagþe Egell, "ef under oss berr féet Odz, at þá mune fátt skorta; þuíat oss er þar miket af sagt auþ þeim."

Ófeigr svarar: "eigi mon þat aukit, þó at hann sé sagðr ríkastr maðr á Íslandi.Ófeigr suarar: "eige mon þat auket, þó at hann sé sagþr ríkastr maþr á Íslande. En þó mon þér forvitni á, hverr þinn hlutr verðr af fénu; þvíat þú ert þess mjǫk þurfi."En þó mon þér forvitne á, huerr þinn hlutr verþr af féno; þuíat þú ert þess miǫk þurfe."

"Þat er satt," kvað Egill, "ok ertu góðr karl ok vitr, ok montu vita gǫrla um fé Odz.""Þat er satt," kuaþ Egell, "ok ertu góþr karl ok vitr, ok montu vita gǫrla um fé Odz."

Hann svarar: "þess vænti ek, at þat sé eigi ǫðrum kunnegra en mér; ok kann ek þat segja þér, at engi segir svá mikit frá, at eigi sé þó meira.Hann suarar: "þess vænte ek, at þat sé eige ǫþrom kunnegra en mér; ok kann ek þat segia þér, at enge seger suá miket frá, at eige sé þó meira. En þó hefi ek hugsat um áðr fyrir mér, hvat þú mont af hljóta".En þó hefe ek hugsat um áþr fyrer mér, huat þú mont af hlióta". Ok varð honum vísa á munni:Ok varþ honom vísa á munne:

"Satt er, at sœkir átta
seims ágirni heima
(orð gørask) auðar Njǫrðu
(ómæt) ok ranglæti.
Ynnak yðr, fyr mǫnnum,
Iðja hlátr at láta,
þundum þykkra randa
þeys, ok sómðarleysis."
"Satt er, at sœker átta
seims ágirne heima
(orþ gørask) auþar Niǫrþo
(ómæt) ok ranglæte.
Ynnak yþr, fyr mǫnnom,
Iþia hlátr at láta,
þundom þykkra randa
þeys, ok sómþarleyses."

"Hratt mundi þat ólíkligt," segir Egill, "ok ertu skáld gott!""Hratt munde þat ólíklegt," seger Egell, "ok ertu skáld gott!"

Ófeigr mælti: "ekki skal þat draga fyrir þér, hverja fullsælu þú mont upp taka; en þat er enn sextándi hlutr ór Melslandi."Ófeigr mælte: "ekke skal þat draga fyrer þér, hueria fullsælo þú mont upp taka; en þat er enn sextánde hlutr ór Melslande."

"Heyr á endemi!" sagði Egill, "eigi er þá féit jafnmikit, sem ek hugða."Heyr á endeme!" sagþe Egell, "eige er þá féet iafnmiket, sem ek hugþa. Eða hversu má þetta vera?"Eþa huerso má þetta vera?"

Ófeigr svarar: "eigi er þat! allmikit er féit.Ófeigr suarar: "eige er þat! allmiket er féet. En þess væntir mik, at þessu næst munir þú hljóta.En þess vænter mik, at þesso næst muner þú hlióta. Hafið þér eigi svá talat, at þér skyldið hafa halft fé Odz, en fjórðungsmenn halft?Hafeþ þér eige suá talat, at þér skyldeþ hafa halft fé Odz, en fiórþungsmenn halft? Þá telsk mér þannig til, ef þér eruð átta bandamenn, at þér munið hafa halft Melsland.Þá telsk mér þanneg til, ef þér eroþ átta bandamenn, at þér muneþ hafa halft Melsland. Þvíat svá monuð þér til ætla ok svá mælt hafa, þó at þér hafið þetta með fádœmum upp tekit meirum, en menn viti dómi til, þá monuð þér þessi atkvæði haft hafa.Þuíat suá monoþ þér til ætla ok suá mælt hafa, þó at þér hafeþ þetta meþ fádœmom upp teket meirom, en menn vite dœme til, þá monoþ þér þesse atkuæþe haft hafa. Eða var yðr nøkkur vǫn á því, at Oddr, son minn, mundi sitja kyrr fyrir geisun yðvarri, er þér ríðið norðr þangat? — Nei!" sagði hann, Ófeigr, "eigi verðr yðr hann, Oddr, ráðlauss fyrir.Eþa var yþr nøkkor vǫn á þuí, at Oddr, son minn, munde sitia kyrr fyrer geison yþuarre, er þér riþeþ norþr þangat? — Nei!" sagþe hann, Ófeigr, "eige verþr yþr hann, Oddr, ráþlauss fyrer. Ok svá mikla gnótt sem hann hefir til fjár, þá hefir hann þó eigi minni gæfu til vizmunanna ok til ráðagørða, þegar hann þykkisk þess við þurfa.Ok suá mikla gnótt sem hann hefer til fiár, þá hefer hann þó eige minne gæfo til vizmunanna ok til ráþagørþa, þegar hann þykkesk þess viþ þurfa. Ok þat grunar mik, at eigi skríði at síðr knǫrrinn undir honum um Íslanz haf, þó at þér kallið hann sekjan!Ok þat grunar mik, at eige skríþe at síþr knǫrrenn under honom um Íslanz haf, þó at þér kalleþ hann sekian! En þat má eigi sekð heita, er svá er ranglega upp tekit; ok mon á þá falla, er með fara.En þat má eige sekþ heita, er suá er ranglega upp teket; ok mon á þá falla, er meþ fara. Ok þess væntir mik, at hann muni nú í hafi með alt sitt nema landit á Mel: þat ætlar hann yðr.Ok þess vænter mik, at hann mune nú í hafe meþ alt sitt nema landet á Mel: þat ætlar hann yþr. Frétt hafði hann þat, at eigi var lǫng sæfargata til Borgar, ef hann kœmi á Borgarfjǫrð.Frétt hafþe hann þat, at eige var lǫng sæfargata til Borgar, ef hann kœme á Borgarfiǫrþ. Nú mon þetta svá setjask, sem upp var hafit, at þér monuð fá af skǫmm ok svívirðing — ok gengr þó at maklegleikum — ok þar með hvers manz ámæli."Nú mon þetta suá setiask, sem upp var hafet, at þér monoþ fá af skǫmm ok suívirþing — ok gengr þó at maklegleikom — ok þar meþ huers manz ámæle."

Þá sagði Egill: "þetta mon vera dagsanna, ok eru nú brǫgð í málinu!Þá sagþe Egell: "þetta mon vera dagsanna, ok ero nú brǫgþ í máleno! Var þat miklu líkara, at Oddr mundi eigi sitja ráðlauss fyrir, ok mon ek eigi at þessu telja; þvíat eru þeir sumir í málinu, er ek ann vel svívirðingar af ok mest ósa málit, svá sem er Styrmir eða Þórarinn ok Hermundr."Var þat miklo líkara, at Oddr munde eige sitia ráþlauss fyrer, ok mon ek eige at þesso telia; þuíat ero þeir sumer í máleno, er ek ann vel suívirþingar af ok mest ósa málet, suá sem er Styrmer eþa Þórarenn ok Hermundr."

Ófeigr mælti: "þat mon fara, sem betra er ok makligt, at þeir mono fá margs manz ámæli af þessu.Ófeigr mælte: "þat mon fara, sem betra er ok maklegt, at þeir mono fá margs manz ámæle af þesso. En þat þykki mér illa, er þú hefir eigi góðan hlut af; þvíat þú felzk mér vel í geð ok bezt af yðr bandamǫnnum."En þat þykke mér illa, er þú hefer eige góþan hlut af; þuíat þú felzk mér vel í geþ ok bezt af yþr bandamǫnnom."

Lætr hann nú síga fésjóð einn digran niðr undan kóponni.Lætr hann nú síga fésióþ einn digran niþr undan kóponne. Egill brá til augum.Egell brá til augom.

Ófeigr finnr þat, kippir upp sem skjótast nnder kópona ok mælti: "á þá leið er, Egill," segir hann, "at mik væntir, at því nærr skal fara, sem ek hefi sagt þér.Ófeigr finnr þat, kipper upp sem skiótast nnder kópona ok mælte: "á þá leiþ er, Egell," seger hann, "at mik vænter, at þuí nærr skal fara, sem ek hefe sagt þér. Nú mon ek gøra þér sœmð nøkkora."Nú mon ek gøra þér sómþ nøkkora." Vindr nú upp sjóðnum ok steypir ór silfrenu í skikkjoskaut Egils.Vindr nú upp sióþnom ok steyper ór silfreno í skikkioskaut Egels. Þat vǫ́ru tvau hundruð silfrs, þess er bezt kunni verða.Þat vǫ́ro tuau hundroþ silfrs, þess er bezt kunne verþa. "Þetta skaltu þiggja af mér, ef þú gengr eigi í móti málinu; ok er þetta nøkkurr sœmðar hlutr!""Þetta skaltu þiggia af mér, ef þú gengr eige í móte máleno; ok er þetta nøkkorr sómþar hlutr!"

Egill svarar: "þat ætla ek, at þú sér eigi meðalkarl vándr!Egell suarar: "þat ætla ek, at þú sér eige meþalkarl vándr! Er þér engi þess vǫn, at ek muna vilja rjúfa søri mín."Er þér enge þess vǫn, at ek muna vilia riúfa søre mín."

Ófeigr segir: "eigi eruð þér þó slíkir, sem þér þykkizk: vilið heita hǫfðingjar, en kunnuð yðr engan fǫgnuð, þegar þér komið í nøkkurn vanda!Ófeigr seger: "eige eroþ þér þó slíker, sem þér þykkezk: vileþ heita hǫfþingiar, en kunnoþ yþr engan fǫgnoþ, þegar þér komeþ í nøkkorn vanda! Nú skaltu eigi svá með fara; heldr mon ek hitta þat ráð, at þú mont halda søri þín."Nú skaltu eige suá meþ fara; heldr mon ek hitta þat ráþ, at þú mont halda søre þín."

"Hvert er þat?" sagði Egill."Huert er þat?" sagþe Egell.

Ófeigr mælti: "hafið þér eigi svá mælt, at þér skyldið hafa sekðir eða sjalfdœmi?"Ófeigr mælte: "hafeþ þér eige suá mælt, at þér skyldeþ hafa sekþer eþa sialfdœme?"

Egill kvað svá vera.Egell kuaþ suá vera. "Þat kann vera," sagði Ófeigr, "at oss frændum Odz sé þess unt, at kjósa, hvárt vera skal."Þat kann vera," sagþe Ófeigr, "at oss frændom Odz sé þess unt, at kiósa, huárt vera skal. Nú mætti svá til bera, at undir þik kœmi gørðin: vil ek þá, at þú stillir henni."Nú mætte suá til bera, at under þik kœme gørþen: vil ek þá, at þú stiller henne."

Egill svarar: "satt segir þú, ok ertu slœgr karl ok vitr.Egell suarar: "satt seger þú, ok ertu slógr karl ok vitr. En þó verð ek eigi til þess búinn, ok hvárki hefi ek til mǫtt né lizafla, at standa einn í mót þessum hǫfðingjum ǫllum; þvíat fjándskapr mon fyrir koma, ef nøkkurr ríss við."En þó verþ ek eige til þess búenn, ok huárke hefe ek til mǫtt né lizafla, at standa einn í mót þessom hǫfþingiom ǫllom; þuíat fiándskapr mon fyrer koma, ef nøkkorr ríss viþ." Ófeigr mælti: "hversu mon, ef annarr kømr í málit með þér?"Ófeigr mælte: "huerso mon, ef annarr kømr í málet meþ þér?" "Þá mon nærr fara," sagði Egill."Þá mon nærr fara," sagþe Egell.

Ófeigr mælti: "hvern vill þú helzt til kjósa af bandamǫnnum? láttu svá, sem ek eiga á ǫllum vǫl."Ófeigr mælte: "huern vill þú helzt til kiósa af bandamǫnnom? láttu suá, sem ek eiga á ǫllom vǫl."

"Tveir eru til," sagði Egill, "Hermundr er mér næstr, ok er illa með okkr, en annarr er Gellir — ok hann mon ek til kjósa.""Tueir ero til," sagþe Egell, "Hermundr er mér næstr, ok er illa meþ okkr, en annarr er Geller — ok hann mon ek til kiósa."

"Þat er mikit til at vinna," segir Ófeigr, "þvíat ǫllum ynna ek ilz hlutar at þessu máli nema þér einum."Þat er miket til at vinna," seger Ófeigr, "þuíat ǫllom ynna ek ilz hlutar at þesso mále nema þér einom. En hafa mon hann vit til þess at sjá, hvárt betra er af at kjósa: at hafa fé ok sœmð eða missa fjár ok taka við óvirðing.En hafa mon hann vit til þess at siá, huárt betra er af at kiósa: at hafa fé ok sømþ eþa missa fiár ok taka viþ óvirþing. Eða vill þú nú ganga í málit, ef undir þik kømr, til þess at minka gørðena?"Eþa vill þú nú ganga í málet, ef under þik kømr, til þess at minka gørþena?"

"Þat ætla ek víst," sagði Egill."Þat ætla ek víst," sagþe Egell. "Þá skal þetta vera fast með okkr," sagði Ófeigr, "þvíat ek mon koma hingat til þín af annarri stundu.""Þá skal þetta vera fast meþ okkr," sagþe Ófeigr, "þuíat ek mon koma hingat til þín af annarre stundo."

Chapter 9

Nú ferr Ófeigr í braut, ok skilja þeir Egill.Nú ferr Ófeigr í braut, ok skilia þeir Egell. Reikar Ófeigr nú milli búðanna ok er allhældreginn; er þó eigi svá dapr með sjǫlfum sér, sem hann er hrumr at fótunum, ok eigi svá laustókr í mǫlonum, sem hann er lasmeyrr í gǫngonni.Reikar Ófeigr nú mille búþanna ok er allhældregenn; er þó eige suá dapr meþ siǫlfom sér, sem hann er hrumr at fótonom, ok eige suá laustókr í mǫlonom, sem hann er lasmeyrr í gǫngonne. Um síðir kømr hann til búðar Gellis Þorkels sonar ok lætr hann út kalla.Um síþer kømr hann til búþar Gelles Þorkels sonar ok lætr hann út kalla. Hann kømr út ok heilsar fyrr Ófeigi — þvíat hann var lítellátr — ok spyrr, hvert erendi hans er.Hann kømr út ok heilsar fyrr Ófeige — þuíat hann var lítellátr — ok spyrr, huert erende hans er.

Ófeigr svarar: "hingat varð mér nú reikat."Ófeigr suarar: "hingat varþ mér nú reikat."

Gellir mælti: "þú mont vilja tala um mál Odz."Geller mælte: "þú mont vilia tala um mál Odz."

Ófeigr svarar: "ekki vil ek þar um tala, ok segi ek mér þat afhent, ok mon ek fá mér aðra skemtun."Ófeigr suarar: "ekke vil ek þar um tala, ok sege ek mér þat afhent, ok mon ek fá mér aþra skemton."

Gellir mælti: "hvat vill þú þá tala?"Geller mælte: "huat vill þú þá tala?"

Ófeigr mælti: "þat er mér sagt, at þú sér vitr maðr; en mér er þat gaman at tala við vitra menn."Ófeigr mælte: "þat er mér sagt, at þú sér vitr maþr; en mér er þat gaman at tala viþ vitra menn."

Þá settusk þeir niðr ok taka tal sín í millum.Þá settosk þeir niþr ok taka tal sín í millom.

Þá spyrr Ófeigr: "hvat er ungra manna vestr þar í sveitum, þat er þér þykki líkligt til mikella hǫfðingja?"Þá spyrr Ófeigr: "huat er ungra manna vestr þar í sueitom, þat er þér þykke líklegt til mikella hǫfþingia?"

Gellir sagði, at góð vǫl vǫ́ru þar á því, ok nefnir til sonu Snorra goða ok Eyrarmenn.Geller sagþe, at góþ vǫl vǫ́ro þar á þuí, ok nefner til sono Snorra goþa ok Eyrarmenn. "Svá er mér sagt," kvað Ófeigr, "at vera muni; enda em ek nú vel til fréttar kominn, er ek tala við þann manninn, er bæði er sannorðr ok gegn."Suá er mér sagt," kuaþ Ófeigr, "at vera mune; enda em ek nú vel til fréttar komenn, er ek tala viþ þann mannenn, er bæþe er sannorðr ok gegn. Eða hvat er kvenna þeirra vestr þar, er beztir kostir eru?"Eþa huat er kuenna þeirra vestr þar, er bezter koster ero?"

Hann nefnir til dœtr Snorra goða ok dœtr Steinþórs á Eyri.Hann nefner til dœtr Snorra goþa ok dœtr Steinþórs á Eyre. "Svá er mér sagt," kvað Ófeigr, "eða hversu er? áttu eigi dœtr nøkkorar?""Suá er mér sagt," kuaþ Ófeigr, "eþa huerso er? áttu eige dœtr nøkkorar?"

Gellir kvazk eiga víst.Geller kuazk eiga víst. "Hví nefnir þú eigi þær?" sagði Ófeigr, "engar mono fríðari en þínar dœtr, ef at líkendum skal ráða."Huí nefner þú eige þær?" sagþe Ófeigr, "engar mono fríþare en þínar dœtr, ef at líkendom skal ráþa. Eða eru þær eigi giptar?"Eþa ero þær eige giptar?"

"Eigi," sagði hann."Eige," sagþe hann. "Hví sætir þat?" sagði Ófeigr."Huí sæter þat?" sagþe Ófeigr.

Gellir segir: "því at eigi hafa þeir til boðizk, at bæði sé stórauðgir ok hafi staðfestur góðar, kynríkir ok vel mannaðir sjalfir.Geller seger: "þuí at eige hafa þeir til boþezk, at bæþe sé stórauþger ok hafe staþfestor góþar, kynríker ok vel mannaþer sialfer. En ek em þó ekki féríkr; en þó mon ek mannvandr sakir kýnferðis ok virðingar.En ek em þó ekke féríkr; en þó mon ek mannvandr saker kýnferþes ok virþingar. En skal nú eigi spyrjask láta alz?En skal nú eige spyriask láta alz? Hvat er þeirra manna norðr þar, er vænir sé til hǫfðingja?"Huat er þeirra manna norþr þar, er væner sé til hǫfþingia?"

Ófeigr svarar: "þar er gott mannval!Ófeigr suarar: "þar er gott mannval! Tel ek þar fyrstan Einar, son Járnskeggja, ok Hall Styrmis son.Tel ek þar fyrstan Einar, son Iárnskeggia, ok Hall Styrmes son. Mæla þat ok sumir menn, at Oddr, son minn, sé mannvænligr maðr.Mæla þat ok sumer menn, at Oddr, son minn, sé mannvænlegr maþr. Enda skal nú koma at orðum, þeim er hann bauð mér, at hann vildi mægjask við þik ok fá dóttur þinnar, þeirrar er Ragneiðr heitir."Enda skal nú koma at orþom, þeim er hann bauþ mér, at hann vilde mægiask viþ þik ok fá dóttor þinnar, þeirrar er Ragneiþr heiter."

"Já," sagði hann, Gellir, "var þat, er því mundi vel svarat; en at svá búnu get ek, at þat frestisk.""Iá," sagþe hann, Geller, "var þat, er þuí munde vel suarat; en at suá búno get ek, at þat frestesk."

"Hvat kømr til þess?" sagði Ófeigr."Huat kømr til þess?" sagþe Ófeigr.

Gellir mælti: "dimmu þykkir á draga ráðit Odz, sonar þíns, at svá búnu."Geller mælte: "dimmo þykker á draga ráþet Odz, sonar þíns, at suá búno."

Ófeigr svarar: "ek segi þér með sǫnnu, at aldri giptir þú hana betr en svá.Ófeigr suarar: "ek sege þér meþ sǫnno, at aldre gipter þú hana betr en suá. Þvíat einmælt mon þat, at hann sé mentr, sem sá er bezt er; enda skortir hann eigi fé né ætt góða.Þuíat einmælt mon þat, at hann sé mentr, sem sá er bezt er; enda skorter hann eige fé né ætt góþa. En þú ert mjǫk féþurfi, ok mætti svá verða, at þér yrði styrkr at honum; þvíat maðrinn er stórlyndr við vini sína."En þú ert miǫk féþurfe, ok mætte suá verþa, at þér yrþe styrkr at honom; þuíat maþrenn er stórlyndr viþ vine sína."

Gellir segir: "á þetta mundi lítit, ef eigi stœði málaferli þessi yfir."Geller seger: "á þetta munde litet, ef eige stœþe málaferle þesse yfer."

Ófeigr svarar: "gettu eigi vafrleysu þeirrar, er einskis er verð, en þeim ósómi í ok ǫll fólska, er með fara!"Ófeigr suarar: "gettu eige vafrleyso þeirrar, er einskes er verþ, en þeim ósóme í ok ǫll fólska, er meþ fara!"

Gellir svarar: "eigi er þat þó minni vǫn, er at ǫðru gefisk; ok vil ek eigi þessu játa.Geller suarar: "eige er þat þó minne vǫn, er at ǫþro gefesk; ok vil ek eige þesso iáta. En ef þetta mætti leysask, þá vilda ek þat gjarna."En ef þetta mætte leysask, þá vilda ek þat giarna."

Ófeigr svarar: "þat kann vera, Gellir, at þér takið hér allir fullsælu upp.Ófeigr suarar: "þat kann vera, Geller, at þér takeþ hér aller fullsælo upp. En þó má ek segja þér, hverr þinn hlutr mon af verða: þvíat þat veit ek gǫrla, ok mon þat at bezta kosti, at þér átta bandamenn hljótið halft Melsland.En þó má ek segia þér, huerr þinn hlutr mon af verþa: þuíat þat veit ek gǫrla, ok mon þat at bezta koste, at þér átta bandamenn hlióteþ halft Melsland. Verðr þá þó eigi góðr þinn hluti: fær lítit af fénu, en hefir látit dáðena ok drengskapinn, at þú vart áðr kallaðr einhvirr beztr drengr á landinu!"Verþr þá þó eige góþr þinn hlute: fær lítet af féno, en hefer látet dáþena ok drengskapenn, at þú vart áþr kallaþr einhuerr beztr drengr á landeno!"

Gellir spurði, hví svá mætti verða.Geller spurþe, huí suá mætte verþa.

Ófeigr svarar: "þat þykki mér líkast, at Oddr sé nú í hafi með alt sitt nema landit á Mel.Ófeigr suarar: "þat þykke mér líkast, at Oddr sé nú í hafe meþ alt sitt nema landet á Mel. Eigi var yðr þess vǫn, at hann mundi ráðlauss fyrir ok láta yðr kjósa ok deila yðvar í millum.Eige var yþr þess vǫn, at hann munde ráþlauss fyrer ok láta yþr kiósa ok deila yþuar í millom. Nei!" sagði hann, Ófeigr, "heldr mælti hann hitt, ef hann kœmi á Breiðafjǫrð, at hann mundi finna bœ þinn ok mætti þá kjósa sér kvánfǫng ór þínum garði, en sagðisk hafa nóg elzvirki til at brenna bœ þinn, ef hann vildi.Nei!" sagþe hann, Ófeigr, "heldr mælte hann hitt, ef hann kœme á Breiþafiǫrþ, at hann munde finna bœ þinn ok mætte þá kiósa sér kuánfǫng ór þínom garþe, en sagþesk hafa nóg elzvirke til at brenna bœ þinn, ef hann vilde. Svá ok, ef hann kœmi á Borgarfjǫrð, þá hafði hann frétt, at eigi var lǫng sæfargata til Borgar.Suá ok, ef hann kœme á Borgarfiǫrþ, þá hafþe hann frétt, at eige var lǫng sæfargata til Borgar. Gat hann ok, ef hann kœmi á Eyiafjǫrð, at hann mundi finna bœ Járnskeggja.Gat hann ok, ef hann kœme á Eyiafiǫrþ, at hann munde finna bœ Iárnskeggia. Slíkt et sama, ef hann kœmi í Austfjǫrðu, at hann mundi hitta byggð Skeggbrodda.Slíkt et sama, ef hann kœme í Austfiǫrþo, at hann munde hitta byggþ Skeggbrodda. Nú liggr honum ekki á, þó at hann komi aldri til Íslanz: en þér monuð hafa af þessu makligan hlut, en þat er skǫmm ok svívirðing.Nú liggr honom ekke á, þó at hann kome aldre til Íslanz: en þér monoþ hafa af þesso maklegan hlut, en þat er skǫmm ok suívirþing. Nú þykki mér þat ilt, svá góðr hǫfðingi sem þú hefir verit, er þú hefir svá þungan hlut af, ok sperða ek þik til þess."Nú þykke mér þat ilt, suá góþr hǫfþinge sem þú hefer veret, er þú hefer suá þungan hlut af, ok sperþa ek þik til þess."

Gellir svarar: "þetta mon vera satt; ok tel ek lítt at, þó at nøkkut undanbragð verði um fjárupptakit: lét ek þetta leiðask eptir vinum mínum, meirr en mér væri þetta svá staðfast í skapi."Geller suarar: "þetta mon vera satt; ok tel ek lítt at, þó at nøkkot undanbragþ verþe um fiárupptaket: lét ek þetta leiþask epter vinom mínom, meirr en mér være þetta suá staþfast í skape."

Ófeigr mælti: "svá mon þér lítask, þegar eigi er ofmikit rás á þér, at sá sé hlutinn virðolegri at gipta Oddi, syni mínum, dóttur þína, sem ek sagða í fyrstu.Ófeigr mælte: "suá mon þér lítask, þegar eige er ofmiket ras á þér, at sá sé hlutenn virþolegre at gipta Odde, syne mínom, dóttor þína, sem ek sagþa í fyrsto. Sé hér féit, er hann sendi þér, ok kvazk sjalfr mundu hana heiman gøra, þvíat hann vissi vanefni þín: ok eru þetta tvau hundruð silfrs, þess er varla fær slíkt.Sé hér féet, er hann sende þér, ok kuazk sialfr mundo hana heiman gøra, þuíat hann visse vanefne þín: ok ero þetta tuau hundroþ silfrs, þess er varla fær slíkt. Hyggðu nú at, hverr þér býðr slíkan kost at gipta slíkum manni dóttur þína, ok gøri hann hana sjalfr heiman ok þat líkast, at aldri sé forverkum gǫrt við þik, en dóttir þín falli í fullsælu."Hyggþu nú at, huerr þér býþr slíkan kost at gipta slíkom manne dóttor þína, ok gøre hann hana sialfr heiman ok þat líkast, at aldre sé forverkom gǫrt viþ þik, en dótter þín falle í fullsælo."

Gellir svarar: "mikit er þetta, svá at þat er torvirt!Geller suarar: "miket er þetta, suá at þat er torvirt! En þat vinn ek til einskis at svíkja, þá er mér trúa.En þat vinn ek til einskes at suíkia, þá er mér trúa. En sé ek, at ekki fæsk af málinu nema hróp ok hǫðung."En sé ek, at ekke fæsk af máleno nema hróp ok hǫþung."

Þá svarar Ófeigr: "furðu hǫfgir eruð þér hǫfðingjarnir!Þá suarar Ófeigr: "furþo hǫfger eroþ þér hǫfþingiarner! Hverr fýsti þik, at þú skyldir svíkja, þá er þér trúðu, eða ganga á eiða þína?Huerr fýste þik, at þú skylder suíkia, þá er þér trúþo, eþa ganga á eiþa þína? Hitt má vera, at svá beri til, at undir þik kómi gørðin, ok megir þú þá minka, ok heldr þú þó sœri þín."Hitt má vera, at suá bere til, at under þik kóme gørþen, ok meger þú þá minka, ok heldr þú þó sœre þín."

Gellir sagði: "satt er þetta, ok ertu mikill bragðakarl ok furðu slœgr! en þó má ek eigi einn ganga í fang þessum ǫllum."Geller sagþe: "satt er þetta, ok ertu mikell bragþakarl ok furþo slœgr! en þó má ek eige einn ganga í fang þessom ǫllom."

Ófeigr mælti: "hversu mon þá, ef ek fæ til annan? vill þú þá við hjalpa málinu?"Ófeigr mælte: "huerso mon þá, ef ek fæ til annan? vill þú þá viþ hialpa máleno?"

"Þat vil ek", kvað Gellir, "ef þú kømr því við, at ek skyla um mæla.""Þat vil ek", kuaþ Geller, "ef þú kømr þuí viþ, at ek skyla um mæla."

Ófeigr mælti: "hvern kýstu til með þér?"Ofeigr mælte: "huern kýstu til meþ þér?"

Gellir svarar: "Egil mon ek kjósa; hann er mér næstr."Geller suarar: "Egel mon ek kiósa; hann er mér næstr."

Ófeigr svarar: "heyr á endemi! kýss þann, sem verstr er af yðru liði! ok þykki mér mikit fyrir at fá honum sœmðar hlut; ok veit ek eigi, hvárt ek vil þat til vinna."Ófeigr suarar: "heyr á endeme! kýss þann, sem verstr er af yþro liþe! ok þykke mér miket fyrer at fá honom sómþar hlut; ok veit ek eige, huárt ek vil þat til vinna."

"Þú ræðr nú," kvað Gellir."Þú ræþr nú," kuaþ Geller.

Ófeigr mælti: "vill þú þá í ganga málit, ef ek kom honum til með þér? þvíat sjá mon hann kunna, hvárt betra er at hafa nøkkora sœmð eða enga."Ófeigr mælte: "vill þú þá í ganga málet, ef ek køm honom til meþ þér? þuíat siá mon hann kunna, huárt betra er at hafa nøkkora sómþ eþa enga."

"Svá mikit sem mér kaupisk í," sagði Gellir, "þá ætla ek, at ek muna til hætta.""Suá miket sem mér kaupesk í," sagþe Geller, "þá ætla ek, at ek muna til hætta."

Þá mælti Ófeigr: "um hǫfum vit Egill talat áðr, ok sýnisk honum eigi torveldligt málit, ok er hann í kominn. — Nú mon ek gefa ráð til, hversu með skal fara.Þá mælte Ófeigr: "um hǫfom vit Egell talat áþr, ok sýnesk honom eige torveldlegt málet, ok er hann í komenn. — Nú mon ek gefa ráþ til, huerso meþ skal fara. Flokkar yðrir bandamanna eru mjǫk allir saman í gǫngu.Flokkar yþrer bandamanna ero miǫk aller saman í gǫngo. Nú mon þat engi maðr gruna, þó at it Egill talizk við, þá er it gangið til aptansǫngs, slíkt er ykkr líkar."Nú mon þat enge maþr gruna, þó at it Egell talezk viþ, þá er it gangeþ til aptansǫngs, slíkt er ykkr líkar."

Gellir tekr við fénu; ok er þetta ráðit nú með þeim.Geller tekr viþ féno; ok er þetta ráþet nú meþ þeim. Síðan ferr Ófeigr nú í braut ok til búðar Egils ok hvárki seint né krókótt ok eigi bjúgr; segir nú Agli, hvar komit er.Síþan ferr Ófeigr nú í braut ok til búþar Egels ok huárke seint né krókótt ok eige biúgr; seger nú Agle, huar komet er. Líkar honum nú vel.Líkar honom nú vel. Eptir um kveldit ganga menn til aptansǫngs, ok talask þeir Egill ok Gellir við ok semja þetta í milli sín.Epter um kueldet ganga menn til aptansǫngs, ok talask þeir Egell ok Geller viþ ok semia þetta í mille sín. Grunar þetta engi maðr.Grunar þetta enge maþr.

Chapter 10

Nú er frá því sagt, at annan dag eptir ganga menn til lǫgbergs, ok var fjǫlment.Nú er frá þuí sagt, at annan dag epter ganga menn til lǫgbergs, ok var fiǫlment. Þeir Egill ok Gellir safna at sér vinum sínum.Þeir Egell ok Geller safna at sér vinom sínom. Ófeigr safnaði ok með þeim Styrmi ok Þórarni.Ófeigr safnaþe ok meþ þeim Styrme ok Þórarne.

Ok er menn vǫ́ru komnir til lǫgbergs, þeir sem þangat var vǫn, þá kvaddi Ófeigr sér hljóz ok mælti: "ek hefi verit óhlutdeilinn um mál Odz, sonar míns, hér til; en þó veit ek, at nú eru þeir menn hér, at mest hafa gengit at þessu máli.Ok er menn vǫ́ro komner til lǫgbergs, þeir sem þangat var vǫn, þá kuadde Ofeigr sér hlióz ok mælte: "ek hefe veret óhlutdeilenn um mál Odz, sonar míns, hér til; en þó veit ek, at nú ero þeir menn hér, at mest hafa genget at þesso mále. Vil ek fyrst kveðja at þessu máli Hermund, þó at þetta hafi með meirum fádœmum upp hafit verit, en menn viti dómi til, ok svá framm farit ok eigi ólíkligt, at með því endisk.Vil ek fyrst kueþia at þesso mále Hermund, þó at þetta hafe meþ meirom fádœmom upp hafet veret, en menn vite dœme til, ok suá framm faret ok eige ólíklegt, at meþ því endesk. Nú vil ek þess spyrja, hvárt nǫkkur sætt skal koma fyrir málit."Nú vil ek þess spyria, huárt nǫkkor sætt skal koma fyrer málet."

Hermundr svarar: "ekki viljum vér taka útan sjalfdœmi."Hermundr suarar: "ekke viliom vér taka utan sialfdœme."

Ófeigr mælti: "til þess mono menn trautt vita dómi, at einn maðr hafi selt átta mǫnnum sjalfdœmi á einu máli; en til þess eru dómi, at einn maðr seli einum manni.Ófeigr mælte: "til þess mono menn trautt vita dœme, at einn maþr hafe selt átta mǫnnom sialfdœme á eino mále; en til þess ero dœme, at einn maþr sele einom manne. Alz þó hefir þetta með meirum fádœmum gengit heldr en hvert annarra, þá vil ek bjóða, at tveir gøri af yðrum flokki."Alz þó hefer þetta meþ meirom fádœmom genget heldr en huert annarra, þá vil ek bióþa, at tueir gøre af yþrom flokke."

Hermundr svarar: "því viljum vér víst játa, ok hirðum eigi, hverir tveir gøra."Hermundr suarar: "því viliom vér víst iáta, ok hirþom eige, huerer tueir gøra."

"Þá monuð þér unna mér þess," sagði Ófeigr, "at ek hafa þá vegtyllu, at ek kjósa af yðr bandamǫnnum þá tvá, er ek vil.""Þá monoþ þér unna mér þess," sagþe Ófeigr, "at ek hafa þá vegtyllo, at ek kiósa af yþr bandamǫnnom þá tuá, er ek vil."

"Já, já!" sagði Hermundr."Iá, iá!" sagþe Hermundr.

Þá mælti Þórarinn: "Já þú nú því einu í dag, er þú iðrask eigi á morgin!"Þá mælte Þórarenn: "Iá þú nú því eino í dag, er þú iþrask eige á morgen!"

"Eigi skal nú aptr mæla!" sagði Hermundr."Eige skal nú aptr mæla!" sagþe Hermundr.

Nú leitar Ófeigr borganarmanna, ok varð þat auðvelt, þvíat fjárstaðr þótti víss.Nú leitar Ófeigr borganarmanna, ok varþ þat auþvelt, þuíat fiárstaþr þótte víss. Nú takask menn í hendr, ok handsala þeir fégjǫld, slík sem þeir vilja gǫrt hafa, er Ófeigr nefnir til; en bandamenn handsala niðrfall at sǫkum.Nú takask menn í hendr, ok handsala þeir fégiǫld, slík sem þeir vilia gǫrt hafa, er Ófeigr nefner til; en bandamenn handsala niþrfall at sǫkom. Nú er svá ætlat, at bandamenn skolu ganga upp á vǫllu með flokka sína.Nú er suá ætlat, at bandamenn skolo ganga upp á vǫllo meþ flokka sína. Flokkar þeirra Gellis ok Egils ganga báðir saman, setjask niðr í einn stað í hvirfing.Flokkar þeirra Gelles ok Egels ganga báþer saman, setiask niþr í einn staþ í huirfing. En Ófeigr gengr í hringinn, litask um ok lyptir kǫpohettenum, strýkr handleggena ok stendr heldr keikari; hann titrar augunum ok talaði síðan: "þar sitr þú, Styrmir! ok mon mǫnnum þat undarligt þykkja, ef ek læt þik eigi koma í þat mál, er mik tekr henda; þvíat ek em í þingi með þér, ok á ek þar til trausts at sjá, er þú ert, ok þú hefir margar góðar gjafar af mér þegit ok allar illu launat.En Ófeigr gengr í hringenn, litask um ok lypter kǫpohettenom, strýkr handleggena ok stendr heldr keikare; hann titrar augonom ok talaþe síþan: "þar sitr þú, Styrmer! ok mon mǫnnom þat undarlegt þykkia, ef ek læt þik eige koma í þat mál, er mik tekr henda; þuíat ek em í þinge meþ þér, ok á ek þar til trausts at siá, er þú ert, ok þú hefer margar góþar giafar af mér þeget ok allar illo launat. Hyggsk mér svá at, sem þú hafir um þenna hlut fyrstr manna fjándskap sýnt Óddi, syni mínum, ok valdit mest, er málit var upp tekit: ok vil ek þik frá taka. — Þar sitr þú, Þórarinn!" sagði Ófeigr, "ok er víst, at eigi mon þat hér til bera, at eigi hafir þú vit til at dœma um þetta mál.Hyggsk mér suá at, sem þú hafer um þenna hlut fyrstr manna fiándskap sýnt Ódde, syne mínom, ok valdet mest, er málet var upp teket: ok vil ek þik frá taka. — Þar sitr þú, Þórarenn!" sagþe Ófeigr, "ok er víst, at eige mon þat hér til bera, at eige hafer þú vit til at dœma um þetta mál. En þó hefir þú Oddi til óþurftar lagt í þessi grein ok fyrstr manna með Styrmi tekit undir þetta mál: ok vil ek þik fyrir því frá kjósa. — Þar sitr þú, Hermundr! mikill hǫfðingi, ok þat ætla ek, at þá mundi vel komit, þó at undir þik væri vikit málinu.En þó hefer þú Odde til óþurftar lagt í þesse grein ok fyrstr manna meþ Styrme teket under þetta mál: ok vil ek þik fyrer þuí frá kiósa. — Þar sitr þú, Hermundr! mikell hǫfþinge, ok þat ætla ek, at þá munde vel komet, þó at under þik være viket máleno. En þó hefir engi maðr verit jafnœstr, síðan þetta hófsk, ok þat lýst, at þú vildir ósómann lýsa.En þó hefer enge maþr veret iafnœstr, síþan þetta hófsk, ok þat lýst, at þú vilder ósómann lýsa. Hefir þik ok ekki til dregit nema ósómi ok ágirni, þvíat þik skortir eigi fé: ok kýs ek þik frá. — Þar sitr þú, Járnskeggi! ok skortir þik eigi metnuð til at gøra um málit, ok eigi mundi þér illa þykkja, þó at undir þik kœmi þetta mál.Hefer þik ok ekke til dreget nema ósóme ok ágirne, þuíat þik skorter eige fé: ok kýs ek þik frá. — Þar sitr þú, Iárnskegge! ok skorter þik eige metnoþ til at gøra um málet, ok eige munde þér illa þykkia, þó at under þik kœme þetta mál. Ok svá var metnuðr þinn mikill, at þú lézt bera merki fyrir þér á Vǫðlaþingi, sem fyrir konungum: en þó skaltu eigi konungr yfir þessu máli vera, ok kýs ek þik frá."Ok suá var metnoþr þinn mikell, at þú lézt bera merke fyrer þér á Vǫþlaþinge, sem fyrer konungom: en þó skaltu eige konungr yfer þesso mále vera, ok kýs ek þik frá."

Nú litask Ófeigr um ok mælti: "þar sitr þú, Skeggbroddi! en hvárt er þat satt, at Haraldr konungr Sigurðar son mælti þat, þá er þú vart með honum, at honum þœttir þú bezt til konungs fallinn þeirra manna, er út hér eru?"Nú litask Ófeigr um ok mælte: "þar sitr þú, Skeggbrodde! en huárt er þat satt, at Haraldr konungr Sigurþar son mælte þat, þá er þú vart meþ honom, at honom þœtter þú bezt til konungs fallenn þeirra manna, er út hér ero?"

Broddi svaraði: "opt talaði konungr vel til mín; en eigi er þat ráðit, at honum þótti alt, sem hann talaði."Brodde suaraþe: "opt talaþe konungr vel til mín; en eige er þat ráþet, at honom þœtte alt, sem hann talaþe."

Þá mælti Ófeigr: "yfir ǫðru skaltu konungr en þessu máli! ok kýs ek þik frá. — Þar sitr þú, Gellir!" sagði Ófeigr, "ok hefir þik ekki dregit til þessa máls nema einsaman fégirni.Þá mælte Ófeigr: "yfer ǫþro skaltu konungr en þesso mále! ok kýs ek þik frá. — Þar sitr þú, Geller!" sagþe Ófeigr, "ok hefer þik ekke dreget til þessa máls nema einsaman fégirne. Ok er þat þó nøkkur várkunn, er þú ert févani, en hefir mikit at ráði.Ok er þat þó nøkkor varkunn, er þú ert févane, en hefer miket at ráþe. Nú veit ek eigi, þó at mér þykki allir ilz af verðir, nema nøkkurr verði virðing af at hafa þessu máli; þvíat nú eru fáir eptir, en ek nenni eigi at kjósa þá til, er áðr hefi ek frá vísat: ok því kýs ek þik til, at þú hefir ekki áðr at ranglæti kendr verit. — Þar sitr þú, Þorgeirr Halldóru son!" segir Ófeigr, "ok er þat sýnt, at þat mál hefir aldri komit undir þik, er málskipti liggja við; þvíat þú kant eigi mál at meta ok hefir eigi vit til heldr en øxi eða asni: ok kýs ek þik frá."Nú veit ek eige, þó at mér þykke aller ilz af verþer, nema nøkkorr verþe virþing af at hafa þesso mále; þuíat nú ero fáer epter, en ek nenne eige at kiósa þá til, er áþr hefe ek frá vísat: ok þuí kýs ek þik til, at þú hefer ekke áþr at ranglæte kendr veret. — Þar sitr þú, Þorgeirr Halldóro son!" seger Ófeigr, "ok er þat sýnt, at þat mál hefer aldre komet under þik, er málskipte liggia viþ; þuíat þú kant eige mál at meta ok hefer eige vit til heldr en oxe eþa asne: ok kýs ek þik frá."

Þá litask Ófeigr um, ok varð staka á munni:Þá litask Ófeigr um, ok varþ staka á munne:

"Ilt er ýtom
elli at bíða:
tekr hon seggjum frá
sýn ok vizku.
Átta ek næsta vǫl
nýtra drengja:
nú er ulfs hali
einn á króki.
"Ilt er ýtom
elle at bíþa:
tekr hon seggiom frá
sýn ok vizko.
Átta ek næsta vǫl
nýtra drengia:
nú er ulfs hale
einn á króke.

Ok hefir mér farit sem vargenum: þeir etask, þar til er at halanum kømr, ok finna eigi fyrr.Ok hefer mér faret sem vargenom: þeir etask, þar til er at halanom kømr, ok finna eige fyrr. Ek hefi átt at velja um marga hǫfðingja, en nú er sá einn eptir, er ǫllum mon þykkja ilz at vǫn ok saðr er at því, at meiri er óiafnaðarmaðr en hverr annarra ok eigi hirðir, hvat til fjárins vinnr, ef hann fær þá heldr en áðr.Ek hefe átt at velia um marga hǫfþingia, en nú er sá einn epter, er ǫllom mon þykkia ilz at vǫn ok saþr er at þuí, at meire er óiafnaþarmaþr en huerr annarra ok eige hirþer, huat til fiárens vinnr, ef hann fær þá heldr en áþr. Ok er honum þat várkunn, þó hann hafi hér eigi verit hlutvandr um, er sá hefir margr í vafizk, er áðr var réttlátr kallaðr, ok lagt niðr dóðena ok drengskapinn, en tekit upp ranglæti ok ágirni.Ok er honom þat varkunn, þó hann hafe hér eige veret hlutvandr um, er sá hefer margr í vafezk, er áþr var réttlátr kallaþr, ok lagt niþr dóþena ok drengskapenn, en teket upp ranglæte ok ágirne. Nú mon engum þat í hug koma, at ek muna þann til kjósa, er ǫllum er ilz at vǫn; þvíat eigi mon annarr hittask slógri í yðru liði: en þó mon þar nú niðr koma, er þó eru allir aðrir frá kørnir."Nú mon engom þat í hug koma, at ek muna þann til kiósa, er ǫllom er ilz at vǫn; þuíat eige mon annarr hittask slógre í yþro liþe: en þó mon þar nú niþr koma, er þó ero aller aþrer frá kørner."

Egill mælti ok brosti við: "nú mon enn sem optarr, at eigi mon virðing fyrir því hér niðr koma, at aðrir vildi þat!Egell mælte ok broste viþ: "nú mon enn sem optarr, at eige mon virþing fyrer þuí hér niþr koma, at aþrer vilde þat! Ok er þat til, Gellir, at vit standim upp ok gangim í braut ok talim með okkr málit."Ok er þat til, Geller, at vit standem upp ok gangem í braut ok talem meþ okkr málet."

Þeir gøra nú svá, ganga í braut þaðan ok setjask niðr.Þeir gøra nú suá, ganga í braut þaþan ok setiask niþr.

Þá mælti Gellir: "hvat skolum vit hér um tala?"Þá mælte Geller: "huat skolom vit hér um tala?"

Egill mælti: "þat er mitt ráð at gøra litla fésekð; ok veit ek eigi, hvat til annars kømr, er þó monum vit litla vinsæld af hljóta."Egell mælte: "þat er mitt ráþ at gøra litla fésekþ; ok veit ek eige, huat til annars kømr, er þó monom vit litla vinsæld af hlióta."

"Mon eigi fullmikit, þó at vit gørim þrettán aura óvandaz fjár?" sagði Gellir, "þvíat málaefni eru með miklum rangendum upp tekin; ok er því betr, er þeir una verr við."Mon eige fullmiket, þó at vit gørem þrettán aura óvandaz fiár?" sagþe Geller, "þuíat málaefne ero meþ miklom rangendom upp teken; ok er þuí betr, er þeir una verr viþ. En ekki em ek fúss at segja upp gørðena; þvíat mik væntir þess, at illa muni hugna."En ekke em ek fúss at segia upp gørþena; þuíat mik vænter þess, at illa mune hugna."

"Gǫr, hvárt er þú vill!" sagði Egill, "seg upp sættina eða sit fyrir svǫrum.""Gør, huárt er þú vill!" sagþe Egell, "seg upp sættena eþa sit fyrer suǫrom."

"Þat kýs ek," sagði Gellir, "at segja upp.""Þat kýs ek," sagþe Geller, "at segia upp."

Nú ganga þeir á fund bandamanna.

Þá mælti Hermundr: "stǫndum upp ok heyrum á ósómann!"Þá mælte Hermundr: "stǫndom upp ok heyrom á ósómann!"

Þá mælti Gellir: "ekki monum vit síðarr vitrari, ok mon alt til eins koma: ok er þat gørð okkur Egils, at gøra oss til handa, bandamǫnnum, þrettán aura silfrs."Þá mælte Geller: "ekke monom vit síþarr vitrare, ok mon alt til eins koma: ok er þat gørþ okkor Egels, at gøra oss til handa, bandamǫnnom, þrettán aura silfrs."

Þá segir Hermundr: "hvárt skilðisk mér rétt? sagðir þú þrettán tigu aura silfrs?"Þá seger Hermundr: "huárt skilþesk mér rétt? sagþer þú þrettán tigo aura silfrs?"

Egill svarar: "eigi var þat, Hermundr, er þú sætir nú á hlustenni, er þú stótt upp?Egell suarar: "eige var þat, Hermundr, er þú sæter nú á hlustenne, er þú stótt upp? Víst þrettán aura, ok þess fjár, er engum sé viðtœkt óveslum: skal þetta gjaldask í skjaldaskriflum ok baugabrotum ok í ǫllu, því er óríflegast fæsk til ok þér unið verst við!"Víst þrettán aura, ok þess fiár, er engom sé viþtœkt óveslom: skal þetta gialdask í skialdaskriflom ok baugabrotom ok í ǫllo, þuí er óríflegast fæsk til ok þér uneþ verst viþ!"

Þá mælti Hermundr: "svikit hefir þú oss nú, Egill!"Þá mælte Hermundr: "suiket hefer þú oss nú, Egell!"

"Er svá?" segir Egill, "þykkisk þú svikinn?""Er suá?" seger Egell, "þykkesk þú suikenn?"

"Svikinn þykkjumk ek, ok hefir þú svikit mik!""Suikenn þykkiomk ek, ok hefer þú suiket mik!"

Egill svarar: "þat þykki mér vel, at ek svíkja þann, er engum trúir ok eigi heldr sjǫlfum sér; ok má ek finna sǫnnur á mínu máli um þetta: þú falt fé þitt í svá mikilli þoku, at þú ætlaðir, þó at þér skyti því í hug at leita þess, at þú skyldir aldri finna."Egell suarar: "þat þykke mér vel, at ek suíkia þann, er engom trúer ok eige heldr siǫlfom sér; ok má ek finna sǫnnor á míno mále um þetta: þú falt fé þitt í suá mikelle þoko, at þú ætlaþer, þó at þér skyte þuí í hug at leita þess, at þú skylder aldre finna."

Hermundr svarar: "þetta er sem annat, þat er þú lýgr, Egill! þat sagðir þú á vetri, er þú komt heim ofan, þaðan er ek hafða boðit þér heim ór hrakbúenu um ról, ok vartu því feginn, sem vǫn var at; en er úti vǫ́ru jólin, þá ógladdisk þú, sem vǫn var, ok hugðir ilt til at fara heim í sultinn; en er ek fann þat, þá bauð ek þér at vera þar með annan mann, ok þáttu þat ok vart feginn.Hermundr suarar: "þetta er sem annat, þat er þú lýgr, Egell! þat sagþer þú á vetre, er þú komt heim ofan, þaþan er ek hafþa boþet þér heim ór hrakbúeno um ról, ok vartu þuí fegenn, sem vǫn var at; en er úte vǫ́ro iólen, þá ógladdesk þú, sem vǫn var, ok hugþer ilt til at fara heim í sultenn; en er ek fann þat, þá bauþ ek þér at vera þar meþ annan mann, ok þáttu þat ok vart fegenn. En um várit eptir páska, er þú komt heim til Borgar, sagðir þú, er dáit hefði fyrir mér þrír tigir klakahrossa, ok hefði ǫll etin verit."En um váret epter páska, er þú komt heim til Borgar, sagþer þú, er dáet hefþe fyrer mér þrír tiger klakahrossa, ok hefþe ǫll eten veret."

Egill svarar: "ekki ætla ek, at ofsǫgur mætti segja frá vanhǫldum þínum; en annathvárt ætla ek, at etin væri af þeim fǫ́ eða engi.Egell suarar: "ekke ætla ek, at ofsǫgor mætte segia frá vanhǫldom þínom; en annathuárt ætla ek, at eten være af þeim fǫ́ eþa enge. En vitu þat allir menn, at mik ok folk mitt skortir aldri mat, þó at misjafnt sé fjárhagr minn hœgr; en þau ein eru kynni heima at þín, er þú þarft ekki at taka til orz á."En vito þat aller menn, at mik ok folk mitt skorter aldre mat, þó at misiafnt sé fiárhagr minn hógr; en þau ein ero kynne heima at þín, er þú þarft ekke at taka til orz á."

"Þat munda ek vilja," segir Hermundr, "at vit værim eigi báðir á þingi annat sumar!""Þat munda ek vilia," seger Hermundr, "at vit værem eige báþer á þinge annat sumar!"

"Nú mon ek þat mæla," segir Egill, "er ek hugða, at ek munda aldri tala, at þú lúk heill munni í sundr! þvíat þat var mér spát, at ek munda elledauðr verða; en mér þykkir því betr, er fyrr taka troll við þér.""Nú mon ek þat mæla," seger Egell, "er ek hugþa, at ek munda aldre tala, at þú lúk heill munne í sundr! þuíat þat var mér spát, at ek munda elledauþr verþa; en mér þykker þuí betr, er fyrr taka troll viþ þér."

Þá mælti Styrmir: "sá segir sannast frá þér, Egill, er verst segir ok þik kallar prettóttan!"Þá mælte Styrmer: "sá seger sannast frá þér, Egell, er verst seger ok þik kallar prettóttan!"

"Nú ferr vel at!" sagði Egill, "þess betr þykki mér, er þú lastar mik meirr ok þú finnr fleiri sǫnnur á því, af því at mér var þat sagt, at þér hǫfðuð þat fyrir ǫlteiti, at þér tókuð yðr jafnaðarmenn, ok tóktu mik til jafnaðarmanz þér."Nú ferr vel at!" sagþe Egell, "þess betr þykke mér, er þú lastar mik meirr ok þú finnr fleire sǫnnor á þuí, af þuí at mér var þat sagt, at þér hǫfþoþ þat fyrer ǫlteite, at þér tókoþ yþr iafnaþarmenn, ok tóktu mik til iafnaþarmanz þér. Nú er þat víst," sagði hann, "at þú hefir nøkkur stórklæki með þér, þau er eigi vitu aðrir menn, ok mon þér kunnegast um þinn hag.Nú er þat víst," sagþe hann, "at þú hefer nøkkor stórklæke meþ þér, þau er eige vito aþrer menn, ok mon þér kunnegast um þinn hag. En þó er þat ólíkt með okkr: hvárrtveggja heitr ǫðrum liði, ok veiti ek, þat er ek má, ok spari ek ekki af; en þú rennr, þegar svartleggjur koma á lopt.En þó er þat ólíkt meþ okkr: huárrtueggia heitr ǫþrom liþe, ok veite ek, þat er ek má, ok spare ek ekke af; en þú rennr, þegar suartleggior koma á lopt. Þat er ok satt, at ek á jafnan óhœgt í búi, ok spari ek við engan mann mat; en þú ert matsínkr, ok er þat til marks, at þú átt bolla, þann er Matsæll heitir, ok kømr engi sá til garz, at viti, hvat í er, nema þú einn.Þat er ok satt, at ek á iafnan óhœgt í búe, ok spare ek viþ engan mann mat; en þú ert matsínkr, ok er þat til marks, at þú átt bolla, þann er Matsæll heiter, ok kømr enge sá til garz, at vite, huat í er, nema þú einn. Nú samir mér, at hjón mín hafi þá hart, er eigi er til; en þeim samir verr at svelta hjón sín, er ekki skortir: ok hygg þú at, hverr sá er!"Nú samer mér, at hión mín hafe þá hart, er eige er til; en þeim samer verr at suelta hión sín, er ekke skorter: ok hygg þú at, huerr sá er!"

Nú þagnar Styrmir.Nú þagnar Styrmer.

Þá stendr upp Þórarinn.Þá stendr upp Þórarenn.

Þá mælti Egill: "þegi þú, Þórarinn! ok sezk niðr ok legg eigi orð til: þeim brigzlum mon ek þér bregða, er þér mon betra þagat!Þá mælte Egell: "þege þú, Þórarenn! ok sezk niþr ok legg eige orþ til: þeim brigzlom mon ek þér bregþa, er þér mon betra þagat! En ekki þykki mér þat hlœgeligt, þó at þeir sveinar hlæi at því: at þú sitir mjótt ok gnúir saman lærum þínum."En ekke þykke mér þat hlœgelegt, þó at þeir sueinar hlæe at þuí: at þú siter miótt ok gnúer saman lærom þínom."

Þórarinn svarar: "hafa skal heil rǫ́ð, hvaðan sem koma;" sezk niðr ok þagnar.Þórarenn suarar: "hafa skal heil rǫ́þ, huaþan sem koma;" sezk niþr ok þagnar.

Þá mælti Þorgeirr: "þat megu allir sjá, at gørð þessi er ómerkelig ok heimsklig, at gøra þrettán aura silfrs ok eigi meira fyrir svá mikit mál."Þá mælte Þorgeirr: "þat mego aller siá, at gørþ þesse er ómerkeleg ok heimskleg, at gøra þrettán aura silfrs ok eige meira fyrer suá miket mál."

"En ek hugða," segir Egill, "at þér skyldi sjá gørð þykkja merkelig, ok svá mon vera, ef þú hyggr at fyrir þér; þvíat þat montu muna á Rangárleið, at einn kotkarl markaði þrettán kúlur í hǫfði þér, ok tóktu þar fyrir þrettán lambær; ok ætlaða ek, at þér skyldi þessi minning allgóð þykkja!""En ek hugþa," seger Egell, "at þér skylde siá gørþ þykkia merkeleg, ok suá mon vera, ef þú hyggr at fyrer þér; þuíat þat montu muna á Rangárleiþ, at einn kotkarl markaþe þrettán kúlor í hǫfþe þér, ok tóktu þar fyrer þrettán lambær; ok ætlaþa ek, at þér skylde þesse minning allgóþ þykkia!" Þorgeirr þagnaði.Þorgeirr þagnaþe. En þeir Skeggbroddi ok Járnskeggi vildu engum orðum skipta við Egil.En þeir Skeggbrodde ok Iárnskegge vildo engom orþom skipta viþ Egel.

Þá mælti Ófeigr: "nú vil ek kveða yðr vísu eina, ok hafa þá fleiri at minnum þing þetta ok málalok þessi, er hér eru orðin:Þá mælte Ófeigr: "nú vil ek kueþa yþr víso eina, ok hafa þá fleire at minnom þing þetta ok málalok þesse, er hér ero orþen:

Flestr mon (Áms ok Austra
ek vátta þat sóttum)
malma runnr um minna
(mik gœlir þat) hólask.
Gatk hǫfðingjum hringa
hattar land, en sandi
ost í augu kastat,
óríkr vafit flíkum."
Flestr mon (Áms ok Austra
ek vátta þat sǫttom)
malma runnr um minna
(mik gœler þat) hólask.
Gatk hǫfþingiom hringa
hattar land, en sande
œst í augo kastat,
óríkr vafet flíkom."

Egill svarar: "vel máttu hólask um þat, at engi einn maðr mon meirr hafa siglt á veðr jafnmǫrgum hǫfðingjum!"Egell suarar: "vel máttu hólask um þat, at enge einn maþr mon meirr hafa siglt á veþr iafnmǫrgom hǫfþingiom!"

Nú eptir þetta ganga menn heim til búða sinna.Nú epter þetta ganga menn heim til búþa sinna.

Þá mælti Gellir til Egils: "þat vil ek, at vit sém báðir saman við okkrum mǫnnum."Þá mælte Geller til Egels: "þat vil ek, at vit sém báþer saman viþ okkrom mǫnnom."

Þeir gøra nú svá.Þeir gøra nú suá. Nú eru dylgjur miklar, þat er eptir var þingsins; ok una bandamenn allilla við þessi málalok.Nú ero dylgior miklar, þat er epter var þingsens; ok una bandamenn allilla viþ þesse málalok. En fé þetta vill engi hafa, ok reksk þat þar um vǫllona.En fé þetta vill enge hafa, ok reksk þat þar um vǫllona. Ríða menn nú heim af þinginu.Ríþa menn nú heim af þingeno.