Bókastaðir

Ófeigr hét maðr, er bjó vestr í Miðfirði á þeim bœ, er at Reykjum heitir. Hann var Skíða son, en móðir hans hét Gunnlaug. Móðir hennar var Járngerðr, dóttir Ófeigs Járngerðarsonar norðan ór Skǫrðum. Hann var kvæntr maðr, ok hét Þorgerðr kona hans ok var Vála dóttir, ættstór kona ok enn mesti kvenskǫrungr. Ófeigr var í ǫllu mikilmenni; en ekki var honum fjárhagrinn hœgr: átti lendur miklar, en minna lausafé. Hann sparði við engan mann mat; en þó var mjǫk á fǫngum, þat er til búsins þurfti at hafa. Hann var þingmaðr Styrmis frá Ásgeirsǫ́, er þá þótti mestr hǫfðingi vestr þar.

Ófeigr átti son við konu sinni, er Oddr hét. Hann var vænn maðr ok brátt vel mentr. Ekki hafði hann mikla ǫ́st af feðr sínum. Engi var hann verksmíðarmaðr.

Váli hét maðr, er þar óx upp heima hjá Ófeigi. Hann var vænn maðr ok vinsæll.

Oddr óx upp heima með feðr sínum, þar til er hann var tólf vetra gamall. Ófeigr var fálátr lǫngum við Odd ok unni honum lítit. Sá orðrómr lagðisk á, at engi maðr þar í sveitum væri betr mentr en Oddr.

Einn tíma kømr Oddr at máli við fǫður sinn ok beiðir hann fjárframmlaga: "ok vil ek fara á braut heðan. Er á þá leið," sagði hann, "at þú leggr til mín litla sœmð. Em ek ok ekki nytsamligr yðru ráði."

Ófeigr svarar: "ekki mun ek minka tillǫg við þik ór því, sem þú hefir til unnit; mun ek ok því næst gøra, ok muntu þá vita, hvert fullting þér er at því."

Oddr sagði, at lítt mátti hann við þat styðjask mega; ok skilja við þat talit.

Annan dag eptir tekr Oddr vað af þili ok ǫll veiðarfœri ok tólf alnar vaðmáls. Hann gengr nú í braut ok kveðr engan mann. Hann ferr út á Vatnsnes ok ræzk þar í sveit með vermǫnnum, þiggr at þeim hagræði þau, sem hann þarf nauðsynligast, at láni ok leigu. Ok er þeir vissu ætt hans góða, en var vinsæll sjalfr, þá hætta þeir til þess at eiga at honum. Kaupir hann nú alt í skuld ok er með þeim þau misseri í fiskiveri. Ok er svá sagt, at þeirra hlutr væri í bezta lagi, er Oddr var í sveit með. Þar var hann þrjá vetr ok þrjú sumur, ok var þá svá komit, at hann hafði þá aptr goldit hverjum, þat er átti, en þó hafði hann aflat sér góz kaupeyris. Aldri vitjaði hann fǫður síns, ok svá láta þeir hvárir, sem engu ætti við aðra at skylda. Oddr var vinsæll við sína félaga.

Þar kømr, at hann ræzk í flutningar norðr til Stranda með farma ok kaupir sér ferju; aflar þá svá fjár. Nú grœðir hann brátt fé, þar til er hann á einn ferjuna; ok heldr nú svá milli Miðfjarðar ok Stranda nøkkur sumur. Tekr hann nú at hafa vel fé.

Þar kømr enn, at honum leiddisk sjá athǫfn. Nú kaupir hann í skipi ok ferr útan ok er nú í kaupferðum um hríð; ok teksk enn vel til þessa ok liðmannliga. Verðr honum nú enn gott bæði til fjár ok mannheilla. Þessa iðn hefir hann nú fyrir stafni, þar til er hann á einn knǫrr ok mestan hluta áhafnar; er nú í kaupferðum ok gørisk stórauðigr maðr ok ágætr. Hann var opt með hǫfðingjum ok tignum mǫnnum utanlands ok virðisk þar vel, sem hann var. Nú gørir hann svá auðgan, at hann á tvá knǫrru í kaupferðum. Ok svá er sagt, at engi maðr væri í þann tíma í kaupferðum, sá er jafnauðigr væri sem Oddr. Hann var ok farsælli en aðrir menn. Aldri kom hann norðarr skipi sínu en á Eyjafjǫrð ok eigi vestarr en í Hrútafjǫrð.

Þess er getit, eitthvert sumar, at Oddr kømr skipi sínu á Hrútafjǫrð við Borðeyri ok ætlar at vera hér um vetrinn. Þá var hann beðinn af vinum sínum at staðfestask hér. Ok eptir bœn þeirra gørir hann svá; kaupir land í Miðfirði, þat er á Mel heitir. Hann eflir þar mikinn búnuð ok gørisk rausnarmaðr í búinu. Ok er svá sagt, at eigi þótti um þat minna vert en um ferðir hans áðr. Ok nú var engi maðr jafnágætr, sem Oddr var, fyrir norðan land. Hann var betri af fé en flestir menn aðrir, góðr órlausna, við þá er hans þurftu ok í nǫnd honum vǫru; en fǫður sínum gørði hann aldri hagræði. Skip sitt setti hann upp í Hrútafirði.

Þat er sagt, at engi maðr væri jafnauðigr hér á Íslandi sem Oddr; heldr segja menn hitt, at hann hafi eigi átt minna fé en þrír, þeir er auðgastir vǫru. Í ǫllu lagi var hans fé mikit: gull ok silfr, jarðir ok ganganda fé. Váli, frændi hans, var með honum, hvárt sem hann var hér á landi eða utanlands. Oddr sitr nú í búi sínu með slíka sœmð, sem nú er frá sagt.

Maðr er nefndr Glúmr. Hann bjó á Skriðnesenni; þat er milli Bitru ok Kollafjarðar. Hann átti þá konu, er Þórdís hét; hon var dóttir Ásmundar hærulangs, fǫður Grettis Ásmundarsonar. Óspakr hét son þeirra. Hann var mikill maðr vexti ok sterkr, ódæll ok uppivǫzlumikill; var brátt í flutningum milli Stranda ok norðrsveita; gørfeligr maðr ok gørisk rammr at afli.

Eitt sumar kom hann í Miðfjǫrð ok seldi fang sitt. Ok einn dag fekk hann sér hest ok reið upp á Mel ok hittir Odd. Þeir kvǫddusk ok spurðusk almæltra tíðenda.

Óspakr mælti: "á þá leið er, Oddr," sagði hann, "at góð frétt ferr um yðvart ráð: ertu mjǫk lofaðr af mǫnnum, ok allir þykkjask þeir vel komnir, er með þér eru. Nú vænti ek, at mér muni svá gefask; vilda ek hingat ráðask til þín."

Oddr svarar: "ekki ertu mjǫk lofaðr af mǫnnum, ok eigi ertu vinsæll: þykkir þú hafa brǫgð undir brúnum, svá sem þú ert ættborinn til."

Óspakr svarar: "haf við raun þína, en eigi sǫgn annarra! Þvíat fátt er betr látit, en efni eru til. Beiði ek þik ekki gjafar at: vilda ek hafa hús þín, en fœða mik sjalfr, ok sjá þá, hversu þér gezk at."

Oddr svarar: "miklir eruð þér frændr ok torsóttir, ef yðr býðr við at horfa! En við þat er þú skorar á mik til viðtǫku, þá megum vit á þat hætta vetrlangt."

Óspakr tekr þat með þǫkkum, ferr um haustit á Mel með feng sinn ok gørisk brátt hollr Oddi, sýslar vel um búit ok vinnr sem tveir aðrir. Oddi líkar vel við hann.

Líða þau misseri. Ok er várar, býðr Oddr honum heima at vera ok kvezk svá betr þykkja. Hann vill nú ok þat. Annask Óspakr um búit, ok ferr þat stórvel framm; þykkir mǫnnum mikils um vert, hversu þessi maðr gefsk. Hann er ok vinsæll sjalfr, ok stendr nú búit með miklum blóma, ok þykkir einskis manns ráð virðuligra vera en Odds.

Einn hlut þykkir mǫnnum at skorta, at eigi sé ráð hans með allri sœmð: at hann er maðr goðorðslauss. Var þat þá mikill siðr at taka upp ný goðorð eða kaupa. Ok nú gørði hann svá. Sǫfnuðusk honum skjótt þingmenn; vǫ́ru allir til hans fúsir. Ok er nú kyrt um hríð.

Oddi hugnar vel við Óspak, lét hann mjǫk ráða fyrir búinu. Hann var bæði harðvirkr ok mikilvirkr ok þarfr búinu. Líðr af vetrinn, ok hugnar Oddi nú betr við Óspak en fyrr; þvíat nú hefisk hann at fleira. Á haustum heimtir hann fé af fjalli, ok urðu góðar heimtur: misti einskis sauðar.

Líðr nú af vetrinn ok várar. Lýsir Oddr því, at hann ætlar útan um sumarit, ok segir, at Váli, frændi hans, skal taka þar við búi.

Váli svarar: "svá er háttat, frændi, at ek em ekki því vanr, ok vil ek heldr annask um fé okkart ok kaupeyri."

Oddr snýr nú at Óspaki ok biðr hann taka við búi.

Óspakr svarar: "þat er mér ofráð, þó at nú flytisk framm, er þú ert við."

Oddr leitar eptir, en Óspakr ferr undan ok er þó óðfúsi til. Ok þar kømr, at hann biðr Odd ráða, ef hann heitr honum sinni ásjǫ ok trausti. Oddr segir, at hann skal svá fara með hans eigu, sem hann verðr mestr maðr af ok vinsælastr; sagðisk þat reynt hafa, at eigi mun annarr maðr betr kunna né vilja hans fé varðveita. Óspakr biðr nú á hans valdi vera. Lúka nú svá talinu.

Oddr býr nú skip sitt ok lætr bera vǫru til. Þetta fréttisk, ok er margtalat um. Oddr þurfti eigi langan búnuð. Váli ferr með honum. Ok þá er hann er albúinn, leiða menn hann til skips. Óspakr leiddi hann í lengra lagi; ǫ́ttu þeir mart at tala.

Ok er skamt var til skips, þá mælti Oddr: "nú er sá einn hlutr, er óskilat er."

"Hvat er þat?" sagði Óspakr.

"Ekki er sét fyrir goðorði mínu," sagði Oddr, "ok vil ek, at þú takir við."

"Á þessu er engi gegning," segir Óspakr, "em ek ekki til þess fœrr. Hefi ek þó meira á hendr tekizk, en líkligt sé, at ek valda eða vel leysa. Er þar engi maðr jafnvel til fallinn sem faðir þinn: er hann enn mesti málamaðr ok forvitri."

Oddr kvezk eigi mundu honum í hendr fá: "ok vil ek, at þú takir við."

Óspakr ferr undan ok vildi þó feginn. Oddr segir á reiði sína, ef hann tekr eigi við. Ok at skilnaði þeirra tekr Óspakr við goðorðinu. Ferr Oddr nú útan, ok teksk vel hans ferð, sem vanði hans var til.

Óspakr ferr heim; ok var margtalat um þetta mál: þykkir Oddr mikit vald hafa þessum manni í hendr fengit.

Óspakr ríðr til þings um sumarit með flokk manna, ok teksk honum þat vel ok liðmannliga, kann þat alt vel af hǫndum at leysa, er hann skylda lǫg til, ok ríðr af þingi með sœmð. Hann heldr kappsamliga sína menn, ok láta hvergi sinn hlut, ok er ekki mjǫk á þá gengit. Hann er góðr ok greiðr við alla sína nágranna. Hvergi þykkir nú minni rausn né risna á búinu en áðr; eigi skortir umsýslu, ok fara rǫ́ðin vel framm.

Líðr nú á sumarit; ríðr hann til leiðar ok helgar hana. Ok er á leið haustit, ferr hann á fjall, er menn ganga at geldfé, ok verða heimtur góðar: er ríkt fylgt, ok missir einskis sauðar, hvárki fyrir sína hǫnd né Odds.

Svá bar til um haustit, at Óspakr kom norðr í Víðidal, á Svǫlustaði. Þar bjó kona, sú er Svala hét. Þar var honum veittr beinleiki. Hon var væn kona ok ung.

Hon talar til Óspaks ok biðr hann sjá um ráð sitt: "hefi ek þat frétt, at þú ert búmaðr mikill."

Hann tók því vel; ok tala þau mart. Felzk hvárt ǫðru vel í geð, ok litusk þau vel til ok blíðliga. Ok þar kømr tali þeirra, at hann spyrr, hverr ráða eigi fyrir kosti hennar.

"Engi maðr er mér skyldri," segir hon, "sá er nøkkurs er verðr, en Þórarinn Langdœlagoði enn spaki."

Síðan ríðr Óspakr til fundar við Þórarinn, ok er þar tekit við honum vel at eins. Hann hefir nú uppi sitt erendi ok biðr Svǫlu.

Þórarinn svarar: "ekki kann ek at girnask til þíns mægis. Er margtalat um þínar meðferðir. Kann ek þat sjá, at ekki má í tveimr hǫndum hafa við slíka menn: annathvárt at taka upp bú hennar ok láta hana fara hingat, ella munuð þit gøra, sem ykkr líkar. Nú mun ek mér engu af skipta, ok kalla ek ekki þetta mitt ráð."

Eptir þetta ferr Óspakr á braut ok kømr á Svǫlustaði ok segir henni svá búit. Nú gøra þau ráð sitt, ok fastnar hon sik sjǫlf, ok ferr hon með honum á Mel; en þau eiga bú á Svǫlustǫðum ok fá menn til fyrir at vera. Nú er Óspakr á Mel ok helt rausn í búinu. Hann þótti þó vera ódældarmaðr mikill.

Nú líðr af vetrinn, ok um sumarit kom Oddr út í Hrútafirði: hafði honum enn orðit gott til fjár ok mannheilla; kømr heim á Mel ok lítr yfir eignir sínar: þykkir vel varðveitzk hafa, ok gezk vel at. Líðr nú á sumarit.

Þat er eitt sinn, at Oddr vekr til við Óspak, at vel mundi fallit, at hann tœki við goðorði sínu.

Óspakr sagði: "já," segir hann, "þar er sá hlutr, er ek var ófúsastr til með at fara ok sízt til fœrr. Em ek þess ok albúinn. En þat ætla ek mǫnnum þó tíðast, at þat sé gǫrt annathvárt á leiðum eða þingum."

Oddr svarar: "þat má vel vera."

Líðr nú á sumarit at leiðinni framm. Ok leiðar morgininn, er Oddr vaknar, litask hann um ok sér fátt manna í skálanum — hefir hann sofit fast ok lengi —, spratt upp ok veit, at menn eru gǫrsamliga ór skálanum. Honum þótti þetta undarligt, ok talar þó fátt; hann býsk um ok nøkkurir menn með honum, ok ríða nú til leiðarinnar. Ok er þeir kómu þar, þá var þar mart manna fyrir, ok vǫru þá mjǫk braut búnir, ok var helguð leiðin. Oddi bregðr nú í brún; þykkir undarlig þessi tiltekja. Fara menn heim, ok líða þaðan nøkkurir dagar.

Þat var enn einn dag, er Oddr sat undir borði ok Óspakr gegnt honum; ok er minzt varir, hleypr Oddr undan borðinu ok at Óspaki ok hefir reidda øxi í hendi sér: biðr hann nú laust láta goðorðit.

Óspakr svarar: "eigi muntu þurfa með svá miklu kappi at sœkja! Þegar hefir þú goðorð, er þú vill, ok vissa ek eigi, at þér væri alvara við at taka." Rétti hann þá framm hǫndina ok fekk Oddi goðorðit.

Var nú kyrt um hríð; ok heðan af gørisk fátt með þeim Oddi ok Óspaki; er Óspakr heldr ýgr viðskiptis. Grunar menn um, at Óspakr mundi hafa ætlat sér goðorðit at hafa, en eigi Oddi, ef eigi hefði verit kúgat af honum, at hann mætti undan komask. Nú verðr ekki af bús umsýslunni: Oddr kveðr hann at engu. Mæltusk þeir ok ekki við.

Þat var einn dag, at Óspakr býr ferð sína. Oddr lætr, sem hann viti þat eigi: skiljask þeir svá, at hvárgi kveðr annan. Óspakr ferr nú á Svǫlustaði til bús síns. Oddr lætr nú, sem ekki sé at orðit. Ok er nú kyrt um hríð.

Þess er getit, at um haustit fara menn á fjall, ok skaut mjǫk í tvau horn um heimtur Odds, frá því er verit hafði. Hann skorti at haustheimtu fjóra tigu geldinga ok þá alla, er beztir vǫ́ru af fé hans. Er nú víða leitat um fjǫll ok heiðar, ok finnask eigi. Undarligt þótti þetta vera, þvíat Oddr þótti féauðnumaðr meiri en aðrir menn. Svá mikill atrekandi var gǫrr um leitina, at bæði var leitat til annarra heraða ok heima; ok gørði eigi. Ok um síðir dofnar enn yfir þessu; ok var þó margrœtt um, hverju gegna mundi.

Oddr var ekki glaðr um vetrinn.

Váli, frændi hans, frétti hann, hví hann væri óglaðr: "eða hvárt þykki þér svá mikit geldinga hvarfit? Ok ertu eigi þá mikill borði, ef þik hryggir slíkt."

Oddr svarar: "eigi hryggir mik geldinga hvarfit. En hitt þykki mér verra, er ek veit eigi, hverr stolit hefir."

"Þykki þér þat víst," segir Váli, "at þat mun af orðit? Eða hvar horfir þú á helzt?"

Oddr svarar: "ekki er því at leyna, at ek ætla Óspak stolit hafa."

Váli svarar: "fersk nú vinátta ykkur, frá því er þú settir hann yfir alt þitt góz."

Oddr kvað þat verit hafa et mesta glapræði ok vǫnum betr tekizk hafa.

Váli mælti: "margra manna mál var þat, at þat væri undarligt. Nú vil ek, at þú snúir eigi svá skjótt málinu til áfellis honum: er þat hætt við orði, at ómerkiliga þykki verða. Nú skolum vit því saman kaupa," sagði Váli, "at þú skalt mik láta fyrir ráða, hversu at er farit; en ek skal verða víss ens sanna."

Nú kaupa þeir þessu.

Váli býr nú ferð sína ok ferr með varning sinn; ríðr út til Vatnsdals ok Langadals ok selr varninginn. Var hann vinsæll ok tillagagóðr. Hann ferr nú leið sína, þar til er hann kømr á Svǫlustaði, ok fekk þar góðar viðtǫkur. Óspakr var allkátr.

Váli bjósk þaðan um morgininn. Óspakr leiddi hann ór garði ok frétti margs frá Oddi. Váli sagði gott af hans ráði. Óspakr lét vel yfir honum ok kvað hann vera rausnarmann mikinn: "eða er hann fyrir skoðum orðinn í haust?"

Váli kvað þat satt vera.

"Hverjar eru getur á um sauða hvarfit? Hefir Oddr lengi fégefinn verit hér til."

Váli svarar: "eigi er þat á eina leið. Sumir ætla, at vera muni af mannavǫldum."

Óspakr segir: "ætlanda er slíkt; ok er eigi margra brǫgð."

"Svá er ok," segir Váli.

Óspakr mælti: "hefir Oddr nøkkurar getur á?"

Váli mælti: "fátalaðr er hann til; en þó er fjǫlrœtt um af ǫðrum mǫnnum, hverju gegna muni."

"Þat er eptir vǫnum", sagði Óspakr.

"Á þá leið er", sagði Váli, "er þó hǫfum vit þetta talat, at þat vilja sumir menn kalla eigi óvænt, at vera muni af þínum vǫldum: draga menn þat saman, er þit skilðuð stuttliga, en hvarfit varð eigi miklu síðarr."

Óspakr svarar: "eigi varði mik, at þú mundir slíkt mæla! Ok ef vit værim eigi slíkir vinir, þá munda ek þessa sárliga hefna."

Váli svarar: "eigi þarftu þessa at dylja eða svá óðr við at verða! Eigi mun þetta af þér bera; ok hefi ek sét yfir ráð þitt, ok sé ek þat, at miklu hefir þú meiri fǫng, en líkligt sé, at vel muni fengit."

Óspakr svarar: "eigi mun svá reynask! Ok eigi veit ek, hvat tala fjándmenn várir, er slíkt tala vinirnir."

Váli svarar: "þetta er ok ekki af fjándskap mælt af mér við þik, er þú heyrir einn á. Nú ef þú gørir svá, sem ek vil, ok gangir við fyrir mér, þá mun þér létt falla; þvíat ek skal setja ráð til þess: ek hefi seldan varning minn víða um sveitir; mun ek segja, at þú hafir við tekit ok keypt þér með slátr ok aðra hluti: mun þat engi maðr mistrúa. Skal ek svá til haga, at þér verði engi ósœmð at þessu, ef þú fylgir mínu ráði at."

Óspakr sagðisk eigi mundu við ganga.

"Þá mun fara verr", segir Váli, "ok veldr þú sjalfr."

Síðan skiljask þeir, ok ferr Váli heim. Oddr spyrr, hvers hann hefði víss orðit um sauða hvarfit. Váli lét sér fátt um finnask.

Oddr mælti: "nú þarf eigi við at dyljask, at Óspakr hefir stolit; þvíat þú mundir hann gjarna undan bera, ef þú mættir."

Er nú kyrt um vetrinn. Ok er váraði ok stefnudagar kómu, þá ferr Oddr með tuttugu menn, þar til er hann kom mjǫk at garði á Svǫlustǫðum.

Þá mælti Váli við Odd: "nú skoluð þér láta taka niðr hesta yðra, en ek mun ríða til húss ok hitta Óspak ok vita, ef hann vili sættask ok þurfi málit eigi framm at hafa."

Nú gøra þeir svá. Váli ríðr heim. Ekki var manna úti. Opnar vǫ́ru dyrr. Gengr Váli inn. Myrkt var í húsum. Ok er minzt varir, hleypr maðr ór setinu ok høggr milli herða Vála, svá at hann fell þegar.

Váli mælti: "forða þér, vesall maðr! Þvíat Oddr er skamt frá garði ok ætlar at drepa þik. Send konu þína á fund Odds, ok segi hon, at vit sém sáttir, ok hafir þú gengit við málinu, en ek sé farinn at fjárreiðum mínum út í dali."

Þá mælti Óspakr: "þetta er et versta verk orðit! Hafða ek Oddi þetta ætlat, en eigi þér."

Svala hittir nú Odd ok segir þá sátta, Óspak ok Vála: "ok bað Váli þik aptr hverfa." Oddr trúir þessu ok ríðr heim. Váli lét líf sitt, ok var flutt lík hans á Mel.

Oddi þóttu þetta mikil tíðendi ok ill. Fær hann af þessu óvirðing, ok þótti slysliga tekizk hafa.

Nú hverfr Óspakr á braut, svá at eigi vitu menn, hvat af honum verðr.

Nú er frá því at segja, at Oddr býr mál þetta til þings ok kveðr heiman níu búa. Þat verðr til tíðenda, at maðr andask ór kvǫðinni. Oddr kveðr annan í staðinn. Fara menn nú til þings; ok er þar kyrt framan til dóma. Ok er dómar fara út, hefir Oddr framm vígsmálit; ok teksk honum þat greitt, ok er nú boðit til varna.

Skamt í braut frá dómunum sǫ́tu þeir hǫfðingjarnir, Styrmir ok Þórarinn, með flokk sinn.

Þá mælti Styrmir við Þórarinn: "nú er til varna boðit um vígsmálit; eða vill þú nøkkur andsvǫr veita þessu máli?"

Þórarinn svarar: "engu mun ek mér þar af skipta; þvíat mér sýnisk Odd nóg nauðsyn til reka at mæla eptir slíkan mann, sem Váli var, en sá fyrir hafðr, at ek ætla, at sé enn versti maðr."

"Já," sagði Styrmir, "eigi er maðrinn góðr víst; en þó er þér nøkkurr vandi á við hann."

"Ekki hirði ek þat," sagði Þórarinn.

Styrmir mælti: "á hitt er at líta, at yðvart vandræði mun verða ok þá miklu meira ok torveldra, ef hann verðr sekr; ok sýnisk mér ásjámál vera, ok leitum í nøkkurra ráða; þvíat sjóm vit báðir vǫrn í málinu."

"Fyrir lǫngu sá ek þat," segir Þórarinn, "ok lízk mér þó eigi ráðligt at seinka málit."

Styrmir mælti: "til þín kømr þó mest! Ok þat munu menn tala, at þér verði lítilmannliga, ef framm ferr málit, en vǫrnin sé brýn. Er þat ok mála sannast, at vel væri, þótt Oddr vissi, at fleiri eru nøkkurs verðir en hann einn: trøðr hann oss alla undir fótum ok þingmenn vára, svá at hans eins er getit. Sakar eigi, at hann reyni, hversu lǫgkœnn hann er!"

Þórarinn svarar: "þú skalt ráða, ok þér mun ek at veita. En eigi er þetta góðvænligt, ok mun illan enda eiga."

"Ekki má at því fara!" sagði Styrmir; sprettr upp ok gengr at dómum; spyrr, hvat þar fari framm mǫlum manna. Honum er þat sagt. Styrmir mælti: "Svá er háttat, Oddr! At varnir eru fundnar í máli þínu, ok hefir þú rangt til búit málit: kvatt heiman tíu búa; er þat lǫgleysa: áttir þú þat á þingi at gøra, en eigi í heraði. Gør nú annathvárt: gakk frá dóminum við svá búit, eða vér munum fœra framm vǫrnina!"

Oddr þagnar ok hugsar málit; finnr, at satt er; gengr frá dóminum með flokk sinn ok heim til búðar. Ok er hann kømr í búðarsundit, þá gengr maðr í mót honum; sá er við aldr. Hann var í svartri ermakǫpu, ok var hon komin at sliti; ein var ermr á kǫpunni, ok horfði sú á bak aptr. Hann hafði í hendi staf ok brodd í; hafði síða hettuna ok rak undan skygnur, stappaði niðr stafnum ok fór heldr bjúgr. Þar var kominn Ófeigr karl, faðir hans.

Þá mælti Ófeigr: "snemma gangið þér frá dómum!" sagði hann, "ok er yðr eigi einn hlutr vel gefinn, at svá er alt snarligt ok snǫfurligt um yðr. Eða er hann sekr, Óspakr?"

"Nei," sagði Oddr, "eigi er hann sekr."

Ófeigr mælti: "eigi er þat hǫfðingligt at ginna mik gamlan! Eða hví mundi hann eigi sekr? Var hann eigi saðr at sǫkinni?"

"Saðr víst," segir Oddr.

"Hvat er þá?" segir Ófeigr, "ek hugða, at hann mætti bíta sǫkin. Eða var hann eigi banamaðr Vála?"

"Engi mælir því í mót," sagði Oddr.

Ófeigr mælti: "hví er hann þá eigi sekr?"

Oddr svarar: "vǫrn fanzk í málinu, ok fell niðr."

Ófeigr mælti: "hví mundi vǫrn finnask í máli svá auðigs manns?"

"Þat kǫlluðu þeir, at rangt væri heiman búit," segir Oddr.

"Eigi mun þat vera, er þú fórt með málit," sagði Ófeigr, "en vera kann, at þér sé meirr lagðr fésnúðr ok ferðir en allgott tilstilli um málaferli. En þó ætla ek, at þú berir nú eigi satt upp fyrir mik."

Oddr svarar: "ek hirði aldri, hvárt þú trúir eða eigi."

"Svá kann vera," sagði Ófeigr, "en þegar vissa ek, er þú fórt heiman ór heraði, at rangt var til búit málit; en þú þóttisk þér œrinn einn ok vildir engan mann at spyrja: nú muntu ok vera þér nógr einn um þetta mál. Er nú bæði, at þér mun vel takask, enda er slíkum allvant um, er alt þykkir lágt hjá sér."

Oddr svarar: "þat er þó sýnna, at eigi verði at þér gagn."

Ófeigr mælti: "sú ein er nú hjǫlpin í þínu máli, ef þú nýtr mín við. Eða hversu fésparr mundir þú nú vera, ef nøkkurr leiðrétti málit?"

Oddr svarar: "ekki sperða ek fé, ef nøkkurr vildi ganga í málit."

Ófeigr mælti: "þá láttu koma í hendr karli þessum sjóð nøkkurn digran; þvíat margra manna augu verða féskjǫlg."

Oddr fær honum mikinn fésjóð.

Þá spurði Ófeigr: "hvárt var framm fœrð lǫgvǫrnin eða eigi?"

"Fyrri gengum vér frá dómunum," sagði Oddr.

Ófeigr svarar: "þat eina heldr framm, er þú gørðir óvitandi!"

Nú skiljask þeir, ok gengr Oddr heim til búðar sinnar.