Bókastaðir

Ófeigr hét maðr, er bjó vestr í Miðfirði á þeim bǿ, er at Reykjum heitir. Hann var Skíða sonr, en móðir hans hét Gunnlaug. Móðir hennar var Járngerðr, dóttir Ófeigs Járngerðarsonar norðan ór Skǫrðum. Hann var kvǽntr maðr, ok hét Þorgerðr kona hans ok var Vála dóttir, ǽttstór kona ok hinn mesti kvenskǫrungr. Ófeigr var spekingr mikill ok hinn mesti ráðagerðamaðr. Hann var í ǫllu mikilmenni, en ekki var honum fjárhagrinn hǿgr, átti lendur miklar, en minna lausafé. Hann sparði við engan mann mat, en þó var mjǫk á fǫngum, þat er til búsins þurfti at hafa. Hann var þingmaðr Styrmis frá Ásgeirsá, er þá þótti mestr hǫfðingi vestr þar.

Ófeigr átti son við konu sinni, er Oddr hét. Hann var vǽnn maðr ok brátt velmenntr. Ekki hafði hann mikla ást af feðr sínum. Engi var hann verklundarmaðr.

Váli hét maðr, er þar óx upp heima hjá Ófeigi. Hann var vǽnn maðr ok vinsǽll.

Oddr óx upp heima með feðr sínum, þar til er hann var tolf vetra gamall. Ófeigr var fálátr lǫngum við Odd ok unni honum lítit. Sá orðrómr lagðisk á, at engi maðr þar í sveitum vǽri betr menntr en Oddr. Einn tíma kemr Oddr at máli við feðr sinn ok beiðir hann fjárframlaga. Ok vil ek fara á brott heðan. Er á þá leið, sagði hann, at þú leggr til mín lítla sǿmð. Em ek ok ekki nytsamligr yðru ráði Ófeigr segir:

Ekki mun ek minnka tillǫg við þik ór því, sem þú hefir til unnit. Mun ek ok því nǽst gera, ok muntu þá vita, hvert fullting þér er at því.

Oddr sagði, at lítt mátti hann við þat styðjask mega, ok skilja við þat talit.

Annan dag eftir tekr Oddr vað af þili ok ǫll veiðarfǿri ok tolf alnar vaðmáls. Hann gengr nú í brott ok kveðr engan mann. Hann ferr út á Vatnsnes ok rézk þar í sveit með vermǫnnum, þiggr at þeim hagrǽði þau, sem hann þarf nauðsynligast, at láni ok leigu. Ok er þeir vissu ǽtt hans góða, en var vinsǽll sjalfr, þá hǽtta þeir til þess at eiga at honum. Kaupir hann nú allt í skuld ok er með þeim þau misseri í fiskiveri. Ok er svá sagt, at þeirra hlutr vǽri í bezta lagi, er Oddr var í sveit með. Þar var hann þrjá vetr ok þrjú sumur, ok var þá svá komit, at hann hafði þá aftr goldit hverjum, þat er átti, en þó hafði hann aflat sér góðs kaupeyris. Aldri vitjaði hann fǫður síns, ok svá láta þar hvárir, sem engu ǽtti við aðra at skylda. Oddr var vinsǽll við sína félaga.

Þar kemr, at hann rǽzk í flutningar norðr til Stranda með farma ok kaupir sér ferju; aflar þá svá fjár. Nú grǿðir hann brátt fé, þar til er hann á einn ferjuna, ok heldr nú svá milli Miðfjarðar ok Stranda nokkur sumur; tekr hann nú at hafa vel fé.

Þar kemr enn, at honum leiddisk sjá athǫfn. Nú kaupir hann í skipi ok ferr útan ok er nú í kaupferðum um hríð, ok teksk enn vel til þessa ok liðmannliga. Verðr honum nú bǽði til fjár ok mannheilla. Þessa iðn hefir hann nú fyrir stafni, þar til er hann á einn knǫrr ok mestan hluta áhafnar; er nú í kaupferðum ok gerisk stórauðigr maðr ok ágǽtr. Hann var oft með hǫfðingjum ok tignum mǫnnum útan lands ok virðisk þar vel, sem hann var. Nú gerir hann svá auðgan, at hann á tvá knǫrru í kaupferðum; ok svá er sagt, at engi maðr vǽri þann tíma í kaupferðum, sá er jafnauðigr vǽri sem Oddr. Hann var ok farsǽlli en aðrir menn. Aldri kom hann norðar skipi sínu en á Eyjafjǫrð ok eigi vestar en í Hrútafjǫrð.

þess er getit eitthvert sumar, at Oddr kemr skipi sínu á Hrútafjǫrð við Borðeyri ok ǽtlar at vera hér um vetrinn. Þá var hann beðinn af vinum sínum at staðfestask hér, ok eftir bǿn þeirra gerir hann svá, kaupir land í Miðfirði, þat er á Mel heitir. Hann eflir þar mikinn búnuð ok gerisk rausnarmaðr í búinu. Ok er svá sagt, at eigi þótti um þat minna vert en um ferðir hans áðr. Ok nú var engi maðr jafnágǽtr sem Oddr var fyrir norðan land. Hann var betri af fé en flestir menn aðrir, góðr órlausna við þá, er hans þurftu ok í nánd honum váru, en fǫður sínum gerði hann aldri hagrǽði. Skip sitt setti hann upp í Hrútafirði.

Þat er sagt, at engi maðr vǽri jafnauðigr hér á Íslandi sem Oddr, heldr segja menn hitt, at hann hafi eigi átt minna fé en þrír þeir, er auðgastir váru. Í ǫllu lagi var hans fé mikit, gull ok silfr, jarðir ok ganganda fé. Váli. frǽndi hans, var með honum, hvárt sem hann var hér á landi eða útan lands. Oddr sitr nú í búi sínu með slíka sǿmð, sem nú er frá sagt.

Maðr er nefndr Glúmr. Hann bjó á Skriðnisenni. Þat er milli Bitru ok Kollafjarðar. Hann átti þá konu, er Þórdís hét. Hon var dóttir Ásmundar hǽrulangs, fǫður Grettis Ásmundarsonar. Óspakr hét sonr þeirra. Hann var mikill maðr vexti ok sterkr, ódǽll ok uppivǫðslumikill, var brátt í flutningum milli Stranda ok norðrsveita, gerviligr maðr ok gerisk rammr at afli.

Eitt sumar kom hann í Miðfjǫrð ok seldi fang sitt. Ok einn dag fekk hann sér hest ok reið upp á Mel ok hittir Odd. Þeir kvǫddusk ok spurðusk almǽltra tíðenda. Óspakr mǽlti:

Á þá leið er, Oddr, segir hann, at góð frétt ferr um yðvart ráð. Ertu mjǫk lofaðr af mǫnnum ok allir þykkjask þeir vel komnir, er með þér eru. Nú vǽnti ek, at mér muni svá gefask. Vilda ek hingat ráðask til þín. Oddr segir:

Ekki ertu mjǫk lofaðr af mǫnnum, ok eigi ertu vinsǽll. Þykkir þú hafa brǫgð undir brúnum, svá sem þú ert ǽttborinn til. Óspakr segir:

Haf við raun þína, en eigi sǫgn annarra, því at fátt er betr látit en efni eru til. Beiði ek þik ekki gjafar at. Vilda ek hafa hús þín, en fǿða mik sjalfr, ok sjá þá, hversu þér gezk at. Oddr segir:

Miklir eruð þér frǽndr ok torsóttir, ef yðr bítr við at horfa, en við þat, er þú skorar á mik til viðtǫku, þá megum vit á þat hǽtta vetrlangt.

Óspakr tekr þat með þǫkkum, ferr um haustit á Mel með feng sinn ok gerisk brátt hollr Oddi, sýslar vel um búit ok vinnr sem tveir aðrir. Oddi glíkar vel við hann. Líða þau misseri, ok er várar, býðr Oddr honum heima at vera ok kvezk svá betr þykkja. Hann vill nú ok þat. Annask Óspakr um búit ok ferr þat stórvel fram. Þykkir mǫnnum mikils um vert, hversu þessi maðr gefsk. Hann er ok vinsǽll sjalfr, ok stendr nú búit með miklum blóma, ok þykkir engis manns ráð virðuligra vera en Odds.

Einn hlut þykkir mǫnnum at skorta, at eigi sé ráð hans með allri sǿmð, at hann er maðr goðorðslauss. Var þat þá mikill siðr at taka upp ný goðorð eða kaupa, ok nú gerði hann svá. Sǫfnuðusk honum skjótt þingmenn. Váru allir til hans fúsir. Ok er nú kyrrt um hríð.

Oddi hugnar vel við Óspak, lét hann mjǫk ráða fyrir búinu. Hann var bǽði harðvirkr ok mikilvirkr ok þarfr búinu. Líðr af vetrinn ok hugnar Oddi nú betr við Óspak en fyrr, því at nú hefsk hann at fleira. Á haustum heimtir hann fé af fjalli, ok urðu góðar heimtur, missti engis sauðar.

Líðr nú af vetrinn, ok várar, Lýsir Oddr því, at hann ǽtlar útan um sumarit, ok segir, at Váli, frǽndi hans, skal taka þar við búi. Váli segir:

Svá er háttat, frǽndi, at ek em ekki því vanr, ok vil ek heldr annask um fé okkart ok kaupeyri.

Oddr snýr nú at Óspaki ok biðr hann taka við búi. Óspakr segir:

Þat er mér ofráð, þó at nú flytisk fram, er þú ert við.

Oddr leitar eftir, en Óspakr ferr undan ok er þó óðfúsi til. Ok þar kemr, at hann biðr Odd ráða, ef hann heitr honum sinni ásjá ok trausti. Oddr segir, at hann skal svá fara með hans eigu, sem hann verðr mestr maðr af ok vinsǽlstr, sagðisk þat reynt hafa, at eigi mun annarr maðr betr kunna né vilja hans fé varðveita. Óspakr biðr nú á hans valdi vera. Lúka nú svá talinu. Oddr býr nú skip sitt ok lǽtr bera vǫru til. Þetta fréttisk ok er margtalat um. Oddr þurfti eigi langan búnuð. Váli ferr með honum. Ok þá er hann er albúinn, leiða menn hann til skips. Óspakr leiddi hann í lengra lagi; áttu þeir margt at tala.

Ok er skammt var til skips, þá mǽlti Oddr: Nú er sá einn hlutr, er óskilat er. Hvat er þat? segir Óspakr.

Ekki er sét fyrir goðorði mínu, segir Oddr, ok vil ek, at þú takir við.

Á þessu er engi gegning, segir Óspakr, em ek ekki til þess fǿrr. Hefi ek þó meira á hendr tekizk en glíkligt sé, at ek valda eða vel leysa. Er þar engi maðr jafnvel til fallinn, sem faðir þinn. Er hann inn mesti málamaðr ok forvitri.

Oddr kvezk eigi mundu honum í hendr fá. ok vil ek, at þú takir við.

Óspakr ferr undan ok vildi þó feginn. Oddr segir á reiði sína, ef hann tekr eigi við, ok at skilnaði þeirra tekr Óspakr við goðorðinu. Ferr Oddr nú útan ok teksk vel hans ferð, sem vanði hans var til. Óspakr ferr heim ok var margtalat um þetta mál; þykkir Oddr mikit vald hafa þessum manni í hendr fengit.

Óspakr ríðr til þings um sumarit með flokk manna ok teksk honum þat vel ok liðmannliga; kann þat allt vel af hǫndum at leysa, er hann skylda lǫg til; ríðr af þingi með sǿmð. Hann heldr kappsamliga sína menn, ok láta hvergi sinn hlut, ok er ekki mjǫk á þá gengit. Hann er góðr ok greiðr við alla sína nágranna. Hvergi þykkir nú minni rausn né risna á búinu en áðr. Eigi skortir umsýslu, ok fara ráðin vel fram. Líðr nú á sumarit. Ríðr hann til leiðar ok helgar hana. Ok er á leið haustit, ferr hann á fjall, er menn ganga at geldfé, ok verða heimtur góðar. Er ríkt fylgt ok missir engis sauðar, hvárki fyrir sína hǫnd né Odds.

Svá bar til um haustit, at Óspakr kom norðr í Víðidal á Svǫlustaði. Þar bjó kona sú, er Svala hét. Þar var honum veittr beinleiki. Hon var vǽn kona ok ung. Hon talar til Óspaks ok biðr hann sjá um ráð sitt. Hefi ek þat frétt, at þú ert búmaðr mikill.

Hann tók því vel ok tala þau margt. Fellsk hvárt ǫðru vel í geð, ok lítask þau vel til ok blíðliga. Ok þar kemr tali þeirra, at hann spyrr, hverr ráða eigi fyrir kosti hennar.

Engi maðr er mér skyldri, segir hon, sá er nokkurs er verðr, en Þórarinn Langdǿlagoði inn spaki.

Síðan ríðr Óspakr til fundar við Þórarin. Ok er þar tekit við honum vel at eins. Hann hefir nú uppi sitt ørendi ok biðr Svǫlu. Þórarinn segir:

Ekki kann ek at girnask til þíns mǽgis. Er margtalat um þínar meðferðir. Kann ek þat sjá, at ekki má í tveim hǫndum hafa við slíka menn, annathvárt at taka upp bú hennar ok láta hana fara hingat, ella munuð þit gera sem ykkr glíkar. Nú mun ek mér engu af skifta. Ok kalla ek ekki þetta mitt ráð.

Eftir þetta ferr Óspakr á brott ok kemr á Svǫlustaði ok segir henni svá búit. Nú gera þau ráð sitt, ok fastnar hon sik sjǫlf, ok ferr hon með honum á Mel, en þau eigu bú á Svǫlustǫðum ok fá menn til fyrir at vera. Nú er Óspakr á Mel ok helt rausn í búinu. Hann þótti þó vera ódǽldarmaðr mikill.

Nú líðr af vetrinn, ok um sumarit kom Oddr út í Hrútafirði. Hafði honum enn orðit gott til fjár ok mannheilla; kemr heim á Mel ok lítr yfir eignir sínar, þykkir vel varðveizk hafa ok er gezk vel at . Líðr nú á sumarit.

Þat er eitt sinn, at Oddr vekr til við Óspak, at vel muni fallit, at hann tǿki við goðorði sínu. Óspakr segir:

Já, segir hann, þar er sá hlutr, er ek var ófúsastr til með at fara ok sízt til fǿrr. Em ek þess ok albúinn. En þat ǽtla ek mǫnnum þó tíðast, at þat sé gǫrt annathvárt á leiðum eða þingum. Oddr segir:

Þat má vel vera.

Líðr nú á sumarit at leiðinni fram. Ok leiðarmorgininn er Oddr vaknar, litask hann um ok sér fátt manna í skálanum, hefir hann sofit fast ok lengi, spratt upp ok veit, at menn eru gǫrsamliga ór skálanum. Honum þótti þetta undarligt ok talar þó fátt. Hann býsk um ok nokkurir menn með honum. Þótti þetta undarligt, ok ríða nú til leiðarinnar. Ok er þeir kómu þar, þá var þar margt manna fyrir, ok váru þá mjǫk brott búnir, ok var helguð leiðin. Oddi bregðr nú í brún, þykkir undarlig þessi tiltekja. Fara menn heim, ok líða þaðan nokkurir dagar.

Þat var enn einn dag, er Oddr sat undir borði ok Óspakr gegnt honum, ok er minnst varir, hleypr Oddr undan borðinu ok at Óspaki ok hefir reidda øxi í hendi sér, biðr hann nú laust láta goðorðit. Óspakr segir:

Eigi muntu þurfa með svá miklu kappi at sǿkja. Þegar hefir þú goðorð, er þú vilt, ok vissa ek eigi, er þér vǽri alvara við at taka.

Rétti hann þá fram hǫndina ok fekk Oddi goðorðit. Var nú kyrrt um hríð. Ok heðan af gerisk fátt með þeim Oddi ok Óspaki. Er Óspakr heldr ýgr viðskiftis. Grunar menn um, at Óspakr mundi hafa ǽtlat sér hafa goðorðit, en eigi Oddi, ef eigi hefði verit kúgat af honum, at hann mǽtti undan komask. Nú verðr ekki af búsumsýslunni. Oddr kveðr hann at engu. Mǽltusk þeir ok ekki við.

Þat var einn dag, at Óspakr býr ferð sína. Oddr lǽtr sem hann viti þat eigi. Skiljask þeir svá, at hvárrgi kveðr annan. Óspakr ferr nú á Svǫlustaði til bús síns. Oddr lǽtr nú sem ekki sé at orðit. Ok er nú kyrrt um hríð.

Þess er getit, at um haustit fara menn á fjall, ok skaut mjǫk í tvau horn um heimtur Odds frá því, er verit hafði. Hann skorti at haustheimtu fjóra tigu geldinga ok þá alla, er beztir váru af fé hans. Er nú víða leitat um fjǫll ok heiðar, ok finnask eigi. Undarligt þótti þetta vera, því at Oddr þótti féauðnumaðr meiri en aðrir menn. Svá mikill atrekandi var gǫrr um leitina, at bǽði var leitat til annarra heraða ok heima, ok gerði eigi. Ok um síðir dofnar enn yfir þessu, ok var þó margrǿtt um, hverju gegna mundi. Oddr var ekki glaðr um vetrinn.

Váli, frǽndi hans, frétti hann, hví hann vǽri óglaðr. Eða hvárt þykki þér svá mikit geldingahvarfit? Ok ertu eigi þá mikill borði, ef þik hryggir slíkt. Oddr segir:

Eigi hryggir mik geldingahvarfit, en hitt þykki mér verra, er ek veit eigi, hverr stolit hefir.

Þykki þér þat víst, segir Váli, at þat mun af orðit, eða hvar horfir þú á helzt á? Oddr segir:

Ekki er því at leyna, at ek ǽtla Óspak stolit hafa. Váli segir:

Fersk nú vinátta ykkur frá því, er þú settir hann yfir allt þitt góz.

Oddr kvað þat verit hafa it mesta glaprǽði ok vánum betr tekizk hafa. Váli mǽlti:

Margra manna mál var þat, at þat vǽri undarligt. Nú vil ek, at þú snúir eigi svá skjótt málinu til áfellis honum. Er þat hǽtt við orði, at ómerkiliga þykki verða. Nú skulum vit því saman kaupa, segir Váli, at þú skalt mik láta fyrir ráða, hversu at er farit. En ek skal verða víss ins sanna.

Nú kaupa þeir þessu. Váli býr nú ferð sína ok ferr með varning sinn, ríðr út til Vatnsdals ok Langadals ok selr varninginn. Var hann vinsǽll ok tillagagóðr. Hann ferr nú leið sína, þar til er hann kemr á Svǫlustaði, ok fekk þar góðar viðtǫkur. Óspakr var allkátr. Váli bjósk þaðan um morgininn. Óspakr leiddi hann ór garði ok frétti margs frá Oddi. Váli sagði gott af hans ráði. Óspakr lét vel yfir honum ok kvað hann vera rausnarmann mikinn. Eða er hann fyrir skǫðum orðinn í haust?

Váli kvað þat satt vera.

Hverjar eru getur á um sauðahvarfit? Hefir Oddr lengi fégefinn verit hér til. Váli segir:

Eigi er þat á eina leið. Sumir ǽtla, at vera muni af manna vǫldum. Óspakr segir:

Óǽtlanda er slíkt, ok er eigi margra brǫgð. Svá er ok. segir Váli. Óspakr mǽlti:

Hefir Oddr nokkurar getur á? Váli mǽlti:

Fátalaðr er hann til, en þó er fjǫlrǿtt um af ǫðrum mǫnnum, hverju gegna muni.

Þat er eftir vánum. segir Óspakr.

Á þá leið er, segir Váli, er þó hǫfum vit þetta talat, at þat vilja sumir kalla eigi óvǽnt, at vera muni af þínum vǫldum. Draga menn þat saman, er þit skilðuð stuttliga, en hvarfit varð eigi miklu síðar. Óspakr segir:

Eigi varði mik, at þú mundir slíkt mǽla. Ok ef vit vǽrim eigi slíkir vinir, þá munda ek þessa sárliga hefna. Váli segir:

Eigi þarftu þessa at dylja eða svá óðr við at verða. Eigi mun þetta af þér bera, ok hefi ek sét yfir ráð þitt. Ok sé ek þat, at miklu hefir þú meiri fǫng en glíkligt sé, at vel muni fengit. Óspakr segir:

Eigi mun svá reynask. Ok eigi veit ek, hvat tala fjándmenn várir, er slíkt tala vinirnir. Váli segir:

Þetta er ok ekki af fjándskap mǽlt af mér við þik, er þú heyrir einn á. Nú ef þú gerir svá, sem ek vil, ok gangir við fyrir mér, þá mun þér létt falla, því at ek skal setja setja ráð til þess. Ek hefi seldan varning minn víða um sveitir. Mun ek segja, at þú hafir við tekit ok keypt þér með slátr ok aðra hluti. Mun þat engi maðr mistrúa. Skal ek svá til haga, at þér verði engi ósǿmð at þessu, ef þú fylgir mínu ráði at.

Óspakr sagðisk eigi mundu við ganga.

Þá mun fara verr, segir Váli, ok veldr þú sjalfr.

Síðan skiljask þeir, ok ferr Váli heim. Oddr spyrr, hvers hann hefði víss orðit um sauðahvarfit. Váli lét sér fátt um finnask. Oddr mǽlti:

Nú þarf eigi við at dyljask, at Óspakr hefir stolit, því at þú mundir hann gjarna undan bera, ef þú mǽttir.

Er nú kyrrt um vetrinn. Ok er váraði ok stefnudagar kómu, þá ferr Oddr með tuttugu menn, þar til er hann kom mjǫk at garði á Svǫlustǫðum.

Þá mǽlti Váli við Odd: Nú skuluð þér láta taka niðr hesta yðra. En ek mun ríða til húss ok hitta Óspak ok vita, at hann vili sǽttask, ok þurfi málit eigi fram at hafa.

Nú gera þeir svá. Váli ríðr heim. Ekki var manna úti. Opnar váru dyrr. Gengr Váli inn. Myrkt var í húsum. Ok er minnst varir, hleypr maðr ór setinu ok høggr milli herða Vála, svá at hann fell þegar. Váli mǽlti:

Forða þér, vesall maðr, því at Oddr er skammt frá garði ok ǽtlar at drepa þik. Send konu þína á fund Odds, ok segi hon, at vit sém sáttir ok hafir þú gengit við málinu, en ek sjá farinn at fjárreiðum mínum út í dali.

Þá mǽlti Óspakr. Þetta er it versta verk orðit. Hafða ek Oddi þetta ǽtlat, en eigi þér.

Svala hittir nú Odd ok segir þá sátta, Óspak ok Vála. Ok bað Váli þik aftr hverfa.

Oddr trúir þessu ok ríðr heim. Váli lét líf sitt, ok var flutt lík hans á Mel. Oddi þóttu þetta mikil tíðendi ok ill. Fǽr hann af þessu óvirðing, ok þótti slysliga tekizk hafa.

Nú hverfr Óspakr á brott, svá at eigi vitu menn, hvat af honum verðr.

Nú er frá því at segja, at Oddr býr mál þetta til þings ok kveðr heiman búa. Þat verðr til tíðenda, at maðr andask ór kvǫðinni. Oddr kveðr annan í staðinn. Fara menn nú til þings, ok er þar kyrrt framan til dóma. Ok er dómar fara út, hefir Oddr fram vígsmálit, ok teksk honum þat greitt, ok er nú boðit til varna. Skammt í brott frá dómunum sátu þeir hǫfðingjarnir Styrmir ok Þórarinn með flokk sinn.

Þá mǽlti Styrmir við Þórarin: Nú er til varna boðit um vígsmálit. Eða villtu nokkur andsvǫr veita þessu máli? Þórarinn segir:

Engu mun ek mér þar af skifta, því at mér sýnisk Odd nóg nauðsyn til reka at mǽla eftir slíkan mann, sem Váli var, en sá fyrir hafðr, at at ek ǽtla, at sé inn versti maðr.

Já, segir Styrmir, eigi er maðrinn góðr víst, en þó er þér nokkurr vandi á við hann.

Ekki hirði ek þat, segir Þórarinn. Styrmir mǽlir:

Á hitt er at líta, at yðvart vandrǽði mun verða, ok þá miklu meira ok torveldra, ef hann verðr sekr, ok sýnisk mér ásjámál vera. Ok leitum í nokkurra ráða, því at sjáum vit báðir vǫrn í málinu.

Fyrir lǫngu sá ek þat, segir Þórarinn, ok lízk mér þó eigi ráðligt, at seinka málit. Styrmir mǽlti:

Til þín kemr þó mest. Ok þat munu menn tala, at þér verði lítilmannliga, ef fram ferr málit, en vǫrnin sé brýn. Er þat ok mála sannast, at vel vǽri, þó at Oddr vissi, at fleiri eru nokkurs verðir en hann einn. Treðr hann oss alla undir fótum ok þingmenn vára, svá at hans eins er getit. Sakar eigi, at hann reyni, hversu lǫgkǿnn hann er. Þórarinn segir:

Þú skalt ráða. Ok þér mun ek at veita. En eigi er þetta góðvǽnligt, ok mun illan enda eiga.

Ekki má at því fara, segir Styrmir, sprettr upp ok gengr at dómum, spyrr, hvat þar fari fram málum manna. Honum er þat sagt. Styrmir mǽlir:

Svá er háttat, Oddr, at varnir eru fundnar í máli þínu, ok hefir þú rangt til búit málit, kvatt heiman tíu búa. Er þat lǫgleysa. Áttir þú þat á þingi at gera, en eigi í heraði. Ger nú annathvárt, gakk frá dóminum við svá búit, eða vér munum fǿra fram vǫrnina.

Oddr þagnar ok hugsar málit, finnr, at satt er, gengr frá dóminum með flokk sinn ok heim til búðar. Ok er hann kemr í búðarsundit, þá gengr maðr í mót honum. Sá er við aldr. Hann var í svartri ermakápu, ok var hon komin at sliti. Ein var ermr á kápunni ok horfði sú á bak aftr. Hann hafði í hendi staf ok brodd í, hafði síða hettuna ok rak undan skyggnur, stappaði niðr stafnum ok fór heldr bjúgr. Þar var kominn Ófeigr karl, faðir hans. Þá mǽlir Ófeigr:

Snemma gangið þér frá dómum, segir hann, ok er yðr eigi einn hlutr vel gefinn, at svá er allt snarligt ok snǫfurligt um yðr. Eða er hann sekr, Óspakr?

Nei, segir Oddr, eigi er hann sekr. Ófeigr mǽlir:

Eigi er þat hǫfðingligt at ginna mik gamlan. Eða hví mundi hann eigi sekr? Var hann eigi sannr at at sǫkinni?

Sannr víst, segir Oddr. Hvat er þá? segir Ófeigr, Ek hugða, at hann mǽtti bíta sǫkin. Eða var hann eigi banamaðr Vála?

Engi mǽlir því í mót, segir Oddr. Ófeigr mǽlti:

Hví er hann þá eigi sekr? Oddr segir:

Vǫrn fannsk í málinu, ok fell niðr. Ófeigr mǽlir:

Hví mundi vǫrn finnask í máli svá auðigs manns?

Þat kǫlluðu þeir, at rangt vǽri heiman búit, segir Oddr.

Eigi mun þat vera, er þú fórt með málit, segir Ófeigr, en vera kann, at þér sé meirr lagðr fésnúðr ok ferðir en en algott tilstilli um málaferli. En þó ǽtla ek, at þú berir nú eigi satt upp fyrir mik. Oddr segir:

Ek hirði aldri, hvárt þú trúir eða eigi.

Svá kann vera, segir Ófeigr, en þegar vissa ek, er þú fórt heiman ór heraði, at rangt var til búit málit. En þú þóttisk þér ǿrinn einn ok vildir engan mann at spyrja. Nú muntu ok vera þér nógr einn um þetta mál. Er nú bǽði, at þér mun vel takask, enda er slíkum allvant um, er allt þykkir lágt hjá sér. Oddr segir:

Þat er þó sýnna, at eigi verði at þér gagn. Ófeigr mǽlir:

Sú ein er nú hjǫlpin í þínu máli ef þú nýtr mín við. Eða hversu fésparr mundir þú nú vera, ef nokkurr leiðrétti málit? Oddr segir:

Ekki sperða ek fé, ef nokkurr vildi ganga í málit. Ófeigr mǽlir:

Þá láttu koma í hendr karli þessum sjóð nokkurn digran, því at margra manna augu verða féskjalg.

Oddr fǽr honum mikinn fésjóð.

Þá spurði Ófeigr: Hvárt var fram fǿrð lǫgvǫrnin eða eigi?

Fyrri gengum vér frá dómunum, segir Oddr. Ófeigr segir:

Þat eina heldr fram, er þú gerðir óvitandi.

Nú skiljask þeir, ok gengr Oddr heim til búðar sinnar.