Bókastaðir

Um várit eptir páska fór Ormr Klængsson norðr til Rafns, ok beiddisk sýslu þeirrar sem Ásgrímr hafði haft, en Rafn skipaði hana Eyjólfi, syni Ásgríms, til þess er annat ráð veri fyrir henni sét af Noregi. Mart þóttisk Rafn þat spurt hafa frá biskupi, er honum mislíkaði; því ritaði hann með Ormi til biskups, at hann skildi svá geyma sín, at hann veri lítt utan kirkju; fluttu þeir feðgar þetta bréf til staðarins, Klængr ok Ormr. Ok er biskup sá þat, vóx at eins sundrþykkja með þeim. Lá biskup um stundar sakir í Þorlákskirkju.

Þenna vetr ritaði Árni biskup í ǫll prófastsdœmi síns biskupsríkis viðvaranarbréf til þeirra manna, sem kirkjur hǫfðu tekit, at þeir tœki eigi líkama várs herra á páskadegi, ok þar með settar sannar skynsemdir: sakir þess at biskup sá þá standa í dauðligri synd, mátti hann eigi, utan þunga sekt við almáttigan guð, með þǫgn hylja þvílíkan glæp sinna undirmanna. Hann sýndi þeim ok jafnfram, at svá takandi jóku þeir stórliga mjǫk sína sekt, ok áttu sjálfir sik frá at halda viljanliga, þótt hann legði eigi bann fyrir at þeir tœki. Hann sýndi ok í þriðja stað, at hann afsakaði sik við guð fyrir þessa viðvaran, ok þvíat þeir áttu sjálfir sik at ábyrgjask, ef þeir tœki, slíkir sem þeir vóru. Þeir vóru ok margir, er eigi dirfðusk Krists líkama at taka. Við þetta allt saman báru vándir menn nýjan róg milli biskups ok Rafns, þeir er tendruðu hjǫrtu mannanna til minningar forns fjandskapar.

Í fardǫgum fór Ormr í Tungu bygðum í Haukadal, þvíat Klængr, faðir hans, unni honum bezt at búa á landinu, þá er hann fór til Viðeyjar. Klængr hafði gǫrva þar upp kirkju ok húsat bœinn; hafði biskup, áðr hann gerði þetta, ritat honum at gera linara máldaga á kirkju, ef bœtrnar kœmi fram, þvíat Klængr vildi ella ekki at gera.

Urðu þeir biskup eigi sáttir á hve mikit linat var; stóð í milli einkanliga um djákn, ok fleira annat. Biskup hafði skipat sira Oddi prófasti, syni Svarts Loptssonar, kirkjuhlut í Haukadal, ok vildu þeir feðgar þat með engu móti þola; ok á þeirri nótt, er Klængr ætlaði brott, ætlaði hann til kirkjufé, ok lét reka þat í rétt, ok er þat var talt, mælti hann: "þetta fé greiði ek hinum sæla Martino biskupi, er kirkjudrottinn er hér í Haukadal". Í því bili hlupu fjórir menn í réttina, Ormr Klængsson ok Þorvaldr bróðir hans, ok Snorri Jónsson; þeir mǫrkuðu kennum Orms þetta fé, sex kýr ok sex tigi ásauðar.

Sira Oddr var þá nýkominn; sá hann hvat þeir gerðu, ok bannaði Ormi Klængssyni þá þegar allt þetta fé ok alla eign kirkjunnar þar í Haukadal.

Klængr mælti þá: "eigi mundu hinir fyrri frændr várir þolat hafa, at þeir menn, sem af Síðu austan vóru komnir, tœki þat, sem þeir gáfu guði, ok [er] eigi sœmiligt at þola þeim slíkan yfirgang"; ok var við sjálft, at þeir mundu standa at prestinum. Ok er hann sá þat, þar er hann sat á geilagarðinum, brá hann hǫndunum frá sér, ok bað þá at gera at slíkt sem vildu; kvaðsk eigi mundu flýja. Þeir spottuðu hann at móti, ok þótti hann sýna æðru í orðum sínum, ok tók Ormr fé ok land, en prestr sagði biskupi til svá búins.

Hann kvaðsk þola verða þetta at sinni, "en þar skaltu vera þessi misseri, ok sjá hvat í gerisk". Presti þótti þat mjǫk móti skapi, ok varð svá at vera.

Ketilbjǫrn klerkr var þá sendr í Haukadal, en Ormr bannaði honum þar mat ok aðra hluti; kvað fǫður sinn sér segja, at ekki ætti hann at fœða. Þessi [sami] Ketilbjǫrn gekk at mat þótt bóndi bannaði honum, ok stóð svá um hríð. Illa var presti veitt af liði Orms.

Um várit eptir vildi Ormr taka kirkjutíundir, ok svá biskupstíundir, þær sem biskupar hǫfðu þangat veitt til kirkjunnar. Herra biskup vildi at prestr hefði þær, ok greiddu bœndr honum í vild.

Ormr sótti Rafn Oddsson at þessu máli, ok kærði fyrir honum þat er biskup lét hann missa þessa fjár, ok þar með inngǫngu heilagrar kirkju, ok þjónustu á páskum; þótti honum þetta allt stórliga illa, þvíat hann var maðr sǫngvinn ok siðlátr í kirkju, ok fylgði vel tíðum, en Rafn lagði þat til, at hann sœkti bœndr með landslaga sókn til tíunda, "en vit biskup munum klakask við um kirkjubann ok þjónustumissu þína"; ok er bœndr vissu þetta, sóttu þeir biskup at málum, ok þótti þungt tvennum at inna hit sama. Hann bað þá leggja þetta í kirkju, ok láta Orm taka ef hann vildi. Þeir gerðu sem hann bauð þeim, ok líkaði Ormi þat stórilla; náði hann þó þessu fé af sumum.

Húsfreyja Orms, Steinunn Jónsdóttir, systir Þórðar í Tungu, eggjaði hann jafnan, en svafði sjaldan. Klængi bónda var ok þat vitni borit, at hann játaði djáknsvistinni fyrir biskupi, en duldi um stund fyrir Ormi.

Þetta sumar reið Ormr til þings, ok með slíkum efnum sem mótstǫðumenn biskups aðrir tók hann þjónustu. Þar kom um síðir, at Ormr vildi hafa djákn tekit, ef biskup vildi fyrir þat nǫkkut lína honum, en þat feksk eigi meðan hann vildi eigi allt mál undir biskup játa.

Mikil skapraun var biskupi allar þessar stundir um Orm, þvíat margir kendu kulda af þeirra missætti, sakir þess at Ormr var maðr frændmargr ok frændstórr, ok dró marga í með sér; lét herra biskup þá alla mæta óblíðu, er Ormi sinnuðu; Ormr var ok erfiðr biskupi ok hans vinum, slíkt sem vansk til.

Margir vóru enn aðrir þeir hlutir, sem óvinir friðarins virðu til þess, at herra biskup ryfi fyrrgreind skjalsbréf þeirra Rafns. Biskup taldi á Rafn um þat, er hann lét eigi koma fram handsǫl ok borganir fyrir eignir kirkna þeirra, sem teknar hǫfðu verit, ok margar aðrar greinir; svá ok um Vestfjarðamál. Biskup taldi ok á Rafn um þat, er Hítdœlir hǫfðu eigi aptr greitt sira Jóni Holt þá penninga, sem þeir tóku fyrir honum eptir ráði Rafns, ok sira Jón hafði gefit honum. Rafn taldi at móti um þat, er staðamenn mistu þjónustu, ok vildu til þess þrǫngva Árna biskupi, at hann samþykti þat fullkomliga, er hann hafði áðr játat at þola at eins. Rafn taldi ok á Árna biskup, er hann hafði eigi látit sira Jón greiða Hítardalsstað [þat], sem Snorra ok Ketilssonum þótti staðinn skorta. Rafn taldi ok á Þorvald prest, er hann hafði prófastsdœmi á Vestfjǫrðum, svá ok um Holts stað í Ǫnundarfirði. Rafn taldi ok á, at kirkjur þær, sem hann hafði taka látit bæði í Vatnsfirði ok í Holti, svá ok á Breiðabólstað, þar sem hann borgaði fyrir bróður sinn, mistu fjár fyrir sira Þorvaldi, er fyrr var nefndr.

Rafni líkaði ok illa, er biskup hafði undir sik tekit Haukadalskirkju, ok fóru nú ógnarmál frá Rafni til biskups, jafnan þegar ferðir urðu þeirra á milli.

Þenna tíma gerðusk ok þeir titlar fyrir norðan land, er heldr hvestu skynsama menn móti kirkjunni. Herra Jǫrundr biskup at Hólum greiddi penninga Sigurði í Hlíð fyrir Mǫðruvallastað, ok tók til sín staðinn; fór ok svá í fleirum stǫðum. Sýndisk leikmǫnnum, sem í þessu marki fyndisk þeir hlutir með Hólabiskupi, at honum þótti leikdómrinn meira áhald hafa á kirkjunum en lærdómrinn; var fyrir þetta mjǫk leitat á hann af klerkum, en leikmenn lofuðu hann fyrir réttlæti.

Á einum degi var herra Árni biskup hjá þessum rœðum, er til Hólabiskups var talat, þvíat vinir Árna [biskups] virðu þetta illa fyrir Jǫrundi biskupi, sem hann eggjaði menn á bróður sinn, Árna biskup. Hann tók þá til máls ok segir: "eigi lízk mér sem bróðir minn hafi simoniam framit í þessum skiptum, þvíat ek skal vera þess vel vitandi, at í þvílíkum punkt, sem nú stendr yfir, er lofat, at láta við hit minna, en halda hinu meira, láta útleysa fé þat, er bæði má aflask ok kaupask, en halda jǫrðu ok fastaeign, er jafnan stendr, á þat lund, sem þá er víkingr leggr hǫnd eða fót eða einhvern lim saklauss manns á hǫggstokk, ok kveðsk hann munu af hǫggva, utan honum sé greitt svá mikit fé, sem hann kveðr á; er þat mín trúa, at Jǫrundr biskup muni eigi síðr, þegar færi gefsk á, kunna þetta fé aptr at heimta, sem nú greiðir hann, heldr en nú kann hann fram at láta, svá sem hinn, er liminn leysti, má réttiliga sína peninga krefja af víkinginum, ef hann fær hans vald."

Þá spurðu nǫkkurir þeir sem hjá vóru: "hví vili þér eigi gera, sem hann gerir, er yðr lízk hann vel gera?" — Biskup mælti þá: "eigi mun ek at heldr lasta hann, þótt ek vili eigi þetta gera."

Þat bar ok til einn tíma, at Rafni Oddssyni vóru þessi orð int, hversu Árni biskup virði tiltekju Hólabiskups; hann mælti: "eigi er Árna biskupi at líkja slíkt eptir Jǫrundi biskupi, þvíat svá mikit skilr lunderni þeirra, at Árni biskup gengr sem bjǫrn á hvat sem fyrir verðr, en Jǫrundr biskup er slœgr sem refr, ok ferr á þá leið fram, sem sá er í þveru veðri beitir lǫngum, eða hinn, er bratta brekku sneiðir, ok snýsk til ymsa handa, at hann komisk uppá hana með sem minstu erfiði; en þó koma þeir báðir í einum stað niðr at lyktum". Gerði ok herra Jǫrundr biskup af kirkjunnar auð, þeim sem hann varðveitti, á þeim sama stað, sem hann hafði í fyrstu fé í móti tekit, klaustr, reglumǫnnum til viðrlífis ok fátækum mǫnnum.

En Árni biskup vann sína óvini ok kirkjunnar með rǫksemdum en eigi með margmenni, ok sigraði þeirra vígvélar þó at seint veri til, eigi með fégjǫfum á flótta rekandi, heldr með einherða ástsemd almáttigs guðs ok hans fulltingi yfirkomandi; hlífði hann hvárki óvinum kirkjunnar, meðan þeir heldu sik í þrái við guð ok við hann, en líknaði hvervetna þeim er til hans miskunnar krupu með algerri yfirbót.

Til hins næsta lǫgþingis bauð herra Rafn ǫllum handgengnum mǫnnum, þvíat þá vóru margar greinir fyrrsagðar, þær sem ór þurfti at hǫggva millum biskups ok leikmanna. Herra Loptr hafði þá undir einn sik tekit allan Oddastað; var Sighvatr, bróðir hans, kominn búi sínu til Keldna, ok var þat ráðit, at einnsaman Loptr tók fjóra tigu hundraða af frændum sínum, til þess at ábyrgjask einn, ef Oddastaðr kœmi aptr undir kennimenn. Jǫfnuðu þeir nú sem fyrrum handsal á fénu til inngjalds, en áðr hǫfðu þeir jafnat þau til útgjalds; líkaði Árna biskupi þetta stórilla, ok kallaði þat rétt lǫg, at jafnmikit fé, sem hverr gaf til handsala, þessarrar kirkju ok allra annarra, þat sem hann kallaði gefit til ófrelsis kirkjunni, legði hverr sem einn af sínu til þeirrar kirkju, framum aðra hennar eign. Vóru þessi fyrrgreind umkaup Oddakirkju mest kend herra Rafni ok Erlendi lǫgmanni, er herra Árna biskupi þóttu gerask oddvitar ok upphafsmenn til alls ágangs á kirkjur ok kennimenn.

Staðamenn eggjuðu jafnan [herra] Rafn í móti biskupi; var þat ráðs tekit, at menn vóru sendir í Skálaholt til biskups, at beiða hann þingreiðar. Nú þvíat þess var engi kostr af honum, reið [herra] Rafn Oddsson ok flestir allir handgengnir menn í Skálaholt. Þá tóksk tal með þeim Rafni ok biskupi í norðrstúku, þvíat biskup vildi hvergi annarstaðar við þá mæla. Um síðir, þá er þessi þræta hafði gengit langan hluta dags, sýndisk hvárumtveggjum málamannligra at auka eigi ný vandræði á hin fornu, ok láta standa atgerðalaust til þess er af Noregi fréttisk; ok var þat þá samit, at sá skilmáli skal haldask, sem [hit] fyrra sumar var [gǫrr] undir beggja þeirra innsiglum.

Á þat ofan jáði biskup, fyrir góðvilja sakir við konunginn ok hertogann, [en] til friðar landsfólkinu, um þat fram sem áðr er ritat: at ef staðir ok kirkjueignir koma aptr í biskups forræði ok skipan, skal slíkt aptr gjalda lærðum mǫnnum ok kirkjum af leikmǫnnum fyrir hverja tólf mánaða ábúð ok inntekju kirkjueignanna, sem herra Eirekr konungr ok sá erkibiskup, er til Niðaróss veri vígðr, leggja ráð á. En ef staðir násk eigi aptr, þá skulu leikmenn ok ekki heimta á lærða menn með Rafns samþykki fyrir ábúð ok aftekju staðanna, utan ákvæði konungs ok erkibiskups. At fyrra skilorði játaði ok herra biskup, at hann mundi þola þeim mǫnnum, er staði hǫfðu tekit eptir því sem Rafn kallaði konungsbréf ávísa: at þeir tœki þjónustu, sem áðr hǫfðu eigi rækt at taka sakir ummæla biskups, ef eigi stœði áðr sakir á þeim. Var þeim þá ok gefin þjónusta síðan, [er] þeir kómu á þingvǫll, ok vóru þeir þá enn kallaðir sáttir.

Þetta sumar kómu þær einar fréttir af Noregi, er lítinn létta gerðu mǫnnum á Íslandi; var skip staðarins upp sett ok litlu síðarr varnat tíunda, ok með skǫmmu máli at segja, var ekki þat þegit, sem heðan var beðit, en í engu hœgt kirkjunni né lærðum mǫnnum; en leikmenn fǫgnuðu, meðan þeir vissu sér enga ván aptrdrepu.

Þá fréttusk þau tíðendi af Róma, at páfi var vígðr Honorius quartus, ok hafði hann senda til Noregs biskupana Andrés ok Þorfinn með bréfum til konungs ok drótningar. En Þorfinnr komsk eigi lengra en í Flandr, ok andaðisk þar. Þetta ár var ok stríð millum Pétrs af Aragon ok Philippum Frakkakonungs; þar fell Petrus en Philippus fekk skot í annan armlegg; af því sama sári fekk hann bana. Engi var erkibiskup orðinn. Í Noregi hafði andazk Ólafr prestr Magnússon, en hér á Íslandi andaðisk Bjǫrn Sæmundarson.

Árna biskupi brá mjǫk í brún við þessar fréttir, er óvínir kirkjunnar fǫgnuðu framkvæmd síns vilja. Biskup heimti nú af nýju vǫrzlur fyrir eignir kirkjunnar, ok fekk eigi; hafði Rafn hin sǫmu mótmæli við Þorvald prest í Vestfjǫrðum ok um Hítardals mál ok um Selárdal. Þá fundusk þeir í Stafaholti, ok skipaðisk lítt til greiða með þeim.

Þetta haust gefr Árni biskup Bjarna presti frænda sínum Garðastað, þann sem Ólafr prestr var frá fallinn, en Þorvaldi presti Holtsstað í Ǫnundarfirði, ok skipar af nýju þar með prófastsdœmi, ok eirir Rafni þat stórilla. Þenna vetr hefir biskup hendr á staðarmálum í Gǫrðum, ok með sínu kostgæfi fær hann svá gǫrt, at Sturla Sæmundarson kemr til hans á fǫstu, ok sver sér af hendi staðinn í Gǫrðum; hann sór ok, at taka aldri síðan af kirkjufjám né hennar eign utan með biskups ráði. Setr nú biskup sira Bjarna þar niðr um várit í fardǫgum.

Nú þvíat tvennum ferr sǫgunum fram, ritar fyrst Rafn til Árna biskups, at honum þykkir rofit sáttmál í Skálaholtskirkju, ok [um] skipan prófastsdœmis í Vestfjǫrðum, ok standa í hans bréfi þessar klausur: "vitið þat til viss, at meðan ek hefi sýslu af Noregs konungs hendi í Vestfjǫrðum, skal Þorvaldr eigi hafa prófastsdœmi, ok eigi hefir hann staðinn í Holti, nema hann verði ríkari en ek". Ok enn eru nǫkkurar málsgreinir. Í því sama bréfi standa enn þessi orð: "ok vili þér ok eigi halda várn samning, vitið þat vist, at vér skulum halda ok flytja konungs boðskap með ǫllum þeim styrk, sem vér megum, svá at hans vili gengr fram, ef ek em heill, hvat sem þér segit kennimenn". Herra biskupi brá ekki við slíkt. Rafn stefndi þat sumar mǫrgum prestum til þings undir leikmanna dóm, ok líkaði biskupi þat stórilla.

Um sumarit reið herra Rafn ok lǫgmennirnir, svá ok handgengnir menn, til þings, en [herra] Árni biskup sat heima í Skálaholti. Þá tóku þeir sem á þinginu vóru at tala um þat hit mikla missætti, sem var milli konungs ok lærðra manna. Staðamenn ok múgamenn eggjuðu Rafn áfram, en hann tók þat ráð, at senda til biskups herra Jón lǫgmann, ok með honum Eyjólf Ásgrímsson ok Þorlák bónda Narfason; riðu þeir í Skálaholt at leita um sættir; en þvíat mǫrgum þeim, er hvárumtveggjum vildu vel, þótti mikit við liggja, at eigi yxi vandræðin, var þat leyniliga ritat til biskups, at hann byði ǫll mál óskorut undir dóm Eireks konungs ok þess erkibiskups, er til Niðaróss kœmi, til þess at á þá leið mætti standa til þess er skip gengi.

Þeir kómu í Skálaholt fyrir commemorationem beati Pauli, ok sýndu herra biskupi bréf Rafns; í því vóru margar sakargiptir af honum ok af hirðinni á hendr biskupi; kǫlluðu þeir hann hafa rofit sættir við sik ok við staðamenn, ok þvíat sumir af þeim hǫfðu eigi tekit líkama várs herra á páskum; fengusk þeir Jón ok hans fǫrunautar lengi við biskup þessa nótt, ok gátu þeir ekki samit; þótti herra biskupi Jón nú fara í þessum málum hvergi betr en fyrr; ok er þeir ætla brott at ríða, buðu þeir biskupi þann kost, fyrir þat sem á var frýð, at sinn taki hverr innanlands til gerðar um afbrygði skildaga, þvílík sem á hvára prófaðisk, ok hinn þriðja oddamann, ef þyrfti. Hann neitaði því með ǫllu; þeir buðu gerð konungs ok erkibiskups, en biskup neitaði því eigi, enda játaði hann eigi. Jón lǫgmaðr skildi þat til, at biskup skildi nefna presta til at gefa þeim þjónustu, er mist hǫfðu, ok gefa upp Haukadalskirkju, en Árni biskup fyrirtók hvárttveggja. Fóru þeir við þat aptr á þing, ok segja Rafni, at þeir hǫfðu lítit sýslat í sinni ferð, ok leið sú nótt.

Um morgininn, sem var mánadagrinn, reið með ráði ok tilskipan [herra] Rafns Erlendr sterki heim í Skálaholt; vóru þessir menn í fǫr með honum: Þorsteinn Eyvendilsson, norrœnn maðr ok mjǫk stór í skapi, Jón korpr, Máni Ásgrímsson; ok er þeir kómu á staðinn, spurðu þeir hvar biskup veri; þeim var sagt at biskup var í Þorlákskirkju. Þeir gengu í kirkju ok beiddu, at biskup gengi til tals við þá, en hann vildi hvárki tala við þá, né sjá þá. Ok er Erlendr sá, at hann mundi lítit sýslrækr af biskupi þann dag, varð hann reiðr mjǫk, ok eptir þat nefndi hann sér vátta, fǫrunauta sína, ok stefndi Árna biskupi þann sama dag til þings, at svara sǫkum fyrir sik, þeim sem á hann mundu kærðar verða, fyrir herra Rafni ok ǫðrum leikmǫnnum. Hann stefndi ok til sama þings á þenna sama dag sira Bjarna, en herra biskup lét sem hann heyrði eigi, ok engan þeirra fǫrunauta vildi hann sjá þann [sama] dag. Þeir Erlendr riðu þegar á þing upp.

Eptir þat kvað Rafn upp í lǫgréttu opinberliga, at þeir mundu taka allt vinnufólk af staðnum, ok leikmenn mundu verða settir á staðinn, ok at biskups boðorðum mundi eigi hlýtt verða, ok at hann mundi eigi ná at fara yfir landit eptir venju, ok útlaga mundu gǫrvir þeir sem biskup setti á kirkjueignir móti konungsbréfi. Eptir þetta spurði Rafn, ef nǫkkurir þeir vinir biskups vildi þá ríða til hans, ok freista ef hann vildi fyrir þeirra orð þat nǫkkut til ráðs taka, sem eigi fœri í svá mikla ófæru með mǫnnum sem á horfðisk; nefndi hann til þess Þorstein bónda, son Skóga-Skeggja, ok Magnús Petrsson, mág biskups. Þorsteinn kvaðsk ríða vilja, ef fleiri vildi biskups vinir ríða, ok mætti því heldr til góðs koma. Magnús játaði ferðinni, ok Helgi mims ok Ormr Grímsson, ok riðu tólf saman.

Þriðjadaginn kómu þeir í Skálaholt harðla snemma, ok fundu biskup, því þat var þá auðvelt. Þeir báru fram fyrir biskup bréf lǫgréttumanna; stóðu þessi orð þar í: at allir þingmenn vildi hafa ok halda í alla staði bréf þat, er Eirekr konungr sendi með Rafni um staðamál, ok allt þat, er samit var í Brautarholti ok í stúkunni í Skálaholti, en biðja, at biskup léti aptr ganga þat sem þeim þótti á gengit: var þat fyrst um Garðastað, er þeim þótti rangtekinn, áðr en prófat veri af konungi ok erkibiskupi hverir stǫðum skildi ráða. Þar eptir var beðit, at biskup kœmi í Garða til viðtals, at gera þat ráð þar fyrir, sem þeim sýndisk bezt, er þar byggi næstir. Þar næst stóð sú klausa: at þingmenn mundi taka til sinna ráða með jáyrði allrar alþýðu, um þenna stað ok alla aðra, ok at þeir hǫfðu nú útlaga gǫrt alla leikmenn, þá sem á staði settusk móti konungsbréfi. Þar eptir var ritaðr bœnastaðr allrar alþýðu til biskups, at hann tœki þat til ráðs um þetta ok allt annat, sem bezt gegndi.

Þessir menn, sem sendir vóru, segja, at Rafn heitaðisk við lærða menn ok staðarins heimamenn, ef þeim semði eigi; þeir sǫgðu ok biskupi, at Rafn þóttisk í ofraun fœrðr, at sitja í millum biskupa ok þeirra, sem allt vildu láta þat fram hafa, sem í Noregi var gǫrt við kennimenn ok þá er þeim þjónuðu; létu þó þat fylgja, at hann kvaðsk aldri, meðan hann veri heilvita, leggja hendr á biskup þótt hann léti gífrliga, þvíat hann vissi, at þeir hǫfðu engir þrifizk upp frá því.