Bókastaðir

Á þessu sama ári gipti herra Árni biskup Guðnýju, dóttur Helga Loptssonar ok Ásbjargar systur sinnar, Þórði Hallssyni af Mǫðruvǫllum í Eyjafirði, ok var veizlan heima í Skálaholti at áliðnu sumri; er þar af sannask at segja, at hverjum sinkum manni mundi þat vera mjǫk minniligt torræki, ef hann lét svá sína penga tærða, sem þar tærðu þessir frjálsir menn sinn kost, er efnit fengu til þessarrar samdrykkju, þvíat allt fór saman, at boðsmenn vóru margir ok mikillar frægðar, mikil húsakynni ok mikilmannliga innan búin, ok innleiðslan stórmannlig, vistafǫngin valin, drykkrinn dýrr, útleiðslan ágæt af beggja hendi.

Þenna vetr var herra Árni biskup heima í Skálaholti; en þvíat sjálfr guð sýnir þá einkanliga sína elsku við sína sonu, er hann leggr á þá sprota sinnar ráðningar: lagðisk Árni biskup, at vilja þess, er sína menn vill hirta með margfǫldum mótfellum, í sjúknað á jólafǫstu, ok sú sótt þreyngði honum svá mjǫk, at hann lá í rekkju mikinn hlut fǫstunnar, ok um síðir þótti vinum hans ok sjálfum honum þat ráð, at hann stefndi til sín þeim frendum sínum, sem ná mætti, ok þeim ǫðrum mǫnnum, sem hann vildi til ráðagerðar þangat kalla; ok er þeir kómu þar, gerði hann svá sem sannr vinr laganna lǫgligt testamentum, þat sem enn er varðveitt heima þar á staðnum, ok annan aptan, þá er menn kómu þar fákátir at rekkju hans, mælti hann við prest sinn, þann er Hallr hét, ok var ritari hans: "hversu þykkir yðr sem skipisk sóttarfar mitt"?

Hann svaraði svá sem einn fyrir alla: "Herra", segir hann, "nú sýnisk oss sól vár at setri komin".

Herra biskup hugleiddi orð hans, ok skildi til hvers hann mælti, ok til hvers koma mundi, ok sá alla hryggja þá sem hjá vóru. Þá mælti biskup svá: "nú it fyrsta sinn sé ek, at þér elskit mik".

Þar næst lét hann olia sik til lykta, ok beið ørøggr guðligrar tilskipanar. En þvíat faðir allrar réttrar miskunnsemdar sá þenna mann nauðsynligan sínu fólki, at bera starf ok mæðu, fyrir þat tók hann af honum þunga þessarrar sóttar, ok veitti at móti fagnað langrar heilsu, at fagnaðar degi hins signaða burðar síns sæta sonar, ok urðu þá biskups ástvinir stórliga fegnir ok margir aðrir.

At liðnum þessum jólum var herra Árni biskup at stóli sínum til vars.

Þann [vetr] urðu þau tíðindi, at Gregorius páfi andaðisk quarto idus Januarii, ok kallar alþýða hann helgan. Þá var kosinn Innocentius quintus, in festo sanctæ Agnetis, ok litlu síðarr vígðr. Hann var fyrstr páfi af prédikarahúsi, ok lifði eigi allt til Jónsvǫku. Þá var tekinn til páfa Octinbonus cardinalis, rómverskr ok ágætr ok kallaðr Adrianus quartus. Hann sǫng enga messu, þvíat hann varð eigi vígðr til prests, en hann andaðisk fyrir vígsludaga milli Maríumessna. Þá var tekinn til páfa meistari Petrus Hispanus cardinalis á drottinsdag fyrir krossmessu, ok kallaðr Johannes vicesimus primus — þenna vetr var ófriðr milli Dana konungs ok Svía.

Valdamarr Birgisson Svíakonungr kom til Bjǫrgvinar á fund Magnúss konungs. Um sumarit eptir var fundr þeirra Magnúss Noregskonungs ok Magnúss Birgissonar, er Svíar hǫfðu þá til konungs tekit; sá fundr var í Gautelfi við Hǫrsaberg, ok leitat um sættir milli þeirra brœðra Valdimars ok Magnúss, ok vansk ekki at í því sinni. Magnús konungr gaf í Túnsbergi jarls nafn Magnúsi jarlssyni, syni Magnúss jarls af Orkneyjum. Þá andaðisk Þorgils Stafangrsbiskup.

Á þessu hausti, er umliðit var, kom til Magnúss konungs bréf biskupanna ok sýslumanna ok handgenginna manna á Íslandi, ok þar með almúgsins, at menn hǫfðu lǫgleiddan, eptir boði biskupanna ok tilskipan herra Jóns erkibiskups, nýjan kristinsdómsbálk, ok var þetta bréf með allra þeirra innsiglum, ok þó með þeirri grein, at þeir vildi honum eigi meirr framhalda, en hann stœði til þess er konungr ok erkibiskup vildi annan skipa eða þessum breyta þar sem þeim líkaði; ok jafnfram þessi frétt kom fyrir konunginn sú sǫgn, at biskupar bannaði heimamǫnnum sínum at greiða skatta eða þingfararkaup, svá ok at biskupar legði á menn nýja tolla eða pyndingar, svá sem um matgjafir þeirra vatnfǫstu nátta, er menn fǫstuðu á sumar at boði Árna biskups, en fyrrum á vetr; var þá eigi framarr gefit en fyrir þau fulltíða hjón, sem bóndi fœddi tvau missari. Vóru ok þeir illgjarnir menn, sem biskupum ámæltu, fyrir þat er þeir lǫgðu fé á menn fyrir þat at gefa til frelsis Jórsalalandi, tíund af kirkna eignum, eða báðu almenning leggja þar til sínar ǫlmosur, slíkar sem guð skyti hverjum í hug.

En þótt þessum misþyktar hárum væri kastat í augu skynsams hǫfðingja, gerði hann sik ekki bráðan fyrir þessar flutningar, heldr skrifaði hann at móti þessum flutningi með sira Aðalbrandi, syni Helga Lambkárssonar, ok bað alþýðu fyrir sjá, við hvat menn mætti búa, fyrr en samþykkja nǫkkurum ǫðrum lǫgum, hvárt sem þat veri um kristinu rétt eða ǫnnur lǫg, en þeim, er hann skipaði, þar til er hann semdi við erkibiskup ok aðra lærða menn, hvat standa mætti; sagði hann ok þá litla vináttu mundu móti taka, er ǫðruvís gerði; lézk hyggja þetta vera sitt starf ok erkibiskups, en eigi annarra manna, at skipa kristinn rétt í landi hans eða ǫnnur lǫg. Þat lét hann ok fylgja, at hann hugði at þeim mundi gott hafa til gengit, sem gǫrt hǫfðu.

En at móti flutningi þeirra, sem fyrir honum sǫnnuðu, at biskupar pyndi um rétt fram ok móti fornum vanda, ritaði hann svá, at hann fyrirbauð neinum leikmǫnnum at ganga undir neina pynding, ok eigi til einnar vaðmáls álnar, utan svá sem at fornu hefði verit, ok bauð þeim til sín at halda fyrr en játa. En um viljanligar ǫlmosur til Jórsalaferðar, ok hvervetna hvar sem prédikat verðr eptir páfans boði: kvaðsk hann því síðr banna vilja, at hann sagði þann hvern sér betra þykkja, er kross tœki, ok legði svá sína muni til Jórsalaferðar, þótt menn gerði þat eigi fyrir skyldu sakir eða álaga. Svá greindi hann um aðrar ǫlmosur, at honum líkaði vel, at hverr gerði sjálfkrafi slíkt fyrir sálu sinni, sem guðlig mildi kendi honum; hann kallaði ok ráð, at nýta þann punkt, sem þá stóð yfir, ok ganga undir þá eina nýjung sem hann gerði ráð fyrir.

Vóru þessar konungsins tillǫgur annathvárt fyrir þat, at hann vildi, meðan Jórsalatíund stœði yfir, enga hluti óviljanliga inn láta leiða, svá at þaðan af mætti þat skyldu kalla at ganga fyrrum undir, en þeir sættisk fyrir hǫnd lærdómsins ok alls ríkisins.

Þessi misseri sat Árni biskup um kyrt fram um þing; síðan fór hann í sýslu sína til Austfjarða. Á þessu sumri fekk Sigurðr [á] Seltjǫrn, Sighvats son [hins] auðga ok Vilborgar dóttur Þorgeirs í Holti undir Eyjafjǫllum, Valgerðar, systur Þórðar bónda Hallssonar, ok var boðit á Mǫðruvǫllum; kom þar til mart stórmenni: herra Jǫrundr biskup, Rafn Oddsson ok Jón lǫgmaðr. Þangat fór ok herra Árni biskup austan ór Fjǫrðum; þar var ok Runólfr ábóti af Viðey, Eyjólfr ábóti frá Þverá, ok fjǫldi annarra manna; var veizlan nær viku eptir Bartholomeusmessu, ok veitt með hinu mesta kappi.

Til þessarrar veizlu kom þá sunnan af Eyrum sira Aðalbrandr prestr með boðskap herra Magnúss konungs, þann sem fyrr var af sagt, ok litu þeir formennirnir á hann allir samt. Var þat þá talat í glenzi, at Þangbrandr veri kominn annat sinn at kristna Ísland. Þar kom ok boðskapr herra Jóns erkibiskups, í hverjum orðum er hann eggjaði biskupana at halda fram rétti kirkjunnar, sem framast veri fǫng á. Fleiri hluti hafði Magnús konungr skipat um stjórn ríkisins á Íslandi, ok fylgði því bréfi hin mestu sœmdarmál til hans, nú sem fyrrum. Herra Árni biskup ritaði þegar at móti ǫllum þessum konungs bréfum með líkum efnum ok í almennings bréfi stóðu hit fyrra sumar, ok þat með, at hann hefði lǫgleiddan kristinsdómsbálk, þann sem hann lét fram bera [ok] sendi til Noregs undir skoðan konungs ok erkibiskups til umbótar. Fóru þessi bréf þegar fyrir norðan land í skip, ok svá þau, er andsvǫruðu erkibiskups boðskap.

Sneri Árni biskup síðan í sýslu sína til Austfjarða ok heim um haustit; var sira Aðalbrandr með honum vel metinn þann vetr.

Þessa vetr, síðan er Árni biskup kom út, hafði Þorvarðr Þórarinsson sýslu fyrir sunnan heiðar, ok sat hinn fyrsta vetr í Odda. Þaðan fór hann til Keldna, ok var þar til þess er hann ætlaði at sigla í Vestmannaeyjum. Knǫrr sá hinn mikli, er þeir vóru á, varð aptrreka; varð nǫkkut fjártjón, en allir menn heldusk.

Þat sumar andaðisk sá maðr af skipinu, er Eyjólfr hét, sonr Þórðar í Langaholti; hann hafði verit í mǫtuneyti með þeim mǫnnum, er annarr hét Ólafr, sonr Halldórs langs, er þá bjó í Húsagarði, en annarr hét Þórðr, ok var kallaðr kuggr, sonr Ásmundar, er búit hafði á þeim bœ í Vestmannaeyjum, sem nú er kendr við konu hans Vilborgu, móður Þórðar, því at hon lifði honum lengr. Þórðr í Langaholti þóttisk missa peninga þeirra, sem Eyjólfr átti; hann hugsaði á hendr mǫtunautum sonar síns til eptirleitanar. Þetta mál fekk hann í henur Þorvarði bónda til sóknar; hann bar þat á Ólaf, en Ólafr synjaði alls, nema matskála nǫkkurra, þeirra sem þeir hefði haft á borði, þat eitt kvaðsk hann eigi til skiptis borit hafa. Þorvarðr ætlaði honum eigi annat, en heimta með freku frásǫgn þeirra hluta.

Ólafr sótti Árna biskup at málinu, en því at hann hafði bók spámannsins, þess er svá mælir: "leiti þér lagadóms, hjálpit þeim sem þreyngdr er", hugleiddi hann, at þessi maðr mundi ofsóktr verða, ef eigi hylpi hann honum; af því átti hann nǫkkurar stefnur við Þorvarð um þetta mál. Honum eirði illa, þar sem hann hafði miklar hugarhrœringar, þat er biskup ógnaði honum sverði heilagrar kirkju, ef hann léti Ólaf eigi ná með eiðum at synja þess, sem á hann er borit, þvíat Þorvarðr kallar óskylt at eiðar komi fyrir sumt, en sumt veri viðgengit. Biskup svarar á móti af heilǫgum Decretalibus, at eigi átti fyrir viðgǫngu lítils hlutar vitnalaust at fyrirdœma um allt þat, sem menn vildi á hann bera, svá at eigi næði hann undanfœrslum.

Um síðir varð þat, með biskups trausti, at Ólafr skildi eið vinna eptir landslǫgum fyrir málit; ok eptir lǫgliga biðstund gekk Ólafr til eiðs ok sór. En þá er váttar hans skildi sanna eið hans, eptir því sem þeir hǫfðu heitit honum, ok biluðu þeir allir, sigraðir með fortǫlum eða ógnarmálum Þorvarðs, ok kallaði hann Ólaf fallinn at máli. Biskup segir, at [hann] veri unninn með ógnarmálum ok óeinǫrð þeirra, sem áðr hǫfðu nýjátat eiðnum.

Um síðir, með góðra manna tillǫgu, var málit í dóm lagit ok dœmt. En á þessi stundu tǫldu hvárigra vinir fyrir Þorvarði, at eigi þyrfti hér dóm á at hafa, annan en Ólafr veri sannr at sǫk ok viðgengit við málinu.

Þorvarðr gekk þá til dómsmanna ok segir: "segit upp dóminn, en hann mun ek at engu hafa nema mér getisk vel at honum."

Biskup var nær ok mælti: "ek fyrirbýð yðr at segja upp þenna dóm, nema Þorvarðr játi at halda hann í alla staði."

Dómsmenn þóttusk vant við komnir, ok vildu hvárigum í móti gera, ef þeir sæi, at svá [mætti] með réttu vera. Nú þvíat þeir trúðu biskupi framarr til réttsýni, sǫgðu þeir upp dóminn. Þorvarði eirði þat illa, ok lét Ólafi eigi óhætt skildu vera, ef hann legði eigi þetta mál á hans vald. Biskup fyrirbauð Ólafi þat, ok kvað Þorvarð eigi mundu gera honum nǫkkut mein, þótt hann léti grimmliga, þar sem mál vóru handsǫlut ok dœmd at lǫgum. Skildu þeir biskup ok Þorvarðr með fullkominni óþykt ok missætti.

Sá hlutr bar enn til missættis biskups ok Þorvarðar, at einn lítill bóndi ok miðlungi orðsæll, sá er Sturla hét, vildi eigi selja Þorvarði geldinga sína svá ódýrt sem hann vildi. Litlu síðarr bar svá til, at á einum litlum bœ var soðit um dag. Menn kómu fyrir Þorvarð ok sǫgðu, at þessi maðr Sturla hefði hlaupit inn í húsin váveifliga, ok gripit hǫfut af sauð ór katlinum ok hlaupit í brott með, ok runnit þeim skjótt hvarf. Þorvarðr bar málit á Sturlu, ok hét honum fjǫtri, þvíat hann þrætti þessa áburðar.

Hann sótti biskup at þessu máli, ok sagði sik ósannan at sǫk. Biskup spurði hvat manna [á] hann bar sǫkina. Hann segir honum. Biskup mælti: "viltu eiðum fyrir standa, ef þér er þess unt." Hann kveðsk þat gjarna vilja. Biskup mælti: "ek mun rita til hans fyrst, ok vita hvat at gerisk." Síðan fekk biskup mann til at bera bréfit til Keldna. Þorvarðr lauk upp bréfit ok las yfir.

Þar stóð svá, eptir kveðjusending: "Svá er mér flutt, at þú heitir þeim manni, er Sturla heitir, fjǫtri eða féláti fyrir þau kensl, er engi vitni bera honum, nema vandamenn þeir, er ekki eigu um þetta mál vitni at bera; lízk mér þetta ekki þín gerð, þar sem þú átt með þessum manni ekki at gera, utan þiggja af honum einseiði, ef þér líkar þat at hafa, þvíat málit er ekki svá mikit, at fleiri þurfi at synja. Gerir þú eigi svá, þá fyrirbýð ek þér at misþyrma honum né hans eign, undir slíkri pínu, sem ek á á þik at leggja."

Ok er Þorvarðr hafði lesit þessi orð, varð hann reiðr, ok kvaðsk eigi lǫgum fram koma fyrir kappi biskups, en þó sýndisk honum eigi at hætta á hversu biskup hefði í hǫndum.

Sá hlutr dró ok mjǫk til sundrþykkis með þeim, at biskup tók þann mann til sín er Ketill hét, ok var sonr Ketils prests Þorlákssonar, ok lét skipta peningum hans með skuldunautum. Þessi maðr hafði verit ágangsmaðr við bœndr, ok vóru víðast sakir til fundnar, svá nǫkkuru lǫgligar sem verða mátti. Biskup setti hann niðr á kirkjueign í Efstadal, ok lét hann þar flytjask með hyski sitt. En þeir, er síns mistu við Ketil, tóku þá at heimta á hann skuldir, ok með þeim Þorvarðr bóndi. Biskup tók því máli fyrir Ketil, ok kvað hann engar skuldir lúka skildi af heilagra manna fé. Þorvarði líkaði þetta stórilla, ok lét þó fyrirfarask at leggja hendr á Ketil, né á fé þat sem hann fór með, ok kallaðisk þó lǫgum ræntr af þeim biskupi ok Katli.

Margir bœndr lǫgðu ok mál sín undir biskup; líkaði þat Þorvarði þungt. En þvíat biskup hafði lǫgunum jafnan at fylgja, urðu fleiri fylgendr þess er hann tók upp, ok varð þungt við hann at skipta, bæði sakir vizku, valds ok vinsælda.

Á þessu sama sumri, er sira Aðalbrandr kom út með konungs boðskap, kómu fyrir Magnús konung bréf Þorvarðar Þórarinssonar; var í þeim borit vitni, at Sunnlendingar léti sér bezt fara til hans, ok þó framast Sighvatr Hálfdanarson; svá ok [var] Árna biskupi borit fagrt vitni, hversu honum fór í ǫllum málum þeim er Magnúsi konungi vǫrðuðu, utan um efni sjálfs Þorvarðar, ok honum þótti sér hann þungr.

Ok í því bréfi stóð sú klausa: "Herra, í orlofi at tala, get ek flestum verða eigi allhœgt at stjórna ríkinu, nema þeim sem hann leggr hendr í hǫfuð á sem hann vill; er ok svá mikit ríki hans á landinu, at yðrir menn skulu varla svá við horfa sem þeir þykkjask mannan til hafa eða skaplyndi." Þessi orð standa þar enn í: "þingi váru í sumar réðu þeir Rafn ok biskup, hǫfðu skamt ok meðallagi skilvíst, at því at sumum þótti. Lǫgsǫgumaðr var ógreiðr, ok skaut flestum málum undir biskups dóm ok annarra manna, þeirra er sýndisk. Af lǫgréttumǫnnum nýttisk lítit."

— Þenna vetr vóru kyrr ein tíðindi.

Um várit andaðisk Jón páfi innan pykkisdaga; í hans stað var kosinn Gagitanus, rómverskr kardinali, ok vígðr nær Katrínarmessu ok kallaðr Nicholaus tertius. Á þessu sama ári andaðisk Askatín Bjǫrgvinar biskup. Þá sættusk þeir við Magnús konung um þær klausur í lǫgbókum, er hann hafði skipaðar, en þeir hǫfðu eigi haldit þar til.

Á þessu ári gaf Magnús konungr lendum mǫnnum barúna nǫfn ok herra, en skutilsveinum riddara nǫfn ok herra.

Þá sendi hann til Íslands Eindriða bǫggul ok með honum Nicholaus Oddsson, ok skrifaði með þeim móti þeim bréfum, sem af Íslandi kómu ok nú var frá sagt, ok svá hinum, sem hit fyrra sumar kómu. Þeim Eindriða fórsk vel ok kómu til Íslands, ok fóru þeir þingum um land, ok ǫktuðu vísaeyri konungs með enn meiri freku en fyrr var vandi til. Þeir tóku harðliga á því, er bœndr skutu málum til biskups ok undan sýslumǫnnum, ok kǫlluðu þá landráðamenn eða bréfabrotsmenn at bezta kosti, er þat gerðu. Þeir bǫnnuðu bœndum berliga at lúka matgjafir fyrir þau hjón, sem eigi vóru tvau misseri; en um helgihǫld þau, sem biskup hafði niðr lagt, ok um fǫstur þær, sem biskup hafði við lagt, eða um skript, sagðisk Eindriði ekki mundu til leggja; kvað þat ákvæði Magnúss konungs, at biskup ætti at ráða helgihǫldum.

Á þessu sumri lét Árni biskup efna til kórsmíðar í Skálaholti, ok var mikit starf.

Eindriði bóndi sendi biskupi skjótliga þann boðskap, er til hans var ritaðr; en hann ritaði at móti, ok var næst eptir heilsanarorð til konungsins, at herra biskup þakkaði honum vinsamlig orð ok presentur, er konungr hafði sent honum: eina tunnu [víns] til messusǫngs, ok hálft pund flúrs. Þar næst var talat um formenn ok ríkisstjórn á Íslandi, ok segir biskup Rafn Oddsson bezt fallinn af íslenzkum mǫnnum til þess at ráða ǫllu Íslandi, en segir alþýðu mundi hentara, at fleiri veri valdsmenn, ok þá mundi minni kostr fram leggjask. Þar næst segir hann, at Jón lǫgmaðr fór vel ok vitrliga í sínu starfi, en af Sturlu stóð minna gagn en þǫrf stóð til, ok þar þurfti ráð fyrir at sjá. Hann segir ok, at hǫfðingjar vóru ósamþykkir sín í milli, en allir trúir konunginum. Þar næst stóð sú klausa, at biskup kvaðsk nær við alla handgengna menn vel koma skapi, utan við Þorvarð, en segir þó engi sakferli þeirra í milli, kvaðsk ok eigi þykkjask einn valda, ok lét sér af þeim einum ván afflutnings, ef konungrinn vildi á hlýða, en sagðisk biðja, at hann gæfi honum þat eigi at sǫk, fyrrum en hann prófaði Þorvarð betr hafa haft en sik. Eptir þat veik hann til þess, er konungrinn hafði getit um kristinsdómsbálkinn, ok segir svá: "Lǫgþáttum þeim, sem lǫgteknir vóru fyrir tveim vetrum, ætla ek hvergi meirr fram at halda en hóf er á." Marga aðra hluti rituðusk þeir á, Magnús konungr ok Árni biskup.

Á þessu sama sumri, er hit tíunda var biskupsdóms herra Jóns erkibiskups, kómu út bréf hans. Þat hit fyrsta, at hann stefndi báðum biskupum várum til Noregs á tveggja vetra fresti, til þess kennimanna fundar, sem hann ætlaði at hafa í Bjǫrgvin.

Hitt var annat, at hann ritaði enn til beggja biskupanna, bjóðandi þeim at leysa þann mann, er Oddr hét ok var Þórarinsson, bróðir Þorvarðar, af því tvǫfǫldu banni, sem hann stóð í þá er hann var veginn í Geldingaholti: því ǫðru, sem Heinrekr biskup bannsetti hann, fyrir upptekt þeirra peninga, sem í kirkjur vóru bornir í Felli, ok í Grímsey ok Ljósavatni, svá ok fyrir rán í Hvammi ok Oddr kallaði sektarfé, ok fyrir upptǫku hvals í Grímsey, þess er biskup átti; ok hinu ǫðru, sem hann fell í á Fagranesi, takandi nefndan Heinrek biskup, ok flytjandi í virkit á Flugumýri, ok harðliga haldandi í því sama virki með fullkominni nauðung, til þess er prestar í Norðlendingafjórðungi ok norrœnir menn tóku hann brott þaðan ór ǫllu klandi Odds ok hans manna. En þvíat Oddr hafði boðit nǫkkurar sættir fyrir sik, ok fara af heruðum eptir boði biskups, ef engi veri annarr til; þat hafði ok Ólafr Oddsson svarit ok Svarthǫfði Dufgusson fyrir biskupi, at Oddr beiddisk prests fundar við dauða sinn, ok náði eigi; hafði sira Sighvatr kórsbróðir af Niðarósi þat bréf af páfagarði, at Oddr skildi af því banni leysask með ráði erkibiskups ok skipan.

Á þessu sumri sigldi Rafn Oddsson ok Þorvarðr Þórarinsson ok Sturla lǫgmaðr; brutu þeir við Færeyjar, ok vóru þar um vetrinn, en kómu um várit til Noregs. Fór Sturla þegar þat sumar til Íslands.

Á þessum vetri, er Þorvarðr hafði siglt um haustit, var vígðr Narfi til Bjǫrgvinar en Þorfinnr til Hamars. Þetta sumar fór Magnús konungr með miklu liði suðr til Elfar.