Bókastaðir

An Old Norse Library
Preface
Parker (A)

þȲ GĒARE þE WÆS ĀGĀN FRAM CRĪSTES ĀCENnesse ·cccc· wintra. ⁊ ·xciiii· uuintra. þā Cerdic ⁊ Cynrīc his sunu cuōm up æt Cerdices ōran. mid ·v· scipum. ⁊ se Cerdic wæs. Elesing. Elesa. Esling. Esla. Gewising. Giwis. Wīging. Wīg. Frēawining. Frēawine. Friþugāring. Friþugār. Bronding. Brond Bældæging. Bældæg Wōdening.

Ond þæs ymb ·vi· gēar þæs þe hīe up cuōmon ge ēodon West Seaxna rīce, ⁊ þæt uuǣrun þā ǣrestan cyningas þe West Seaxna lond on Wealum ge ēodon; ⁊ hē hæfde þæt rīce ·xvi· gēar, ⁊ þā hē gefōr þā fēng his sunu Cynrīc tō þām rīce, ⁊ hēold ·xvii· winter. þā hē gefōr þā fēng Cēol tō þām rīce, ⁊ hēold ·vi· gēar. þā hē ge fōr þā fēng Cēolwulf tō his brōþur, ⁊ hē rīcsode ·xvii· gēar, ⁊ hiera cyn gǣþ tō Cerdice. þā fēng Cynegils Cēolwulfes brōþur sunu tō rīce, ⁊ rīcsode ·xxxi· wintra, ⁊ hē on fēng ǣrest fulwihte Wesseaxna cyninga; ⁊ þā fēng Cēnwalh tō, ⁊ hēold xxxi · wintra, ⁊ se Cēnwalh wæs Cynegilses sunu; ⁊ þā hēold Seaxburg his cuēn ān gēar þæt rīce æfter him. þā fēng Æscwine tō rīce, þæs cyn gǣþ tō Cerdice, ⁊ hēold ·ii· gēar. þā fēng Centwine tō Wesseaxna rīce Cynegilsing, ⁊ rīcsode ·vii· gēar; þā fēng Ceadwalla tō þām rīce, þæs cyn gǣþ tō Cerdice, ⁊ hēold ·iii· gēar. Ðā fēng Ine tō Seaxna rīce, þæs cyn gǣþ tō Ceardice, ⁊ hēold ·xxxvii· wintra. þā fēng Æþelheard tō, þæs cyn gǣþ tō Ceardice, ⁊ hēold ·xiiii· winter. þā fēng Cūþrēd tō, þæs cyn gǣþ tō Cerdice, ⁊ hēold ·xvii· gēar. þā fēng Sigebryht tō, þæs cyn gǣþ tō Cerdice, ⁊ hēold ān gēar. þā fēng Cynewulf tō rīce, þæs cyn gǣþ tō Ceardice, ⁊ hēold ·xxxi· wintra. þā fēng Beorhtrīc tō rīce, þæs cyn gǣþ tō Cerdice, ⁊ hēold ·xvi· gēar. þā fēng Ecgbryht tō þām rīce, ⁊ hēold ·xxxvii· wintra. ⁊ ·vii· mōnaþ; ⁊ þā fēng Æþelwulf his sunu tō, ⁊ hēold nigon tēoðe healf gēar. Se Æþelwulf wæs Ecgbryhting. Ecgbryht. Ealhmunding. Eahlmund. Eafing. Eafa. Eopping. Eoppa. Ingilding. Ingild. Cēnrēding. ⁊ Ine. Cēnrēding. ⁊ Cūþburg. Cēnrēding. ⁊ Cuēnburg. Cēnrēding. Cēnrēd. Cēolwalding. Cēolwald. Cūþwulfing. Cūþwulf Cūþwining. Cūþwine. Celming. Celm. Cynrīcing. Cynrīc. Cerdicing.

Ond þā fēng Æthelbald his sunu tō rīce, ⁊ hēold ·v· gēar. þā fēng Æþelbryht his brōþur tō, ⁊ hēold ·v· gēar. þā fēng Æþerēd hiera brōþur tō rīce, ⁊ hēold ·v· gēar. þā fēng Ælfrēd hiera brōþur tō rīce, ⁊ þā was āgān his ielde ·xxiii· wintra. ⁊ ccc · ⁊ xcvi · wintra þæs þe his cyn ǣrest Wes't'seaxna lond on Wealum gēodon:,

ĀER Crīstes geflǣscnesse ·lx· wintra. Gaius Iulius se Cāsere ǣrest Rōmāna Breten lond gesōhte. ⁊ Brettas mid gefeohte cnysede. ⁊ hīe ofer swīþde, ⁊ swā þēah ne meahte þǣr rīce gewinnan:

Laud (E)

Brittene īgland is ehta hund mīla lang. ⁊ twā hund brād. ⁊ hēr sind on þis īglande fīf ge þēode. Englisc. ⁊ Brittisc. ⁊ Wilsc. ⁊ Scyttisc. ⁊ Pyhtisc. ⁊ Bōc Leden. Ērest wēron bugend þises landes Brittes. þā cōman of Armenia. ⁊ ge sǣtan sūðewearde Bryttene ǣrost. Þā ge lamp hit ꝥ Pyhtas cōman sūþan of Scithian. mid langum scipum nā manegum. ⁊ þā cōman ǣrost on norþ Ybernian up. ⁊ þǣr bǣdo [n] Scottas ꝥ hī ðēr mōston wunian. Ac hī noldan heom lȳfan. forðan hī [cwǣdon þæt hī ne mihton ealle æt gædere ge wunian þǣr. ⁊ þā] cwǣdon þā Scottas. wē ēow magon þēah hwaðere rǣd ge lǣron. Wē witan ōþer ēgland hēr be ēaston. þēr gē magon eardian gif gē willað. ⁊ gif hwā ēow wið stent. wē ēow fultumiað. ꝥ gē hit magon ge gangan. Ðā fērdon þā Pihtas. ⁊ gefērdon þis land norþan weard. ⁊ sūþan weard hit hefdon Brittas. swā wē ǣr cwēdon. And þā Pyhtas heom ābǣdon wīf æt Scottum. on þā ge rād ꝥ hī gecuron heora kyne cinn aa on þā wīf healfa. ꝥ hī hēoldon swā lange syððan. ⁊ þā gelamp hit imbe gēara rina. ꝥ Scotta sumdǣl gewāt of Ybernian on Brittene. ⁊ þes landes sum dǣl ge ēodon. ⁊ wes heora heratoga Reoda gehāten. from þām hēo sind ge nemnode Dæl Reodi.

Sixtigum wintrum ǣr þām þe Crīst wēre ācenned. Gaius Iulius Rōmāna Kāsere mid hund ehtatigum scipum ge sōhte Brytene. Þēr hē wes ǣrost ge swenced mid grimmum ge feohte. ⁊ micelne dǣl his heres forlǣdde. ⁊ þā hē forlēt his here ābīdan mid Scottum. ⁊ ge wāt intō Galwalum. ⁊ þēr ge gadorode six hund scipa. mid þām hē ge wāt eft in tō Brytene. ⁊ þā hī ǣrost tō gedore ge rǣsdon. þā man ofslōh ðes Cāseres ge rēfan. se wes Labienus ge hāten. Ðā ge nāmon þā Walas. ⁊ ādrifon sumre ēa ford ealne mid scearpum pīlum grēatum innan þām wetere. sy ēa hātte Temese. þā ꝥ on fundon ðā Romani. þā noldon hī faron ofer þone ford. Þā flugon þā Bryt Walas tō þām wudu fæstenum. ⁊ se Kāsere ge ēode wel manega hēh burh mid mycelum ge winne. ⁊ eft ge wāt in tō Galwalum.

Year 1
Parker (A)

Octauianus rīcsode ·lvi· wintra. ⁊ on þām ·xlii· gēare his rīces Crīst wæs ācenned.

Laud (E)

Octauianus rīxade ·lvi· wintra. ⁊ on þām ·xlii· gēare his rīces. Crīst wæs ācenned.

Year 2
Parker (A)

þā tungel wītgan of ēast dǣle cuōmon tō þon þæt hīe Crīst weorþedon, ⁊ þā cild on Bethlem of slægene wǣrun for Crīstes ēhtnesse from Herode:

Laud (E)

Ðā tungel witegan of ēastdǣle cōman tō þan ꝥ hī Crīst wurðoden. And þā cild on Bethleem ofslagene wǣron for ēhtnesse fram Herode. ⁊ hē swealt of sticod fram him sylfum. ⁊ Archelaus his sune fēng tō rīce.

Year 3

Not in Laud (E).

Parker (A)

Hēr swealt Herodus from him selfum ofsticod, ⁊ Archilaus his sunu fēng tō rīce:

Year 6

Not in Laud (E).

Parker (A)

From frympe middangeardes op þis gēar wǣron āgān ·v· þūsendu wintra. ⁊ cc. wintra.

Year 11
Parker (A)

[Hēr onfēng Herodes Antipatres sunu tō rīce in Iudea. ⁊]

Laud (E)

Fram frymðe middan eardes oþ þis gēar wǣron āgān ·v· þūsend wintra. ⁊ ·cc· wintra.

Year 12
Parker (A)

Philippus ⁊ Herodes tō dǣldun Lysiam, ⁊ Iudeam fēowrīcum tō dǣldun.

Laud (E)

Philippus ⁊ Herodes tō dǣldon Iudeam. iiii · rīcu tō dǣldon.

Year 16
Parker (A)

Hēr fēng Tiberius tō rīce.

Laud (E)

Hēr fēng Tiberius tō rīce.

Year 26

Not in Parker (A).

Laud (E)

Hēr on fēng Pilatus gȳmene ofer þā Iudeas.

Year 27

Not in Laud (E).

Parker (A)

[Hēr onfēng Pilatus tō gȳmenne ouer þā Iudeas.]

Year 30
Parker (A)

Hēr wæs Crīst gefulluhtud. ⁊ Petrus ⁊ Andreas gehwierfede. ⁊ Iacobus ⁊ Iohannes ⁊ Philippus ⁊ þā ·xii· apostolas.

Laud (E)

Hēr wæs Crīst ge fullod. ⁊ Petrus ⁊ Andreas ge hwyrfede ⁊ Iacobus ⁊ Ioħs ⁊ þā ·xii· apłs.

Year 33
Parker (A)

Hēr wæs Crīst āhangen; from fruman middangeardes ymb ·v· þūsendo wintra. ⁊ cc · ⁊ xxvi · wintra.

Laud (E)

Hǣr wes Crīst āhangen. fram fruman middan eardes ymb ·v· þūsend wintra. ⁊ ·cc· ⁊ ·xxvi·.

Year 34
Parker (A)

Hēr wæs Paulus gehwierfed. ⁊ sc̄s Stephanus of torfod.

Laud (E)

Hēr wæs sc̃s Paulus ge hwyrfed ⁊ sc̃s Stephanus oftorfod.

Year 35
Parker (A)

Hēr se ēad'i'ga Petrus se apostol gesæt biscep setl in Antiochia þǣre ceastre.

Laud (E)

Hēr se ēadiga apostol Petrus ge set biscop setl on Antiochia ceastre.

Year 39
Parker (A)

Hēr onfēng Gaius rīce.

Laud (E)

Hēr on fēng Gaius tō rīce.

Year 45
Parker (A)

Hēr se ēad'i'ga Petrus se apostol gesæt biscep setl on Rōme.

Laud (E)

Hēr se ēadiga Petrus se apostol ge set biscop setl on Rōme.

Year 46
Parker (A)

Hēr Herodes āswalt. sēpe Iacobum ofslōg āne gēare ǣr his āgnum dēaþe.

Laud (E)

Hēr Erodes swealt se ðe Iacobum of slōh. ānum gēare ǣr his āgenum dēaðe.

Year 47
Parker (A)

Hēr Claudius ōþer Rōmāna cyninga Bretene lond gesōhte, ⁊ þone mǣstan dǣl þæs ēalondes on his gewald onfēng. ⁊ ēac swelce Orcadus þā ēalond Rōmāna cynedōme under þēodde. [þis was þes fēorðes gēares his rīces. ⁊ on þys ylcan gēare gewearð se mycela hunger on Siria þe Lucas recð on þāre bōc Act' Aptoꝝ:.]

Laud (E)

Hēr Claudius Rōmāna cining ge wāt mid here on Brytene. ⁊ ꝥ īgland ge ēode. ⁊ ealle Pyhtas. ⁊ Walas under þēodde Rōmāna rīce. Ðis ge feoht hē ge fremede þām fēorðan gēare his rīces. Þām gēare ge wearð se mycla hunger on Siria. þe wes fore wītegad on Actibus Apłoꝝ þurh Agabum þone witegan. Þā fēng Nero tō rīce æfter Claudie. se æt nēxtan forlēt Brytene īgland for his uncāfscipe.

Year 62
Parker (A)

Hēr Iacobus frater Dñi þrōwode.

Laud (E)

Hēr Iacobus frater Dñi þrōwade.

Hēr Marcus se godspellere forð fērde.

Year 63

Not in Laud (E).

Parker (A)

Hēr Marcus se godspellere forþ fērde.

Year 69
Parker (A)

Hēr Petrus ⁊ Paulus þrōwodon.

Laud (E)

Hēr Petrus ⁊ Paulus þrōwodon.

Year 70
Parker (A)

Hēr Uespassianus onfēng rīce.

Laud (E)

Hēr Uespasianus onfēng rīce.

Year 71
Parker (A)

Hēr Titus Uespessianus sunu in Hierusalem ofslōg Iudea cxi · þūsenda;

Laud (E)

Hēr Titus Uespasianus [sunu] in Ierusalem of slōh Iudea ·cxi· þūsend.

Year 81
Parker (A)

Hēr Titus fēng tō rīce, sēpe sǣde þæt hē þone dæg forlure þe hē nōht tō gōde on ne gedyde;

Laud (E)

Hēr fēng Titus tō rīce. se ðe sēde ꝥ hē þone dæg forlure ðe hē nāht tō gōde on ne dyde.

Year 83

Not in Laud (E).

Parker (A)

Hēr Domitianus Tites brōður fēng tō rīce.

Year 84
Parker (A)

Hēr Iohannes se godspellere in Pathma þām ēalonde wrāt þā bōc Apocalipsis.

Laud (E)

Hēr Domitianus Tites brōðor fēng tō rīce.

Year 87

Not in Parker (A).

Laud (E)

Hēr Ioħs se godspellere in Pathma þām īglande wrāt þā bōc apocalypsin.

Year 99

Not in Laud (E).

Parker (A)

[Hēr Symon se apostol wæs anhangen. ⁊ Iohannes se godspellere hine gereste in Epheso.]

Year 100

Not in Parker (A).

Laud (E)

Hēr Simon se apostol wæs āhangen. ⁊ Ioħs se godspellere hine ge reste in Effesia.

Year 101
Parker (A)

[Hēr Clemens pāpa forþfērde.]

Laud (E)

Hēr Clemens pāpa forðfērde.

Year 110
Parker (A)

Hēr Ignatus biscep þrōwude.

Laud (E)

Hēr Ignatius biscop ðrōwade.

Year 114

Not in Parker (A).

Laud (E)

Alexander hic constituit aquam benedictam fieri.

Year 124

Not in Parker (A).

Laud (E)

Syxtus pāpa hic constituit ymnum decantare. Sc̃s. Sc̃s. Sc̃s. in officio missæ.

Year 134

Not in Parker (A).

Laud (E)

Telesphorus pāpa hic constituit ymnum angelicum cantari GLORIA IN EXCELSIS DEO diebus festis.

Year 155
Parker (A)

[Hēr Marcus Antonius ⁊ Aurelius his brōðer fēngon tō rīce.]

Laud (E)

Hēr Marcus Antonius. ⁊ Aurelius his brōðer fēngon tō rīce.

Year 167
Parker (A)

Hēr Eleutherius on Rōme onfēng bisc̄ dōm, ⁊ þone wuldor fæstlīce ·xv· winter gehēold; Tō þām Lucius Bretene kyning sende stafas, bæd þæt hē wǣre Crīsten gedōn. ⁊ hē þurh tēah þæt hē bæd. [⁊ hī syððon wunodon on rihton gelēauon oððe Diaclitianes rīce.]

Laud (E)

Hēr Eleutherius on Rōme onfēng biscop dōm. ⁊ þone wurþlīce ·xv· winter gehēold. Tō ðām Lucius Brytwalana cing sende men. ⁊ bēad fulluhtes. ⁊ hē him sōna sende. ⁊ hēo siððan wunodon on rihtan ge lēfan. oððe Dioclitianus rīce.

Year 189
Parker (A)

Hēr Seuerus onfēng rīce, ⁊ rīcsode ·xvii· winter. Se Breten lond mid dīce begyrdde from sǣ oþ sǣ. [⁊ þā geendode on Euerwīc. ⁊ Bassianus his sunu fēng tō rīce.]

Laud (E)

Hēr Seuerus fēng tō rīce. ⁊ fērde mid here on Brytene. ⁊ mid ge feohte ge ēode þes īglandes mycelne dǣl ⁊ þā gewrohte hē weall mid turfum. ⁊ bred weall ðǣr on ufon. fram sǣ tō sǣ. Britwalum tō gebeorge. Hē rīxade ·xvii· gēar. ⁊ þā ge endode on Eoferwīc. Bassianus his sunu fēng tō rīce. ōðer his sunu wes ge hāten Geza. se for wearð.

Year 200

Not in Laud (E).

Parker (A)

[Twā hund gǣra.]

Year 202

Not in Parker (A).

Laud (E)

Victor pāpa hic constituit ut Pascha die dominico celebretur. sicut predecessor eius Eleutherius.

Year 254

Not in Parker (A).

Laud (E)

Cornelius pāpa hic de catacumbas leuauit per noctem corpora apostolorum. et posuit Pauli quidem uia Ostensi ubi decollatus est. Petri autem iuxta locum ubi crucifixus est.

Year 283

Not in Laud (E).

Parker (A)

[Hēr þrōwade Sc̄s Albanus m̄r.]

Year 286

Not in Parker (A).

Laud (E)

Hēr þrōwade Sc̃s Albanus m̃r.

Year 300

Not in Laud (E).

Parker (A)

[Ðrēo hund gǣra.]

Year 311

Not in Parker (A).

Laud (E)

Sc̃s Siluester pāpa · xxiii. Huius tempore celebratur Nicenum concilium. Arelatense quoque primum, in quo fuit Auitianus Rotomagi archiepiscopus.

Year 379
Parker (A)

[Hēr Gratianus fēng tō rīce.]

Laud (E)

Hēr Gratianus fēng tō rīce.

Hoc tempore celebratur Constantinopolitanum concilium ·cl· patrum aduersus Macedonum et Eunomium sub Damaso.

Year 380

Not in Parker (A).

Laud (E)

Hēr Maximus fēng tō rīce. hē wæs on Bryten lande geboren. ⁊ þanon hē fōr in Galwalas. ⁊ hē ðǣr ofslōh þone kāsere Gratianum. ⁊ his brōðer ādrāf of ēðele. se wæs gehāten Ualentinianus. ⁊ se Ualentinianus eft ge samnode weorod ⁊ of slōh Maximum. ⁊ fēng tō rīce. On þām tīdum ārās Pelaies gedwild geond middan geard.

Year 381

Not in Laud (E).

Parker (A)

Hēr Maximianus se cāsere fēng tō rīce. hē wæs on Breten [walas] londe geboren. ⁊ þonne fōr in Gallia. [⁊ hē ðār ofslōh ðone cāsere Gratianum. ⁊ his brōðer ādrāf of ǣðele. se wæs gehāten Ualentinianus. ⁊ se Ualentinianus eft ge samnode werod, ⁊ ofslōh Maximum. ⁊ fēng tō rīce. On þām tīman ārās Pelagies gedwyld geond middan eard.]

Year 403

Not in Parker (A).

Laud (E)

Innocentius pāpa hic misit decretalem epistolam Uictricio Rotomagensi archiepiscopo. Hic constituit sabbato ieiunare quia eo die Dñs iacuit in sepulchro.

Year 409
Parker (A)

Hēr Gotan ābrǣcon Rōme burg. ⁊ nǣfre siþan Rōmāne ne rīcsodon on Bretone. [þæt wæs embe ·xi· hund wintra ⁊ x · wintra þes þe hēo getimbred was. Ealles hī rīxodon on Brytene fēower hund wintra ⁊ hund seouanti wintra. syððan ǣrost Gaius Iulius þæt lond ǣrost gesōhte.]

Laud (E)

Hēr wæs tō brocen Rōmāna burh fram Gotum ymb ·xi· hund wintra ⁊ ·x· wintra. þæs þe hēo ge timbred wæs. Siððan ofer ꝥ ne rīxodan leng Rōmāna cinigas on Brytene. Ealles hī ðǣr rīxodan ·iiii· hund wintra. ⁊ hund seofenti wintra. siððan Gaius Iulius ꝥ land ērost ge sōhte.

Year 418
Parker (A)

Hēr Rōmāne gesomnodon al þā gold hord þe on Bretene wǣron, ⁊ sume on eorþan āhȳddon. þæt hīe nǣnig mon siþþan findan ne meahte, ⁊ sume mid him on Gallia lǣddon:

Laud (E)

Hēr Rōmāne ge samnodan ealle þā gold hord ðe on Brytene wǣron. ⁊ sume on eorðan be hȳddan. ꝥ hēo nān man syððan findon ne mihton. ⁊ sume mid heom on Gallia lǣddon.

Year 423
Parker (A)

[Hēr Ðeodosius se gingra fēng tō rīce.]

Laud (E)

Hēr Ðeodosius se gingra fēng tō rīce.

Year 425

Not in Parker (A).

Laud (E)

Huius temporis ætate extitit exordium regum Francorum, primus Faramundus.

Year 430
Parker (A)

Hēr Palladius [vel Patricius] se bisc̄ wæs onsended tō Scottum þæt hē hiera gelēafan trymede. from Cælestino þām pāpan:

Laud (E)

Hēr Patricius wæs āsend fram Celestine þām pāpan tō bodianne Scottum fulluht.

Year 431

Not in Parker (A).

Laud (E)

Hoc tempore diabolus in Creta Iudeis in specie Moysi apparens ad terram repromissionis per mare pede sicco perducere promittit. sicque plurimis necatis reliqui ad Xp̄i gratiam conuertuntur.

Year 433

Not in Parker (A).

Laud (E)

Celestinus pāpa; huius tempore aggregata est Ephesina synodus ducentorum episcoporum. cui prefuit Cirillus Alexandrinus presul aduersus Nestorium Constantinopolitanum episcopum.

Year 439

Not in Parker (A).

Laud (E)

Leo pāpa; hic sanciuit Calcedonensem sinodum.

Year 443
Parker (A)

[Hēr sendon Brytwalas tō Rōme. ⁊ heom fultomes bǣdon wiþ Pi'o'htas. ac hī þār næfdan nānne. forþan þe hī fyrdedon wiþ Ætla Hūna cyningæ. ⁊ þā sendon hī tō Anglum. ⁊ Angel cynnes æðelingas ðæs ylcan bǣdan.]

Laud (E)

Hēr sendon Brytwalas ofer 'sǣ' tō Rōme. ⁊ heom fultumes bǣdon wið Peohtas. ac hī þǣr nefdon nǣnne. forþan ðe hī feordodan wið Ætlan Hūna cininge. ⁊ þā sendon hī tō Anglum. ⁊ Angel cynnes æðelingas þes ilcan bǣdon.

Year 449
Parker (A)

Hēr Mauricius [rtianus] ⁊ Ualentines onfēngon rīce. ⁊ rīcsodon ·vii· winter. ⁊ on hiera dagum Hengest ⁊ Horsa from Wyrt georne geleaþade Bretta kyninge gesōhton Bretene on þām staþe þe is genemned Ypwines flēot. ǣrest Brettum tō fultume, ac hīe eft on hīe fuhton: [Se cing hēt hī feohtan agīen Pihtas. ⁊ hī swā dydan, ⁊ sige hæfdon swā hwār swā hī cōmon. Hī ðā sende tō Angle ⁊ hēton heom sendan māre fultum. ⁊ heom seggan Brytwalana nāhtnesse. ⁊ ðæs landes cysta. Hȳ þā sendan heom māre fultum. Ðā cōmon þā men of þrīm mǣgðum Germanie. Of Eald Seaxum. of Anglum, of Īotum. Of Īotum cōmon Cantware ⁊ Wihtware. ꝥ ys sēo mǣið ðe nū eardað on Wiht. ⁊ þæt cynn on West Sexum þe man gȳt hǣt Īutna cyn. Of Eald Seaxon cōmon Ēast Sexa ⁊ Sūð Sexa ⁊ West Sexan. Of Angle cōmon. se ā siððan stōd wēsti betwyx Īutum ⁊ Seaxum. Ēast Engla. Midel Angla. Mearca ⁊ ealle Norð hymbra.]

Laud (E)

Huius tempore celebratur Calcedonense concilium ·dc· xxx · episcoporum aduersus Euticem abbatem et Dioscorum. Hēr Martianus ⁊ Ualentinus onfēngon rīce. ⁊ rīxadon ·vii· winter. ⁊ on þeora dagum ge laðode Wyrtgeorn Angel cin hider. ⁊ hī þā cōman on þrīm cēolum hider tō Brytene. on þām stede Heopwines flēot. Se cyning Wyrtgeorn gef heom land on sūðan ēastan ðissum lande. wiððan þe hī sceoldon feohton wið Pyhtas. Hēo þā fuhton wið Pyhtas. ⁊ heofdon sige swā hwēr swā hēo cōmon. Hȳ ðā sendon tō Angle, hēton sendon māra fultum. ⁊ hēton heom secgan Brytwalana nāhtscipe. ⁊ þes landes cysta. Hȳ ðā sōna sendon hider māre weored þām ōðrum tō fultume. Ðā cōmon þā men of þrīm mēgðum Germanie. Of Ald Seaxum. of Anglum. of Īotum. Of Īotum cōmon Cantwara. ⁊ Wihtwara. ꝥ is sēo mēgð þe nū eardaþ on Wiht. ⁊ ꝥ cyn on West Sexum þe man nū gīt hǣt Īutna cynn. Of Eald Seaxum cōman Ēast Seaxa. ⁊ Sūð Sexa. ⁊ West Sexa. Of Angle cōmon se ā syððan stōd wēstig. be twix Īutum ⁊ Seaxum. Ēast Angla. Middel Angla. Mearca. ⁊ ealla Norþhymbra. Heora heretogan wǣron twēgen gebrōðra. Hengest. ⁊ Horsa. ꝥ wǣron Wihtgilses suna. Wihtgils wæs Witting. Witta Wecting. Wecta Wōdning. fram þan Wōdne āwōc eall ūre cyne cynn. ⁊ Sūðan hymbra ēac.

Year 455
Parker (A)

Hēr Hengest ⁊ Horsa fuhton wiþ Wyrt georne þām cyninge, in þǣre stōwe þe is gecueden Agæles þrep, ⁊ his brōþur Horsan man ofslōg. ⁊ æfter þām Hengest fēng 'tō' rīce ⁊ Æsc his sunu:

Laud (E)

Hēr Hengest ⁊ Horsa fuhton wið Wyrtgerne þām cininge on þǣre stōwe þe is cweden Ægeles þrep. ⁊ his brōðor Horsan man ofslōh. ⁊ æfter þonn fēng tō rīce Hengest. ⁊ Æsc his sunu.

Year 456

Not in Parker (A).

Laud (E)

Hēr Hengest ⁊ Æsc gefuhton wið Bryttas on þēre stōw þe is ge cweden Crecganford. ⁊ þēr ofslōgon ·iiii· werad. ⁊ þā Bryttas forlēton þā Kentland. ⁊ mid mycclum ege flugon tō Lunden byrig.

Year 457

Not in Laud (E).

Parker (A)

Hēr Hengest ⁊ Æsc fuhton wiþ Brettas in þǣre stōwe þe is ge cueden Crecgan ford, ⁊ þǣr ofslōgon ·ĪĪĪĪ· wera, ⁊ þā Brettas þā forlēton Cent lond, ⁊ mid micle ege flugon tō Lunden byrg:

Year 465
Parker (A)

Hēr Hengest ⁊ Æsc gefuhton uuiþ [wið] Walas nēah Wippedes flēote, ⁊ þǣr ·xii· Wilisce aldor menn ofslōgon, ⁊ hiera þegn ān þǣr wearþ ofslægen, þām wæs noma Wipped:

Laud (E)

Hēr Hengest ⁊ Æsc gefuhton wið Walas nēh Wippedes flēote. ⁊ ðǣr of slōgon ·xii· Wilsce ealdor men. ⁊ heora ān þegn wearð þǣr ofslegen. þām wæs nama Wipped.

Year 473
Parker (A)

Hēr Hengest ⁊ Æsc gefuhton wiþ Walas, ⁊ genāmon un ārīmedlico here rēaf, ⁊ þā Walas flugon þā Englan swā fȳr:

Laud (E)

Hēr Hengest ⁊ Æsc gefuhton wið Walas. ⁊ genāmon unārīmenlicu here rēaf. ⁊ þā Walas flugon þā Englan swīðe þearle.

Year 477
Parker (A)

Hēr cuōm Ælle on Breten lond, ⁊ his ·iii· suna. Cymen, ⁊ Wlencing, ⁊ Cissa. mid ·iii· scipum, on þā stōwe þe is nemned Cymenes ōra, ⁊ þǣr ofslōgon monige Wealas, ⁊ sume on flēame bedrifon on þone wudu þe is genemned Andredes lēage:

Laud (E)

Hēr cōm Ælle on Bryten land. ⁊ his ·iii· suna. Cymen. ⁊ Wlencing. ⁊ Cissa. mid ·iii· scipum, on ðā stōwe þe is ge nemnad Cymenes ōra. ⁊ þǣr ofslōgon manige Walas. ⁊ sume on flēame bedrifon. on þone wudu þe is nemned Andredes lēge.

Year 485
Parker (A)

Hēr Ælle gefeaht wiþ Walas nēah Mearc rǣdes burnan stæðe:

Laud (E)

Hēr Ælle gefeaht wið Walas nēh Mearcrēdes burnan steðe.

Year 488
Parker (A)

Hēr Æsc fēng tō rīce, ⁊ was ·xxiiii· wintra Cantwara cyning:

Laud (E)

Hēr Æsc fēng tō rīce. ⁊ wæs ·xxxiiii· wintra cining.

Year 490

Not in Parker (A).

Laud (E)

Hoc tempore beatus Mamertus, episcopus Uiennensis, solennes letanias instituit rogationum.

Year 491
Parker (A)

Hēr Ælle ⁊ Cissa ymb sǣton Andredes cester, ⁊ ofslōgon alle þā þe þǣr inne eardedon, ne wearþ þǣr forþon ān Bret tō lāfe;

Laud (E)

Hēr Ælla ⁊ Cissa ymbsǣton Andredesceaster. ⁊ ofslōgon ealle þā ðe þǣr inne eardedon. ne wearð þǣr forþen ān Brit tō lāfe.

Year 495
Parker (A)

Hēr cuōmon twēgen aldor men on Bretene. Cerdic ⁊ Cynrīc his sunu, mid ·v· scipum. in þone stede þe is gecueden Cerdices ōra, ⁊ þȳ ilcan dæge gefuhtun wiþ Walum:

Laud (E)

Hēr cōman twēgen ealdor men on Brytene. Certic ⁊ Cynrīc his sunu, mid ·v· scipum on þone stede. þe is gehāten Certices ōra. ⁊ on þām ilcan dæge gefuhton wið Walas.

Year 501
Parker (A)

Hēr cuōm Port on Bretene. ⁊ his ·ii· suna Bieda ⁊ Mægla mid ·ii· scipum. on þǣre stōwe þe is gecueden Portes mūþa, ⁊ ofslōgon ānne giongne Brettisc monnan, swīþe æþelne monnan:

Laud (E)

Hēr cōm Port on Brytene. ⁊ his twēgan sunan. Bieda. ⁊ Mægla, mid ·ii· scipum in þǣre stōwe þe is ge cweden Portes mūða. ⁊ sōna land nāmon. ⁊ ofslōgon ǣnne gungne Brytiscne man. swīðe æðelne.

Year 508
Parker (A)

Hēr Cerdic ⁊ Cynrīc ofslōgon ǣnne Brettisc cyning, þām was nama Natanlēod. ⁊ v · þūsendu wera mid him, æfter [þan] was þæt lond ⸝ [wearð] nemned Natan lēaga oþ Cerdices ford:

Laud (E)

Hēr Certic ⁊ Cinrīc ofslōgon ǣnne Bryttiscne cining. þām wæs nama Nazalēod. ⁊ ·v· þūsend wera mid him. ⁊ æfter þan wæs ꝥ land genemnad Nazanlēog. ā oþ Certices ford.

Year 514
Parker (A)

Hēr cuōmon West Seaxe in Bretene mid ·iii· scipum. in þā stōwe þe is gecueden Cerdices ōra, Stuf ⁊ Wihtgār. ⁊ fuhtun wiþ Brettas ⁊ hīe geflīemdon:

Laud (E)

Hēr cōm West Seaxa in Brytene mid þrīm scipum in þā stōwe ðe is gecweden Certices ōra. ⁊ Stuf ⁊ Wihtgār fuhton wið Bryttas. ⁊ hī geflēmdon.

Year 519
Parker (A)

Hēr Cerdic ⁊ Cynrīc [West Sexena] rīce onfēngun, ⁊ þȳ ilcan gēare hīe fuhton wiþ Brettas þǣr mon nū nemneþ Cerdices ford. [⁊ siþþan rīcsadan West Sexana cynebearn of þan dæge.]

Laud (E)

Hēr Certic ⁊ Kynrīc onfēngon West Seaxna rīce. ⁊ þī ilcan gēare hī ge fuhton wið Bryttas. ðēr man nū nemnað Certices ford. ⁊ siððan rīxadon West Seaxna cynebarn of þām dæge.

Year 527
Parker (A)

Hēr Cerdic ⁊ Cynrīc fuhton wiþ Brettas. in þǣre stōwe þe is gecueden Cerdices lēaga:

Laud (E)

Hēr Certic ⁊ Kynrīc ge fuhton wið Brittas. on þǣre stōwa ðe is gecweden Certices ford.

Year 528

Not in Parker (A).

Laud (E)

Hoc tempore Dionisius in urbe R. circulum paschalem composuit. Tunc Priscianus profunda grammatica rimatus est.

Year 530
Parker (A)

Hēr Cerdic ⁊ Cynrīc genāmon Wihte ēalond. ⁊ ofslōgon fēa [la] men on Wihtgāræsbyrg:

Laud (E)

Hēr Certic ⁊ Cynrīc ge nāman Wihtland. ⁊ of slōgon feala manna. on Wihtgāras birig.

Year 534
Parker (A)

Hēr Cerdic forþfērde, ⁊ Cynrīc his sunu rīcsode forþ ·xxvi· wintra, ⁊ hīe saldon hiera tuǣm nefum Stufe ⁊ Wihtgāre Wiehte ēalond [eall wiht ēaland]:

Laud (E)

Hēr Certic forþ fērde. ⁊ Cynrīc his sunu rīxade forþ ·xxvi· wintra. ⁊ hēo sealdon heora twām nefum Stufe ⁊ Wihtgāre eall Wihtland.

Year 538
Parker (A)

Hēr sunne āþīestrode ·xiiii· dagum ǣr Kł. Mart̄ from ǣr mergenne oþ undern:

Laud (E)

Hēr sunne āðēstrode. on ·xiiii· ꝁ. M̄R̄. from ǣrmorgene oþ underne.

Year 540
Parker (A)

Hēr sunne āþīestrode on ·xii· Kł. Iulii. ⁊ steorran hīe ætīewdon ful nēah healfe tīd ofer undern:

Laud (E)

Hēr sunne āðēostrode on ·xii· ꝁ. Iulii. ⁊ steorran hēo ætēwdon ful nēh healfe tīd ofer under [n].

Year 544
Parker (A)

Hēr Uuihtgār forþfērde, ⁊ hiene mon bebyrgde on Wihtgāra byrg:

Laud (E)

Hēr Wihtgār forðfērde. ⁊ hine mon be byrig [de] on Wihtgāras byrig.

Year 547
Parker (A)

Hēr Ida fēng tō rīce, þonon Norþan hymbra cyne cyn onwōc. [⁊ rīxode twelf gēar. ⁊ hē timbrode Beb'b'anburh. sēo wæs ǣrost mid hegge betȳned. ⁊ þār æfter mid wealle.] [Ida wæs Eopping, Eoppa Esing, Esa wæs Inguing. Ingui Angenwitting. Angenwit Alocing. Aloc Benocing. Benoc Branding, Brand Bældæging. Bældæg Wōdening. Wōden Freoþolāfing, Freoþelāf Freoþulfing. Friþulf Finning. Finn Godulfing. Godulf Gēating.]

Laud (E)

Hēr Ida fēng tō rīce þanon Norðhymbra cyne kyn ǣrost āwōc. ⁊ rīxade ·xii· gēar. ⁊ hē ge timbrade Bebban burh. sy wæs ǣrost mid hegge be tīned. ⁊ þǣr æfter mid wealle.

Year 552
Parker (A)

Hēr Cynrīc gefeaht wiþ Brettas in þǣre stōwe þe is genemned æt Searobyrg. ⁊ þā Bret Walas geflīemde. Cerdic wæs Cynrī [ces fæder. Cerdic Elesing. Elesa Esling. Esla Giwising. Giwis Wīging. Wīg Frēawining. Frēawine Freoþogāring. Freoþogār Bran [d] ing. Brand Bældæging. Bældæg Wōdening.]

Laud (E)

Hēr Kynrīc feaht wið Bryttas on þǣre stōwe þe is ge nemned Searo byrig. ⁊ þā Bryttas ge flēmde.

Year 556
Parker (A)

Hēr Cynrīc ⁊ Ceawlin fuhton wiþ Brettas æt Beranbyrg:

Laud (E)

Hēr Kynrīc ⁊ Cēawling fuhton wið Bryttas æt Beran byrig.

Year 560
Parker (A)

Hēr Ceawlin fēng tō rīce on Wesseaxum, ⁊ Ælle fēng tō Norþanhymbra rīce. [Idan forðgefarenum. ⁊ heora ǣgðer rīxade xxxti. wintra.] [Ælle wæs Yffing. Yffe Uxfrēaing. Uxfrēa Wilgīsling. Wilgīsl Wester falcing. Westerfalca Sǣfugling. Sǣfugl Sǣbalding. Sǣbald Sigegēating. Sige gēat Swebdæging. Swebdæg Sigegāring. Sigegār Wægdæging. Wægdæg Wōdening.]

Laud (E)

Hēr Cēawling rīce onfēng on Weast Seaxum. ⁊ Ælle fēng tō Norðhymbra rīce. Idan forð ge farenum. ⁊ hyra ǣgðer rīxade ·xxx· wintra.

Year 565
Parker (A)

[Hēr fēng Æðelbriht tō Cantwara rīce. ⁊ hēold ·liii· wintra.] [Hēr Columba presbiter cōm of Scottum on Bryttas. Peohtas tō lǣrenne. ⁊ on Hii þām ēalande mynster worhte.] [On his dagum sende Gregorius ūs fulluht ⁊ Columba mæsse prēost cōm tō Pihtum. ⁊ hī gecyrde tō Crīstes gelēauan. ꝥ synd þonne wærteras be norðum mōrum. ⁊ heora cyng him gesealde þæt īgland þe man Ii nemnað. þār syndon fīf hīda. þæs ðe man seggað. þār se Columban getimbrade mynster, ⁊ hē þār was abb'. xxxii. [wintra.] ⁊ þār forðfērde. þā hē was ·lxxvii· wintra. Ðā stōwe habbað gȳt his yrfnuman. Sūþ Pihtas wǣron ǣr gefullode of Ninna biscope. se was on Rōme gelǣred. his mynster ys Hwīterne on S. Martines naman gehālgod. þār hē resteð mid manegum hālgum. Nū sceal bēon ǣfre on Ii abbod, ⁊ nā biscop. ⁊ þan sculon bēon under ðēodde ealle Scotta biscopas. for þan þe Columban was abbod, nā biscop.]

Laud (E)

Hēr fēng Æðelbriht tō Cantwara rīce. ⁊ hēold ·liii· wintra. On his dagum sende Gregorius 'ūs' fulluht. ⁊ Columba messaprēost cōm tō Pyhtum. ⁊ hī gecyrde tō Crīstes gelēafan. ꝥ sind þone wærteres be norðum mōrum. ⁊ heora cyning him ge sealde ꝥ ēgland þe man nemnad Ii. þǣr sindon ·v· hīda. ðæs þe men cweðaþ. Þǣr se Columba ge tymbrade mynster. ⁊ ðǣr hē wæs abbot ·xxxii· wintra. ⁊ þǣr forðfērde ðā ðā hē wæs ·lxxvii· wintra. Ðā stōwe habbað nū gīt his erfe wærdes. Sūð Pyhtas wǣron mycle ǣr ge fullode. Heom bodade fulwiht Nimia biscop. se wæs on Rōme ge lǣred. þæs cyrice. ⁊ his mynster is æt Hwīterne. on Martines naman ge hālgod. þǣr hē restað mid manegum hālgum wærum. Nū sceal bēon ǣfre on Ii abbod nǣs bisceop. ⁊ þām sculon [bēon] under þǣdde ealle Scotta biscopes. for þām ðe Columba wæs abbod. nēs bisceop.

Year 568
Parker (A)

Hēr Ceaulin ⁊ Cūþa gefuhton wiþ Æþelbryht. ⁊ hine in Cent geflīemdon, ⁊ tuēgen aldor men on Wibban dūne ofslōgon, Ōslāf ⁊ Cnebban.

Laud (E)

Hēr Ceawlin ⁊ Cūþa ge fuhton wið Æðelbriht. ⁊ hine on Cent ge flēmdon. ⁊ ·ii· ældor men on Wibban dūna of slōgon. Ōslāc ⁊ Cnebban.

Year 571
Parker (A)

Hēr Cūþwulf feaht wiþ Bretwalas æt Bedcanforda. ⁊ iiii · tūnas genom, Lygeanburg. ⁊ Ægelesburg. Bænesing tūn. ⁊ Egones hām. ⁊ þȳ ilcan gēare hē geforþfērde.

Laud (E)

Hēr Cūþa ge feaht wið Bryt walas. æt Biedcanforda. ⁊ fēower tūnas ge nam. Lygeanbyrig. ⁊ Æglesbyrig. ⁊ Benesing tūn. ⁊ Egoneshām. ⁊ on þām ilcan gēare hē forþfōr. se Cūþa wæs Cēawlines brōðor.

Year 577
Parker (A)

Hēr Cūþwine ⁊ Ceawlin fuhton wiþ Brettas, ⁊ hīe ·iii· kyningas ofslōgon, Coinmail, ⁊ Condidan, ⁊ Farinmail, in þǣre stōwe þe is gec'w'ueden Dēorham. ⁊ genāmon ·iii· ceastr'a'o Glēawanceaster, ⁊ Cirenceaster, ⁊ Baþanceaster.

Laud (E)

Hēr Cv̄ðwine ⁊ Ceawlin ge fuhton wið Bryttas. ⁊ hī ·iii· ciningas of slōgon. Coinmagil. ⁊ Candidan. ⁊ Farinmagil. in þǣre stōwe þe is ge cweden Dēorham. ⁊ ge nāmon ·iii· ceastra. Glēawcestre. ⁊ Cirenceaster. ⁊ Baþan ceaster.

Year 583
Parker (A)

[Hēr Mauricius fēng tō Rōmāna rīce.]

Laud (E)

Hēr Mauricius fēng tō Rōmāna rīce.

Year 584
Parker (A)

Hēr Ceawlin ⁊ Cūþa fuhton wiþ Brettas, in þām stede þe mon nemneþ Feþanlēag, ⁊ Cūþan mon ofslōg. ⁊ Ceaulin monige tūnas genom, ⁊ un ārīmed lice here rēaf, ⁊ ierre hē hwearf þonan tō his āgnum.

Laud (E)

Hēr Ceawlin ⁊ Cūþa ge fuhton wið ðā Bryttas on þām stede ðe man nemnaþ Feþan lēa. ⁊ Cūþan man ofslōh. ⁊ Ceawlin maniga tūnas ge nam. ⁊ unārīmedlice here rēaf.

Year 588
Parker (A)

Hēr Ælle cyning forþ fērde, ⁊ Æþelrīc rīcsode æfter him ·v· gēar.

Laud (E)

Hēr Ælle cining forðfērde. ⁊ Æðelrīc rīxade æfter him fīf gēar.

Year 591
Parker (A)

Hēr Cēol [rīc] rīcsode ·v'i'· gēar.

Laud (E)

Hēr Cēolrīc rīxade ·vi· gēar. Gregorius pāpa hic augmentauit in predicatione canonem: Diesque nostros in tua pace disponas.

Year 592
Parker (A)

Hēr micel wælfill wæs æt Woddesbeorge, ⁊ Ceawlin wæs ūt ādrifen. [⁊ Gregorius fēng tō pāpdōme on Rōme.]

Laud (E)

Hēr Gregorius fēng tō pāpdōme on Rōme. ⁊ mycel wæl ge weard on Brytene þes gēares æt Wōdnesbeorge. ⁊ Ceawlin wæs ūt ādrifen.

Year 593
Parker (A)

Hēr Ceawlin ⁊ Cuichelm ⁊ Crida forwurdon, ⁊ Æþelfriþ fēng tō rīce [on Norðhymbrum].

Laud (E)

Hēr Ceawlin ⁊ Cwichelm ⁊ Crida forwurdon. ⁊ Æðelferð fēng tō rīce on Norðhymbrum. se wæs Æðelrīcing. Æðelrīc Īding.

Year 595

Not in Laud (E).

Parker (A)

[Hēr Gregorius pāpa sende tō Brytene Augustinum. mid wel manegum munecum. þe Godes word Engla ðēoda godspelledon.]

Year 596

Not in Parker (A).

Laud (E)

Hoc tempore monasterium sancti Benedicti ā Longobardis destructum est. Hēr Gregorius pāpa sende tō Brytene Augustinum mid wel manegum munucum. þe Godes word Engla þēoda godspellodon.

Year 597
Parker (A)

Hēr ongon Cēolwulf rīcsian on Wes seaxum, ⁊ simle hē feaht. ⁊ won, oþþe wiþ Angel cyn, oþþe uuiþ Walas, oþþe wiþ Peohtas, oþþe wiþ Scottas; Se wæs Cūþa ing. Cūþa Cynrīcing, Cynrīc Cerdicing, Cerdic Elesing, Elesa Esling, Esla Gewising, Giwis Wīging, Wīg Frēawining, Frēawine Friðugāring, Friðugār Bronding, Brond Bældæging, Bældæg Wōdening.

Laud (E)

Hēr ongan Cēolwulf rīxian on Weast Seaxum. ⁊ symb [l] e hē feaht ⁊ wan. oððe wið Angelcynn. oþþe wið Walas, oððe wið Pyhtas, oððe wið Scottas.

Year 601
Parker (A)

Hēr sende Gregorius pāpa Agustino ærce biscepe pallium in Bretene, ⁊ wel monige godcunde lārēowas him tō fultome; ⁊ Paulinus bisc̄ gehwerfde Ēdwine Norðhymbra cyning tō fulwihte.

Laud (E)

Hēr sende Gregorius pāpa Augustine arcebiscope pallium on Brytene. ⁊ wel manega godcunde lārēwas him tō fultume. ⁊ Paulinus biscop gehwirfede Ēadwine Norð'hymbra cining tō fulluhte.

Year 603
Parker (A)

Hēr [wæs gefeoht æt Egesan stāne.] [Ægðan Scotta cyng feaht wið Dælreoda, ⁊ wið Æðelferþe Norþhymra cynge æt Dægstāne, ⁊ man ofslōh mǣst ealne his here.]

Laud (E)

Hēr Ægðan Scotta cining feaht wið Deolreda. ⁊ wið Æðelferþe Norðhymbra kining æt Dægsanstāne. ⁊ man ofslōh mǣst ælne his here. þǣr man ofslōh Theodbald Æðelferðes brōðor. mid eallan his weorode. Ne dorste siððan nān Scotta cininga lǣdan here on þās þēoda. Hering Hussan sunu lǣdde þone here ðider.

Year 604
Parker (A)

[Augustinus gehālgode ·ii· biscopas. Mellitum ⁊ Iustum.] Hēr [Ēast Seaxe onfēngon gelēafan ⁊ fulwihtes [Mellitum hē sende tō bodienne Ēast Seaxum fulluht. ðār was se cing gehāten] bæð. under Sǣbrihte cinge ⁊ Mellite bisceope.] [Sǣbyrht. Ricolan sunu. Æðelberhtes swyster. þone Æðelbyrht gesette tō cynge. ⁊ Æðelberht gesealde Mellite biscop setl on Lundewīc. ⁊ Iusto on Hrouecystre. sēo ys ·xxiiii· mīla fram Dorwit ceastre.]

Laud (E)

Hēr Augustinus ge hālgode ·ii· biscopas. Mellitum ⁊ Iustum. Mellitum hē sende tō bodianne Ēast Seaxum fulluht. þǣr wes se cing ge hāten Sǣberht. Ricolan sunu Æðelberhtes suster. þone Æðelberht ge sette þǣr tō cininga. ⁊ Æðelberht ge sealde Mellite biscop setle on Lu'n'den wīc. And Iusto hē sealde Hrofes ceaster. sēo is ·xxiiii· mīla fram Dorwit ceastre.