Bókastaðir

Þat var sagt, at skip kom út í Vápnafirði, ok var á því skipi Þórarinn Egilsson, er þá var kallaðr vænstr maðr í fǫrum ok gørviligastr. Broddhelgi reið til skips ok bauð heim Þórarni til vistar með sér, ok þeim mǫnnum með honum, sem hann vildi; en hann kvaz þat þiggja mundu. Fór Broddhelgi heim ok sagði þangat ván Þórarins stýrimanns til vistar. Geitir reið ok til skips, hitti Þórarin ok spyrr, ef hann ætlar til Hofs. Hann kvað þat rætt, en ráðit eigi. Geitir kvað honum heldr ráðligra at fara í Krossavík; "því at fám ætla ek mínum mǫnnum vel gefaz at þiggja vist hjá Helga." Þat réz ór, at Þórarinn færi í Krossavík. Broddhelgi spyrr þetta ok ríðr þegar til skips með sǫðlaða hesta ok ætlar at hafa Þórarin heim með sér. Þórarinn segir, at þá var annat ráðit. "Þat vil ek sýna," segir Broddhelgi, "at ek hefi þér eigi með flærð heim boðit; því at ek vil vera vandalauss af, þótt þú farir heim þangat."

Annan dag eptir reið Broddhelgi til skips ok gaf Þórarni stóðhross, fimm saman, til vinfengis, ok váru þau ǫll fífilbleik. Geitir ferr nú eptir Þórarni ok spyrr, hvárt hann hefir þegit stóðhrossin at Broddhelga, en hann kvað þat satt vera. "Þat ræð ek þér," segir Geitir, "at þú skilir aptr stóðhrossunum." Hann gørði svá, ok tók Broddhelgi við þeim aptr. Þórarinn var með Geiti um vetrinn ok fór utan um sumarit eptir, ok er hann kom út, þá hafði Geitir flutt bústað sinn ok bjó þar, er heitir í Fagradal. Þórarinn fór á Egilsstaði til vistar. Þeir bera ráð saman, þingmenn Geitis, ok þóttuz ekki lengr þola mega ójǫfnuð Broddhelga. Fara nú til fundar við Geiti, ok er Þórarinn fyrir þingmǫnnum. Hann mælti þá: "Hversu lengi skal svá mega fram fara," segir hann, "til þess er yfir lýkr með ǫllu um ágang Broddhelga? Nú gengr margt manna undan þér ok laðaz allir til Broddhelga, ok virðum vér þér þrekleysi eitt til ganga, er þú hlífiz við Broddhelga. Þú ert ykkar eigi ósnarari, ok ekki hefir þú með þér minni garpa, en hann hefir með sér. Eru nú tveir kostir til af várri hendi: at þú farir heim í Krossavík með bú þitt ok flytz þaðan aldri síðan, en gør í mót Broddhelga, ef hann gørir þér nǫkkurn ósóma heðan ífrá; ella munum vér selja bústaði vára ok ráðaz í burtu, sumir af landi, en sumir af heraði."

Geitir gørir nú heimanferð sína norðr í Ljósavatnsskarð til Ófeigs Járngerðarsonar. Guðmundr hinn ríki hitti Geiti, ok sátu þeir á tali allan dag. Skilja þeir síðan ok gistir Geitir at Mývatni at bæ Ǫlvis hins spaka. Spurði hann at Broddhelga vandliga, en Geitir lét vel yfir honum ok kvað hann vera stórmenni mikit, óvæginn ok ódælan, ok þó góðan dreng at mǫrgu lagi. "Er hann ekki ójafnaðarmaðr mikill?" segir Ǫlvir. Geitir svarar: "Þat er helzt á mér orðit um ójafnað Helga, at hann ann mér eigi at hafa himininn jafnan yfir hǫfði mér, sem hann hefir sjálfr." Ǫlvir segir: "Skal honum þá alt þola?" sagði hann. "Svá hefir enn verit hér til," segir Geitir. Nú hættu þeir þessu tali, ok ferr Geitir heim, ok er alt kyrt um vetrinn.

Um várit eptir færir Geitir bústað sinn í Krossavík ok hafði mjǫk mannmargt. Hallæri var mikit. En er dró at þingi, þá hittuz þeir Broddhelgi ok Geitir, ok spurði Helgi, hversu fjǫlmennr hann mundi ríða til þingsins. "Hví skal nú fjǫlmenna," segir hann, "þar ek á ekki um at vera? Ek mun ríða til ǫndverðs þings ok ríða við fá menn." "Vit munum hittaz, þá er ek fer," kvað Helgi, "ok ríða báðir saman, því at ek mun ok með fá menn ríða." "Vel mun þat vera mega," segir Geitir. Bjarni, son Broddhelga, ríðr heiman á ǫndvert þing með þingmǫnnum þeira Helga, en Lýtingr beið fǫður síns, því at hann unni honum miklu meira. Geitir hefir nú njósn af fǫr Broddhelga, er hann ríðr heiman, er hann var búinn, ok með honum Lýtingr, son hans, ok Þorgils skinni, fóstri Lýtings, Eyjólfr feiti, Kollr austmaðr, Þorgerðr silfra ok dóttir þeira Broddhelga, er Hallbera hét. Geitir riðr ok heiman ok með honum þeir Egilssynir: Þórarinn, Hallbjǫrn, Þrǫstr, Tjǫrfi hinn mikli ok sjau menn aðrir.

Þat segja sumir menn, at Broddhelgi ætti fóstru framvísa; var hann vanr at finna hana jafnan, áðr hann fór heiman, ok svá gørði hann enn. Ok er hann kom til hennar, sat hon ok sá í gaupnir sér ok grét. Helgi spyrr, hví hon gréti, eða hví henni væri svá skapþungt. Hon kvez gráta drauma sína, en hann spurði hana, hvat helzt hana dreymdi. "Þat dreymdi mik," segir hon, "at mér þótti hér upp risa at Hofi uxi einn, bleikr at lit, mikill ok skrautligr, ok bar hann hátt hornin ok gekk á sandinn fram hjá Sunnudalsmynni. Enn sá ek fara naut utar eptir heraðinu, stór ok eigi allfá," segir hon, "ok gekk þar fyrir uxi rauðflekkóttr, ekki mikill né fagr, en allsterkligr var hann. Nautin stǫnguðu uxann til bana, hinn mikla. Þá reis hér upp at Hofi rauðr uxi, ok var beinalitr á hornum; hann var allra nauta skrautligastr; sá stangaði rauðflekkótta uxann til bana. Þá reis upp í Krossavík þjórr nǫkkurr, ok var sænautalitr á honum. Hann fór beljandi um alt heraðit ok heiðarnar ok leitaði ávalt hins rauða uxans; enda vaknaða ek þá," segir hon. "Þat muntu ætla," segir Broddhelgi, "at ek muna eiga þann bleika uxann, en Geitir hinn rauðflekkótta, ok muni hann verða mér at bana." "Þat ætla ek víst," segir hon. "Þat muntu ætla," segir hann, "at Lýtingr muni sá rauði uxinn ok muni hefna mín." "Nei," segir hon, "Bjarni mun hefna þín" "Þá veiztu ekki til," segir hann ok hljóp þá út reiðr — — — — — * * *... er feþurfi er.. kat.. en Þorkell.... at r.. uanda (?) sinum | [sidan] var mali lokit at Biarni skylldi gera suo micit f [e]..... se [vtan m vetr sa um bv] |... ndr Eyiolfs synir voro allir... ok voro i fystu... eigin... [T] iaurfui hinn micli sk | ylldi sitia i þvi sinu þau misseri en vera i brottv m... allt (?) sitt.. s. dag ok | þar alldri eiga heradsvært. Sidan fara þeir til alþingis... satt... gerir hann firi vig Bro | ddhelga. c. silfrs ok þria tigi vm fram. G (eitir) spurdi Gvdmund ef.. hallda (?) satt þessa vid | hann. fara þeir sidan heim af þingi ok er nu allt kyrt. Biarni byr at Hof... Þorgerdi silfru stiup | modr sinni ok vpp syskin Biarni ok baurn Þorgerdar. þeir finnazt opt fren [dr].. þegar taca (?) þat er | eptir (?) var en þrir tigir stodv eptir bavd G (eitir) þat... unz (?) heimti B (iarni)... fard [av] gum. ok hefir Tiaurfui enn micli logat landi sinu ok allt lid hans ok fenadr þenna þuattdags | morgin. hestr Tiaurfua var heptr hia gardi ok ætladi hann at fara... sidar ok rid | a laus.Þorgerdi silfru stiup | modr sinni ok vpp syskin Biarni ok baurn Þorgerdar. þeir finnazt opt fren [dr].. þegar taca (?) þat er | eptir (?) var en þrir tigir stodv eptir bavd G (eitir) þat... unz (?) heimti B (iarni)... fard [av] gum. ok hefir Tiaurfui enn micli logat landi sinu ok allt lid hans ok fenadr þenna þuattdags | morgin. hestr Tiaurfua var heptr hia gardi ok ætladi hann at fara... sidar ok ʀid | a laus. Í þetta mund kom smalamadr inn at Hofi ok spurdi B (iarni) huat hann s [egi] tidenda (en hann svarar (?)) | nu leysiz uarningr Tiaurfa. Biaurn (!) stendr upp ok tekr skiaulld sinn ok spiot ok stigr | a bak smalahestinum ok kemr a Gudmundarstadi. Tiaurfi uar farinn at sækia hest sinn ok sier | hann nu faur B (iarna) ok snyr hann þegar heim huatliga. sa verdr misfari þeira at... Tiaurfi i | tunit at B (iarni) kemr at tungardinum. hann strykr eptir honum ok rekr igegnum hann spiotit ok reid | heim eftir þetta ok s (egir) Þorgerdi vig Tiaurfa. hon s (egir) betra er þat enn ecki.Tiaurfi i | tunit at B (iarni) kemr at tungardinum. hann strykr eptir honum ok ʀekr igegnum hann spiotit ok ʀeid | heim eftir þetta ok s (egir) Þorgerdi vig Tiaurfa. hon s (egir) betra er þat enn ecki. G (eitir) spyrr vig Tiaurfa ok | lætr iarda hann ok gaf ecki Birni (!) skulld firi þetta. þeir voro at veizlum badir saman ok var B (iarni) at | heimbodvm i Krossavik ok voro þar rad hans avll er G (eitir) var.G (eitir) spyrr vig Tiaurfa ok | lætr iarda hann ok gaf ecki Birni (!) skulld firi þetta. þeir voro at veizlum badir saman ok var B (iarni) at | heimbodvm i Krossavik ok voro þar ʀad hans avll er G (eitir) var. Nu f (or (?) sua fram lengi at allt var kyrt vm hrid. | Biarni kuangadizt ok feck konu þeirar er Rannveig het ok var d (ottir) Þorgeirs | Eirekss (onar) or Gvddaulvm. hana hafdi att Augmundr.... s (on) ok var þeira s (on)... la hinn | prudi. Rannveig var væn kona ok uel at sier ok hefir hon (bvs forrad (?).... | st. at B (iarni) uar ath bodi i Krossauik ok satv menn vid ellda. enn þeir frændr B (iarni) ok G (eitir)...... navckurt i einni sæug bader. biorþili var a milli ok voro glvgar tveir a. G (eitir) leit vt vm glvgginn. B (iarni) | spurdi huat hann sæi. G (eitir) s (egir) kynnligt er þat er firi mic bar. mer syndizt sem klædi væri ravtt at lit. ok er | rodi sua micill af klædinv at mer þickir bregda vm allt elldhusit. ecki se ek... s (egir) B (iarni) ok mvn þat | vera (?) olod (?) j avgvm þer (?) eda sva sakir ellz. vera ma þat s (egir) G (eitir). nu gengv þeir (?) inn eptir þat ok var... | menn (?) fara heim sidan ok er nu enn kyrt allt navckura hrid. þat var vandi j heradi at menn haufdu sam | kuomu j aundverdan einmanad a bæ þeim er a Þorbrandzstavdum heitir. skylldu....... | mæla þeim malum aullum er þa þotti naudsyn til ok skylldi.... þeir... |.. llvm. Geitir var madr skilrikr ok attu margir menn uid hann mal þar...... | ok var drifa uti micil ok spurdi B (iarni) huat hann skylldi firi ser hafa. Þorgerdr... saman (?) | ok selr j haund B (iarna). hann tekr uid ok Rekr j svndr ok uar hon blodi drifin... (la) | ust til hennar ok mælti sel þv allra kvenna avrm... ok var..... | gengr wt skyndiliga. hon s (egir) eigi þarftu at (spyria þess (?)) firi þvi at.... at (sa er (?)).. | nna haft (?) er. ecki var min harmr (?) enn þin ok eigi... sa huoru..... |... aungan (?) gaum at ordum hennar. hann hefir j hendi ser avxi litla.... hann kemr til fundarins | ok var þar fiaulmenni. G (eitir) sat a hurd... vid tvngardin sialfan..... | B (iarni) tekr q (uediu) manna ok helldr faliga. sva li [zt] mer a þig s (egir) G (eitir) sem munt hafa [ætlat?]... firi þer adr þv fort heiman | | at þer mun i skap hafa runnit vid oss ok villdum ver þat þo eigi. B (iarni) var [fa] malugr miavg. Kolfinnr for [hei] | man med B (iarna). Hann tok til orda illu h [eilli] ok mælti ok sa i himininn vpp: nu er marghatta [t?] vm vedrin ok | sva þyker (?) mer nauckut elligt [ver] a ok eigi all okallt en nu þicki mer þviligt gera sem þeya m [uni]. | B (iarni) segir: þa mun av [alt þ] eya ef þetta verdr at þey. B (iarni) stod þa vpp ok mælti: dofinn er mer fotr mi | nn. Lig þu þa kyr [r segir] Geitir. Biarni hio þa i haufud Geiti ok feck hann þegar bana. ok iamskiott sem hann hafdi | hauggit Geiti iðraðiz hann ok settiz [t?] vndir haufud G (eiti) ok andadizt hann i kniam Biarna. Geitir var nu iardadr sidan. | Eptir þetta fara menn braut, ok var þar ekki mælt til líka. Þetta verk mæltiz illa fyrir ok þótti ómannligt orðit. Ok er hann kom heim rak hann braut Þorgerdi silfru ok mælti, at hon skyldi aldri koma í augsýn [sin] a Þorkell G (eitis) sun var eigi á Íslandi, er fadir hans var vegin en Blængr uardueitti bu i Krossauik med | vmsia Eigils sona er [þa varu] magar Þorkels G (eitis) s (onar). Vm varit toco bændr af þingit ok villdv eigi hafa ok þotti | ou [ænt i] millvm at ganga þeira manna er i slikum stormælum atv hlvt. Þat er sagt at B (iarni) setti til mann er | Birn [ingr] het at hafa niosn af ef nockurs ofridar væri uan ok gera B (iarna) varan vid sva at eigi mætti honum | a ouart koma. | Þorvardr het madr hann uar uinsæll | ok var þa kallat at hann væri beztr læknir þar i heradi. Hann | bio a Sireks | staudum |. Nu kemr Þorkell Geitisson vt ok ferr hann þegar til bus sins til Krossavikr ok lætr | sem hann eigi ecki vm at vera. Þa sendir B (iarni) menn a fund Þorkels þa er beggia þeira vinir voro at biod | a Þorkatli sætt ok sæmd ok sialfdæmi. En er þeir barv sin erendi vpp fyrir Þorkel let hann sem hann heyrdi eigi ok eigi bra hann tali sinv þvi er hann hafdi adr. Nv fara sendimenn aptr at s (egia) B (iarna) sva bvit. Svo | virdv menn at Þorkell myndi til hefnda hyggia. B (iarni) var vanr hvert haust at fara a fiall sem fadir hans hafdi gert ok treystiz þa engi avdrvm rangt at gera. Þorvardr læknir vard varr at Þorkell | biozt til fiallg (aun) gv ok valdi menn med ser til bravtarg (en) gis. Þorvardr gerdi Biarna varan vid. B (iarni) settizt aptr | ok fær adra menn i stad sinn. Nv gengu menn a fiallid. Fundr þeira B (iarna) vard eigi sem Þorkell hafdi ætlad ok | s [atv] þeir vm kyrt vm vetrin.

Þat er nv næst fra at segia at Þorkell sendir mann heiman vm dag ur Krossavik ok til Eigilsstada at hitta Þorarin. sa madr het Kollr er sennndr var. þat var erendi Kolls at vita hversu fiaulmennt væri at Hofi. Ok er hann kom a Eigilsstadi hitti hann Þorarin uti ok sagdi honum sin eyrindi. Þorarin mælti: eigi mun þer gestbeinliga þykia bodit. Far þu heim sem tidazt ok lat eigi verda vid vart. enn ek mun varr verda þess er Þorkell vill forvitnazt. ok kuezt honum þat segia mundu. Nu snyr Kollr heim a leid [ok vard honu] m sid farit. enn a þessum sama apni vard sa atburdr at madr braut fot sinn a næsta [bæ fra] Sireksstavdum ok var farit eptir Þorvardi lækni ok kom hann at binda fotinn. Honum var bodit þar at vera en hann villdi heim rida vm nott ina ok hitti hann Koll a leid ok kvodduzt þeir ok spurduzt tidinda ok spyrr Þorvardr huadan Kollr væri at kominn enn Kollr spyrr moti hvi hann fari vm nætr.Honum var bodit þar at vera en hann villdi heim ʀida vm nott ina ok hitti hann Koll a leid ok kvodduzt þeir ok spurduzt tidinda ok spyrr Þorvardr huadan Kollr væri at kominn enn Kollr spyrr moti hvi hann fari vm nætr. Þoruardr segir þat aungu sæta. seg mer nu þitt erendi Kollr segir Þorvardr. ek for upp i herad at leita sauda ok fann ek eigi segir hann. skiliazt ok fer Kollr heim um nottina. Þoruardr for ok heim um nottina. ok um morguninn eptir tok hann hest sinn ok Reid upp til Hofs ok var þar vid honum vel tekit. [var hann] spurdr at tidenndvm en hann sagdi at madr braut fot | sinn. hann heimtir B (iarna) a tal ok segir at hann hitti Koll [ok hann] mundi kominn fra Eigilstaudum ok sagdizt | uist vita at hann sagdi honum ecki ord satt vm sina ferd. se ek nu [kvad Biarni] attu uillt at ecki geriz | þat wt i heradi at ek uita eigi ok haf þu micla þauck firi. nu far þu heim ok kom a bæ þann er | heitir a Faskrudzbacka i midiu heradinu. þar erv Þorkels menn firi ok ef at uerdr spurt hversv fiavlment her er þa seg at her kuomu i morgun nauckurir vorir menn ok voru hross heim Rekin ok eigi allfa enn þu [vissir eigi]. hvat þau skyldi." Þorvarðr ferr nú ok kemr á Bakka, ok var hann spurðr, hversu fjǫlment væri at Hofi; en hann segir slíkt sem honum var sagt, ok ferr hann heim síðan. En þegar er hann var burt, sendu þeir menn til Egilsstaða ok sǫgðu, at seta mikil væri at Hofi. Síðan sendi Þórarinn Þorkeli Geitissyni orð, at eigi mundi at svá búnu auðsótt til Hofs, ok líðr nú enn svá um vetrinn.

Um várit eptir átti Bjarni ferð út á strǫnd, ok varð hann at fara hit efra um heiðina, því at vatn gengr fram um víkrnar. Sel váru á heiðinni, ok ríðr Bjarni hjá selinu við þriðja mann ok finnr eigi, fyrr en þar er Þorkell Geitisson fyrir honum með níunda mann, ok hafði hann haft njósnir af um ferðir Bjarna. Fyrir selinu stóð fjalhǫgg mikit ok þrifætt. "Nú skulum vér taka fjalhǫggit," kvað Bjarni, "ok færa þat í kápu mína ok setja þat í sǫðul minn ok ríða á tvær hendr ok styðja þat á baki ok ríða á þat leiti, er næst er selinu, en ek mun ganga inn í selit. En ef þeir ríða á eptir yðr ok um fram selit, þá mun ek ganga í skóginn ok forða mér. En ef þeir víkja hingat at selinu, þá mun ek verjaz eptir því, sem minn er drengskapr til." Nú gøra þeir eptir því, sem hann hafði fyrir sagt. Þorkell var maðr ekki skygn, en þó var hann vitr ok glǫggþekkinn, ok er saman dró með þeim, þá spurði Þorkell, ef þeir sæi vist, at þrir riði menninir fram frá selinu, "því at ráð er þat," segir hann, "at ganga inn í selit ok þá í skóginn, ef oss berr um fram." En þeir kváðuz víst sjá, at þrir fóru menninir fram. "Sá ek," kvað Þorkell, "at þrir váru hestarnir, en grunr er mér á, hvárt menn væri á baki ǫllum." "At heldr váru menn á baki þeim ǫllum," kváðu þeir, "at sá var maðrinn mestr á baki, er í miðit reið." "Þessu munum vér hlíta," segir Þorkell, "sem yðr hefir sýnz; en þat hygg ek, at þat muni misráðit, at eigi er kannat selit." Ríða þeir Þorkell nú eptir þeim, ok er þeir eru mjǫg eptir komnir, þá láta þeir fǫrunautar Bjarna falla ofan fjalhǫggit ok riða undan síðan. En Bjarni hefir sik síðan í skóginn ok er nú hólpinn fyrir Þorkeli. Þorkell hverfr nú aptr ok kemz heim; unir hann illa við sinn hlut. Fǫrunautar Bjarna vitja hans, þegar er þeim þykkir honum óhætt vera; fara svá leiðar sinnar, ok berr nú enn í sundr með þeim Bjarna ok Þorkeli at sinni.

Lítlu síðar sendir Þorkell Geitisson menn í Fljótsdalsherað eptir frændum sínum, Helga ok Grími Droplaugarsonum, at þeir skyldi koma í Krossavík. Þeir fara þegar með sendimǫnnum Þorkels, ok er þeir koma í Krossavík, var við þeim tekit vel, ok spurði Helgi, hvat at skyldi hafaz, er hann hefði þeim orð sent. "Fyrir skǫmmu fór ek þá fǫr," segir Þorkell, "er ek uni illa við svá búit. Gørða ek mik beran i því, at ek vilda Bjarna feigan, ok kom ek øngvu fram. Nú vilda ek brátt fara til Hofs," segir Þorkell, "ok veita Bjarna heimsókn ok sækja hann með eldi, ef vér getum eigi með vápnum." Helgi lét vel yfir þessarri fyrirætlan, ok sofa þeir nú af um náttina fyrst. Þorkell var lítt heill jafnan ok tók opt bráðasótt. Helgi vaknar þegar í elding ok klæddiz; gengr síðan til lokrekkju Þorkels ok mælti: "Mál er upp at standa, ef nú er slíkt í hug sem í gær, því at sjaldan vegr sofandi maðr sigr '." Þorkell svarar: "Lítla athǫfn mun ek drýgja daglangt fyrir sakir vanheilsu minnar." Helgi bauz til ferðar þessarrar ok gøra at slíkt, sem áðr var ætlat. Þorkell svarar: "Ekki þykkir mér þat annarra manna en mín at vera foringi þessarrar ferðar." Þá tók Helgi at styttaz ok mælti: "Ekki þarftu mér orð optar at senda, ef þú skræfiz nú, þar er ek em hér kominn til liðs við þik; enda viltu eigi heldr, at aðrir fari." Skiljaz þeir nú síðan með styttingi. Fara þeir bræðr heim, ok er nú kyrt um hrið. Funduz þeir Þorkell ok Bjarni ekki í þessu sinni.

Um várit eptir fara þeir hǫfðingjarnir til várþingis í Fljótsdalsherað, Bjarni Broddhelgason ok Þorkell Geitisson. Með Þorkeli var Blængr ok þeir Egilssynir: Þórarinn, Hallbjǫrn ok Þrǫstr ok Eyjólfr, er bjó á Viðivǫllum. Váru þeir Þorkell fimmtán saman, fóru þeir til Eyvindarár til Gróu ok annaðiz hon þat er þeir þurftu. En með Bjarna váru í fǫr Þorvarðr læknir af Síreksstǫðum, Brúni af Þorbrandsstǫðum, Eilífr Tjǫrfason af Torfastǫðum, bræðr tveir af Búastǫðum, Bergr ok Brandr, Skíði fóstri Bjarna ok Haukr Loptsson, ok váru þeir átján saman. Þau Helgi Ásbjarnarson ok Þórdís Broddhelgadóttir tóku vel við þeim, er þeir kómu til Mjófaness, ok er þinginu var lokit, varð Þorkell fyrr á braut búinn, ok þótti Bjarna þat vel. En er hann var búinn til heimferðar, þá gaf Þórdís todda, systir hans, honum men gott ok kvaz eigi laun vilja fyrir hafa; bjó hon svá um, at þat var fest um háls honum rammliga. Þorkell ferr nú með sínu foruneyti um heiðina; kómu þeir síð ofan í Bǫðvarsdal. Tóku þeir sér þar gisting hjá bónda þeim, er Kári hét; hann var þingmaðr Þorkels. En er þeir gengu at sofa, þá bauð Þorkell Kára um, at hann skyldi vǫrð halda, ef menn nǫkkurir kæmi af heiðinni, ok gøra hann þegar varan við. Bjarni fór tómliga um heiðina, ok þótti vel, at Þorkell gørði feril um heiðina, fyrir því at færð var ill. Hann kom til konu þeirar um náttina, er Freygerðr hét.

Fóru þeir síðan um heiðina ok kómu snemma morguns ofan í Bǫðvarsdal hjá bæ Kára, ok er þeir sáu, at spor þeira Þorkels lágu til bæjar, þá mælti Bjarni, at þrír skyldi ganga jafnframt, ok þar eptir aðrir þrír ok síðan enir þriðju þrír, ok svá hverr at ǫðrum, "ok mun þá sýnaz þriggja manna spor," segir hann; ok svá gørðu þeir. Kári var úti, er þeir gengu hjá garði, ok gørði ekki vart við; þótti honum mikill vandi með þeim frændum, ok vildi hann þat eigi til sín taka láta. Þorkell vaknaði í sæng sinni ok vakti upp forunauta sína, kvað þá fullsofit hafa. Nú vápnaz þeir ok ganga síðan út. Þorkell bað þá ganga aptr á ferilinn ok sjá, ef nǫkkur spor lægi af ferlinum, er þeir hǫfðu gørt, ok sjá þeir nú liggja þriggja manna spor af í brott. Hann ferr sjálfr til ferilsins ok mælti: "Þungir hafa þessir menn verit," segir Þorkell, "ok ætla ek, at þeir Bjarni muni hér farit hafa; hǫldum nú eptir þeim hart." Ok er þeir kómu nǫkkut svá í burt frá bænum, sjá þeir, at sporin dreifðuz; fara þeir nú, sem mest mega þeir, unz þeir koma mjǫk svá í ǫndverðan dalinn. Bær stendr þar lítill, er heitir á Eyvindarstǫðum; þar bjó sá maðr, er Eyvindr hét. En er þeir Bjarni áttu mjǫk skamt til túngarðsins, tóku þeir hvíld. Þá mælti Bjarni: "Ekki mun ek renna lengra fyrir Þorkeli, ok skulum vér hér þess bíða, er at hǫndum kemr," ok í þessu sjá þeir fǫr þeira Þorkels. En er þeir nálgaz, mælti Þorkell til manna sinna: "Gǫngum nú at þeim alldrengiliga," segir hann; "vit Bjarni frændrnir munum at sjáz, en Blængr ok Birningr, Þorvarðr ok Þrǫstr, ok svá hverir, sem mega, af hinum." Nú tókz bardagi, ok vǫrðuz þeir Bjarni hit drengiligsta, en hinir sóttu at í ákafa. Gekk svá um stund, at menn urðu ekki sárir. Þá mælti Þorkell: "Klækiliga sækjum vér nú at, er ekki verðr sǫguligt." Bjarni mælti: "Ærinn hefir þú hug," segir hann. Kona ein gekk út á Eyvindarstǫðum ok sér á sameign mannanna. Hverfr hon inn aptr skyndiliga ok mælti: "Eyvindr," segir hon, "þat hygg ek, at þeir frændr muni berjaz hér skamt frá garði, Þorkell ok Bjarni, ok sá ek einn mann liggja undir garðinum; sýndiz mér sá allhræddr." Eyvindr segir: "Fǫrum vér sem skjótast ok hǫfum klæði með oss, ok kǫstum þeim á vápnin." Eyvindr tók sér setstokk einn í hǫnd, reiðir hann um øxl sér; hljóp hann þar til, er hann kom at garðinum, þar sem maðrinn var undir, ok var Þorvarðr þetta, sem þar lá. Hann spratt upp ok varð felmsfullr; en þegar er hann kom til, tókz mannfallit í bardaganum; hafði hann kastat sér niðr af mæði undir garðinn. Fell þar fyrstr Birningr fyrir Blængi; þá hjó Þorkell til Bjarna ok kom á hálsinn, svá at brast við hátt. Bjarni skeindiz, en menit fell niðr í snæinn; seildiz þá Bjarni eptir meninu ok lét þat koma í serk sinn. Þorkell mælti: "Fégjarn ertu enn, frændi." Bjarni mælti: "Svá muntu um búa í dag, at þurfa mun fjárins." Þorkell settiz þá niðr af mæði, en Blængr sótti at Bjarna allfast í ákafa, ok lýkr svá þeira atgangi, at Blængr fellr. Þá stóð Þorkell upp ok sækir svá snarpliga at Bjarna, at hann fekk sár á hondina ok varð óvigr. Synir Glíru-Halla fellu þar báðir. Eilífr fell ok fyrir Hallbirni, ok lifði hann þó at kalla. Þá kom at Eyvindr ok gekk svá hart fram með setstokkinn millum mannanna, at þeir hrukku hvárratveggja vegna. Konur váru þar ok með honum ok kostuðu klæðum á vápnin; stǫðvaz nú bardaginn. Þá váru fallnir ór liði Bjarna fjórir menn, en þeir margir sárir, er eptir lifðu. Fjórir menn fellu ok af Þorkeli. Eyvindr spurði, ef Þorkell lofaði at færa Bjarna til húsa ok hans menn, en kvaz sjá, at Þorkell mundi vilja bjargaz sjálfr á sínar hendr ok hans menn; en Þorkell bannaði þat eigi. Síðan var búit um lík þeira manna, er þar fellu, ok eptir þat sneru á braut hvárirtveggja; fóru þeir Þorkell heim til Krossavíkr; en Eyvindr flutti þá Bjarna inn eptir Vápnafirði, ok kómu þeir heim til Hofs. Þorvarðr læknir kom til Hofs ok batt sár manna. Eilífr Tjǫrfason lá í sárum lengi ok varð þó græddr. Bjarni fór þegar á fund Gliru-Halla ok segir honum fall sona sinna, bauð honum heim til sín ok kvaz skyldu vera honum í sona stað. Halli segir: "Mikill skaði þykkir mér at sonum mínum, en þó þykkir mér betra at missa þeira, en at þeir bæri bleyðiorð sem sumir forunautar þínir; mun ek enn hlíta búum mínum ok fara ekki til Hofs, en haf þú mikla þøkk fyrir heimboðit," segir hann.

Þat var einn dag, at Bjarni mælti við Þorvarð lækni: "Nú er svá komit sárum várum hér at Hofi, at vér munum vera sjálfbjarga með umsjá þinni; en ek veit, at Þorkell Geitisson hefir sár, ok græðir engi hann; gøriz hann því máttlítill. Nú vil ek," segir Bjarni, "at þú farir at lækna hann."

Þorvarðr kvaz svá gøra mundu, sem hann vildi. Ferr hann nú ok kemr í Krossavík nær miðjum degi; var þar tafl uppi haft. Sat Þorkell upp við ǫxl ok horfði á taflit; var hann mjøk fǫlleitr. Engi maðr heilsaði Þorvarði, er hann kom. Gekk hann þegar at Þorkeli ok mælti: "Sjá vil ek sár þitt, því at mér er órífliga sagt af því." En Þorkell bað hann gøra, sem hann vildi. Var hann þar sjau nætr, ok batnaði bónda dag frá degi. Nú ferr Þorvarðr burt ór Krossavík, ok launaði Þorkell honum vel lækning sína, gaf honum hest ok silfrhring ok mælti síðan við hann vingjarnligum orðum. Ferr Þorvarðr síðan til Hofs ok segir Bjarna til svá búins. Þótti honum vel hafa um ráðiz, er Þorkell varð heill.

Sumar þetta varð lítit forverk í Krossavík, því at Þorkell var lítt færr til umsýslu með Jórunni húsfreyju sinni, ok horfðiz mjǫk óvænliga til, at skera myndi verða niðr kvikfé. Húskarl Þorkels átti fǫr eptir heraði ok tók nú gisting at Hofi; var þar vel við honum tekit. Bjarni spurði hann um heilsu manna ok búfjárhagi. Húskarlinn kvað vel þoka áleiðis um heilsu manna, en um búfjárhagi kallaði hann gøraz hit óvænligsta. Ok um morguninn, er húskarlinn fór í brott, leiddi Bjarni hann ór garði ok mælti: "Bið þú Þorkel gøra annathvárt, flytja hingat hjú sín ok fénað, ella mun ek þangat flytja slátr ok fjárfæði, svá at eigi þurfi um at huga félát, ok vertu nú drengr góðr." Húskarlinn fór nú ok kemr svá heim, at menn váru undir borð komnir, ok bar Jórunn mat fram. Hann gekk fyrir Þorkel, kvaddi hann ok segir honum ǫll orð Bjarna. Jórunn nam staðar á gólfinu ok hlýddi á, hvat hann mælti, en Þorkell svarar engu. Þá mælti Jórunn: "Hví muntu þegja við því, er svá er drengiliga boðit?" Þorkell svarar: "Eigi mun ek bráð svor veita þessu máli, því at kostaboð þessi munu flestum monnum á óvart koma." Jórunn mælti: "Þat vilda ek, at vit færim til Hofs á morgun ok hittim Bjarna, ok þykkja mér þvílík boð allsæmilig af þvílíkum manni, sem hann er." "Þú skalt þessu ráða," segir Þorkell, "því at ek hefi opt reynt þat, at þú ert bæði vitr ok góðgjǫrn." Um morguninn eptir fara þau Þorkell heiman tólf saman, ok er for þeira var sén frá Hofi, þá var þetta sagt Bjarna. Varð hann þessu feginn, er hann spurði slíkt, ok gekk nú þegar út á móti þeim ok fagnaði þeim Þorkeli vel ok bauð þeim þar at vera, ok er þeir áttu tal með sér frændr, þá rippuðu þeir upp oll málaferli þeira vel ok einarðliga. Síðan bauð Bjarni Broddhelgason Þorkeli Geitissyni sætt ok sjálfdæmi ok kvaz hans vilja gjarna gøra skulu um alla hluti þaðan ífrá, meðan þeir lifði báðir. Þorkell þektiz þessi boð vel, ok sættuz þeir nú heilum sáttum. Gørði Þorkell hundrað silfrs fyrir víg Geitis; seldi svá hvárr þeira ǫðrum grið, ok heldu vel síðan. Bjarni var roskr maðr. Ekki hafa Hofverjar verit spekingar miklir, en þó hefir þeim flest vel tekiz. Þorkell var hofðingi mikill ok hinn mesti hreystimaðr ok málafylgismaðr mikill. Fé gekk af hǫndum honum í elli hans, ok er hann brá búi sínu, bauð Bjarni honum heim til Hofs, ok eldiz hann þar til lykta. Þorkell varð kynsæll maðr. Ragnheiði dóttur hans átti Loptr Þórarinsson, ok áttu þau níu bǫrn. Halla var dóttir þeira; hana átti Steinarr, faðir Hǫllu, móður Þorláks biskups ens helga. Ragnheiðr var systir Þorláks biskups, móðir Páls biskups ok Orms Jónssonar ok Jóns prests Arnþórssonar. Ok lúkum vér svá Vápnfirðinga sǫgu.