Moyses hét guðs dýrlingr í Gyðinga fólki sá er fyrst hóf na neý lekasta sýslu at rita helgar bœkr um guðs stórmerki. Þat eru fimm bœkr er hann gerði: en fyrsta frá upphafi heims framan til sinnar ævi, en fjórar of þau tíðendi er urðu um hans daga. Þær eru undirstǫðr allra heilagra ritninga bæði í fornum lǫgum ok nýjum. en þar hefr hann þá sǫgu er guð skapaði himin ok jǫrð, ok er í þeim fræðum mǫrkuð all skepna himnesk ok jarðlig.
Svá segja helgar bœkr at guð skapaði á sex dǫgum alla skepnu. Enn fyrsta dag skapaði hann alla hluti sýniliga ok ósýniliga, ok var þá engi skepna greind ǫnnur frá annarri: saman fór þá allt, himinn ok eldr, vatn ok jǫrð, í þvílíku rúmi sem nú fylla fjórar hǫfuðskepnur. Á þeim degi váru allir englar skapaðir. Ok þegar er inn hæsti engill sá fegrð sína þá viltisk hann ok varð inn versti guð andskoti ok þeir englar allir er eptir honum hurfu. Svá er kallat sem inn tíundi hlutr hafi farizk af englum guðs.
Á ǫðrum degi veraldar skapaði guð himin ok skildi vǫtn þau er yfir himni er frá þeim er í himni eru, ok var þá ǫll ǫnnur skepna líkamlig lokin í himninum innan svá sem kjarni í hnotar skurni.
Á þriðja degi skildi guð vǫtn ok jǫrð ok skrýddi jǫrðina viði ok grasi.
Á fjórða degi skapaði guð sól ok tungl ok allar stjǫrnur, at þau mætti deila dœgr ok mánuði ok misseri ok lýsa heim þenna.
Á fimmta degi skapaði hann ǫll sækvikendi ok fiska ok fugla alla.
Á sétta degi skapaði guð ǫll jarðkvikendi, ok síðarst skapaði hann manninn í líkendi guðs sjálfs í því at honum er gefin ǫnd skynsamlig ok mannvit meira en hverju kvikendi annarra. Eru til þjónustu við hann skǫpuð ǫll ǫnnur kvikendi ok til ynðis ætluð, ef hann vildi lýðni veita skapara sínum; en ǫll angursemi sú er maðrinn kennir síðan af kvikendunum eða annarri skepnu guðs hefir af því orðit at hann vildi eigi guði lýða ok þjóna.
Ynðisstaðr sá var gǫrr í austanverðum heimi er Paradísus heitir. Sá staðr er fjarligr harðla þeim jǫrðum ǫðrum er nú eru bygðar af mǫnnum. Sá staðr er fegri ok fríðari ǫllum ǫðrum lǫndum. Þar sprettr einn mikill brunnr. sá er harðla gróðrsamr ok vǫkvar allan þann stað. En ór þeim brunni renna þjóðár fjórar hingat í heim í kunnleik mǫnnum. Þeirra er ein Ganges, ǫnnur Tigris, þær eru báðar austr í Asia. In þriðja er Nilus, hon fellr um Bláland allt en síðan um Egiptaland ok þaðan í sjá. In fjórða er Evfrates er fellr fyrir austan Gyðingaland. Í Paradiso eru alls kyns aldintré ok eru einna gezt þau er annat heitir lífstré en annat kallat fróðleikstré góðs ok ills.
Í þann dýrðarstað var settr inn fyrsti maðr. Ór hans síðu sofanda tók guð eitt rif ok fylldi rúm rifsins með holdi, síðan samdi guð konu fagra ór rifinu ok gaf hana karlmanninum til samveldis ok ynðis þess at af þeim mætti menn alask. Hann gaf þeim nǫfn ok kallaði karlmanninn Adam en konuna Evam ok bað hann þau frævask ok fylla heiminn af sínu kyni. Þau Adam ok Eva váru eigi langa stund dags í Paradiso áðr þau brutu boðorð guðs ok váru þegar á brott rekin þaðan. Þessir hlutir allir váru gervir á sétta degi af guði.
En þá er algervir váru himnar ok jǫrð ok ǫll prýði þeira, þá er svá at kveðit at guð hvíldisk af ǫllum verkum sínum á sjaunda degi ok blezaði enum sjaunda degi ok helgaði daginn. þann dag halda Gyðingar helgan í viku hverri jafnskyldliga sem rétttrúaðir menn halda drottinsdag. Inn fyrsti dagr veraldar er þrim nóttum fyrir Benediktusmessu. Jafndœgr er [ok] at Rúmverja tali Benediktusmessu, þat er inn fjórði dagr veraldar, ok þá var sól skǫpuð ok ǫll himintungl. Inn sétta dag veraldar var Adam skapaðr. Sá inn sami er ok píningardagr várs drottins: er sú sǫgn Beða prests ok margra annarra skynsamra manna at á þeim degi árs ok svá viku var guðs sonr píndr til lausnar ǫllu mannkyni sem Adam hafði fyrirfarit sér ok allri sinni ætt í ólýðni við guð.
Ok þá er þau Adam ok Eva váru sett svá sæliga í Paradiso at þeim var engis vant ok þau náðu at mæla við guð ok helga engla þá bauð guð þeim varna við aldintré því er fyrr var nefnt er hét fróðleikstré ok sagði at á þeim degi mundu þau missa þeirar sælu er þá hǫfðu þau sem þau bryti guðs boðorð ok vera ráðin til dauða því at þau váru skyld at lýsa lýðni ok lítillæti við guð.
En sá fjandi er orðinn var djǫfull af bjǫrtum engli ok rekinn ór himinríkis fagnaði í allsvesǫld helvítis af ofmetnaði sínum hann ǫfundaði þá sælu mannsins er hann vissi sik frá rekinn. Síðan kveikði hann orm einn at mæla við Evu. Taldi hann þat at engu mundu verða er guð hafði mælt ok hét þeim bana ef þau æti epli af trénu, sagði heldr þat mundu af gerask at þau mundu guði lík verða ok vita bæði gott ok illt, ok sagði guð þess fyrirmuna þeim ok hafa því bannat þeim aldinit.
Eva tók við því vélræði bæði af ágirni ok vegsgirni, tók síðan aldinit ok át, gaf þá sumt búanda sínum, ok át hann sem hon. En eptir þat kendu þau líkams losta ok skemmdar þeirar á liðum sínum er hórdómi fylgir.
Ok er guð spurði þau hví þau hefði boðorð hans brotit ok leitaði ef þau vildi játa glæp sinn ok iðrask þá kómu þau svǫr af þeim at Adam helt á hǫnd Evu vǫldum þess verks en hon kendi orminum. En síðan sagði guð hvárutveggja þeira víti þat er þau mundu fyrir hafa syndina: at Adam skyldi ala ǫnd sína við víl ok erfiði, kvað hann opt mundu lítil erfiðislaun taka þó at hann orkaði á jǫrðina sér til bjargar unz hann mundi í jǫrðina hverfa ok at moldar auka verða; en konuna kvað hann skyldu liggja undir ríki ok drottnun karlmannsins ok ala bǫrn við sárleik ok verki. en síðan rak hann þau í brott ór Paradiso ok setti engla sína at verja þann stað með eldi brennanda svá at þangat kom engi maðr fyrr en Jesús Kristr leiddi þangat ǫnd þjófs þess er líf sitt lét á krossinum hjá drottni.
Adam ok Eva byggðu síðan í austrhálfu þar sem Ebron heitir. þau gátu tvá sonu þá er annarr hét Abel en annarr Kain. Ok er þeir váru menn fulltíða, þá gerisk Kain akrverksmaðr, en Abel gætti sauða. þá færði hvárrtveggi guði fórnir, Kain af akra ávexti, en Abel frumburði hjarðar sinnar. En af góðvilja ok gæzku þá guð fórnir Abel. þat ǫfundaði Kain ok lagði fjandskap á bróður sinn Abel. Guð bað hann stǫðva synd þá er honum lék í hug. en hann hafði at engu guðs áminning ok varð hann síðan bani bróður síns. þat kom heiptarblóð fyrst á jǫrð. Síðan var Kain rekningr frá guði ok allt þat mannkyn er frá honum kom. en Abel er dýrkaðr í ǫllum helgum bókum, ok er fyrir því kallaðr frumváttr guðs at hann var fyrst veginn helgra manna fyr guðs sakir.
Adam ok Eva áttu mǫrg bǫrn. Adam lifði níu hundruð vetra ok þrjátigi vetra. Seth hét sonr hans sá er lifði níu hundruð ára ok tólf. Hann var guðs maðr. Hann átti þann son er Enos hét ok lifði níu hundruð ára ok fimm. Hans son var Kainan ok lifði níu hundruð ok tíu ára. Hans son var Malaleel er lifði sjau hundruð ok nítigi ok fimm ár. Hans son var Jareð er lifði níu hundruð ok sextigi ára ok tvau ár. Hans son Enoch. hann var í heimi þrjú hundruð ok sextigi ok fimm ár.
Enoch var ástvinr guðs. Hann tók guð ór heimi héðan ok lifir hann enn — hefir guð hirðan hann í fagnaðarvist þeiri er hann einn veit — ok skal enn koma í heiminn síðarla ok ganga í móti Antichristo. En áðr hann hvarf héðan þá ritaði hann nǫkkur orð um dómadags ógnir þau er á bókum finnask.
Hann átti þann son er hét Matusale ok lifði níu hundruð ok sextigi ok níu. Lamech var hans son er lifði sjau hundruð ok sjautigi ok sjau ár. Nói hét hans son, hann lifði fyrir flóðit sex hundruð ára ok síðan þrjú hundruð ok fimmtigi. Hann var í ǫrkinni tólf mánuði ok tíu daga meðan flóðit stóð yfir. Þessir tíu langfeðgar váru allir patriarkar í fyrsta aldri heims.
Svá sem sex eru skepnudagar svá eru ok sex aldir heims þessa frá upphafi til enda. Enn fyrsti aldr heims er taldr frá upphafi til Nóaflóðs, þat eru tvær þúsundir ára ok tvau hundruð ok sextigi ok tvau ár. Á þeim tíðum váru menn langlífir svá at margir hǫfðu lítit fátt í þúsund ára, váru stórir sem risar ok váru syndgir ok siðlausir flestir allir nema fáir menn. Nói átti þrjá sonu þá er hann hafði fimm hundruð ára. þeir hétu svá: Sem, Kam, Jafeð.
Guð mælti við Nóa "þik virði ek mann góðan ok réttlátan í mínu augliti, en ek iðrumsk er ek hefi manninn skapaðan" kvað guð "því at alþýðan er hǫll til illsku ok synda. Nú hefi ek ráðit at drekkja ǫllu mannkyni ok ǫllum þeim kvikendum er á jǫrðu fœðask. En þú Nói" kvað hann "skalt gera ǫrk ór trjám ófúgjǫrnum, þriggja hundraða álna langa, ok fimmtigi álna breiða, en þrjátigi álna djúpa. hana skaltu bika alla utan ok innan. Þú sjálfr skalt ganga í ǫrkina ok kona þín ok synir þínir þrír ok konur þeira, ok tvenn kvikendi af hverju kyni óæt, en sjau þau er ætt eru af tegund. Þú skalt hafa alls kyns mat með þér í ǫrkinni til fœzlu þér ok ǫllu því er með þér er. Ǫrkin skal vera því mjóri er ofarr er ok eigi ofan meiri en álnar yfir at mæla."
Nói gerði alla hluti sem guð bauð honum. Sá farkostr var í smíð tíu tigi vetra áðr algerr væri.
IIa etas. Annarr aldr heims þessa hefsk þar er Nói ok kona hans ok þrír synir hans ok þeira konur gengu í ǫrkina ok alls kyns kvikendi með þeim svá sem guð bauð Nóa. Í þeim aldri heims eru talit níu hundruð ára ok fjǫrutigi ok tvau ár. Síðan tók at rigna ór himni fjǫrutigi daga ok fjǫrutigi nátta en sjórinn æstizk at móti ok gerði vǫtnin svá djúp at þau váru fimmtán álna á inum hæstum fjǫllum. Þá drukknuðu síðan menninir allir ok ǫll kvikendi nema þau er í ǫrkinni váru með Nóa. En ǫrkina reiddi um haf innan fyr vindi tólf mánuði ok tíu daga.
Síðan lét guð þverra vǫtn ok lǫndum upp skjóta. þá lét Nói fljúga hrafn úr ǫrkinni ok vita hvárt lǫnd væri upp komin, en hann kom eigi aptr. Litlu síðar lét Nói út fljúga dúfu af ǫrkinni. hon kom aptr at aftni dags ok hafði í munni sér viðsmǫrskvist með grænu laufi. síðan beið Nói sjau daga ok lét þá enn fljúga út dúfuna ok kom hon eigi aptr. Ǫrkin varð landfǫst á fjǫllum Armeníu. þá gekk Nói úr ǫrkinni ok kona hans ok synir hans ok konur þeira ok ǫll kvikendi er þar hǫfðu verit. þeir tóku síðan at vinna jǫrðina ok æxla mannkynit í heiminum.
Guð bauð Nóa ok sonum hans at neyta þeira kvikenda allra er nú eru ætt kǫlluð, bannaði hann þeim at eta kjǫt með blóði. þá var síðan sénn regnbogi, svá sem friðar mark á meðal guðs ok manna, en eigi fyrir flóðit. Nói gerði altara fyrstr allra manna guði ok færði honum fórnir, en guð blezaði honum ok þá fórnir hans.
Frá þessum þrim sonum Nóa er komið allt mannkyn. þær þjóðir eru komnar frá Kam er byggðu suðrhálfu heimsins; en þær frá Sem er austrveg byggðu, ok þaðan er Gyðingalýðr; en þær þjóðir frá Jafeð er norðrhálfu byggðu.
Þat var einu sinni at Nói gerði víngarð ok drakk vín af [jarðar] ávexti hans ok lagðisk niðr síðan eptir drukkinn ok sofnaði í tjaldbúð sinni ok varð hann berr svá at eigi váru huld karlskǫp hans. En Kam sonr hans sagði bræðrum sínum til ok hló at. Þeir Sem ok Jafeð tóku mǫttla á axlir sér ok létu falla á beran líkam fǫður síns ok huldu karlskǫp hans ok horfðu frá meðan ok sá eigi á liðu hans. En þá er Nói vaknaði veitti hann makligt formæli sonum sínum fyrir þat viðlífi er hvárir hǫfðu haft við hann.
En er mannfjǫlði óx í heiminum af nýju þá óxu ósiðir í heiminum enn sem fyrr bæði í hórdómi ok í ofmetnaði. Þá urðu þau tiltæki nǫkkurra manna at þeir gerðu kastala ok þat mannvirki at þeir hugðusk mundu ganga í himin upp, því at þeir spurðu til þess at guð hafði drekkt ǫllum heimi í Nóaflóði er fólkit var illa siðat, ok hugðusk mundu geta sín við flóðinu, en ætluðu sér ekki bella mega. En guð hnekkði svá því ofmetnaðarverki at engi þeira mátti skilja hvat annarr mælti, ok stukku þeir í brott af þessum býsnum á síns vegar hverr ok gerðusk þaðan af svá margar tungur í heiminum sem þeir váru, en þat eru tvær ok sjautigi, en áðr var Ebreatunga ein.
Þessir váru langfeðgar í ǫðrum aldri heims ok patriarkar: Nói ok Sem, Arfaxat ok Cainan, Sal ok Heber er Hebrei eru frá komnir. Í húsi Heber helzk in sama tunga sem áðr hafði mælt verit; af hans nafni heitir ebreska sú tunga er á Gyðingalandi er mælt. eptir Heber var sonr hans Salec, en þá Ragav. Í þann tíð váru blótuð goð fyrst. Eptir Ragav var Servch, þá var Nachor, þá var Thare faðir Abraham.
Tertia etas. En þriði aldr heims þessa hófsk at ǫndurðri æfi Abrahams ok er taldr til þess er David tók konungdóm yfir Gyðingafólki. í þeim aldri eru tǫld níu hundruð ok fjǫrutigi ára.
Abraham var hǫfðingi austr á landi því er Kaldea heitir. Þeir váru þrír bræðr: Abraham ok Aran ok Nachor, ok er fjǫlmenni mikit komit frá þeim ǫllum. Í þann tíma tók alþýðan at blóta skurðgoð ok fyrir því at þeir Abraham ok Aran bræðr vildu eigi blóta þá var þeim báðum skotit í eld brennanda en eldrinn mátti ekki gera at Abraham fyrir sakir verðleika hans ok helgi en Aran lét þar líf sitt í eldinum ok átti eptir einn son er Loð hét.
Síðan bauð guð Abraham at fara af fóstrlandi sínu ok frá frændum ok bað hann leita lands þess er vér kǫllum Jórsalaland "ok mun ek" kvað drottinn "bleza þér Abram ok fylgja þér ok vinum þínum, ok munu margar þjóðir frá þér koma ok í þínu kyni munu blessaðar vera allar þjóðir." Abram fór síðan með Loð bróðursyni sínum ok byggðu á Jórsalalandi ok gerðisk síðan svá mikill ástvinr guðs at hann er kallaðr dýrstr allra hǫfuðfeðra várra ok frá honum eru komnir allir guðs dýrlingar í Gyðingafólki ok svá er at kveðið at í hans faðm fari allar helgar andir þær er ór þessum heimi líða. Guð gaf honum alls kyns auðæfi ok ríki mikit at þessa heims tign.
Hann bygði mjǫk í nánd því er nú stendr Jerusalem. En Loð frændi hans fór bygðum í þann hlut landsins er stóðu Sodoma ok Gomorra. Þangat fóru konungar herskildi ór austrveg ok vágu sigr á þeiri þjóð er þær borgir byggðu ok fengu þar mikit herfang ok þar varð Loð í því herfangi ok ǫll eiga hans.
En er þat spurði Abram er Loð var hertekinn þá sté hann í herklæði sín ok húskarlar hans með honum, átján menn ok þrjú hundruð, ok fóru síðan eptir hermǫnnunum ok kómu þeim á óvart ok drápu mart manna af þeim en tóku herfangið allt ok svá Loð með allri eigu sinni. En þá er Abram fór heim ór herfǫrinni þá kom í mót honum Melchisedec er var konungr ok kennimaðr guðs ok fœrði lofs fórnir guði Abraham ok vín ok þakkaði guði þann sigr er Abram hafði fengit. En Abram gaf honum tíund af herfangi sínu.
Hitt var litlu síðarr at guð lét rigna eldi ok brennusteini yfir Sodoma ok Gomorra ok svá héruð þau er í nánd váru ok sekkði þeim svá at þar er vatn er borgirnar hǫfðu staðit. svá refsaði guð hórdóms ósóma er þar hafði verit berari ok djarfari en í ǫðrum stǫðum ok með meira ósóma en menn viti dæmi til. En guð leysti Loð ór þeim manntapi fyrir sakir gœzku hans ok þeirar alúðar er guð hafði við Abram fǫðurbróður hans.
Abram tók af guði fyrstr boðorð til umskurðarskírnar. hann markaði sik sjálfan því hreinlífis marki ok allt sitt hyski. þat mark gekk svá langt fram í hans kyn at Kristr drottinn var því marki merktr sjálfr á enum átta degi aldrs síns. Abram tók með því boðorði þann auka nafns síns at síðan heitir hann Abraham, en áðr hét hann Abram.
Honum ólsk sonr þá er hann var tíræðr. sá hét Isaac. En þá er hann var frumvaxti þá freistaði guð, hvessu lýðinn Abraham vildi honum vera, á þá lund at hann bauð honum at sæfa son sinn Isaac, ok fœra hann guði í fórn, þann er hann unni sem lífi sínu. en Abraham dvaldi eigi at gera sem honum var boðit. Hann fór með son sinn á fjall þat er guð vísaði honum til. þá batt hann son sinn ok lagði síðan altara. eptir þat reiddi hann sverð brugðit at honum. en engill guðs stǫðvaði hǫggit. Síðan var hrútr einn fastr á milli viða ok var sæfðr ok fœrðr guði í fórn, en Ysaac gekk undan. Guð drottinn blezaði Abraham enn af nýju fyrir þetta verk. en sjá lýðni hans er at minnum hǫfð síðan. Abraham lifði hundrað ára ok sjautigi ok fimm ára.
Ysaac gerðisk erfingi Abrahams bæði at auðæfum ok mannkostum. hann fekk konu, þá er hann var fertugr at aldri, þeirar er Rebecca hét ok átti við henni tvá sonu, tvíbura. hét annarr Esau en annarr Jacob. Sú þjóð er komin frá Esau er kǫlluð er Idomeus, en Gyðingalýðr frá Jacob. Þá er Ysaac var gamlaðr ok óskygn þá blezaði hann syni sínum Jacob ok sagði honum marga hluti fyrir þá er síðan kómu fram um hans kyn en hann hugðisk við Esau þeim blessunarorðum mælt hafa ok gerðisk þaðan af óþokki mikill milli þeira bræðra langa stund.
Jacob var alúðarvinr guðs svá sem faðir hans ok fǫðurfaðir. hann lifði hundrað ára ok fjǫrutigi ok sjau ár. hann átti tólf sonu ok er frá þeim kominn allr Gyðingalýðr. þeir váru sex sammœðra: Ruben ok Simeon, Levi, Judas, Isakar ok Zabulon. Frá Judas var Kristr drottinn várr kominn ok af hans nafni eru Gyðingar Judei kallaðir. En þeir váru tveir sammœðra Jósep ok Benjamin. þeir váru ambáttarsynir Dan ok Neptalin, Gath ok Asser.
Ok er þeir óxu upp þá unni Jacob Jósep mest sinna sona. þat fundu bræðr hans ok ǫfunduðu hann svá mjǫk at ekki kváðu þeir gott orð at honum. þat æxlti mjǫk óþokka þeira er hann sagði drauma sína þá er hann dreymði ok þeir réðu til þess at hann mundi verða yfirmaðr bræðra sinna. Síðan seldu þeir hann sem þræl fyrir tuttugu penninga en sǫgðu Jacob þess líkindi at dýr hefði banat syni hans. en Jacob grét síðan son sinn langa æfi.
Jósep var fœrðr á Egiptaland ok var þar þræll kallaðr. hann fekk svá mikla virðing af drottni sínum at hann seldi Jósep alla sína eigu til varðveizlu. en drottning hans girntisk hans ok vildi samræði eiga við hann, en hann lét eigi at þeim glæp eggjask. ok er hon fekk þat eigi þá ló hon á hann ok rœgði hann við drottinn sinn ok því næst var Jósep í myrkvastofu settr ok þar haldinn nǫkkura vetr. Guð fylgði hans ráði þá sem fyrr. hann réð drauma hirðmanna konungs tveggja ok spáði ǫðrum bana en ǫðrum aptrkvámu til hirðvistar ok metnaðar slíks sem hann hafði fyrr af konungi. þat gekk eptir sem hann réð draumana til um hvártveggja.
Tveim vetrum síðarr dreymdi Farao konung tvá drauma á einni nótt ok urðu eigi ráðendr til áðr Jósep var heimtr ór myrkvastofu af áminningu byrlans þess er Jósep réð fyr drauminn. Þá var hann leiddr fyr Farao konung ok sagði konungrinn honum drauma sína.
En Jósep réð til eins báða: at vetr sjau mundi koma með þjóðári svá miklu víða um lǫnd at engi maðr mundi muna þvílíkt fyrr, en eptir þá sjau vetr munu koma aðrir sjau vetr með svá miklu óárani at í enskis manns minni mundi slíkt verit hafa fyrr. Jósep taldi þat sitt ráð at konungr setti til nǫkkurn vitran mann ok hagspakan er varðveitti afgang jarðarávaxtar þann er eigi þyrfti at neyta þá sjau vetr ena ársǫmu ok væri afgangrinn sparaðr hinum sjau óárans vetrum er eptir mundu koma ok kvað hann þá mundu landsfólkit hjálpask ef svá væri gǫrt. Konunginum féllu vel í skap ráð hans ok setti síðan Jósep forráðsmann ok hǫfðingja yfir landsfólkit.
Brátt skipaðisk árangrinn eptir spásǫgu Jóseps. þá lét hann gera hlǫður stórar í hverju héraði ok reiða þar í korn þat er eigi þyrfti at neyta eptir ok þótti kornit eigi ónógra en ægisandr. Ok liðnum þeim sjau vetrum tók árangr at spillask ok óx sultr víða um lǫnd. drifu menn þá flokkum á Egiptaland til matkaupa. Þá lét Jósep upp lúka kornhlǫðum ok lét selja hverjum sem nauðsyn átti til bæði utanlands ok innanlands því at hvergi gat matkaup annarstaðar.
Ok er liðin váru nǫkkur misseri óárans þá kómu bræðr Jóseps tíu, en Benjamin var heima með feðr sínum. Þeir gengu fyrir Jósep ok lutu honum sem aðrir menn ok kendu hann eigi. en hann kendi þá ok hafði þó túlk á meðal þeira. Hann gerði þá alla gagnrædda ok hafði í hǫptum þrjá daga, en bað eigi koma í augsýn sér nema þeir hefði við sér bróður sinn þann er þá var heima. en eptir þat lét hann þá heim fara með klyfjaða asna sína ok hafði þó eptir Symeon bróður þeira í hǫptum.
Þeir fóru heim við svá búit ok sǫgðu sína fǫr óbeina. ok er þat var þrotit er keypt hafði verit þá fara þeir ǫðru sinni ok hǫfðu Benjamin með sér. þeir gengu enn fyrir Jósep ok fellu á kné fyrir honum: en hann gerði þá enn gagnrædda sem fyrr. En áðr þeir skilðisk þá sagði Jósep til sín ok gerði þá stórfegna er þeir kendu hann. Hann bað þá fara eptir feðr sínum ok flytja þangat allt lið sitt ok alla sína eigu ok lézk hann þar mundu fá þeim alla reiðu.
Jacob kom síðan á Egiptaland með ǫllu liði sínu ok var þar fagnaðarfundr með þeim feðgum. þar váru þeir allir feðgar meðan þeir lifðu. Frá þeim kom mart mannkyn á því landi ok hǫfðu þar ena beztu kosti meðan Jósep lifði. en hann lifði lengst þeira feðga ok var grafinn með mikilli dýrð á Egiptalandi.
Hér tekr til in fyrsta bók Moyses.
Frá Joseph ok bræðrum hans. Eptir annlát Jóseps gerðisk konunga skipti á Egiptalandi ok urðu þeir konungar er eigi vissu deili á Jósep né hans kyni ok tók þá versna réttr þeira frænda. Váru þeir þá þjáðir í alls kyns þrælverkum, barðir ok beystir af landsmǫnnum at umboði konungs. Svá var boðit af konungi at ǫll sveinbǫrn af Israel kyni væri út borin á ána er Nilus heitir en því meir óx kyn lýðs þess á landi þar er meir var við leitat at mýja.
Þar óx upp maðr sá er Moyses hét í kyni þeira. Bróðir hans hét Áron en Maria systir hans. Guð vitraðisk Moises á þá lund ið fyrsta sinn at hann mælti við hann ór runni þeim er honum sýndisk allr loga ok brann eigi.
Guð bauð honum þat erindi at hann færi til fundar við Pharao konung ok segði honum þau guðorð at hann vildi at fólk Israel fœri á brot af landi at frjálsu ok væri eigi þrælkat þar lengr. En konungr vildi eigi lýða guðorðum. þá gerði inn helgi Moyses mǫrg stórvirki af guð krapti. býsnir kómu yfir landit stórar, en guðs fólk fekk ekki af þeim vandræðum.
Þat var eitt undr á Egiptalandi at vǫtn ǫll urðu at blóði. annat váru pǫddur margar. þriðja váru flǫgur þær er ciniphes heita. fjórða váru þær flugur er cinomia heita. Fimmta drepsótt. sétta var bólnasótt. sjaunda var hagl stórt með eldingum. átta var locusta. níunda var myrk þat er þreifa mátti um. tíunda var dauði alls frumburðar á Egiptalandi bæði manna ok fénaðar.
Á þeirri nótt var Gyðingalýðr allr í húsum sínum ok át hold lambs þess er guð bauð þeim at sæfa á þeim sama aptni ok þeir riðu blóði lambsins á ofdyri húsa sinna ok báða dyrastafi. Litlu síðarr lét guð opna gǫtu fyrir þeim Moyses í gegnum Sjóinn Rauða ok gengu þeir þar í gegnum þurrum fótum en áðr var djúpr sjór, en Farao konungr ok herr sá er honum fylgdi fór eptir þeim ok vildi draga þá aptr ok þjá enn sem fyrr. Þar drukknaði Farao konungr ok allr herr hans svá at engi maðr komsk lífs á land.
Síðan gekk Moyses ok synir Israel í óbyggð. en leiðarvísi þeirra var stólpi sá er stóð ór himni ofan ok á jǫrð niðr ok var á honum skýs litr um daga en elds of nætr. Sá stǫpull fór fyrir þeim þá fjóra tigu vetra er þeir váru á leiðinni Egiptalands ok Jórdánar. Margar aðrar jarteinir gáfusk þeim í þeiri fǫr af guðs trausti ok jartegnum ok árnun Moyses: vatn hljóp ór hellu einni er Moyses laust á vendi sínum, en þeim var áðr vatnfátt; at þeim rigndi fæzlu ór himni þeirri er manna heitir, þat er í munni sem hunang. þeim váru gefin lǫg er menn kalla Moyses lǫg þá er hann hafði áðr fastat fjóra tigi daga á fjallinu Sina. þar váru tíu laga orð á tveim hellum rituð.
Moyses lét gera tjald þat er kallat er Sættartjald ok marga aðra hluti gerði hann guði til dýrðar. þá var gǫr ǫrk sú er kǫlluð var Lǫgsmálsǫrk. hon var gulli varit utan. Í henni var hirð skjóla sú er í var manna ok lagahellur tvær ok vǫndr Áron bróður hans sá er laufgaðisk í þurrum sandi á einni nótt. Tjaldit var þakit utan með vaðmálum ok gærum en innan var búit enum dýrstum vefjum. í því tjaldi váru guði fórnir fœrðar á hverjum degi. Moyses var orðinn svá bjartr á fjallinu af guðs viðmæli at menn máttu eigi í gegn honum sjá nema hann hefði huldu fyrir andliti sér eða augum. hann var svá í dælleikum við guð of allt viðmæli sem engi maðr hafði áðr verit.
Sú jartein gerðisk í fǫr þeira Moyses þá er þeim var mein at ormum ok eitri þeira þá lét Moyses gera orm af eiri ok draga upp í tré hátt ok hans manna hverr er þangat rendi augum til eirormsins varð heill þó at áðr væri kvaldr af eitri.
Þá er synir Israel ok Moyses kómu til Jórdánar þá heimti guð Moyses frá ǫðrum mǫnnum á fjallit Sina ok andaðisk hann þar en guð hirði lík hans þar er menn fundu eigi.