Skip kom út um sumarit; var þar á Bǫðvarr Sigmundarson ok Bersi Hallason.Skip kom út um sumarit; var þar á Böðvarr Sigmundarson ok Bersi Hallason.Þeir hitta skjótt Guðmund.Hann sagði þeim, hvat í hafði gerzt ok hvar komit var mál manna.Bǫðvarr var hófsamr ok stiltr vel, ok sagði sér vel líka forsjá Guðmundar, enn sagði sér leitt alt sundrþykki manna í heraðinu, ok kvaðst enn mundu utan fara ok vera eigi við riðinn.Böðvarr var hófsamr ok stiltr vel, ok sagði sér vel líka forsjá Guðmundar, enn sagði sér leitt alt sundrþykki manna í heraðinu, ok kvaðst enn mundu utan fara ok vera eigi við riðinn.
Ok um vetrinn, er Guðmundr var eigi heima, kómu menn utan ór Óláfsfirði frá Kvíabekk til kaupa.Sá hét Ásmundr, er fyrir þeim var, ok keypti til sex hundraða, ok kvaðst alt mundu út gjalda.Bǫðvarr sagði at hann vildi, at Guðmundr sæi honum til handa skuldastaði.Böðvarr sagði at hann vildi, at Guðmundr sæi honum til handa skuldastaði.
Ásmundr mælti: "Kunnigt mun þat mǫnnum, at vér gjǫldum skuldir várar".Ásmundr mælti: "Kunnigt mun þat mönnum, at vér gjöldum skuldir várar".
Bǫðvarr svarar: "Þá vil ek, at þú fœrir hingat fét", enn Ásmundr kvaðst vilja, at hann tœki út þar vǫruna, ok lýkr svá, at þeir kaupa þessu, enn síðan fara þeir á brott.Böðvarr svarar: "Þá vil ek, at þú færir hingat fét", enn Ásmundr kvaðst vilja, at hann tæki út þar vöruna, ok lýkr svá, at þeir kaupa þessu, enn síðan fara þeir á brott.
Enn Guðmundr kom heim.Þeir sǫgðu honum kaup sín.Þeir sögðu honum kaup sín.
Hann svarar: "Eigi skyldi þessi kaup verit hafa, ef ek hefða heima verit".
Nú líða jólin, ok er veðrátta góð.
Þá bað Bǫðvarr þá Bersa at fara at heimta vǫruna, enn Guðmundr kvað þat óráðlegt, at ganga í greipr þeim Svarfdœlum, — "ok ætla ek þó, at eigi veiti Ljótr þér ágang".Þá bað Böðvarr þá Bersa at fara at heimta vöruna, enn Guðmundr kvað þat óráðlegt, at ganga í greipr þeim Svarfdælum, — "ok ætla ek þó, at eigi veiti Ljótr þér ágang".
Fóru þeir þó, fjórir saman.Ok er þeir kómu út í Óláfsfjǫrð, var varan eigi búin, því at margir hǫfðu keypt, enn hann var einn í bundinn skyldunni við Bǫðvar.Ok er þeir kómu út í Óláfsfjörð, var varan eigi búin, því at margir höfðu keypt, enn hann var einn í bundinn skyldunni við Böðvar.Þeir hǫfðu haft ferju út þangat, er austmenn áttu, ok er dvǫlin var lǫng, þá rak á frost mikit, svá at eigi mátti á skipinu fara.Þeir höfðu haft ferju út þangat, er austmenn áttu, ok er dvölin var löng, þá rak á frost mikit, svá at eigi mátti á skipinu fara.Ásmundr kvað þeim heimilt at vera þar.Bǫðvarr kvaðst þat mundu þekkjast, ok váru þeir þar hálfan mánuð hríðfastir; síðan gerir þurrafrost ok fœrðir góðar, ok leggr fjǫrðinn, svá at eigi mátti á skipum fara.Böðvarr kvaðst þat mundu þekkjast, ok váru þeir þar hálfan mánuð hríðfastir; síðan gerir þurrafrost ok færðir góðar, ok leggr fjörðinn, svá at eigi mátti á skipum fara.
Þá mælti Ásmundr: "Verið kátir ok vel komnir með oss, Bǫðvarr".Þá mælti Ásmundr: "Verið kátir ok vel komnir með oss, Böðvarr".
Enn hann kvað þat vel boðit, — "ok fá oss heldr leiðtoga, ok munu vér þá ganga".
Ásmundr kvað þat síðr sitt ráð, — "ok vilda ek skiljast vel við yðr"."Svá verðr at vera", segir Bǫðvarr."Svá verðr at vera", segir Böðvarr.
Þeir fóru tólf saman þar til skiftast vegir heiðarinnar.Þá þyknaði veðrit ok dreif.Fœrðin var þung, enn Bǫðvarr ófrár, ok óvanr gǫngu, ok ætluðu til Svarfaðardals um nóttina til Narfa.Færðin var þung, enn Böðvarr ófrár, ok óvanr göngu, ok ætluðu til Svarfaðardals um nóttina til Narfa.Veðrið gerðist myrkt, ok vissu þeir ógerla, hvar þeir fóru.
Þá mælti Bǫðvarr: "Villist þér nú vegarins, enn náttmyrkrið eykst".Þá mælti Böðvarr: "Villist þér nú vegarins, enn náttmyrkrið eykst".
Þeir léttu eigi fyrr enn þeir drápu fótum í húsum nǫkkurum í náttmyrkrinu.Þeir léttu eigi fyrr enn þeir drápu fótum í húsum nökkurum í náttmyrkrinu.Þeir drápu þar á dyrr, enn menn sátu þá við elda.Þá er gengit til dyra ok spurt, hverir komnir væri.
Bǫðvarr sagði: "Hverr býr hér, eða hvat heitir bœr þessi?"Böðvarr sagði: "Hverr býr hér, eða hvat heitir bær þessi?""Þorgrímr býr hér, Ljótólfsson, enn bœrinn heitir at Upsum, ok vill bóndi, at þér gangið inn, því at eigi er úti vært."Þorgrímr býr hér, Ljótólfsson, enn bærinn heitir at Upsum, ok vill bóndi, at þér gangið inn, því at eigi er úti vært.Bauð hann mér svá at segja, hverr sem úti væri".
Bǫðvarr svarar: "Eigi vilju vér fyrr inn ganga, enn bóndi býðr sjálfr".Böðvarr svarar: "Eigi vilju vér fyrr inn ganga, enn bóndi býðr sjálfr".
Maðrinn gengr inn ok segir, at þeir menn sé úti komnir, sem af honum vilja boð þiggja, — "ok láta mikillega".
Þorgrímr gengr út ok spyrr, hverir komnir væri, — "ok þiggið hér at vera í nótt".
Bǫðvarr svarar, ok kvað suma vera íslenzka, enn suma norrœna, ok nefnir sjálfan sik.Böðvarr svarar, ok kvað suma vera íslenzka, enn suma norræna, ok nefnir sjálfan sik.
Þorgrímr gekk inn fyrir, ok bað þá niðr setjast ok þiggja beina, — "ok skal ekki boði aftra", enn kvað aðra eigi síðr aufúsugesti þar vera, ok annara eigi minni ván verit hafa.
Þorgrímr lét gera þeim elda.
Sigmundr var ok þar at búi, er nefndr var fyrr, fóstbróðir sona Þorgerðar Ljótólfsdóttur.Honum bregðr mjǫk við, ok segir Þorgrími leynilega frá skilnaði þeira Þorvarðs frænda hans.Honum bregðr mjök við, ok segir Þorgrími leynilega frá skilnaði þeira Þorvarðs frænda hans.
Þorgrímr kvað þat mál ekki til sín taka, — "ok vil ek þeim vel veita, sem einskis eru ills af mér verðir, ok vil ek, at menn sé þeim trúir, sem mik hafa heimsóttan".
Þar eru þeir um nóttina.Þorgrímr býr um hurðina, ok bað engan mann fyrr hurðinni upp lúka, enn hann vildi, — "enn sá skal hǫrðu mœta, sem af bregðr".Þorgrímr býr um hurðina, ok bað engan mann fyrr hurðinni upp lúka, enn hann vildi, — "enn sá skal hörðu mæta, sem af bregðr".
Sigmundr leitaði eigi at, fyrr enn þeir sváfu fast.Innangengt var í fjósit, ok svá kemst hann í brott.Þá var rofit veðrit ok komit jarðfjúk.Hann fekk sér skip, ok kom um nóttina til Karlsár til Bjarnar, ok vakti hann af svefni.Hann spyrr, hverr kominn væri.Hann segir til sín.Bjǫrn spyrr, hví hann fari svá óðlega.Björn spyrr, hví hann fari svá óðlega.
Hann kvað nauðsyn til reka, — "ok munt þú nú mega hefna bróður þíns"."Hverir eru komnir?" segir Bjǫrn."Hverir eru komnir?" segir Björn.
Sigmundr svarar: "Bǫðvarr, bróðir Halla, ok ætlar nú inn til Eyjafjarðar".Sigmundr svarar: "Böðvarr, bróðir Halla, ok ætlar nú inn til Eyjafjarðar".
Bjǫrn svarar: "Ekki sómir vel, at kveykja ófrið at gervum sættum, ok sá maðr er saklauss, ok aldri verit riðinn við nein skifti manna hér á landi.Björn svarar: "Ekki sómir vel, at kveykja ófrið at gervum sættum, ok sá maðr er saklauss, ok aldri verit riðinn við nein skifti manna hér á landi.Væri nær miklu, ef Hrólfr væri, ok sómdi þó eigi vel.Kann ek ok kappi Þorgríms frænda, at honum mun þykkja svívirðing í um gesti sína, ef at þeim er illa farit".
Sigmundr svarar: "Eigi skiftir þat litlu at hǫgumítil, er þeir váru af teknir, er skaðinn er at, enn mannlæður slíkar lifa, sem þú ert, ok má oss hugkvæmt þykkja, þá er bróðir þinn var drepinn í griðum fyrir oss, ok nú viltu eigi hefna hans".Sigmundr svarar: "Eigi skiftir þat litlu at högumítil, er þeir váru af teknir, er skaðinn er at, enn mannlæður slíkar lifa, sem þú ert, ok má oss hugkvæmt þykkja, þá er bróðir þinn var drepinn í griðum fyrir oss, ok nú viltu eigi hefna hans".Hann reis upp; fær sér menn, ok verða átta saman.Bjǫrn kvaðst hitta vilja Ljót frænda sinn.Björn kvaðst hitta vilja Ljót frænda sinn.Fóru þeir á Vǫllu.Fóru þeir á Völlu.Ljótr spyrr, hvat Bjǫrn vili, er hann fór um nætr.Ljótr spyrr, hvat Björn vili, er hann fór um nætr.
Bjǫrn svarar: "Ek ætla nú at fara ok hefna Þorvarðs frænda míns".Björn svarar: "Ek ætla nú at fara ok hefna Þorvarðs frænda míns".
Ljótr mælti: "Er Hrólfr kominn?""Eigi er þat", segir Bjǫrn, "hér er kominn Bǫðvarr bróðir hans í dalinn"."Eigi er þat", segir Björn, "hér er kominn Böðvarr bróðir hans í dalinn".
Ljótr mælti: "Eru þetta þín ráð, frændi, at drepa saklausan mann ok ganga á sættir?Ok fer ek eigi þessa ferð, ok leggja virðing við þat, at sœkja heim bróður minn".Ok fer ek eigi þessa ferð, ok leggja virðing við þat, at sækja heim bróður minn".
Þeir mæltu: "Eigi munu vér þurfa at sœkja heim bróður þinn, til þess at ná þeim.Þeir mæltu: "Eigi munu vér þurfa at sækja heim bróður þinn, til þess at ná þeim.Sitjum nú fyrir þeim, er þeir fara í brott".
Sigmundr segir: "Vér munu sjá fǫr þeira".Sigmundr segir: "Vér munu sjá för þeira".
Ljótr kvaðst eigi mundu fara.
Þeir fóru í brott.Ok er þeir fóru, þá mælti Sigmundr: "Komim vér til Tjarnar, til þeira feðga Þorsteins ok Eyjólfs".
Þeir váru harðir menn ok ofrhugar.Bjǫrn mælti til Þorsteins: "Liðs vil ek biðja þik, at eigi fari óvinir várir um þveran dalinn í friði".Björn mælti til Þorsteins: "Liðs vil ek biðja þik, at eigi fari óvinir várir um þveran dalinn í friði".
Hann kvað þat einsætt, ok réðst til ferðar með þeim.
Chapter 7
Enn Eyjólfr son hans var farinn upp í Sauðadal.
Nú er at segja frá Bǫðvari, at hann býst um morgininn ok hans fǫrunautar.Nú er at segja frá Böðvari, at hann býst um morgininn ok hans förunautar.
Þorgrímr mælti: "Eigi er mér um, Bǫðvarr, at þú farir almanna leið.Þorgrímr mælti: "Eigi er mér um, Böðvarr, at þú farir almanna leið.Ek veit gerla, at maðr hefir brott farið heðan í nótt, ok mun sagt hafa um ferðir þínar, enn ek vilda, at ekki yrði at yðr, er þér hafið mik heimsóttan".
Bǫðvarr kvað honum vel fara.Böðvarr kvað honum vel fara."Ek man ok svá gera".
Þeir snúa nú á leiðina ok fóru þó almannaleið.
Sigmundr tók til orða í liði Bjarnar: "Nú sé ek þá, ok eru komnir fyrir oss".
Síðan sóttu þeir fast eftir þeim, ok fundust á Hrísum upp frá Dalsbœ, milli bœjanna ok Hellu, er Narfi bjó.Síðan sóttu þeir fast eftir þeim, ok fundust á Hrísum upp frá Dalsbæ, milli bæjanna ok Hellu, er Narfi bjó."Menn fara þarna", segir Bǫðvarr, "ok hvat munu þeir vilja?""Menn fara þarna", segir Böðvarr, "ok hvat munu þeir vilja?"Bersi svarar: "Ekki munu þeir gott vilja, ok má vera at vér druknim nærri landi".
Bersi svarar: "Eigi ætla ek þat", segir hann, "ok munu vér hér bíða".
Bǫðvarr ok Bersi ok stýrimaðr váru fremstir; váru þeir sjau saman, enn þeir Bjǫrn váru ellifu saman.Böðvarr ok Bersi ok stýrimaðr váru fremstir; váru þeir sjau saman, enn þeir Björn váru ellifu saman.
Þá mælti Þorsteinn: "Fǫrum at með ráðum.Þá mælti Þorsteinn: "Förum at með ráðum.Eigi er sýnt, hvé vegnar svá búit.Þeir hafa vígi nǫkkut, enn menn harðsnúnir, ok sœki sumir á bak þeim, — ok vertu hér Þorgrímr".Þeir hafa vígi nökkut, enn menn harðsnúnir, ok sæki sumir á bak þeim, — ok vertu hér Þorgrímr".
Í því bili hljóp maðr mikill at baki þeim.Var þar ok kominn Eyjólfr Þorsteinsson.
Þá mælti Bǫðvarr: "Hǫldumst við ok hlífum oss".Þá mælti Böðvarr: "Höldumst við ok hlífum oss".
Bjǫrn var fremstr í atsókn.Björn var fremstr í atsókn.Þorsteinn skaut spjóti at Hávarði austmanni, ok setti á hann miðjan.Þat spjót þrífr Bǫðvarr, ok sendir þat aftr, ok hœfir Þorstein, ok varð honum at skaða.Þat spjót þrífr Böðvarr, ok sendir þat aftr, ok hæfir Þorstein, ok varð honum at skaða.Ok í því kom Eyjólfr á bak Bǫðvari, ok hjó hann banahǫgg.Ok í því kom Eyjólfr á bak Böðvari, ok hjó hann banahögg.Ok í því þrífr Eyjólfr til Bersa, ok rendi fótskriðu með hann ok í lið þeira, ok bað þá Bjǫrn ráða til.Ok í því þrífr Eyjólfr til Bersa, ok rendi fótskriðu með hann ok í lið þeira, ok bað þá Björn ráða til.
Hann hljóp at honum ok vá hann, ok mælti: "Vasklega fórtu enn, Eyjólfr".
Hafði Bersi vegit Sigmund áðr.Þar fell Bǫðvarr, Bersi, Hávarðr austmaðr, ok einn af fǫrunautum þeira ok Þorsteinn af Svarfdœlum ok Sigmundr.Þar fell Böðvarr, Bersi, Hávarðr austmaðr, ok einn af förunautum þeira ok Þorsteinn af Svarfdælum ok Sigmundr.Þeir gera orð Narfa, at hann sœki líkin.Þeir gera orð Narfa, at hann sæki líkin.Hann kunni þessu illa, því at hann var vinr hvárratveggju.Hann ríðr á Mǫðruvǫllu, ok sagði Guðmundi.Hann ríðr á Möðruvöllu, ok sagði Guðmundi.Hann kvað þetta mikla óhamingju orðna.
Enn þeir Bjǫrn og Eyjólfr gera ráð sitt.Enn þeir Björn og Eyjólfr gera ráð sitt.
Eyjólfr kvað þat sýnt ráð, at hitta Ljót, — "þó at nǫkkur ýfisorð fylgi, þá er þar þó traust.Eyjólfr kvað þat sýnt ráð, at hitta Ljót, — "þó at nökkur ýfisorð fylgi, þá er þar þó traust.Mun hann mǫnnum ásjá veita.Mun hann mönnum ásjá veita.Mun ek hér ekki dveljast, ef þú gerir eigi svá, því at þú mátt ekki traust veita".
Bjǫrn kvað hann letja, at manna hefndir fœri fram.Björn kvað hann letja, at manna hefndir færi fram.
Eyjólfr kvaðst ætla, at því fastari myndi hann til trausts, sem þeim lægi meir á, — "ok er þetta eitt til".
Þeir fara nú ok hitta Ljót, ok segja honum, at þeir hafa mannhefndir framdar eftir frændr þeira.
Ljótr mælti: "Eigi er gott, at eiga vánda frændr; þeir koma oss í vandkvæði; er nú ok eigi gott atgerða".
Þeir fara at hitta Þorgrím.
Ljótr mælti: "Hví tóktu við óvinum várum, Þorgrímr frændi?"Hann svarar: "Þat eina samdi mér; þótt til lítils kœmi, þá var þat þó mitt, er ek gerða, enn þat Sigmundar, sem hann gerði, ok er því fjarri orðit, sem ek vilda at væri".Hann svarar: "Þat eina samdi mér; þótt til lítils kæmi, þá var þat þó mitt, er ek gerða, enn þat Sigmundar, sem hann gerði, ok er því fjarri orðit, sem ek vilda at væri".
Ljótr mælti: "Betr myndi, ef þessi ráð hefði hǫfð verit, enn óráðlegt sýnist mér yðr, at sitja í búum yðrum í milli Tjarnar ok Upsa.Ljótr mælti: "Betr myndi, ef þessi ráð hefði höfð verit, enn óráðlegt sýnist mér yðr, at sitja í búum yðrum í milli Tjarnar ok Upsa.Kveð ek þat nú betr sama, at vér séim allir saman, heldr enn þér séð drepnir niðr sem melrakkar í grenjum, ok mun þá þykkja koma til vár, at veita yðr at málum yðrum, ok mun ek leita fyrir at vera; er ek tregr til stórvirkjanna, enn þó þykkir mér ilt, at láta hlut minn fyrir nǫkkurum manni".Kveð ek þat nú betr sama, at vér séim allir saman, heldr enn þér séð drepnir niðr sem melrakkar í grenjum, ok mun þá þykkja koma til vár, at veita yðr at málum yðrum, ok mun ek leita fyrir at vera; er ek tregr til stórvirkjanna, enn þó þykkir mér ilt, at láta hlut minn fyrir nökkurum manni".
Þorgrímr mælti: "Slíkt liggr nú fyrir; eða hvat skal gera af Eyjólfi, er mest er í sǫkum bundinn ok stórvirkjum?"Þorgrímr mælti: "Slíkt liggr nú fyrir; eða hvat skal gera af Eyjólfi, er mest er í sökum bundinn ok stórvirkjum?"Ljótr svarar: "Hann má vera með mér fyrst, enn síðan mun ek senda hann suðr á Hjalla, ok koma honum þar utan, enn aðra þrjá skal senda til Hermundar Illugasonar, enn tvá til Þorkels Eyjólfssonar; væri þá auðvelt um sættir at leita, ef þeir kœmist utan.Ljótr svarar: "Hann má vera með mér fyrst, enn síðan mun ek senda hann suðr á Hjalla, ok koma honum þar utan, enn aðra þrjá skal senda til Hermundar Illugasonar, enn tvá til Þorkels Eyjólfssonar; væri þá auðvelt um sættir at leita, ef þeir kæmist utan.Enn Bjǫrn skal með mér vera, ok eitt yfir okkr ganga".Enn Björn skal með mér vera, ok eitt yfir okkr ganga".
Chapter 8
Alt þetta gekk svá fram.Eyjólfr fór utan, og var í þingmanna liði í Englandi.
Narfi var at rœðu við Guðmund, ok þótti honum því verri þessi tíðendi, som hann frétti ger.Narfi var at ræðu við Guðmund, ok þótti honum því verri þessi tíðendi, som hann frétti ger.Þó fór hann með Narfa út á Strǫndina, ok spurði þá gløgt um fundinn.Þó fór hann með Narfa út á Ströndina, ok spurði þá glögt um fundinn.
Guðmundr mælti: "Hafa þeir gott orð af, ok er mikill skaði at missa þessa menn, er svá urðu vel við, enn váru saklausir, ok upp ganga þeir nú Svarfdœlar, ok munu vel við una.Guðmundr mælti: "Hafa þeir gott orð af, ok er mikill skaði at missa þessa menn, er svá urðu vel við, enn váru saklausir, ok upp ganga þeir nú Svarfdælar, ok munu vel við una.Eða hversu varir eru þeir um sik, Bjǫrn ok Þorgrímr?"Eða hversu varir eru þeir um sik, Björn ok Þorgrímr?"Hann sagði: "Oft er Bjǫrn heima með fámenni, ok svá Þorgrímr".Hann sagði: "Oft er Björn heima með fámenni, ok svá Þorgrímr"."Gott hefir Þorgrímr af málinu, enn þó er Ljótr forstjóri þeira, eða hversu varr er hann um sik?" segir Guðmundr.
Hann sagði, at Ljótr væri varr um sik."Eigi uni ek nú þó at svá búit sé", sagði Guðmundr; "vil ek nú hafa við ráð þín, ok sœkja út í dalinn ok forvitnast, ef vér mættim ná nǫkkurum þeirra"."Eigi uni ek nú þó at svá búit sé", sagði Guðmundr; "vil ek nú hafa við ráð þín, ok sækja út í dalinn ok forvitnast, ef vér mættim ná nökkurum þeirra".
Narfi kvaðst heimill til þess, — "er ek nú búinn.Eru mér ok kunnig ǫll gǫng ok leynivegar, enn gæfuvant er til slíkra ráða".Eru mér ok kunnig öll göng ok leynivegar, enn gæfuvant er til slíkra ráða".
Guðmundr kvaðst á mundu hætta, ok fóru þeir út í dalinn, ok námu staðar eigi alllangt frá Vǫllum í skógi nǫkkurum.Guðmundr kvaðst á mundu hætta, ok fóru þeir út í dalinn, ok námu staðar eigi alllangt frá Völlum í skógi nökkurum.
Guðmundr mælti: "Hér munum vér sitja ok bíða, enn þú forvitnast tíðenda af bœnum".Guðmundr mælti: "Hér munum vér sitja ok bíða, enn þú forvitnast tíðenda af bænum".
Ljótr átti sauðahús skamt frá þeim.Þat var til tíðenda á bœnum, at þeir frændr váru þar komnir allir til boðs, ok hǫfðu þeir eigi þat vitat.Þat var til tíðenda á bænum, at þeir frændr váru þar komnir allir til boðs, ok höfðu þeir eigi þat vitat.
Þat var vandi Ljóts at vera snemma á fótum ok sjá um verk sitt ok fénað.Enn þeir Guðmundr sátu í tungunni milli gilja tveggja í skóginum, ok sá, at maðr gekk frá bœnum í svǫrtum kyrtli, ok hafði bryntrǫll í hendi.Enn þeir Guðmundr sátu í tungunni milli gilja tveggja í skóginum, ok sá, at maðr gekk frá bænum í svörtum kyrtli, ok hafði bryntröll í hendi.Hann ferr inn í húsit, ok rekr út fét.Þá bað Guðmundr þá upp spretta, ok taka hann hǫndum, enn bera eigi vápn á hann.Þá bað Guðmundr þá upp spretta, ok taka hann höndum, enn bera eigi vápn á hann.Ljótr sér þat ok snýr undan, enn hafði fyrir sér bryntrǫllit, ok hljóp í gljúfrit fram; enn þar var undir fǫnn hǫrð í gilinu, ok rennir hann ofan eftir gilinu, ok sakaði hann ekki.Ljótr sér þat ok snýr undan, enn hafði fyrir sér bryntröllit, ok hljóp í gljúfrit fram; enn þar var undir fönn hörð í gilinu, ok rennir hann ofan eftir gilinu, ok sakaði hann ekki.
Guðmundr mælti þá: "Þar fór hann núna" — ok skaut eftir honum spjóti ok hœfir í bryntrǫllit.Guðmundr mælti þá: "Þar fór hann núna" — ok skaut eftir honum spjóti ok hæfir í bryntröllit.
Ljótr tók upp spjótit, ok fór heim.Enn Guðmundr fór í skóginn, ok mælti: "Handgóðr er Ljótr, ok er slíkum mǫnnum vel farit.Enn Guðmundr fór í skóginn, ok mælti: "Handgóðr er Ljótr, ok er slíkum mönnum vel farit.Hanner óhlutdeilinn, enn sjálfr fullhugi ok ráðkœnn.Hanner óhlutdeilinn, enn sjálfr fullhugi ok ráðkænn.Þat eitt ráð lá honum til, er hann hafði, ok mun hann vitat hafa áðr, at fœrt var í gilit.Þat eitt ráð lá honum til, er hann hafði, ok mun hann vitat hafa áðr, at fært var í gilit.Bíðum nú ok vitum, hverjar tiltekjur hann hefir.Látum eigi þá elta oss; þó fǫrum vér nú helzti sviplega".Látum eigi þá elta oss; þó förum vér nú helzti sviplega".
Enn er Ljótr kom heim, þá varðveitti hann spjótit; þat var gullrekit.Enn um morgininn lætr Ljótr þá frændr sjá spjót Guðmundar.Þeir spurðu, hvaðan honum kœmi spjótit.Þeir spurðu, hvaðan honum kæmi spjótit.
Hann svarar: "Guðmundr hinn ríki sendi mér þat".
Þeir spurðu hann hverr með fœri.Þeir spurðu hann hverr með færi.Ljótr kvað hann ekki ǫðrum at því hlíta, — "ok gerði hann þat sjálfr".Ljótr kvað hann ekki öðrum at því hlíta, — "ok gerði hann þat sjálfr".
Þeir kváðu hann því oflengi leynt hafa.
Hann kvað eigi þat vera, — "ek vissi þat, at ek mynda yðr eigi stǫðvat fá, ef þér hefðið þetta fyrri vitat, enn oss myndi þat illa sœkjast, ok ofráð vera við þá Eyfirðinga" — ok lætr Ljótr eigi þessum málum snúa áleiðis um fjǫrráð við sik.Hann kvað eigi þat vera, — "ek vissi þat, at ek mynda yðr eigi stöðvat fá, ef þér hefðið þetta fyrri vitat, enn oss myndi þat illa sækjast, ok ofráð vera við þá Eyfirðinga" — ok lætr Ljótr eigi þessum málum snúa áleiðis um fjörráð við sik.
Ok líðr nú fram at þingi, ok var þar allfjǫlment.Ok líðr nú fram at þingi, ok var þar allfjölment.Kómu þeir Norðlendingar, Ljótr ok Guðmundr.Fór Guðmundr með vígsmálit á hendr Ljóti.Nú gengu menn um sættir at leita.
Þeir Ljótr ok Skafti fundust vinir, ok tǫluðust við, ok segir Ljótr honum allan atburðinn um viðskiftin þeira Guðmundar, — "ok ef vit megum semja mál okkur, mun ek ekki til þess taka, ok fǫrum vit at rœða við hann".Þeir Ljótr ok Skafti fundust vinir, ok töluðust við, ok segir Ljótr honum allan atburðinn um viðskiftin þeira Guðmundar, — "ok ef vit megum semja mál okkur, mun ek ekki til þess taka, ok förum vit at ræða við hann".
Skafti svarar: "Vel er með farit þínar hendr, ok skal ek allan hlut í eiga"."Já", sagði Ljótr, "undan snera ek þá, ok sýndist mér eigi at bíða, hvert orð sem á léki.Nú vil ek, at þú fœrir Guðmundi spjótit".Nú vil ek, at þú færir Guðmundi spjótit".
Skafti bað hann fara með sér.
Ljótr kvað svá vera skyldu, — "ok má ek vel sjá hann".
Guðmundr heilsar Skafta ok mælti: "Hví sýndist þér at veita Ljóti gǫngulið?".Guðmundr heilsar Skafta ok mælti: "Hví sýndist þér at veita Ljóti göngulið?".
Skafti kvað svá bera til, — "ok ekki er þat til óvinfengis gert við þik, enn spjót þetta vill Ljótr at þú hafir, ok kvað þik sent hafa".
Guðmundr svarar: "Svá var þat þér sent, Ljótr, at ek ætlaða þat til lítilla sœmda þér".Guðmundr svarar: "Svá var þat þér sent, Ljótr, at ek ætlaða þat til lítilla sæmda þér".Ljótr mælti:
"Síðan svá hefir til snúizt, þá geri ek mér þat eigi til fjár spjót þetta".
Hann kvaðst þat gjarna vilja, — "enn sverð þetta skaltu hafa".Þat vat var gersemi mikil.Þá mælti Ljótr til Guðmundar: "Þigg nú af mér sverð þetta, enn send mér eigi annat spjót þess háttar, enn lúkum svá málum okkrum, at þú þykkist halda ǫllum sóma þínum, ok lúkum svá fjandskap okkrum".Þá mælti Ljótr til Guðmundar: "Þigg nú af mér sverð þetta, enn send mér eigi annat spjót þess háttar, enn lúkum svá málum okkrum, at þú þykkist halda öllum sóma þínum, ok lúkum svá fjandskap okkrum"."Svá skal vera", sagði Guðmundr.
Bjǫrn var eigi á þingi, því at hann var sendr út til Grímseyjar með ráði Ljóts, ok var á laun með þeim manni, er Þrándr hét.Björn var eigi á þingi, því at hann var sendr út til Grímseyjar með ráði Ljóts, ok var á laun með þeim manni, er Þrándr hét.
Bjǫrn sagði honum orðsending Ljóts, at hann var þangat sendr til ásjár ok trausts um þingit, — "enn hann mun lúka málum fyrir mik".Björn sagði honum orðsending Ljóts, at hann var þangat sendr til ásjár ok trausts um þingit, — "enn hann mun lúka málum fyrir mik".Þrándr kvað þá fara mundu með slíku sem verða mætti.
Chapter 9
Hrólfr var heima um þingit, enn á þinginu váru málin reifð.Kvaðst Ljótr vilja bjóða utanferð manna ok fésekð virðulega, ok lǫgðu margir hinir smæri menn verra hlut til, enn hinir deildu sér góðan hlut af ok þótti þat vænzt, at Ljótr næði sættum, enn Guðmundr fengi sóma af.Kvaðst Ljótr vilja bjóða utanferð manna ok fésekð virðulega, ok lögðu margir hinir smæri menn verra hlut til, enn hinir deildu sér góðan hlut af ok þótti þat vænzt, at Ljótr næði sættum, enn Guðmundr fengi sóma af.Svá kemr, at Ljótr vill at Skafti gerði af hans hendi, enn Guðmundr vill sjálfr gera fyrir sína hǫnd.Svá kemr, at Ljótr vill at Skafti gerði af hans hendi, enn Guðmundr vill sjálfr gera fyrir sína hönd.Var svá ok.Urðu þeir vel á sáttir, ok skyldi Skafti gerð upp segja, ok var þar hjá fjǫlmenni mikit.Urðu þeir vel á sáttir, ok skyldi Skafti gerð upp segja, ok var þar hjá fjölmenni mikit.
Skafti mælti: "Þat látum við jafnt í þessum málum, fyrirsát fyrir Bǫðvari ok víg Sigmundar, Bersa víg ok Þorsteins, enn fyrir kaupmannsins víg tvau hundruð silfrs, enn fyrir víg Bǫðvars skal gjaldast þat fé, er kom fyrir víg Þorvarðs, enn níu menn skulu eigi eiga útkvæmt.Skafti mælti: "Þat látum við jafnt í þessum málum, fyrirsát fyrir Böðvari ok víg Sigmundar, Bersa víg ok Þorsteins, enn fyrir kaupmannsins víg tvau hundruð silfrs, enn fyrir víg Böðvars skal gjaldast þat fé, er kom fyrir víg Þorvarðs, enn níu menn skulu eigi eiga útkvæmt.Bjǫrn skal gjalda hundrað, ok vera þar með frjáls, ok gjalda tvau sumur á leið", — ok sættust at þessu.Björn skal gjalda hundrað, ok vera þar með frjáls, ok gjalda tvau sumur á leið", — ok sættust at þessu.
Enn Bjǫrn var í eynni með Þrándi vel haldinn.Enn Björn var í eynni með Þrándi vel haldinn.
Ok einn dag um þingit fýstist Bjǫrn at róa með Þrándi, enn hann kvað þess enga þǫrf, — "ek vilda, at engar umsátir væri um þann mann, er Ljótr sendi mér, ok óvænna er til trausts á smáskipum enn á eynni".Ok einn dag um þingit fýstist Björn at róa með Þrándi, enn hann kvað þess enga þörf, — "ek vilda, at engar umsátir væri um þann mann, er Ljótr sendi mér, ok óvænna er til trausts á smáskipum enn á eynni"."Ekki mun þat saka", segir Bjǫrn; — ok reru þann dag þrír tigir skipa frá eynni, ok flest smá."Ekki mun þat saka", segir Björn; — ok reru þann dag þrír tigir skipa frá eynni, ok flest smá.Veðr var gott ok váru menn kátir, því at skipin lágu nær.
Þá mælti Þrándr: "Skip ferr þar inn eftir firðinum, ok kenni ek ferðir Guðmundar, eða hverir munu þar vera; vitið þér nǫkkut til, hvárt Hrólfr gípr er á þingi?".Þá mælti Þrándr: "Skip ferr þar inn eftir firðinum, ok kenni ek ferðir Guðmundar, eða hverir munu þar vera; vitið þér nökkut til, hvárt Hrólfr gípr er á þingi?".
Þeir svara fiskimennirnir, at hann væri heima.
Þrándr mælti: "Hann mun hér kominn, ok ætlar á þinn fund Bjǫrn, ok muntu verða kendr fyrir oss, ok munum vér illa verjast af smáskipunum, enn menn eigi haldinorðir, enn þeir hafa skjótt skip ok fjǫlda manna.Þrándr mælti: "Hann mun hér kominn, ok ætlar á þinn fund Björn, ok muntu verða kendr fyrir oss, ok munum vér illa verjast af smáskipunum, enn menn eigi haldinorðir, enn þeir hafa skjótt skip ok fjölda manna.Búmst þó við, at vǫrn verði lítil", ok róa nú upp at eynni.Búmst þó við, at vörn verði lítil", ok róa nú upp at eynni.
Þá mæltu ferjumennirnir: "Geysa þeir nú róðrinn af miðunum. ok kann vera, at þeir uggi oss".
Þá mælti Hrólfr: "Sœkjum eftir þeim", ok gera þeir svá, ok fundust skjótt.Þá mælti Hrólfr: "Sækjum eftir þeim", ok gera þeir svá, ok fundust skjótt.Þá spurði Hrólfr, hvárt Bjǫrn væri á skipinu.Þá spurði Hrólfr, hvárt Björn væri á skipinu.
Þrándr svarar: "Leiddu svá getur um".
Hrólfr mælti: "Selið hann fram ok leggið yðr eigi í hættu ok fé yðvart, því at þér hafið ekki lið.Firrið yðr vandkvæðum, ok gerið yðr ekki heimilissǫk á hendr yðr".Firrið yðr vandkvæðum, ok gerið yðr ekki heimilissök á hendr yðr".
Þrándr svarar: "Ekki áttu góðan hlut í málum manna, er þú setr þik fram fyrir hǫfðingja, ok má af þvilíku standa vandræði, enn vilt eigi halda gerðir hǫfðingja, ok gerir þú í slíku sáttrof, ok kveykir svá upp með hǫfðingjum fullan fjandskap: kann ok vera, at þú skapir Birni slíkan hlut sem bróður hans, ok af þér hafa hlotizt þessi víg ǫll, eða hvat hefir þú spurt af þinginu; eru menn eigi sáttir? er það óvani þinn, at sættast fyrst, ok drepa menn síðan, ok eigi muntu í fyrstu hríð ná honum".Þrándr svarar: "Ekki áttu góðan hlut í málum manna, er þú setr þik fram fyrir höfðingja, ok má af þvilíku standa vandræði, enn vilt eigi halda gerðir höfðingja, ok gerir þú í slíku sáttrof, ok kveykir svá upp með höfðingjum fullan fjandskap: kann ok vera, at þú skapir Birni slíkan hlut sem bróður hans, ok af þér hafa hlotizt þessi víg öll, eða hvat hefir þú spurt af þinginu; eru menn eigi sáttir? er það óvani þinn, at sættast fyrst, ok drepa menn síðan, ok eigi muntu í fyrstu hríð ná honum"."Vér munum ná honum", sagði Hrólfr, "enn drepa yðr".
Bjǫrn svarar: "Illa gefast sjálfdœmin, ok hættum heldr til hvernig ferr".Björn svarar: "Illa gefast sjálfdæmin, ok hættum heldr til hvernig ferr".
Þrándr svarar: "Eigi skortir oss fé, enn dreng fær varla slíkan, sem þú ert".
Bjǫrn kvað margt mundu í gerast, áðr enn þeir næði honum.Björn kvað margt mundu í gerast, áðr enn þeir næði honum.
Þrándr kvaðst vilja lúka málum, — "ok kemr nú til mín".
Hrólfr mælti: "Nú þegar skaltu upp gjalda tvau hundruð silfrs fyrir Bjǫrn".Hrólfr mælti: "Nú þegar skaltu upp gjalda tvau hundruð silfrs fyrir Björn".
Þrándr svarar: "Erfið munu oss gjǫldin svá þrǫng".Þrándr svarar: "Erfið munu oss gjöldin svá þröng".
Enn skipamenn halda upp gjǫldum með honum, ok fóru snauðir til lands; skildi svo svá með þeim Þrándi ok Hrólfi.Enn skipamenn halda upp gjöldum með honum, ok fóru snauðir til lands; skildi svo svá með þeim Þrándi ok Hrólfi.
Ljótr kom heim af þingi, ok hittust þeir Bjǫrn, ok segir hvárr ǫðrum þau tíðendi, sem gerzt hǫfðu.Ljótr kom heim af þingi, ok hittust þeir Björn, ok segir hvárr öðrum þau tíðendi, sem gerzt höfðu.
Ljótr kvað Þránd eigi ámælisverðan, — "enn Hrólfr sýnir spaklyndi sitt, ok verðr honum títt til gjaldanna.Nú er hœgr hjá.Nú er hægr hjá.Vér eigum at gjalda Guðmundi tvau hundruð silfrs á leið.Nú munum vér þat greiða, enn eigi annat, ef þeir Hrólfr láta þat með ósœmd laust".Nú munum vér þat greiða, enn eigi annat, ef þeir Hrólfr láta þat með ósæmd laust".
Ljótr gerði Guðmundi orð, ok kvaðst sjá sýnan ágang í slíku, ok bað hann setja Hrólf.Hann kvað svá vera skyldu; sagði hann þeim hafa oft til óvirðingar stýrt, ok greiddi hann aftr alt fét eyjarmanna.Enn Ljótr skipaði fyrir sína hǫnd bæði Þránd ok Guðmund, svá at hvárumtveggjum líkaði, ok þótti Valla-Ljótr hinn mesti hǫfðingi.Enn Ljótr skipaði fyrir sína hönd bæði Þránd ok Guðmund, svá at hvárumtveggjum líkaði, ok þótti Valla-Ljótr hinn mesti höfðingi.Ok lýkr hér viðskiftum þeira Guðmundar hins ríka, ok helt Guðmundr virðing sinni alt til dauðadags.Ok lýkr þar þessarri sǫgu.Ok lýkr þar þessarri sögu.