Bókastaðir

* * * Hverfingunni ok váru þau drepin bæði.

Þetta sumar ætlaði Þorsteinn utan með Þorleifi ok váru búnir fyrir þing; þá var um rætt, hverjum hann mundi fá i hendr goðorð sitt.

Þorsteinn svarar: "Verit mundi þat hafa, at ek munda ekki leitat hafa víða, ef Þórhaddr væri jafnnær, en nú veit ek eigi at þessum málavǫxtum, sem nú eru; hefir hann ok flesta hluti til, bæði vit ok harðfengi; er nú fæð með okkr."

Svá er, sem mælt er. at ferr orð, er um munn líðr, ok koma þessi orð til Þórhadds.

Hann ferr þegar á fund Þorsteins ok mælti: "Vel gez mér at orðum þeim, sem ek hefi spurt, ok gerum svá vel ok setjum niðr fæð þá, sem á hefir verit með okkr, en tǫkum upp nýtt vinfengi, ok ef þér sýniz þat ráð, at ek taka við goðorði þinu. þá skal ek boðinn ok búinn til þess starfs, sem þú vilt mik til nýta."

Þorsteinn kvað þetta vel mælt, ok tók Þórhaddr við goðorðinu á þingi, ok skildu með vináttu.

Fór Þorsteinn utan ok kom við Orkneyjar. Þá réð fyrir eyjunum Sigurðr jarl Hlǫðvisson; hann fagnaði vel Þorsteini ok bauð honum til sín, ok hann var með jarlinum of vetrinn vel metinn.

Ok er váraði, þá spurði jarl Þorstein, hvárt hann vildi fara með honum í hernað, eða vildi hann eptir vera. Þorsteinn kaus at fara ok var stafnbúi á skipi jarls ok var enn hraustasti maðr á skipi, sem hann væri vanr því starfi. Þorsteinn var maðr ráðugr ok vitr ok fræknn, ok bað jarl hann lengi með sér vera, siðan hann kannaðiz við ætt hans ok hann vissi frændsemi þeira í milli, því at Þórey Ossurardóttir var móðir Halls á Síðu, en Ossurr var son Hrollaugs Rǫgnvaldssonar af Mæri. Torf-Einarr jarl var son Rǫgnvalds jarls af Mæri, en faðir Þorfinns jarls hausakljúfs, fǫður Hlǫðvis jarls, fǫður Sigurðar jarls.

En Sigurðr jarl herjaði víða um sumarit um Skotland, ok frýði engi maðr Þorsteini framgǫngu ok hugar; flutti þetta hvárttveggja fram mál Þorsteins, ætt hans ok hraustleiki. Jarl drap margt óþjóðafólk, en sumt flýði undan á skóga, ok fór jarl víða um Vestrlǫnd, ok brendu. Síð um haustit fór hann heim til Orkneyja ok hafði þá kyrrsetu þrjá mánuði, ok gaf þá vinum sínum góðar gjafir.

Jarl mælti þá við Þorstein: "Góða fylgð hefir þú mér veitta ok drengiliga, ok þigg af mér øxi gullrekna; hana samir þér at bera."

Þorsteinn þakkar jarli, því at þat var en mesta gersemi.

Þetta haust kom Brennu-Flosi til Orkneyja ok hans menn, ok fóru skipti þeira Sigurðar jarls, sem segir í Njáls sǫgu.

Þenna vetr bjóz Sigurðr jarl til Írlands ok þá barðiz hann við Brján konung, ok hefir sú orrusta frægst verit fyrir vestan haf, bæði at fjǫlmenni ok stórtíðendum þeim, sem þar urðu; ok er jarl bjóz heiman, spurði hann Þorstein, hvárt hann vildi fara.

Þorsteinn kvað sér eigi annat sama en fara ok fylgja honum í háskanum, "er oss þykkir gott at hafa hóglifi með yðr í friðinum."

Jarl þakkaði honum orð sín.

Þeir fóru siðan til Írlands ok bǫrðuz við Brján konung, ok urðu þar mǫrg tíðendi í senn, sem segir í sǫgu hans. Þar fellu þrír merkismenn Sigurðar jarls, ok þá bað jarl Þorstein bera merkit.

Þá mælti Þorsteinn: "Ber sjálfr krák þinn jarl!"

Þá mælti einn maðr: "Rétt gerir þú, Þorsteinn, því at af því hefi ek mist þrjá sonu mína."

Jarl tók merkit af stǫnginni ok lét koma milli klæða sér ok barðiz þá alldjarfliga, ok lítlu síðarr heyrðu mælt í loptinu: "Ef Sigurðr jarl vill sigr hafa, þá sæki hann á Dumazbakka með lið sitt."

Þat.... fylgði jafnan jarli, ok svá var þá. Þar fell jarl í þeiri atlǫgu ok margt lið með honum; ok í þessu drap Bróðir Brján konung; en Óspakr, bróðir hans, tók hann ok hleypti út þormunum, ok leiddu hann of eik eina, ok dó hann svá. Þá urðu mǫrg tíðendi senn í mannalátum. Þorsteinn ok þeir nǫkkurir saman námu staðar við skóginn.

Þá mælti einn maðr: "Hví flýr þú eigi, Þorsteinn?"

Hann svarar: "Því at ek tek eigi heim í kveld, þó at ek flýja."

Þorsteini váru grið gefin, ok fór hann aptr til Orkneyja ok þaðan til Nóregs, ok kom til hirðar Magnúss konungs Óláfssonar ok gerðiz hans hirðmaðr, ok var ólíkr þeim, er heima spyrja tíðendin at búm sínum. Hann var með mǫrgum ríkum mǫnnum ok vel virðr, ok þótti enn mesti ágætismaðr; hann var ok enn mesti rausnarmaðr í búi, ok vel mátti bær hans jafnaz við ríkra manna herbergi. Þorsteinn var vinhallr ok glaðr ok lítillátr, vitr ok þolinmóðr, djúpsær ok langrækr, en grimmr mótgerðarmǫnnum sínum, góðr við ǫlmusur ok alla þá, er hans þurftu, en ina stærri menn bar hann opt ofríki, þá er hann var hér á landi. Uppruni hans var merkiligr; hann fekk sér ok góða mægð ok traust þeira Vápnfirðinga.

En er hann hafði þrjá vetr utan verit ok var orðinn frægr mjǫk, þá fór hann út higat. Þá var Þorsteinn tvítugr, er hann var í Brjánsorrustu; hann kom út í Fjǫrðum austr fyrir leið of haustit ok fór heim til bús síns ok urðu honum fegnir frændr hans ok vinir ok allir hans þingmenn.

En meðan Þorsteinn var utan, þá helt Þórhaddr vel þingmenn hans; þar með fekk hann mikit af fé Hauks, ok et fyrsta sumar, er hann tók fjárheimtuna. var honum goldinn ketill mikill ok góðr, ok er þeir funduz um skiptin, urðu þeir vel á sáttir, þar til er ketillinn kom upp.

Þá mælti Þórhaddr: "Þenna grip vil ek hafa til míns bús: en þú haf annat fé í móti."

Haukr kvaz eigi missa mega ok kvað hann þó mega vel við una, er honum var gefit alt ok eigi sannligt í mót at mæla, at hann hefði. Þórhaddr kvað svá vera, en lét þó fleirum mǫnnum nauðsyn til kalla en honum einum; reið hann í brott.

Þá kom Guðleif at í því ok mælti: "Eigi mundir þú á katlinum hafa haldit, ef ek hefða ráðit, ok mun þat illa gefaz við ofsa fǫður míns. ok ríði eptir honum ok biði hann hafa ketilinn."

Haukr mælti: "Engi þǫrf er þess, ok mun heimt annat, ef annat er veitt."

Hon mælti: "Eigi vilda ek hætta til órráða fǫður míns, ok kauptu heldr þér annan ketil."

Þá var riðit til fundar við Þórhadd ok boðinn honum ketillinn.

"Hitt er ráð," segir hann. "at Haukr hafi ketil, en vér munum fara með váru máli, sem oss líkar."

Haukr spyrr þetta, ok þótti honum vel. Guðleif kvað illa mundu af leiða; ok et næsta haust lét Þórhaddr reka af fjalli yxn fimm, er Haukr átti, ok þrjá tigu geldinga ok lét drepa ok mælti, at svá skyldi segja Hauki, at þetta væri nǫkkurr hlutr af ketilverðinu. Hauki þótti ósæmiliga til sín gert, en mátti eigi at hafa, meðan Þorsteinn var í brottu. ok þótti sér illa launat fjártillagit. Guðleif kvað mikit at gert, en kvaz vilja hætta til þess, at þá væri kyrt. Vel var Þórhaddr til annarra manna þar um sveitir ok hugsaði rétt milli manna.

Ok annat haust lét Þórhaddr reka fé jafnmargt af fjalli, þat er Haukr átti, ok drepa í bú sitt, ok bað enn segja Hauki, at þat var nokkurr hlutr af ketilsverðinu. Haukr kvaz eigi vita, hvat hann ætlaði til um rán við sik, kvaz sakna Þorsteins vinar síns.

Nú liðu þau misseri, ok et þriðja haust bjóz Þórhaddr til fjallgǫngu ok allir synir hans, ok lét þá reka af fjalli hundrað geldinga ok tíu yxn, er Haukr átti, ok lét slátra í bú sitt. Þetta mæltiz illa fyrir. Í ǫðru lagi helt hann sér til ýmsa skulda. Haukr leitaði ráða við Guðleifu, hversu með skal fara: hon kvað óhægt um at ráða ofbeldi hans at svá búnu: "mun Þorsteinn brátt til koma."

Þetta sumar kom Þorsteinn út, sem sagt var, ok leið framan til leiðar, ok ríðr Þorsteinn með marga menn til leiðar. Þar kom Þórhaddr ok fjǫlmenni mikit, ok ræddu menn um mál sín ok heraðsstjórn: kvaz Þorsteinn spurt hafa, at Þórhaddr hefði vel fylgt fyrir utan mál Hauks; þat kvað hann ónýtt standa svá búit. Þórhaddr kvað þá mága mundu á þat sættaz sjálfa, en kvað þó fleirum hafa gagn at orðit.

Þorsteinn kvað þat makligt, at hvárr réði sínu: "nú mun ok vel fundit, at ek taka við goðorði mínu."

Þórhaddr svarar: "Þetta skyldir þú fyrri talat hafa, en lǫgskil færi fram: en nú samir betr at selja goðorð af hendi á várþingi, áðr lǫgskil fara fram: enda þarftu ekki goðorð í vetr."

Þorsteinn reiddiz mjǫk, er hann náði eigi goðorðinu, ok skildu við þat, ok leið sumarit ok vetrinn, ok leið at várþingi: ok áðr Þorsteinn reið heiman, mælti Yngvildr, kona hans: "Eigi er makliga með ykkr Vápnfirðingum, ef þú skalt eigi bera hærra nafn en einn bóndi:" ok er þeir Þorsteinn nálgaz þingit, mælti Þorsteinn: "Hér munum vér nema staðar ok bíða Þórhadds, ok eigi skulum vit Þórhaddr báðir koma á þetta þing, ef ek næ eigi goðorði mínu."

Litlu síðarr kom Þórhaddr ok synir hans ok riðull manna.

Þorsteinn spratt upp ok bað hann selja af hondum goðorðit ok rétta fram hondina, "eða ella skulum vit reyna með okkr." kvað eigi hæfa, at bændr væri ræntir, en hofðingjar svívirðir, ok talði mjok á hann um skipti þeira Hauks ok kvað hann ekki Hauk svívirða, heldr ok dóttur sína.

Þórhaddr kvað hann djarfan, "heldr er sannara, at meiri svívirðing gerir þú Hauki, er þú gengr í somu sæng hjá konu hans, hvert sinn er þú gistir þar, ok launar svá Hauki góðar gjafir."

Þorsteinn svarar: "Vel lýgr sá, er með vitnum lýgr, ok vænti ek, at eigi fáir þú vitni til, at ek hafa né eina manns konu tekit; er þat bæði, at ek em vel kvæntr, enda em ek henni trúr; gør nú skjótt um. at þú sel fram goðorðit, eða annarr skal verri."

Þórhaddr svarar: "Ákafr maðr ertu ok ekki mjok stiltr, ok muntu ná goðorði þínu, þó at þú heitiz eigi til, ok eigi gerði faðir þinn svá, þá er hann misti Ljóts, sonar síns, á alþingi; þá mælti hann þó alt vægiliga, ok var þat þó mannraun, en þetta engi."

Nú áttu margir hlut í, ok tók Þorsteinn við goðorði sínu á þingi; fóru fram lǫgskil; ok at þinglausnum í þingbrekku stóð Þorsteinn upp ok mælti: "Kunnugt er monnum um skipti þeira Hauks ok Þórhadds, ok ef slíku skal fram fara, þá eru bændr mjok forystulausir; skal ok Þórhaddr brátt vita, at ek em ríkari en hann, ok lýsi ek því, Þórhaddr, at þér er ætlaðr bústaðr á þeim bæ, er á Stræti heitir, á Berufjarðarstrǫnd, ok skaltu á brottu verða af Rannveigarstǫðum með alt þitt, áðr hálfr mánaðr sé liðinn: ella skal ek færa þik á brott með engri vægð: en eigi skaltu flýja ór heraði at mínu ráði né synir þínir, því at vér erum makligstir, Austfirðingar, at hræra um ykkar vandræði; en ef þér farið ór heraði án mínu ráði, þá skal ek verja innihofn ykkra ok segja þá upp, er yðr taka."

Þórhaddr kvað óráðamannliga til orðs tekit, "ok mætti svá á standaz, at lítil gæði stæði af minni innivist, ef oss er allmjok til þrengt; enda hefi ek sjálfr ráðit bústad mínum hér til."

Þorsteinn kvað nú svá vera skyldu, sem hann hafði mælt, ok skildu at því.

Fór Þórhaddr heim ok gussaði ekki; leið svá fram um nokkurar stundir: mælti Þórhaddr, at Þorsteinn mundi eigi kunna dagatal...... hoggi hans um náttina.

Nú leið sú nátt, ok er hann ætlaði kyrru fyrir at halda, kom þar Þorsteinn með fimtán menn ok kvaz því einu hafa heitit Þórhaddi, er hann skal efna.

Ok þenna morgin snimma kom inn smalamaðr Þórhadds ok sagði honum, at fimtán menn riðu at bænum, "en þú sagðir, at Þorsteinn mundi eigi dagatal kunna, en mér liz sem hann mun koma nú."

Þórhaddr mælti: "Stondum upp ok neytum vápna; margt mun í geraz, áðr vér erum drepnir."

Ok er Þorsteinn kom at garði, þá stigu þeir af baki, ok kvað Þorsteinn ekki skyldu spilla túni Hauks. Gengu þeir þá til bæjar, ok var þeim sagt, at Þórhaddr mundi inni biða ok synir hans, en hurðir váru aptr.

Þorsteinn gekk at dyrum ok mælti: "Ef Þórhaddr má heyra mál mitt, þá býð ek engan ófrið, ef hann gengr út ok vill í brott fara."

Þórhaddr bað hann at sækja, en Þorsteinn kvaz spara menn sína til þess at ganga á vápn þeira; "skulum vér bera eld at húsum, en bæta Hauki húsbruna."

Þeir gerðu svá ok báru eldinn at. Þorsteinn leyfði konum útgongu. Nú gerðiz brátt svæla mikil í húsum, ok reykr tók at vaxa.

Þá mælti Helgi: "Illr dauði þykkir mér at brenna inni sem melrakkar, ok vil ek heldr út ganga til griða eða þola járn at ǫðrum kosti." ok svá gerði hann; ok svá sem þeir kvámu út, þá lét Þorsteinn binda þá, en gera þeim ekki annat. Síðan var bú þeira í brott fært, ok reka fé á Stræti; lét Þorsteinn skipta þar ǫllu í helminga, ok varð svá at vera sem Þorsteinn vildi, ok bjó Þórhaddr á Stræti. en Þorsteinn fór heim til Hofs.

Váru nú orð ger Hauki, ok tók hann þar við fé sínu. Varð nú af nýju fjándskapr með Þórhaddi ok Þorsteini, ok mest af Þórhaddi, er hann var svá mjǫk nauðigr; gerðiz nú orðflaug mikil af Þórhaddi ok sonum hans til Þorsteins, ok váru þeir enir mestu fársmenn í orðum.

Einn aptan kom þar maðr til gistingar, sá er Grímkell hét; hann var flǫkkunarmaðr ok hrópstunga mikil. Þórhaddr gerði sér tiðhjalat við hann, ok dvaldiz hann þar um hríð. Þórhaddr kaupir at honum, at hann skal fara á vestanvert land ok bera þar upp rógmæli um Þorstein Hallsson með því móti, at Þorsteinn væri kona ena níunda hverja nátt ok átti þá viðskipti við karlmenn; ok yfir þessa flugu gein Grímkell ok fór yfir landit vestr ok hrópaði Þorstein, ok fór siðan svá vestan yfir rógmælit: þetta fór svá, at rógmælit kom nær í hvers manns hús, ok lǫgðu óvinir Þorsteins á hann óvirðing mikla hér fyrir, en vinir hans hǫrmuðu. Kolr, bróðir hans, gekk fyrst í berhǫgg við hann um þetta mál; var hann þá á vist með honum ok hafði komit út um sumarit.

Kolr mælti eitthvert sinn við Þorstein: "Finnr þú nǫkkut til, frændi, hverr fjándskapr við þik er hafðr ok fáheyrð ok undarlig upplostning? eru ok því vinir þínir færi við þik en verit hafa, en sumir gera glott at; er ok þetta mál sett með miklum fjándskap, ok látit sem vestan sé at komit, en ek hygg, at nær þér mun boðinn upp rísa, ok má sliks eigi ofhefnt vera."

Þorsteinn svaraði: "Klækisefni eru í hǫfð; er ok líkast, at illan enda eigi, ok alls fjándskapar varði mik annars af Þórhaddi ok sonum hans heldr en þessa."

... hét maðr, er bjó í Breiðdal at Kleif. Með honum var á vist sá maðr, er Steinn hét ok var kallaðr... steinn; hann réð betr drauma en aðrir menn; hann tefldi ok manna bezt...... upp í hlíð í Lóni.

Ingjaldr hét maðr; hann bjó á... þess er bjó á Berunesi á Aðalbóli; hann var góðr bóndi... dvaldiz meðan at Kleif.

Þórhaddr var þá kátr mjǫk ok mælti, at þeir mundi tefla: "því at mér er sagt, at þú teflir manna bezt, en ek hendi ok gaman at því."

Steinn bað hann ráða. Þeir tefldu ok hafði Þórhaddr eigi við.

Hann mælti þá: "Ekki er ofmikit sagt af þessi iþrótt þinni, ok munum vit nú hætta at tefla, því at ek á ǫnnur eyrendi við þik."

Steinn spurði, hver þau væri.

Þórhaddr mælti: "Þat er mér sagt, at þú ráðir manna bezt drauma, ok vil ek þat reyna, því at mik hefir margt dreymt undarligt, ok er mér forvitni á at vita, hversu þú ræðr."

"Ógerla kann ek drauma at ráða, en eigi er þat ólíkligt, at þik dreymi margt, því at þú mælir margt."

Þórhaddr mælti: "Þat dreymdi mik, at ek þóttumz hlaupa með stǫng upp at fjallinu frá Stræti ok yfir gryfjur nǫkkurar ok gǫtur, en ek þóttumz þar niðr koma er heitir í Hvarfi."

Steinn sagði: "Þat ætla ek, at þá ráða ek rétt draum þinn, at yfirhlaup muni verða í ráði þínu um réttar gǫtur, þat er þá er þú hverfr frá réttu ok tekr upp rangt, en þat má verða, þér ljái þess hugar at hverfa aptr, ok em ek þar hræddr um."

Þórhaddr mælti: "Litt ræðr þú í hag mér."

Steinn svarar: "Seg mér þá eina drauma, at þú vill, at ek ráða eptir því, sem ek ætla, at vera muni."

"Sá var annarr draumr minn," segir Þórhaddr, "at ek sá tungl tvau, ok fór annat at venju, en annat var í fjalli at húsbaki, ok þóttumz ek taka þat ok eta, ok þóttumz ek leifa af litinn mána ok hirða í pússi minum."

Steinn mælti: "Undarligr er draumr þinn, en sjá þykkjumz ek, hvat hann er; þar hefir þú etit heims undr, ok merkir þat glæpyrði þin, þau er fram fara af munni þínum, ok munu enn eigi ǫll mælt, þau sem þú hirðir í hjarta þínu, er þú hirðir sumt af tunglinu."

Þórhaddr mælti: "Eigi er munligt um þat, er mik má henda; enda má vera, at eigi sé góðs efni í. Sá var enn þriði draumr, at ek þóttumz vera í smiðju ok gera spjót, en synir mínir blésu at, ok þótti mér aldri soðit verða til loks, en sindraði ávalt ór."

Steinn mælti: "Þat eru gómaspjót yður ok orð, sem þér mælið, ok sindrar af of alt land, ok mun yðr þykkja aldri fullger, ok ert þú upphafsmaðr at, en synir þínir fylgja því."

Þórhaddr mælti: "Sá er enn fjórði draumr minn, at ek þóttumz ganga í aðra smiðju, ok þá brá því við, er mér þótti undarligt, at ek þóttumz þar finna mik fyrir."

Steinn svarar: "Svá er ok, at í aðra smiðju er komit um ráð þitt, en verit hefir, þá er þú hafðir mannvirðing ok goðaheill; en nú hefir þú fjándskap manna, ok er eigi ólikligt, at þú finnir sjálfan þik fyrir at lyktum."

Þórhaddr svarar: "Sá var draumr minn enn fimti, at ek þóttumz ganga til sjáfar, þar sem var saltsviða mikil, ok synir mínir með mér, ok þóttumz ek eta glóanda salt ok drekka sjáinn við."

Steinn mælti: "Þat merkir svívirðingarorð þin."

Þórhaddr mælti: "Alllítt hlífir þú mér í draumaráðningunni."

Steinn kvaz ráða eptir því sem hann ætlaði at vera mundi. Þórhaddr mælti:

"Sá er enn sétti draumr minn, at ek þóttumz ganga frá bæ mínum, ok synir mínir með mér, ok koma milli bjargs ok sjófar, ok þótti mér, sem boði nokkurr lysti oss í bjargskoru nokkura, ok þótti mér mjok þrøngt at oss; þá þótti mér svá long hondin á mér, at ek þóttumz seilaz upp á bjargit, ok svá kómumz ek upp á, ok síðan tók ek á móti sonum mínum, ok heimta ek þá til mín, ok stóðum vér þá allir saman á bjarginu."

Steinn svaraði: "Þar sem hendr þínar váru lengri en at hætti ok eðli, þat sýniz í því, at langar muni verða fyrir þínar tiltekjur ok draga þar eptir þér sonu þína á þat óráð, ok þar sem þér stóðuð á bjargi, þá munu þér alla yðra bjorg undir fótum troða."

Þórhaddr mælti: "Þenna draum ætla ek góðan."

Steinn kvað svá ganga mundu, sem hann sagði.

Þórhaddr mælti: "Sá var enn sjaundi draumr, at ek þóttumz fara leiðar minnar ok fara hjástíg hjá gotunni ok koma á brekkur nokkurar á bak bænum á Stræti, en mér þótti Þorsteinn Hallsson ganga undir niðri rétta gotu".

Steinn kvað þat auðsætt, at Þorsteinn gangi réttan stíg, "en þú rangan í ykkrum skiptum, ok mun hann koma upp undir þér at lyktinni."

Þórhaddr mælti: "Sá var draumr minn enn áttundi, at mér þótti tungan svá long í mér, at ek þóttumz kræja henni aptr í hnakkann ok fram í munninn oðrum megin."

Steinn svarar: "Þat er auðsætt, at þér mun tungan um hofuð vefjaz í helzta lagi."

Þórhaddr mælti: "Sá er hinn níundi draumr minn, at ek þóttumz vera á fjalli því, er Gerpir heitir — þat fjall er í Austfjorðum — ok þaðan sá ek um morg lond, en hvergi í nánd mér, því at myrkri laust yfir alt."

Steinn mælti: "Þar er þú vart á fjalli því, er Gerpir heitir, þat sýniz mér, at ráð þitt var gerpiligt. þá er þú vart með goðorð Þorsteins ok veittir morgum bæði í fjártillogum ok málafylgjum; en nú gefr þér glámsýni, er þú hefir ilt ráð upp tekit ok þú sér eigi satt um þat, er hjá þér er, en þat sér þú glǫgt, er fjarri þér er."

Þórhaddr mælti: "Sá var enn tíundi draumr minn, at ek þóttumz koma á mót fjǫlment, ok þótti mér, sem kastat væri í fyrirskyrtu mér járnum þeim, sem rær heita,... en enir stærri menn járnbútum þungum, ok fellu niðr rærnar."

Steinn mælti: "Þess get ek til, at sættarfundr muni lagðr með ykkr Þorsteini, ok væntir mik, at smæri menn ok alþýða muni gott til leggja með þér ok láta þik njóta þess, er þú vart þeira formælandi, en enir stærri menn munu því ǫllu niðr slá, er þér er til gagns, ok virða meira fjándskaparorð þín."

Þórhaddr mælti: "Sá er hinn ellifti draumr minn, at ek þóttumz fara upp eptir Breiðdal ok hafa svá mikinn faðm, at ek þóttumz mega vǫndla upp alt heraðit."

Steinn svarar: "Þar muntu hafa alla heraðsmenn í fangi þér ok í móti þér í sínum ráðum."

Þórhaddr svarar: "Sá var enn tólfti draumr minn, at ek þóttumz fara ór Breiðdal Hjarðarskarð ok til bæjar þess, er í Proti heitir, ok þótti mér, sem ekkja nǫkkur byggi þar, ok þóttumz ek drepa fótum í þúfu ok falla, en mér þótti Þorsteinn ríða um þvera gǫtuna í móti mér."

Steinn mælti: "Ekki kemr mér þat á óvart, at þú farir Hjarðarskarð ok drepir fótum í banaþúfu ok þrotnir þar."

Þórhaddr kvað eigi ólíkligt, at hann yrði eigi langær, ok hættu nú talinu. Síðan fór Þórhaddr heim.

Nǫkkuru síðarr áttu heraðsmenn hlut í, ef nǫkkurar vánir væri sátta, ok báðu Þorstein til koma.

Hann kvaz ætla, at til lítils mundi koma at tala um mál þeira Þórhadds, en ef tala skal um heraðsstjórn, þá mun ek koma, þótt Þórhaddr sé þar ok synir hans."

Þessi fundr var á Berunesi. Kom þar Þorsteinn ok fjǫldi bónda ok létu fyrst talat um heraðsstjórn, hversu fara ætti, ok urðu á þat vel sáttir.

Þá mælti Órækja Hólmsteins son, Bessa sonar, Ossurar sonar, Brynjólfs sonar ens gamla — hann var frændi Þórhadds —: "Þik kveð ek at þessu, Þorsteinn, ef nokkut skal mega til sætta tala með ykkr Þórhaddi; viljum vér þar allan hlut í eiga ok ekki til spara hvárki fé né annat; máttu á þat líta, at þeir frændr væri þér til margs vel fallnir, en þetta mun þér at engri svívirðu verða, ok ekki minkar hǫfðingskap þinn orð þeira ferlig."

Þá fylgðu at aðrir heraðsmenn ok túlkuðu mál Þórhadds ok kváðu Þorstein af því mundu fá frama, segja Þórhadd góðan hug hafa á lagt at fylgja hans málum, þá er hann var eigi við.

Þá svaraði Kolr, bróðir Þorsteins: "Undarlig er slík eptirleitan fyrir hǫnd Þórhadds, þess manns, er svá illa hefir fyrir sér gert ok allir þeir feðgar," ok svá svǫruðu þá þegar margir til, frændr Þorsteins ok vinir.

Þá mælti Þorsteinn: "Ekki þarf hér margt um at tala; eigi munum vit Þórhaddr sættaz"; ok fór sættarfundrinn, sem Steinn gat.

Þórhaddr mælti: "Ekki skulum vér þar ok mǫrg orð til leggja, en vita skaltu þat, Þorsteinn, at ek em draumamaðr mikill, ok eigi ólíkligt, at brátt ræsi suma, en allir munu eiga nokkurn stað. Mik dreymdi þat, at hvítabjǫrn mikill fór af hafi utan ok hljóp yfir hǫfuð oss feðgum hér á Berunesi ok rann síðan á braut með brekkum nǫkkurum lǫngum, en síðan sá ek, at refr nokkurr skautz ór urðum ok banaði birninum; ok ráð þú, Þorsteinn!"

Þorsteinn kvaz ekki ráða mundu draum hans ok ekki tal eiga við hann.

Þórhaddr svarar: "Ek skal þá ráða, at slíkt sem flýgr yfir at ǫðrum mǫnnum, þá veit ek, at þú hefir þungan hug á mér, ok kann verða, at þér verði auðit at verða minn skaðamaðr ok sona minna, ok er þat gott at taka dauða af slíkum manni, sem þú ert, hjá því sem af vændismanni, sem standa mun yfir þinum hǫfuðsverðum. En sá var annarr draumr, at mér þótti, Þorsteinn, sem vit ættim mat saman ok synir mínir, ok var hverjum várum deildr hálfr hleifr brauðs, en ǫllum saman suflit, ok þótti mér, sem vér ætim vára hleifa til loks, feðgar, en Þorsteinn hefði etit brauðsuflit alt frá oss ok hálfan sinn hleif; ok ráð þú, Þorsteinn, þenna draum!"

Þorsteinn spratt upp ok kvaz eigi ráða mundu drauma hans.

Þórhaddr kvað sér sparat mundu at ráða, "ok skal svá vera, ok ræð ek svá, at vér feðgar munu brátt lúka várum lífdǫgum, ok muntu, Þorsteinn, nema frá oss lífsbjǫrgina, ok kann þó vera, þú eigir skamt ólifat."

Ok skildu síðan fundinn, ok fóru menn heim, ok óx ávalt óþokki með þeim.

Þenna vetr átti Þorsteinn heimanferð norðr til Vápnafjarðar at hitta Skeggbrodda, mág sinn. Kolr, bróðir hans, fór með honum ok nǫkkurir menn aðrir, ok váru þar um hríð, ok váru þeir mágar jafnan á tali. Broddi leysti Þorstein í brott með góðum gjǫfum, ok er þeir fóru norðan um Smjǫrvatnsheiði, þá hrapaði maðr þeira fyrir brekku nǫkkura, ok hló Þorsteinn at ok margir menn aðrir, er manninn sakaði ekki.

Þá mælti Kolr: "Undarligt þykkir mér, bróðir, er þú mátt hlæja, slíkt orðtak sem Þórhaddr hefir mælt við þik, ok muntu aldri hefna vilja, ok beint er þér farit sem ólmum dýrum, er smádýrum verða at skaða, ok ferr "sklokr" þeira víða ok fýkr fyrir vindi, ok mun ek hefna verða."

Þorsteinn kvað eigi betr, at meir væri eggjat, en kvaz sjaldan setit hafa svívirðingar ok ekki annarra við þurft at hefna. Kvámu heim ok váru heima of vetrinn, en of várit ǫndurt fór Þorsteinn suðr at fjárfari sínu ok at hitta þingmenn sína. Þar var á mikil, ok kvámuz þeir þó vel yfir ok hittu Þórhadd ǫðrum megin, er þeir kvámu af ánni. Hann fór með klyfjahross ok spurði, hversu yfir ána væri.

Þorsteinn kvað honum ófært einum saman, "ok skal ek fá til kná menn at fylgja þér."

Þórhaddr léz þat þiggja mundu ok þótti þó undarligt, er hann veitti honum þenna forbeina, ok komz Þórhaddr yfir; en er Þorsteinn var at spurðr, hví hann gørði þetta, þá svaraði hann: "Þeir hafa fáir hlutir verit, er mér hafi meira um verit en at koma Þórhaddi heilum yfir ána, því at ek ætla honum annan dauða en drukna."

Þorsteinn fór heim, ok lítlu síðarr dreymdi Þorstein at Jóreiðr, móðir hans, kom at honum; hon var Þiðranda dóttir, en hon var þá ǫnduð.

Hon spurði: "Ætlar þú nú brátt til sættarfundar við Þórhadd?"

Hann kvaz eigi þat hafa í hug sér.

"Viltu hefna þá?" segir hon.

Hann kvaz þat hugsat hafa.

Hon mælti: "Ekki þarftu þá lengr at fresta, því at ekki mun fyrri niðr falla illmælit, en hefndin ferr fram", ok kvað þá vera ráð um daginn eptir; "tak ok øxar þínar báðar, Jarlsnaut ok Þiðrandanaut, ok haf þá í hendi til hefndanna, er þyngri er í hendi, því at Þiðrandanautr hefir opt vel gefiz, þótt hon sé eigi jafnfǫgr sem hin."

Síðan vaknar hann ok þóttiz sjá svipinn hennar, er hon gekk í braut.

Þann dag var ofviðri mikit. Þorsteinn tók øxarnar ok jafnvætti í hendi sér, ok var Þiðrandanautr þyngri, ok þótti honum ekki þó þess ván. Síðan bjóz hann til ferðar ok stigr á ferju; fóru til Hofsholma ok tóku þar langskip gott ok reru út ór Álptafirði snimma of morgin. Þeir váru átján saman ok fóru svá norðr til Landsness. Þorsteinn var heldr ókátr, áðr en boði fell yfir skipit hjá Æðasteini, ok fyldiz skipit undir þeim. ok jósu þeir upp, ok gladdiz Þorsteinn síðan, ok þótti þetta vel verða, er þeir stýrðu undan háskanum.

Ok er Þorsteinn var heiman farinn, varð varr við austmaðr hans, er á vist var með honum; hann hafði verit fyrr með Þórhaddi. Þat varð hans tiltæki, at hann hljóp á fjǫrðinn, ok er hann kom til fjarðarbotnsins ok hitti menn, þá spurði hann tíðenda; þá var hann svá móðr, at fekk ekki mælt meira en þetta; þá fell hann niðr.

Þeir Þorsteinn koma norðr undir Bakka á Berunesi ok hittu sauðamann Ingjalds, ok spurði Þorsteinn, hvat þar væri gesta.

Hann mælti: "Mér er ekki laun á; þeir eru hér Helgi Þórhaddsson ok bræðr hans Þorvarðr ok Naddr, en ek hygg, at Þórhaddr sé at Þorkels á Berunesi ok Ásbjǫrn með honum."

Þorsteinn mælti: "Vel ferr þér frásǫgnin"; ok skilduz at því.