Bókastaðir

Maðr hét Ǫlvir hinn hvíti; hann var Ásvaldsson. Gǫnguhrólfssonar, Øxnaþórissonar. Hann var lendr maðr í Nóregi ok bjó í Naumudal; hann stǫkk fyrir ófriði Hákonar jarls á Yrjar ok dó þar. Hann átti einn son barna, er Þorsteinn hét ok var kallaðr Þorsteinn hvíti. Hann fór þegar eptir andlát fǫður síns út til Íslands með alla fjárhluti sína ok kom skipi sínu í Vápnafjǫrð; en þá var lokit landnámum á ǫllu Íslandi.

Sá maðr bjó at Hofi í Vápnafirði, er hét Steinbjǫrn ok var kallaðr kǫrtr, ok hafði honum þetta land gefit Eyvindr fǫðurbróðir hans, alt á milli Vápnafjarðarár ok Vestrdalsár. Steinbjǫrn var eyzlumaðr mikill í búinu.

En sem Þorsteinn vissi þat, at lǫnd váru ǫll numin áðr, fór hann á fund Steinbjarnar, ok kaupir hann at honum land ok reisir bœ á Toptavelli ok bjó þar nǫkkura vetr, ok varð honum gott til fjár ok metnaðar.En sem Þorsteinn vissi þat, at lǫnd váru ǫll numin áðr, fór hann á fund Steinbjarnar, ok kaupir hann at honum land ok reisir bæ á Toptavelli ok bjó þar nǫkkura vetr, ok varð honum gott til fjár ok metnaðar. Hann hafði skamma stund í búi verit, áðr hann fór ok leitaði sér ráðs ok bað konu þeirar, er Ingibjǫrg hét ok var dóttir Hroðgeirs hins hvíta Hrafnssonar; hennar fekk hann. Við þessarri konu átti hann fimm bǫrn: son hans hét Ǫnundr, en annarr Þórðr, þriði Þorgils;Við þessarri konu átti hann fimm bǫrn: son hans hét Onundr, en annarr Þórðr, þriði Þorgils; dœtr hans hétu Þorbjǫrg ok Þóra.dætr hans hétu Þorbjǫrg ok Þóra. Þorgils var hinn mannvænligsti maðr.

Þorsteinn grœddi fé í ákafa.Þorsteinn græddi fé í ákafa. Steinbirni kǫrt varð féfátt ok fór á fund Þorsteins ok beiddisk fjárláns af honum.Steinbirni kort varð féfátt ok fór á fund Þorsteins ok beiddiz fjárláns af honum. Þorsteinn er ok góðr af fjárláninu; ok þangat til tekr hann af Þorsteini, at harðla mjǫk eyðisk fé Steinbjarnar, ok þykkir Þorsteini vesna skuldanautrinu, ok þykkir óviss skuldastaðrinn at Steinbirni;Þorsteinn er ok góðr af fjárláninu; ok þangat til tekr hann af Þorsteini, at harðla mjǫk eyðiz fé Steinbjarnar, ok þykkir Þorsteini vesna skuldanautrinu, ok þykkir óviss skuldastaðrinn at Steinbirni; ok nú heimtir hann féit, ok lýksk með því þeira fjárreiður, at Steinbjǫrn geldr Þorsteini Hofland, ok fór Þorsteinn bygðum til Hofs ok kaupir sér goðorð ok gørisk hinn mesti sveitarhǫfðingi.ok nú heimtir hann féit, ok lýkz með því þeira fjárreiður, at Steinbjǫrn geldr Þorsteini Hofland, ok fór Þorsteinn bygðum til Hofs ok kaupir sér goðorð ok gøriz hinn mesti sveitarhǫfðingi. Hann var allra manna vinsælastr.

Ok er Þorsteinn hafði búit marga vetr á Hofi, þá gørðusk þau tíðendi at herbergjum hans, at Ingibjǫrg tók sótt ok andaðisk.Ok er Þorsteinn hafði búit marga vetr á Hofi, þá gørðuz þau tíðendi at herbergjum hans, at Ingibjǫrg tók sótt ok andaðiz. Þorsteini þótti þetta skaði mikill, en helt þó búi sínu sem áðr.

Maðr hét Þórir, hann var sonr Atla, hann bjó í Atlavík fyrir austan vatn: þar eru nú sauðhús. Atli var kvángaðr; kona hans hét Áslaug ok var dóttir Brynjólfs hins gamla. Þau Þórir áttu tvau bǫrn: hét sonr þeirra Einarr, en Ólǫf dóttir. Einarr var vaskligr ok ekki stórr maðr, hávaðamaðr mikill ok í meðallagi vinsæll. Ólǫf var kvenna vænst ok vinsælust.Ólof var kvenna vænst ok vinsælust.

Þat gørðisk til tíðenda á hag Þorsteins hvíta, at hann tók augnaverk svá mikinn, at þar fyrir misti hann sjónina, ok þykkisk vanfœrr til umsýslu; rœðir nú um við Þorgils, biðr hann taka við liðinu.Þat gørðiz til tíðenda á hag Þorsteins hvíta, at hann tók augnaverk svá mikinn, at þar fyrir misti hann sjónina, ok þykkiz vanfærr til umsýslu; ræðir nú um við Þorgils, biðr hann taka við liðinu. Þorgils sagði þat skylt, at hann veitti slíkt fulltingi, er hann má. Faðir hans rœðir við hann, at hann fái sér kvánfang ok biði Ólafar Þórisdóttur, ok þat varð, ok fór hon með honum til búsins, ok tókusk með þeim ástir góðar, ok áttu tvau bǫrn;Faðir hans ræðir við hann, at hann fái sér kvánfang ok biði Ólafar Þórisdóttur, ok þat varð, ok fór hon með honum til búsins, ok tókuz með þeim ástir góðar, ok áttu tvau bǫrn; sonr þeira hét Helgi, en dóttir Guðrún. Þorgils var þá vel tuttugu vetra.

Grani hét maðr ok var kallaðr gullhǫttr; hann var fóstri Þorgils, en frændi Ólafar. Hann var hávaðamaðr mikill ok var heimamaðr at Hofi ok var kallaðr grályndr.

Þorkell hét maðr ok var kallaðr flettir; hann var heimamaðr at Hofi ok frændi þeira Hofverja, mikill ok sterkr.

Þorbjǫrn hét maðr, hann bjó í Sveinungsvík; þat er á millum Melrakkasléttu ok Þistilfjarðar. Þorbjǫrn var drengr góðr ok rammr at afli, vinr góðr Þorsteins hvíta.

Maðr er nefndr Þorfinnr, hann bjó á Skeggjastǫðum í Hnefilsdal; hann átti ok enn annat bú. Þorgerðr hét kona hans; þau áttu þrjá sonu, ok hét Þorsteinn sonr þeira ok var kallaðr fagri, annarr Einarr, þriði Þorkell; allir váru þeir mannvænligir. Þorsteinn var fyrir þeim brœðrum;Þorsteinn var fyrir þeim bræðrum; hann var fullkominn at aldri, er hér er komit sǫgunni.

Kraki hét maðr ok bjó á þeim bœ, er heitir á Krakalœk.Kraki hét maðr ok bjó á þeim bæ, er heitir á Krakalæk. Kraki var vel auðigr maðr, kvángaðr maðr, ok hét kona hans Guðrún; þau áttu dóttur eina barna, er Helga hét ok var allra kvenna friðust, ok þótti sá kostr beztr í Fljótsdalsheraði.

Þess er getit, at Þorsteinn fagri beiddisk fjárlánstillaga af fǫður sínum ok kvazk vilja af landi brott.Þess er getit, at Þorsteinn fagri beiddiz fjárlánstillaga af fǫður sínum ok kvaz vilja af landi burt. Þorfinnr kvað svá vera skyldu; leggr hann til slíkt sem hann beiddisk.leggr hann til slíkt sem hann beiddiz. Hefir hann verit í fǫrum nǫkkur sumur, verðr honum gott til fjár ok metnaðar, ok hvert sinn, er hann var utan, lagði hann eptir nǫkkut af fjárhlut þeim, er hann þóttisk þurfa ok faðir hans.Hefir hann verit í fǫrum nǫkkur sumur, verðr honum gott til fjár ok metnaðar, ok hvert sinn, er hann var utan, lagði hann eptir nǫkkut af fjárhlut þeim, er hann þóttiz þurfa ok faðir hans. Ok eitt vár, er Þorsteinn var út hér um vetrinn, kemr Einarr Þórisson at máli við fǫður sinn ok beiddisk af honum tillags ok segisk vilja fara til félags við Þorstein.Ok eitt vár, er Þorsteinn var út hér um vetrinn, kemr Einarr Þórisson at máli við fǫður sinn ok beiddiz af honum tillags ok segiz vilja fara til félags við Þorstein. Þorsteinn kvazk eigi mundu synja Einari félags ok gefr honum skip hálft, telr þó, at honum segi í meðallagi hugr um félag þeira fyrir sakir óvinveitts skaplyndis Einars.Þorsteinn kvaz eigi mundu synja Einari félags ok gefr honum skip hálft, telr þó, at honum segi í meðallagi hugr um félag þeira fyrir sakir óvinveitts skaplyndis Einars.

Þeir fóru utan ok lǫgðu félag saman. Þorsteinn heldr ǫllu til virðingar Einari ok virði hann í ǫllu mest, ok þó lagðisk svá á, at Þorsteinn var meira virðr en Einarr af ǫðrum mǫnnum fyrir þess sakir, at hann reyndisk góðr drengr ok vinveittr í skaplyndi.Þorsteinn heldr ǫllu til virðingar Einari ok virði hann í ǫllu mest, ok þó lagðiz svá á, at Þorsteinn var meira virðr en Einarr af ǫðrum mǫnnum fyrir þess sakir, at hann reyndiz góðr drengr ok vinveittr í skaplyndi. Fór vel um stund félag þeirra.

Þat er sagt einn vetr, at þeir váru utan hér fóstbrœðr, at Þorfinnr kemr at máli við Þorstein, hvern hann ætlaði sinn ráðahag at sumri.Þat er sagt einn vetr, at þeir váru utan hér fóstbræðr, at Þorfinnr kemr at máli við Þorstein, hvern hann ætlaði sinn ráðahag at sumri. Þorsteinn kvazk utan ætla.Þorsteinn kvaz utan ætla. Þorfinnr kvazk biðja vilja hann, at hann tœki við búi með honum.Þorfinnr kvaz biðja vilja hann, at hann tæki við búi með honum. Þorsteinn svarar ok sagðisk øngvan hug hafa á því, en kvað hann slíkt hafa af hans gózi, sem hann vildi;Þorsteinn svarar ok sagðiz øngvan hug hafa á því, en kvað hann slíkt hafa af hans gózi, sem hann vildi; Þorsteinn hafði mikit fé í fǫrum.Þorsteinn hafði mikit fé í fórum.

Þorfinnr lézk hugsat hafa ráð fyrir honum, ok lézk vilja biðja honum til handa Helgu Krakadóttur.Þorfinnr léz hugsat hafa ráð fyrir honum, ok léz vilja biðja honum til handa Helgu Krakadóttur. Þorsteinn kvað sér þat ofráð, er hon stóð ein til alls arfs eptir Kraka. Þorfinnr kvað vera jafnræði, bæði fyrir ættar sakir ok mannanar. Fara þeir nú ok vekja þetta mál við Kraka. Hann kallar sér þetta vel at skapi; var þetta mál upp borit fyrir Helgu, ok fundusk eigi afsvǫr í hennar máli;var þetta mál upp borit fyrir Helgu, ok funduz eigi afsvǫr í hennar máli; váru þeir váttar at heitorði Þorsteins. Þorsteinn vildi fara utan fyrst, en ráð skyldi takask, er hann kœmi aptr.Þorsteinn vildi fara utan fyrst, en ráð skyldi takaz, er hann kæmi aptr.

Fara þeir Þorsteinn ok Einarr, ok tekr Þorsteinn skyrbjúg í hafi, at því er þeir kalla, ok varð hann eigi liðfœrr.Fara þeir Þorsteinn ok Einarr, ok tekr Þorsteinn skyrbjúg í hafi, at því er þeir kalla, ok varð hann eigi liðfærr. Menn hlógu at honum, ok var Einarr upphafsmaðr at því; ok er þeir kómu til Nóregs, leigðu þeir þar skemmu eina, en gáfu øngvan gaum at Þorsteini. Hann lá þar allan vetr. Einarr spottar hann mjǫk ok lét kveða um hann, ok um várit hittir Einarr Þorstein ok biðr hann fjárskiptis; lézk vilja hafa einn skipit, kvað sér þykkja Þorsteinn ólíkligr til utanferðar.léz vilja hafa einn skipit, kvað sér þykkja Þorsteinn ólíkligr til utanferðar. Þorsteinn kvað eigi fjarri því farit hafa, sem hann gat um skaplyndi Einars. Þeir skipta um várit fjárhlut svá, at Einarr kaus, en Þorsteinn skipti ór rúmi sínu.

Einarr hlaut skipit ok helt til Íslands um sumarit; ok er hann kom út, var hann spurðr tíðenda. Hann kvazk eigi tíðendi kunna at segja greiniliga, kvað Þorstein eigi dauðan hafa verit sérliga, en þó hefði hann eigi ólíkligr verit, at hann myndi eigi aptr koma.Hann kvaz eigi tíðendi kunna at segja greiniliga, kvað Þorstein eigi dauðan hafa verit sérliga, en þó hefði hann eigi ólíkligr verit, at hann myndi eigi aptr koma. Einarr reið til fǫður síns ok svívirði mjǫk Þorstein í allri frásǫgn.Einarr reið til fǫður sins ok svivirði mjǫk Þorstein í allri frásǫgn.

Um haustit kom skip af hafi í Reyðarfjǫrð. Einarr reið til skips ok keypti at austmanni, at hann segði andlát Þorsteins, ok svá gerði hann ok allir skipmenn. Einarr kom heim ok sagði andlát Þorsteins ok kvað hann hafa fengit herfiligan dauða þann vetr.

Einarr bað fǫður sinn, at hann skyldi biðja Helgu Krakadóttur; Þórir kvað svá vera skyldu. Nú fara þeir heiman ok koma til Kraka ok vekja bónorðit við hann fyrir hǫnd Einars. Kraki kvazk áðr vilja prófa til víss andlát Þorsteins, en lézk þá mundu gefa Einari konuna, ef þat væri áðr til víss vitat.Kraki kvaz áðr vilja prófa til víss andlát Þorsteins, en léz þá mundu gefa Einari konuna, ef þat væri áðr til víss vitat. Þórir kvað þat eigi sannligt, at Einarr væri vánbiðill konu þeirar, er skjótt var heitin Þorsteini. Eigi lét Kraki gangask svǫr þess máls.Eigi lét Kraki gangaz svǫr þess máls.

Fara þeir feðgar heim við svá búit, ok lítlu síðar riðr Einarr norðr til Hofs ok segir Þorgilsi bónorðit ok kveðr sér hafa verit neitat.

Grani var hjá ok svaraði svá: "Illa koma þér, Einarr, í hald góðir frændr, ef þú skalt eigi fá konu þessa": kvað honum ok lítit stoða at vera í vináttu við Þorgils, ef hann skyldi einskis meta þessa sneypu, er Einari var gǫr.

Þorgils svarar: "Mér virðisk Kraki vitrliga með fara, ok munda ek svá gøra, ef ek ætta hans hlut."Þorgils svarar: "Mér virðiz Kraki vitrliga með fara, ok munda ek svá gøra, ef ek ætta hans hlut."

Satt eitt sagði Einarr frá orðum Kraka, en þó eggjaði Grani Þorgils at fara með honum. Þorgils kvað eigi létt hugr um segja, þó at þessu ráði yrði komit í hendr honum. Síðan fóru þeir ok hittu Kraka, ok hafði hann hin sǫmu svǫr fyrir sér sem fyrr.

Þorgils mælti þá: "Vera má, at þú ráðir dóttur þinni, en eigi muntu svá undan setja, at þú fáir eigi sakargiptir um annat."

Kraki mælti: "Eigi mun ek til þess hætta"; hann fastnaði þá dóttur sína Einari ok hafði sjálfr brúðkaup inni. Kraki skyldi vera ór ǫllum vanda um kaupbrigði við Þorstein.