Bókastaðir

Frá því er sagt einn dag, at Halli gekk fyrir konunginn, þá er hann var glaðr ok kátr. Þar var þá Þjóðólfr ok margt annarra manna. Halli sagðist hafa ort drápu um konunginn, ok bað sér hljóðs. Konungrinn spurði, hvárt Halli hefði nǫkkut kvæði fyrri ort.Konungrinn spurði, hvárt Halli hefði nökkut kvæði fyrri ort. Halli kveðst eigi hafa fyrri ort. "Þat munu menn mæla", segir konungr, "at þú takist mikit á hendr, slík skáld sem ort hafa um mik áðr, eftir nǫkkurum málefnum;"Þat munu menn mæla", segir konungr, "at þú takist mikit á hendr, slík skáld sem ort hafa um mik áðr, eftir nökkurum málefnum; eðr hvat sýnist þér Þjóðólfr"? "Eigi kann ek, herra, at gefa yðr ráð", segir Þjóðólfr, "enn hitt mun hóti nær, at ek muna kunna at gefa Halla heilræði". "Hvert er þat"? sagði konungr. "Þat fyrst, herra, at hann ljúgi ekki at yðr". "Hvat lýgr hann nú '? segir konungr. "Þat lýgr hann, at hann sagðist ekki kvæði ort hafa", sagði Þjóðólfr, "enn ek segi hann ort hafa". "Hvert er kvæði þat", segir konungr, "eðr um hvat er ort"? Þjóðólfr svarar: "Þat kǫllu vér Kollu-vísur, er hann orti um kýr, er hann gætti út á Íslandi".Þjóðólfr svarar: "Þat köllu vér Kollu-vísur, er hann orti um kýr, er hann gætti út á Íslandi". "Er þat satt, Halli"? segir konungr. "Satt er þat", segir Halli. "Hví sagðir þú, at þú hefðir ekki kvæði ort"? sagði konungr. "Því", sagði Halli, "at lítil kvæðis-mynd mundi á því þykkja, ef þetta skal heyra, ok lítt mun því verða á loft haldit". "Þat viljum vér fyrst heyra", segir konungr. "Skemt mun þá fleira", segir Halli. "Hverju þá"? segir konungr. "Kveða mun Þjóðólfr þá skulu Sorptrogs-vísur, er hann orti úti! á Íslandi", segir Halli, "ok er þat vel, at Þjóðólfr leitaði á mik eða af virði fyrir mér, því at upp eru svá í mér bitar ok jaxlar, at ek kann vel at svara honum jǫfnum orðum"."Kveða mun Þjóðólfr þá skulu Sorptrogs-vísur, er hann orti úti! á Íslandi", segir Halli, "ok er þat vel, at Þjóðólfr leitaði á mik eða af virði fyrir mér, því at upp eru svá í mér bitar ok jaxlar, at ek kann vel at svara honum jöfnum orðum". Konungr brosti at, ok þótti gaman at etja þeim saman. "Hvern veg er kvæði þat, eðr um hvat er ort"? segir konungr. Halli svarar: "Þat er ort um þat, er hann bar út ǫsku með ǫðrum systkinum sínum, ok þótti þá til einkis annars fœrr fyrir vitsmuna sakir, ok varð þó um at sjá, at eigi væri eldr í, svá at mein yrði at, því at hann þurfti allt vit sitt í þann tíma".Halli svarar: "Þat er ort um þat, er hann bar út ösku með öðrum systkinum sínum, ok þótti þá til einkis annars fœrr fyrir vitsmuna sakir, ok varð þó um at sjá, at eigi væri eldr í, svá at mein yrði at, því at hann þurfti allt vit sitt í þann tíma". Konungr spyrr ef þetta væri satt? "Satt er þat, herra", segir Þjóðólfr. "Hví hafðir þú svá óvirðuligt verk"? segir konungr. "Því, herra", segir Þjóðólfr, "at ek vilda flýta oss til leika, enn eigi váru verk á mik lagin". "Þat olli því", segir Halli, "at þú þóttir eigi hafa verkmanns vit". "Ekki skulu þit við talast", segir konungr, "enn heyra vilju vér kvæðin bæði". Ok svá varð at vera. Kvað þá hvárr sitt kvæði; ok er lokit var kvæðunum, mælti konungrinn: "Lítit er kvæðit hvárttveggja, enda munu lítil hafa verit yrkisefnin, ok þat þó enn minna, er þú hefir ort, Þjóðólfr". "Svá er ok, herra", segir Þjóðólfr, "ok er Halli orðhvass mjǫk."Svá er ok, herra", segir Þjóðólfr, "ok er Halli orðhvass mjök. Enn skyldara þætti mér honum, at hefna fǫður síns, enn at eiga sennur við mik hér í Noregi".Enn skyldara þætti mér honum, at hefna föður síns, enn at eiga sennur við mik hér í Noregi". "Er þat satt, Halli"? segir konungr. "Satt er þat, herra", segir Halli. "Hví fórtu af Íslandi til hǫfðingja við þat, at þú hafðir eigi hefnt fǫður þíns"? segir konungr."Hví fórtu af Íslandi til höfðingja við þat, at þú hafðir eigi hefnt föður þíns"? segir konungr. "Því, herra", "at ek var barn at aldri, þá er faðir minn var veginn, ok tóku frændr (mínir) málit, ok sættust á fyrir mína hǫnd."Því, herra", "at ek var barn at aldri, þá er faðir minn var veginn, ok tóku frændr (mínir) málit, ok sættust á fyrir mína hönd. Enn þat þykkir illt nafn á váru landi, at heita griðníðingr". Konungrinn svarar: "Þat er nauðsyn at ganga eigi á grið eðr sættir, ok er ór þessu allvel leyst". "Svá hugða ek, herra", segir Halli, "enn vel má Þjóðólfr tala stórmannliga um slíka hluti, því at øngvan veit ek jafngreypiliga hefnt hafa fǫður síns sem hann"."Svá hugða ek, herra", segir Halli, "enn vel má Þjóðólfr tala stórmannliga um slíka hluti, því at öngvan veit ek jafngreypiliga hefnt hafa föður síns sem hann". "Víst er Þjóðólfr líklegr til, at hafa þat hraustliga gert", segir konungr; "eðr hvat er verkum gert um þat, at hann hafi þat framar gert enn aðrir menn"? "Þat helzt, herra", ' segir Halli, "at hann át fǫðurbana sinn"."Þat helzt, herra", ' segir Halli, "at hann át föðurbana sinn". Nú œptu menn upp, ok þóttust aldrei slík undr heyrt hafa. Konungrinn brosti at, ok bað menn vera hljóða. "Ger þetta satt, er þú sagðir, Halli", segir konungr. Halli mælti: "Þat hygg ek, at Þórljótr héti faðir Þjóðólfs. ' Hann bjó í Svarfaðardal á Íslandi, ok var hann fátœkr mjǫk, enn átti fjǫlda barna.' Hann bjó í Svarfaðardal á Íslandi, ok var hann fátœkr mjök, enn átti fjölda barna. Enn þat er siðr á Íslandi á haustum, at bœndr þinga til fátœkra manna, ok var þá engi fyrri til nefndr, enn Þórljótr, faðir Þjóðólfs; ok einn bóndi var svá stórlyndr, at hann gaf honum sumargamlan kálf. Síðan sœkir hann kálfinn ok hafði í taumi, ok var lykkja á enda taumsins; ok er hann kom heim at túngarði sínum, hefr hann kálfinn upp á garðinn, ok var furðanliga hár garðrinn; þó var hærra ' fyrir innan, því at þar hafði verit grafit torf til garðsins. Síðan ferr hann inn yfir garðinn; enn kálfrinn veltr út af garðinum. Enn lykkjan, er á var taums-endanum, brást um háls honum Þórljóti, ok kenndi hann eigi niðr fótum; hekk nú sínum megin hvárr, ok váru dauðir báðir, þegar er til var komit. Drógu bǫrnin heim kálfinn, ok gerðu til matar, ok hygg ek, at Þjóðólfr hefði óskerðan sinn hlut af honum".Drógu börnin heim kálfinn, ok gerðu til matar, ok hygg ek, at Þjóðólfr hefði óskerðan sinn hlut af honum". "Nærri hófi mundi þat", segir konungr. Þjóðólfr brá sverði, ok vildi hǫggva til Halla.Þjóðólfr brá sverði, ok vildi höggva til Halla. Hljópu menn þá í milli þeira. Konungr kvað hvárigum hlýða skyldu, at gera ǫðrum mein: "Leitaðir þú, Þjóðólfr, fyrr á Halla".Konungr kvað hvárigum hlýða skyldu, at gera öðrum mein: "Leitaðir þú, Þjóðólfr, fyrr á Halla". Varð nú svá at vera sem konungr vildi. Fœrði Halli drápuna, ok mæltist hon vel fyrir, ok launaði konungr honum góðum penningum. Leið nú á vetrinn ok var allt kyrrt.

Einarr er maðr nefndr, ok var kallaðr fluga. Hann var son Háreks ór Þjóttu. Hann var lendr maðr, ok hafði sýslu á Hálogalandi ok Finnferð af konungi, ok var nú í kærleikum miklum við konung, enn þó eldi þar jafnan ýmsu á. Einarr var óeyrðar-maðr mikill. Drap hann menn, ef eigi gerðu allt, sem hann vildi, ok bœtti øngan mann.Drap hann menn, ef eigi gerðu allt, sem hann vildi, ok bœtti öngan mann. Einars var ván til hirðarinnar at jólunum. Þeim Halla og Sigurði sessunaut hans varð talat til Einars. Sagði Sigurðr Halla frá, at engi maðr þyrði at mæla í móti Einari eðr í aðra skál at leggja enn hann vildi sjálfr, ok hann bœtti eigi fé fyrir víg eðr rán. Halli svarar: "Vændis hǫfðingjar mundu slíkir kallaðir á váru landi".Halli svarar: "Vændis höfðingjar mundu slíkir kallaðir á váru landi". "Mæl þú varliga, félagi", segir Sigurðr, "því at hann er lítilþægr at orðum, ef honum eru í móti skapi". "Þó at þér séit allir svá hræddir", segir Halli, "at engi yðarr þori, at mæla eitt orð í móti honum, þá segi ek þér þat satt, at ek skylda kæra, ef hann gerði mér rangt, ok þess get ek, at hann bœti mér". "Hví þér enn ǫðrum"? segir Sigurðr."Hví þér enn öðrum"? segir Sigurðr. "Þat mundi honum sýnna", segir Halli. Þar til þræta þeir hér um, at Halli býðr Sigurði at veðja. Leggr Sigurðr hér við gullhring, er stóð hálfa mǫrk, enn Halli leggr við hǫfuð sitt.Leggr Sigurðr hér við gullhring, er stóð hálfa mörk, enn Halli leggr við höfuð sitt. Einarr kemr at jólum, ok sitr hann á hœgri hǫnd konungi, ok menn hans út frá honum.Einarr kemr at jólum, ok sitr hann á hœgri hönd konungi, ok menn hans út frá honum. Var honum ǫll þjónusta veitt sem konungi sjálfum.Var honum öll þjónusta veitt sem konungi sjálfum. Ok jóladag, er menn váru mettir, mælti konungrinn: "Nú viljum vér hafa fleira til gamans, enn drekka. Skaltú nú, segja oss Einarr, hvat til tíðinda hefir orðit í fǫrum yðrum".Skaltú nú, segja oss Einarr, hvat til tíðinda hefir orðit í förum yðrum". Einarr svarar: "Ekki kann ek þat í frásagnir at fœra, herra, þó at vér knúskim bú-Finna eðr fiskimenn". Konungr svarar: "Segit settliga, því at vér erum lítilþægir at, ok þykkir oss gaman at því ǫllu, þó at yðr þykki lítilsvert, er jafnan standit í stríði".Konungr svarar: "Segit settliga, því at vér erum lítilþægir at, ok þykkir oss gaman at því öllu, þó at yðr þykki lítilsvert, er jafnan standit í stríði". "Þat er þá, herra, helzt at segja", segir Einarr, "at í fyrra sumar, er vér komum norðr á Mǫrkina, mœttum vér Íslands-fari einu, ok hǫfðu þeir orðit þangat sæhafa, og setit þar um vetrinn."Þat er þá, herra, helzt at segja", segir Einarr, "at í fyrra sumar, er vér komum norðr á Mörkina, mœttum vér Íslands-fari einu, ok höfðu þeir orðit þangat sæhafa, og setit þar um vetrinn. Bar ek á hendr þeim, at þeir mundu kaup átt hafa við Finna, fyrir útan yðart lof eðr mitt; enn þeir duldu ok gengu eigi við; enn oss þóttu þeir ótrúligir, ok beidda ek þá rannsóknar; enn þeir synjuðu þverliga. Ek sagða þá, at þeir skyldi hafa þat, er þeim væri verra ok makligra, ok bað ek mína menn vápnast ok leggja at þeim. Ek hafða fimm langskip, ok lǫgðu vér at á bæði borð, ok léttum eigi fyrr enn hroðit var skipit.Ek hafða fimm langskip, ok lögðu vér at á bæði borð, ok léttum eigi fyrr enn hroðit var skipit. Ok einn íslenzkr maðr, er þeir kǫlluðu Einar, varðist svá vel, at hans maka fann ek aldrigi, ok víst var skaði at um þann mann, ok eigi hefðim vér unnit skipit, ef slíkir hefði allir verit innanborðs".Ok einn íslenzkr maðr, er þeir kölluðu Einar, varðist svá vel, at hans maka fann ek aldrigi, ok víst var skaði at um þann mann, ok eigi hefðim vér unnit skipit, ef slíkir hefði allir verit innanborðs". "Illa gerir þú þat, Einarr", segir konungr, "er þú drepr saklausa menn, þó at eigi gøri allt sem þér likar bezt". "Mun ek eigi", sagði Einarr, "sitja fyrir hættu þeiri; enn mæla þat sumir menn, herra, at þér gerit eigi allt sem guðréttligast; enn þeir reyndust illa, ok fundu vér mikinn finnskrepp í skipinu". Halli heyrði, hvat þeir tǫluðu, ok kastaði knífinum fram á borðit. ok hætti at eta.Halli heyrði, hvat þeir töluðu, ok kastaði knífinum fram á borðit. ok hætti at eta. Sigurðr spurði, ef hann væri sjúkr. Hann kvað þetta sótt verra: "Einarr fluga sagði lát Einars bróður míns, er hann kveðst fellt hafa á kaupskipinu í fyrra sumar, ok má vera at nú gefi til, at leíta eftir bótunum við hann Einar". "Tala ekki um, félagi", segir Sigurðr; "sá mun vænstr". "Nei", segir Halli, "ekki mundi hann svá við mik gera, ef hann ætti eftir mik at mæla". Hljóp hann þá fram yfir borðit, gekk innar fyrir hásætit ok mælti: "Tíðindi sǫgðu þér, Einarr bóndi, þau er mik akta œrit mjǫk í drápi Einars bróður míns, er þér sǫgðuzt feldan hafa á kaupskipinu í fyrra sumar.Hljóp hann þá fram yfir borðit, gekk innar fyrir hásætit ok mælti: "Tíðindi sögðu þér, Einarr bóndi, þau er mik akta œrit mjök í drápi Einars bróður míns, er þér sögðuzt feldan hafa á kaupskipinu í fyrra sumar. Nú vil ek vita, hvárt þú vill nǫkkuru bœta mér Einar bróður minn".Nú vil ek vita, hvárt þú vill nökkuru bœta mér Einar bróður minn".

"Hefir þú eigi spurt, at ek bœti engan mann"? segir Einarr. "Eigi er mér skylt at trúa því", segir Halli, "at þér væri allt illa gefit, þó at ek heyrða þat sagt". "Gakk burt maðr", segir Einarr, "annarr mun verri". Halli gekk at sitja. Sigurðr spyrr, hvé farit hefði. Halli svarar, ok kveðst hafa hótun fyrir féboetr. Sigurðr bað hann eigi oftar koma á þetta mál, ok sé laus veðjanin. Halli kvað honum vel fara: "enn á skal koma oftar". Ok annan dag eftir gekk Halli fyrir Einar ok mælti: "Þat mál vil ek vekja, Einarr, ef þú vilt nǫkkuru bœta mér bróður minn".Ok annan dag eftir gekk Halli fyrir Einar ok mælti: "Þat mál vil ek vekja, Einarr, ef þú vilt nökkuru bœta mér bróður minn". Einarr svarar: "Þú ert seinþreyttr at, ok ef þú dregst eigi brott, þá muntú fara slíka fǫr sem bróðir þinn eðr verri".Einarr svarar: "Þú ert seinþreyttr at, ok ef þú dregst eigi brott, þá muntú fara slíka för sem bróðir þinn eðr verri". Konungrinn bað hann eigi svá svara: "Ok er þat frændunum ofraun, ok veit eigi, hvers hugar hverjum lér. Enn þú, Halli, kom eigi oftar á þetta mál, því at stœrri bokkar verða at þola honum slíkt enn þú ert". Halli svarar: "Svá mun vera verða". Gekk hann þá til rúms síns. Sigurðr fagnar honum vel, ok spurði, hvé farit hefði. Halli kveðst hafa heitan fyrir féboetr af Einari. "Þótti mér þat í hug", segir Sigurðr, "ok sé laus veðjanin". "Vel ferr þér", segir Halli, "enn enn skal ek koma í þriðja sinn". "Gefa vil ek þér nú til hringinn", sagði Sigurðr, "at þú látir vera kyrrt, er þetta hefir þó nǫkkut af mér til hlotizt í fyrstu"."Gefa vil ek þér nú til hringinn", sagði Sigurðr, "at þú látir vera kyrrt, er þetta hefir þó nökkut af mér til hlotizt í fyrstu". Halli svarar: "Sýnir þú í þessu, hverr maðr þú ert, ok eigi má þér um kenna, hversu sem til vegar ferr; enn prófa skal enn um sinn". Ok þegar um morgininn eftir, er konungr tók handlaugar ok Einarr fluga, gekk Halli at honum, ok kvaddi konunginn. Konungrinn spyrr, hvat er hann vildi. "Herra", segir Halli, "ek vil segja yðr draum minn. Ek þóttumst vera allr maðr annarr enn ek em". "Hvat manni þóttist þú vera"? segir konungr. "Ek þóttumst vera Þórleifr jarls skáld, enn hann Einarr fluga þótti mér vera Hákon jarl Sigurðarson, ok þóttumst ek hafa ort um hann níð, ok munda ek sumt níðit, er ek vaknaða". Snøri Halli þá útar eftir hǫllinni, ok kvað nǫkkut fyrir munni sér, ok námu menn eigi orða-skil.Snöri Halli þá útar eftir höllinni, ok kvað nökkut fyrir munni sér, ok námu menn eigi orða-skil. Konungr mælti: "Þetta var eigi draumr annarr enn hann dregr þessi dœmi saman; ok svá mun fara með ykkr, sem fór með Hákoni Hlaðajarli ok Þórleifi skáldi, ok þat sama gerir Halli: hann svífst einkis, ok megu vit sjá, at bitit hefir níðit ríkari menn enn svá sem þú ert, Einarr, sem var Hákon jarl, ok mun þat munat, meðan Norðrlǫnd eru byggð, ok er verri einn kviðlingr, um dýran mann kveðinn, ef munaðr verðr eftir, enn lítil fémúta;ok svá mun fara með ykkr, sem fór með Hákoni Hlaðajarli ok Þórleifi skáldi, ok þat sama gerir Halli: hann svífst einkis, ok megu vit sjá, at bitit hefir níðit ríkari menn enn svá sem þú ert, Einarr, sem var Hákon jarl, ok mun þat munat, meðan Norðrlönd eru byggð, ok er verri einn kviðlingr, um dýran mann kveðinn, ef munaðr verðr eftir, enn lítil fémúta; ok ger svá vel ok leys hann af með nǫkkuru".ok ger svá vel ok leys hann af með nökkuru". "Þér skulut ráða, herra", segir Einarr, "ok seg honum, at hann taki þrjár merkr silfrs af féhirði mínum, er ek fekk honum síðast í sjóði". Þetta var sagt Halla. Gekk hann at finna féhirðinn, ok sagði honum sitt erindi. Hann kvað vera fjórar merkr silfrs í sjóðnum. Halli kveðst þrjár hafa skyldu. Halli gekk þá fyrir Einar, ok sagði honum. "Hafa mundir þú þat, er í var sjóðnum", segir Einarr. "Nei", sagði Halli, "ǫðruvísi muntú ná lífi mínu, enn ek verða þjófr at fé þinu, ok sá ek, at þú hafðir ætlat mér þat"."Nei", sagði Halli, "öðruvísi muntú ná lífi mínu, enn ek verða þjófr at fé þinu, ok sá ek, at þú hafðir ætlat mér þat". Ok svá var, at Einarr hafði þat ætlat Halla, at hann mundi hafa, þat er í sjóðnum var, ok þótti honum þat nóg bana-sǫk.Ok svá var, at Einarr hafði þat ætlat Halla, at hann mundi hafa, þat er í sjóðnum var, ok þótti honum þat nóg bana-sök. Gekk Halli nú til sætis síns, ok sýndi Sigurði féit. Sigurðr tók hringinn, ok kvað Halla hafa vel til unnit. Hann svarar: "Eigi eru vit þá jafnir þegnar, ok tak hring þinn, ok njót manna bezt. Enn þér satt at segja, þá átta ek aldrigi skylt við þenna mann, er Einarr hefir drepit, ok vilda ek vita, ef ek næða fénu af honum". "Engum manni ertú líkr at prettum", segir Sigurðr. Einarr fór brott eftir jólin norðr á Hálogaland.

Um várit eftir bað Halli konung órlofs at fara til Danmerkr í kaupferð. Konungr bað hann fara, sem hann vildi, "ok kom aftr skjótt, því at oss þykkir gaman at þér, ok far varliga fyrir Einari flugu; hann mun hafa illan hug á þér, ok sjaldan veit ek honum jafnsleppt tekizt hafa". Halli tók sér far með kaupmǫnnum suðr til Danmerkr, ok svá til Jótlands.Halli tók sér far með kaupmönnum suðr til Danmerkr, ok svá til Jótlands. Rauðr hét maðr, er þar hafði sýslu, ok réðst Halli þar til vistar. Þat bar til eitt sinn, er hann skyldi hafa þing fjǫlmennt, ok er menn skyldu þar mæla lǫgskilum sínum, þá var svá mikit háreysti ok gap, at engi maðr mátti þar málum sínum fram koma;Þat bar til eitt sinn, er hann skyldi hafa þing fjölmennt, ok er menn skyldu þar mæla lögskilum sínum, þá var svá mikit háreysti ok gap, at engi maðr mátti þar málum sínum fram koma; ok fóru menn við þat heim um kveldit. Þat var um kveldit, er menn komu til drykkjar, at Rauðr mælti: "Þat væri ráðleitinn maðr, er ráð fyndi til, at fólk þetta allt þagnaði". Halli svarar: "Þat fæ ek gert, þegar er ek vil, at hér skal hvert mannsbarn þagna". "Þat fær þú eigi gert landi", segir Rauðr. Um morgininn komu menn til þings, ok var nú slíkt óp ok gap sem hinn fyrra dag, ok varð engum málum skilat. Fóru menn við þat heim. Þá mælti Rauðr: "Viltú veðja um Halli, hvárt þú fær hljóðit á þinginu eðr eigi". Halli kveðst þess búinn. Rauðr svarar: "Legg við hǫfuð þitt, enn ek gullhring er stendr mǫrk".Rauðr svarar: "Legg við höfuð þitt, enn ek gullhring er stendr mörk". "Þat skal vera", segir Halli. Um morgininn spurði Halli Rauð, ef hann vildi veðjanina halda. Hann kveðst halda vilja. Komu menn nú til þingsins, ok var nú slíkt óp eðr meira, enn hina fyrri dagana. Ok er menn varði sízt, hleypr Halli upp, ok œpir sem mest mátti hann: "Hlýði allir menn; mér er mikils máls þǫrf;mér er mikils máls þörf; ek skal kæra um óðindælu mína sjálfs; mér er horfin hein ok heinar-sufl, skreppa ok þar með allr skreppu-skrúði, sá er karlmanni er betra at hafa, enn at missa". Allir menn þǫgnuðu.Allir menn þögnuðu. Sumir hugðu, at hann mundi œrr orðinn, enn sumir hugðu hann mundu tala konungs erindi nǫkkur.Sumir hugðu, at hann mundi œrr orðinn, enn sumir hugðu hann mundu tala konungs erindi nökkur. Ok er hljóð fekkst, settist Halli niðr ok tók við hringnum. Enn þegar menn sáu, at þetta var ekki nema dáruskapr, þá var háreysti sem áðr, ok komst Halli á hlaupi undan, því at Rauðr vildi hafa líf hans, ok þótti þetta verit hafa hin mesta ginning. Létti hann eigi fyrr enn hann kom til Englands.

Þá réð fyrir Englandi Haraldr Guðinason. Halli ferr þegar á konungs fund, ok kveðst ort hafa um hann drápu, ok bað sér hljóðs. Konungr lét gefa honum hljóð. Sezt nú Halli fyrir kné konungi, ok flutti fram kvæðit; ok er lokit var kvæðinu, spurði konungr skáld sitt, er var með honum, hvern veg at væri kvæðit. Hann kveðst ætla at gott væri. Konungr bauð Halla með sér at vera, enn Halli kveðst búinn vera til Noregs áðr. Konungr kvað þá þann veg fara mundu af hendi um kvæðis-launin "við þik, sem vér njótum kvæðisins, því at engi hróðr verðr oss at því kvæði, er engi kann. Sit nú niðr á gólfit, enn ek mun láta hella silfri í hǫfuð þér, ok haf þat, er í hárinu loðir, ok þykkir mér þá hvárt horfa eftir ǫðru, er vér skulum eigi ná at nema kvæðit".Sit nú niðr á gólfit, enn ek mun láta hella silfri í höfuð þér, ok haf þat, er í hárinu loðir, ok þykkir mér þá hvárt horfa eftir öðru, er vér skulum eigi ná at nema kvæðit". Halli svarar: "Bæði mun vera, at lítilla launa mun vert vera, enda munu ok þessi launin lítil vera. Lofa munu þér, herra, at ek ganga út nauðsynja minna". "Gakk sem þú vill", segir konungr. Halli gekk þar til, er skipsmiðir váru, ok bar í hǫfuð sér tjǫru, ok skrýfði sem mest hárinu, ok gerði sem diskr væri;Halli gekk þar til, er skipsmiðir váru, ok bar í höfuð sér tjöru, ok skrýfði sem mest hárinu, ok gerði sem diskr væri; gekk síðan inn, ok bað hella silfrinu yfir sik. Konungr kvað hann vera brǫgðóttan;Konungr kvað hann vera brögðóttan; ok var nú hellt yfir hann, ok var þat mikit silfr, er hann fekk. Fór hann síðan þangað, er skip þau váru, er til Noregs ætluðu, ok váru ǫll burtu nema eitt, ok var þar ráðinn fjǫldi manna með miklum þunga;Fór hann síðan þangað, er skip þau váru, er til Noregs ætluðu, ok váru öll burtu nema eitt, ok var þar ráðinn fjöldi manna með miklum þunga; enn Halli hafði of fjár, ok vildi gjarna í burt, því at hann hafði ekki kvæði ort um konung annat enn endileysu, ok mátti hann því eigi kenna þat. Stýrimaðr bað hann fá til ráð, at Suðrmenn gengi ór skipinu, ok kveðst þá vilja gjarna taka við honum. Enn þá var komit at vetri. Halli var hjá þeim í herbergjum um hríð. Eina nótt lét Halli illa í svefni, ok var lengi áðr enn þeir fengu vakit hann. Þeir spurðu, hvat hann hefði dreymt. Halli kvað lokit því, at hann mundi biðja þá fars héðan frá. "Mér þótti maðr koma at mér ógrligr, ok kvað þetta:

Ok er Suðrmenn vissu draum þenna, réðust þeir ór skipinu, ok þótti víss bani sinn, ef þeir fœri þar á. Halli réðst þegar á skip, ok sagði, at þetta var prettr hans enn engi draumr. Ok tóku þeir út þegar, er þeir váru búnir, ok tóku Noreg um haustit; ok fór Halli þegar til Haralds konungs. Hann tók vel við Halla, ok spurði, hvárt hann hefði ort um aðra konunga. Halli kvað: "Þetta orta ek eina um jarl":

Konungr brosti at, ok þótti honum jafnan gaman at Halla.

Haraldr konungr fór um várit til Gulaþings; ok um daginn spurði konungr Halla, hversu honum yrði til kvenna um þingit. Halli svarar:

Konungr fór þaðan norðr til Þrándheims. Ok er þeir sigldu fyrir Stað, áttu þeir Þjóðólfr ok Halli búðarvǫrð at halda, ok var Halli sæsjúkr mjǫk, ok lá undir báti, enn Þjóðólfr varð at þjóna einn.Ok er þeir sigldu fyrir Stað, áttu þeir Þjóðólfr ok Halli búðarvörð at halda, ok var Halli sæsjúkr mjök, ok lá undir báti, enn Þjóðólfr varð at þjóna einn. Ok er hann bar vistina, fell hann um fót Halla, er stóð út undan bátnum. Þjóðólfr kvað þá þetta:

Halli svarar:

Fór konungrinn nú leiðar sinnar, unz hann kom í Kaupang. Þóra drottning var nú með honum, ok var hon lítt til Halla; enn konungr var vel til hans, ok þótti gaman at Halla jafnan. Þess er getit einn dag, at konungrinn gekk úti um stræti ok fylgdin með honum. Halli var þar í fǫr.Halli var þar í för. Konungrinn hafði øxi í hendi, ok ǫll gullrekin, enn silfrvafit skaftit ok silfrhólkr mikill á forskeftinu, ok þar í ofan steinn góðr.Konungrinn hafði öxi í hendi, ok öll gullrekin, enn silfrvafit skaftit ok silfrhólkr mikill á forskeftinu, ok þar í ofan steinn góðr. Þat var ágætr gripr. Halli sá jafnan til øxarinnar.Halli sá jafnan til öxarinnar. Konungr fann þat ok brátt, ok spurði, hvárt Halla litist vel á øxina.Konungr fann þat ok brátt, ok spurði, hvárt Halla litist vel á öxina. Honum kveðst vel á lítast. "Hefir þú sét betri øxi"? (segir konungr)."Hefir þú sét betri öxi"? (segir konungr). "Eigi ætla ek þat", segir Halli. "Viltú láta serðast til øxarinnar"? segir konungr."Viltú láta serðast til öxarinnar"? segir konungr. "Eigi", segir Halli; "enn várkunn þykki mér yðr, at þér vilit svá selja sem þér keyptut". "Svá skal vera, Halli", segir konungr; "tak við, ok njót manna bezt: gefin var mér, enda skal svá selja". Halli þakkaði konungi. Um kveldit, er menn komu til drykkjar talaði drottning við konung, at þat væri undarligt ok eigi vel til skift, at gefa Halla þá gripi, "er varla er ótíginna manna at eiga, fyrir klámyrði sín; enn þó fá sumir lítit fyrir góða þjónustu". Konungr kveðst því ráða vilja, hverjum hann gefi gripi sína: "Vil ek eigi snúa orðum Halla til hins verra, þeim er tvíræð eru". Konungr bað kalla Halla, ok svá var gert. Halli laut honum. Konungr bað Halla mæla nǫkkur tvíræðis-orð við Þóru drottningu: "ok vit, hversu hon þolir".Konungr bað Halla mæla nökkur tvíræðis-orð við Þóru drottningu: "ok vit, hversu hon þolir". Halli laut þá at Þóru ok kvað:

"Takit hann ok drepit", segir drottning; "vil ek eigi hafa hrópyrði hans". Konungr bað øngvan svá djarfan vera, at á Halla tœki hér fyrir: "Enn at því má gera, ef þér þykkir ǫnnur makligri til at liggja hjá mér ok vera drottning, ok kanntú varla at heyra lof þitt ".Konungr bað öngvan svá djarfan vera, at á Halla tœki hér fyrir: "Enn at því má gera, ef þér þykkir önnur makligri til at liggja hjá mér ok vera drottning, ok kanntú varla at heyra lof þitt ". Þjóðólfr skáld hafði farit til Íslands, meðan Halli var í burtu frá konungi. Þjóðólfr hafði flutt útan frá Íslandi hest góðan, ok vildi gefa konungi, ok lét Þjóðólfr leiða hestinn í konungsgarð, ok sýna konungi. Konungrinn gekk at sjá hestinn, ok var (hann) mikill ok feitr. Halli var þar hjá, er hestrinn hafði úti sinina. Halli kvað þá:

"Tví, tví", segir konungr, "hann kemr aldrigi í mína eigu at þessu". Halli gerðist hirðmaðr konungs ok bað sér orlofs til Íslands. Konungr bað hann fara varlega fyrir Einari flugu. Halli fór til Íslands ok bjó þar. Eyddust honum penningar, ok lagðist hann í útróðr; ok eitt sinn fekk hann andróða svá mikinn, at þeir tóku nauðliga land. Ok um kveldit var borinn fyrir Halla grautr; ok er hann hafði etit nǫkkut lítit, hnígr hann aftr á bak, ok var þá dauðr.ok er hann hafði etit nökkut lítit, hnígr hann aftr á bak, ok var þá dauðr. Haraldr spurði lát tveggja hirðmanna sinna af Íslandi: Bolla hins prúða ok Sneglu-Halla. Hann svaraði svá til Bolla: "Fyrir dǫrrum mun drengrinn hnigit hafa".Hann svaraði svá til Bolla: "Fyrir dörrum mun drengrinn hnigit hafa". Enn til Halla segir hann svá: "Á grauti mundi greyit sprungit hafa". Lýk ek þar sǫgu Sneglu-Halla.Lýk ek þar sögu Sneglu-Halla.

Brot ór Haralds-drápu.