Bókastaðir

Reykdæla saga.

Vémundar saga.

Hér hefr sǫgu Vémundar kögurs.Hér hefr sögu Vémundar kögurs.

Maðr hét Þorsteinn hǫfði.Maðr hét Þorsteinn höfði. Hann bjó á Hǫrðalandi.Hann bjó á Hörðalandi. Hann var faðir Eyvindar og Ketils hins hörzka. Þat var eitt sinn í tali þeira bræðra, at Eyvindr kvaðst heyra gott af Íslandi sagt, ok fýsti bróður sinn Ketil til Íslands ferðar með sér eftir andlát fǫður síns.Þat var eitt sinn í tali þeira bræðra, at Eyvindr kvaðst heyra gott af Íslandi sagt, ok fýsti bróður sinn Ketil til Íslands ferðar með sér eftir andlát föður síns. Ketill vildi eigi fara, enn bað Eyvind svá vítt nema land, at þeim ynnist báðum vel, ef honum líkaði þar landskostir. Eyvindr fór til Íslands, og kom skipi sínu í Húsavík á Tjörnesi, ok nam Reykjadal upp frá Vestmannsvatni, ok bjó at Helgastǫðum, ok þar var hann heygðr.Eyvindr fór til Íslands, og kom skipi sínu í Húsavík á Tjörnesi, ok nam Reykjadal upp frá Vestmannsvatni, ok bjó at Helgastöðum, ok þar var hann heygðr.

Náttfari sá, er Garðari hafði út fylgt, hafði eignat sér áðr Reykjadal, ok markat til á viði, hversu vítt hann skyldi eiga; enn er Eyvindr fann hann, gerði hann honum tvá kosti, at hann skyldi eiga Náttfaravík, eða alls ekki. Þangat fór Náttfari.

Ketill fór til Íslands at orðsending Eyvindar bróður síns, ok seldi áðr jarðir sínar austr. Hann bjó fyrstr at Einarsstǫðum í Reykjadal.Hann bjó fyrstr at Einarsstöðum í Reykjadal. Hann var faðir Konáls, fǫður Einars, er þar bjó lengi.Hann var faðir Konáls, föður Einars, er þar bjó lengi. Eyvindr átti mǫrg bǫrn;Eyvindr átti mörg börn; synir hans váru þeir Helgi á Helgastǫðum, er þeir eru við kendir — hann druknaði á Grímseyjarsundi, — ok Áskell goði, er bjó í Hvammi, faðir víga-Skútu ok Þorsteins.synir hans váru þeir Helgi á Helgastöðum, er þeir eru við kendir — hann druknaði á Grímseyjarsundi, — ok Áskell goði, er bjó í Hvammi, faðir víga-Skútu ok Þorsteins. Dætr Eyvindar váru þær Þorbjǫrg, er átti Þormóðr ór Laxárdal, ok Fjörleif, er átti Þórir leðrháls son Þorsteins Gnúpa-Bárðar sonar.Dætr Eyvindar váru þær Þorbjörg, er átti Þormóðr ór Laxárdal, ok Fjörleif, er átti Þórir leðrháls son Þorsteins Gnúpa-Bárðar sonar. Þeira synir váru þeir Vémundr kögurr, Herjólfr, Háls, Ketill í Húsavík, Áskell ok Hávarðr, er bjó í Fellsmúla.

Eysteinn hét maðr. Hann var Mánason, ok háleygskr at kyni. Hann bjó í Rauðaskriðu við Fljótsheiði. Hann var ójafnaðarmaðr mikill.

Mýlaugr hét nábúi hans. Hann bjó á Mýlaugsstǫðum.Hann bjó á Mýlaugsstöðum. Hann var barnfóstri Hávarðs Fjörleifarsonar. Mýlaugr var auðigr maðr ok síngjarn.

Eysteinn fór til við sétta mann ok tók fyrir Mýlaugi fjögr mælihlöss skíðaviðar, ok hafði með sér heim, því at hann vildi eigi selja honum. Oft hafði hann fengit honum áðr við, ok hafði hann eigi fyrir goldit. Mýlaugr sagði til Hávarði, enn Hávarðr sagði til Áskatli goða, móðurbróður sínum. Áskell kvað Eystein eigi vera jafnaðarmann Mýlaugs við at eiga, ok vildi hann sjálfr til vekja um málit við Eystein, sem hann gerði um várit. Eysteinn lagði málit undir Áskel, því at hann var réttlátastr manna í sættargerðum, hverir sem í hlut áttu. Áskell gerði Mýlaugi jafnmikinn við, ok tólf aura silfrs fyrir sakastaði. Þá var goldið silfrit þegar, enn viðrinn litlu síðar. Kvaðst Eysteinn eigi oftar skyldu undir Áskel leggja mál sín. Ekki taldi Áskell at því.

Þat haust kom Þorsteinn bolstǫng út í Húsavík, systurson þeira Áskels, ok átti í skipi.Þat haust kom Þorsteinn bolstöng út í Húsavík, systurson þeira Áskels, ok átti í skipi. Hann fór til Hávarðs, ok lét bera varnað sinn til Eyjafjarðar, ok þótti ekki á verða, nema starf eitt, ok seldi því Eysteini ór Rauðaskriðu þrjú hundruð lérefta ok klæða fyrir tíu hundruð, ok bauð Eysteini at flytja til skips í Húsavík verðit, áðr fjórar vikur eru af sumri. Hávarði þótti þat í illa skuldastaði selt, þá er hann vissi, enn helzt kaup sem áðr. Enn er vára tók, þá heimti Þorsteinn at Eysteini. Hann kvað Þorstein eigi þurfa at annast um; ok annat sinn, er Þorsteinn kom at heimta at Eysteini, svaraði Eysteinn: "Ek hefi", segir hann, "selt ǫðrum mǫnnum léreftin.ok annat sinn, er Þorsteinn kom at heimta at Eysteini, svaraði Eysteinn: "Ek hefi", segir hann, "selt öðrum mönnum léreftin. Nú gelzt mér seint af þeim, sem ek á at heimta at; enn verr hefir mér greiðst, enn ek hugða til, at kaupa við þik, því at léreftin váru verri, enn ek ætlaða".

Þorsteinn kvað Eystein óspiltan varning tekit hafa, ok nú þykkir sinn veg hvárum þeira. Og þar kom nú mál þeira, at Eysteinn kvað þat mundu bezt, at heimta ekki fyrir varninginn, ok láta þar niðr falla þat mál, sem nú var komit. Þorsteinn fór nú og sagði Hávarði til svá búins.

Hávarðr segir, at nú fór sem hann grunaði, ok hann gat til, þá þegar, er Þorsteinn sagði honum kaup þeira, — "ok þat sýnist mér fyrir liggja, at leita til Áskels um þetta mál, sem ǫll ǫnnur, þau er hans sómi við liggr ok frænda hans, ok er sá líkastr, at rétta þetta mál við Eystein".Hávarðr segir, at nú fór sem hann grunaði, ok hann gat til, þá þegar, er Þorsteinn sagði honum kaup þeira, — "ok þat sýnist mér fyrir liggja, at leita til Áskels um þetta mál, sem öll önnur, þau er hans sómi við liggr ok frænda hans, ok er sá líkastr, at rétta þetta mál við Eystein".

Þorsteinn kvaðst eigi vilja kæra fyrir frændum sínum þetta mál, ok bauð nú Eysteini hólmgǫngu, þá er hann varnaði honum gjaldsins.Þorsteinn kvaðst eigi vilja kæra fyrir frændum sínum þetta mál, ok bauð nú Eysteini hólmgöngu, þá er hann varnaði honum gjaldsins. Tókst hólmgangan með þeim, ok varð hon með því móti, að Þorsteinn hjó skjǫldinn af Eysteini, og nær undan honum fótinn.Tókst hólmgangan með þeim, ok varð hon með því móti, að Þorsteinn hjó skjöldinn af Eysteini, og nær undan honum fótinn. Tók hann þar þrjár merkr silfrs ok varning sinn allan. Fór hann nú utan. Þótti mǫnnum hann mikit vaxit hafa af máli þessu.Þótti mönnum hann mikit vaxit hafa af máli þessu. Enn frá Eysteini er þat at segja, at fótr hans var græddr, ok gekk hann jafnan haltr síðan er hann hafði barizt við Þorstein.

Svá er sagt, at Háls Fjörleifarson gerði bú at Tjörnum í Ljósavatnsskarði, ok þar gerðist vinátta mikil í millum ok Eysteins í Rauðaskriðu.

Bjǫrn hét maðr.Björn hét maðr. Hann var frændi þeira Fjörleifarsona. Hann kom einhverju sinni at hitta Háls Fjörleifarson, ok beiddi hann nǫkkurs tilbeina um ómegð sína, ok svá at gefa nǫkkut til utanferðar sér.Hann kom einhverju sinni at hitta Háls Fjörleifarson, ok beiddi hann nökkurs tilbeina um ómegð sína, ok svá at gefa nökkut til utanferðar sér. Háls sagði, at hann myndi annast ómegð hans, ef frændr hans vildi beina til utanferðar honum. Bjǫrn réð þat nú af, at hann fór til Reykjadals, at finna fǫðurfrændr sína;Björn réð þat nú af, at hann fór til Reykjadals, at finna föðurfrændr sína; ok hann kemr at kveldi til Eysteins, ok varð þeim margt talat, ok ræddu um hverjar tiltekjur Bjǫrn ætlaði at hafa, ok þá spurði hann Eystein, hverju hann ætlaði at beina til utanferðar honum.ok hann kemr at kveldi til Eysteins, ok varð þeim margt talat, ok ræddu um hverjar tiltekjur Björn ætlaði at hafa, ok þá spurði hann Eystein, hverju hann ætlaði at beina til utanferðar honum.

"Viltu til vinna nǫkkut, þat er hæfilegt er, eða nenna"?"Viltu til vinna nökkut, þat er hæfilegt er, eða nenna"?

Eigi kvaðst hann flugumaðr vilja vera, þó at Eysteinn vildi þat.

Eysteinn svarar: "Ek skal gera þér kost einn fullgóðan. Þú skalt reka fimtán geldinga til Háls frænda þíns, þá sem ek á, ok þó með leynd, á þessarri nóttu, ok setja þar inn ok byrgja, enn kasta vöttum þínum ok staf hjá vökinni þar á tjörninni".

Bjǫrn fór með eftir ráðum Eysteins, ok rak fimtán geldinga til Háls frænda síns um nóttina á laun, enn Eysteinn fekk honum farbeina, ok fór hann utan austr í Fjǫrðum með ráði Eysteins.Björn fór með eftir ráðum Eysteins, ok rak fimtán geldinga til Háls frænda síns um nóttina á laun, enn Eysteinn fekk honum farbeina, ok fór hann utan austr í Fjörðum með ráði Eysteins. Enn frá því er nú at segja, hvað Eysteini gekk til þess, er hann bauð honum, at kasta niðr stafnum ok vöttunum hjá vökinni, at hann ætlaði, at menn skyldi hyggja, at hann væri druknaðr, ok ætla at hvarf hans myndi af því vera.

Um morguninn eftir fór Eysteinn í rannsókn, ok með honum Þorgeirr frá Ljósavatni, ok þeir kómu til Háls ok báðu þeir hann rannsóknar; var þeim þat uppi látit. Ok er Eysteinn rannsakaði, fann hann geldinga sína fimtán í húsi Háls, ok beiddist sjálfdæmis af honum. Enn Háls brást ókunnigr við þetta, og vildi í engan mun festa grið fyrir þetta, er hann hafði engan grun um sauði Eysteins, þessa er þar váru komnir, eða hverju faraldi þeir hefði þar komit. Ok var þat nú hans órræði at leita frænda sinna, Áskels goða og Hávarðs, ok segir þeim til þessa, þat sem hann mátti af vita.

Þeir svǫruðu, at nú hefði svá farit, sem ván var at, at hann mundi eigi betr gefast honum enn ǫðrum.Þeir svöruðu, at nú hefði svá farit, sem ván var at, at hann mundi eigi betr gefast honum enn öðrum. Þeir kváðu mjǫk í bætr bera, at hann hefði engu mátt á leið koma um þenna áburð, ok var nú sú ráðagerð Áskels, at þeir myndi utan fara báðir bræðr, Háls ok Vémundr — Þess var eigi langt at bíða, áðr enn fréttist hvarf Bjarnar, ok þótti mǫnnum þat með undarlegu móti vera.Þeir kváðu mjök í bætr bera, at hann hefði engu mátt á leið koma um þenna áburð, ok var nú sú ráðagerð Áskels, at þeir myndi utan fara báðir bræðr, Háls ok Vémundr — Þess var eigi langt at bíða, áðr enn fréttist hvarf Bjarnar, ok þótti mönnum þat með undarlegu móti vera. Ætluðu margir, at þat myndi hafa saman borit hvarfit Bjarnar ok sauðanna Eysteins, ok kom þat mjǫk í huga mǫnnum einart, at eigi væri örvænt við féþurft Bjarnar ok grunnsæi, enn við illgirni ok slægð Eysteins, at þeir myndi með nǫkkuru móti hafa verit báðir at einu ráði;Ætluðu margir, at þat myndi hafa saman borit hvarfit Bjarnar ok sauðanna Eysteins, ok kom þat mjök í huga mönnum einart, at eigi væri örvænt við féþurft Bjarnar ok grunnsæi, enn við illgirni ok slægð Eysteins, at þeir myndi með nökkuru móti hafa verit báðir at einu ráði; tǫldu eigi ólíklegt, at þann veg myndi Eysteinn þykkjast helzt mega reka svívirðingar sinnar, sem hann fekk af Þorsteini bolstǫng, at láta frænda hans verða fyrir þvílíku ámæli, sem mǫrgum myndi þykkja líklegt vera, at Háls fengi af þeim hlut.töldu eigi ólíklegt, at þann veg myndi Eysteinn þykkjast helzt mega reka svívirðingar sinnar, sem hann fekk af Þorsteini bolstöng, at láta frænda hans verða fyrir þvílíku ámæli, sem mörgum myndi þykkja líklegt vera, at Háls fengi af þeim hlut. Þótti þat ok undarlegt, at hann færi svá djarflega með, ok gengi svá gegnt at í rannsókninni, nema hann vissi nǫkkut til áðr.Þótti þat ok undarlegt, at hann færi svá djarflega með, ok gengi svá gegnt at í rannsókninni, nema hann vissi nökkut til áðr. Nú ferr málit til þings, ok lauk svá, at Háls varð sekr um sauðatökuna, fyrir því at Áskell vildi eigi svara fyrir hann.

Nú er at segja frá ferð þeira Háls og Vémundar, at þeir fóru utan, ok fundu Bjǫrn frænda sinn, ok spurðu, hverju gegndi um ferð hans;Nú er at segja frá ferð þeira Háls og Vémundar, at þeir fóru utan, ok fundu Björn frænda sinn, ok spurðu, hverju gegndi um ferð hans; enn hann varð fár við komu þeira, ok fann þat til utanferðar sinnar, at hann kvaðst svá helzt mega forðast ómegð sína, at hann færi utan. Háls kvað þat mundu engu gegna.

Bjǫrn sagði, hvernig farit hafði með þeim Eysteini, er hann hafði heitit honum at annast ómegð hans, ef frændr hans vildi nǫkkuru til beina til utanferðar honum, — ok nú segir Vémundr, at hann hafi ekki komit at finna þá, ok þykkjast þeir bræðr nú skilja, at hann myni eigi hit sanna uppi láta, ok leita nú eftir við Bjǫrn, þar til er hann segir hit sanna, hversu farit hafði með þeim Eysteini;Björn sagði, hvernig farit hafði með þeim Eysteini, er hann hafði heitit honum at annast ómegð hans, ef frændr hans vildi nökkuru til beina til utanferðar honum, — ok nú segir Vémundr, at hann hafi ekki komit at finna þá, ok þykkjast þeir bræðr nú skilja, at hann myni eigi hit sanna uppi láta, ok leita nú eftir við Björn, þar til er hann segir hit sanna, hversu farit hafði með þeim Eysteini; ok nú tóku þeir Vémundr ok Háls Bjǫrn, ok fóru með hann á sínu valdi aftr til Íslands þegar hit næsta sumar, ok koma skipi sínu í Húsavík ok hafa þar Bjǫrn með sér.ok nú tóku þeir Vémundr ok Háls Björn, ok fóru með hann á sínu valdi aftr til Íslands þegar hit næsta sumar, ok koma skipi sínu í Húsavík ok hafa þar Björn með sér. Þat var ráðagerð þeira Vémundar at leyna Birni, þar til er þeir fyndi Áskel goða. Háls sagði þá þegar Katli bróður sínum, er hann kom til skips. Nú láta þeir skamt at bíða, áðr enn þeir fara á fund Áskels, ok segja honum, hvar nú var komit málinu, ok þykkir honum nú vel hafa vegnat, ef Háls mætti nú fá rétting síns máls, ok safnar nú at sér mǫnnum, þar til er þeir verða saman sex tigir, ok fara þegar til Eysteins, ok hugðust at koma þar á óvart.Nú láta þeir skamt at bíða, áðr enn þeir fara á fund Áskels, ok segja honum, hvar nú var komit málinu, ok þykkir honum nú vel hafa vegnat, ef Háls mætti nú fá rétting síns máls, ok safnar nú at sér mönnum, þar til er þeir verða saman sex tigir, ok fara þegar til Eysteins, ok hugðust at koma þar á óvart. Enn þat bar svá til, at Eysteinn hafði þar eigi færa lið fyrir. Þeir Áskell ok frændr hans bera upp sitt mál, ok duldi Eysteinn alls um þat, at svá væri sem þeir sǫgðu.Þeir Áskell ok frændr hans bera upp sitt mál, ok duldi Eysteinn alls um þat, at svá væri sem þeir sögðu. Þá var Bjǫrn til leiddr, ok sannar hann sǫgu þeira Áskels, ok eigi dylr Eysteinn at síðr, ok nú biðr hann liðs Þorgeir Þorkelsson ljósvetning.Þá var Björn til leiddr, ok sannar hann sögu þeira Áskels, ok eigi dylr Eysteinn at síðr, ok nú biðr hann liðs Þorgeir Þorkelsson ljósvetning.

Enn hann sagði, at hann myndi eigi gott mál til bera, ok kvaðst þat vita, at Áskell myndi honum aldri lið veita um þetta mál.

Áskell lét nú stefna Eysteini um illmæli þat, sem hann hafði við Háls um sauðatökuna, til alþingis. Engir menn urðu til at svara fyrir Eystein, ok nú verða þær málalyktir, at Eysteinn varð sekr, ok þá er þeir koma heim af þingi, þá reið Áskell þangat með flokk manna, ok ætlaði at taka hann af lífi.

Enn í ǫðru lagi er þat at segja frá Eysteini, at honum hafði í hug komit, at eigi væri örvænt, at þvílíkar málalyktir yrði á þinginu, sem nú váru, ok honum þótti þurfa nǫkkurra órræða í at leita, ef duga skyldi, ok kom þat í hug, at eigi myndi þeir gefa honum langa tómstund til ráðagerðar, þegar þeir kæmi heim af þinginu, ef hann sæist eigi áðr fyrir; ok nú var þat hans órræði, at hann samnaði saman ǫllu ganganda fé, því er hann átti, ok rak inn í húsin, ok brendi upp alt saman, bæinn ok fénaðinn, ok svá hjónin ǫll, þau sem verit hǫfðu hjá honum.Enn í öðru lagi er þat at segja frá Eysteini, at honum hafði í hug komit, at eigi væri örvænt, at þvílíkar málalyktir yrði á þinginu, sem nú váru, ok honum þótti þurfa nökkurra órræða í at leita, ef duga skyldi, ok kom þat í hug, at eigi myndi þeir gefa honum langa tómstund til ráðagerðar, þegar þeir kæmi heim af þinginu, ef hann sæist eigi áðr fyrir; ok nú var þat hans órræði, at hann samnaði saman öllu ganganda fé, því er hann átti, ok rak inn í húsin, ok brendi upp alt saman, bæinn ok fénaðinn, ok svá hjónin öll, þau sem verit höfðu hjá honum. Enn frá því segja menn ýmist, hvat honum sjálfum varð fyrir. Er þat sumra manna sǫgn, at hann hafi farit utan suðr á Eyrum, ok hafi sézt í Vík austr, ok þaðan farit suðr til Danmerkr.Er þat sumra manna sögn, at hann hafi farit utan suðr á Eyrum, ok hafi sézt í Vík austr, ok þaðan farit suðr til Danmerkr. Enn sumir segja, at hann myni hafa brunnit inni með hjónum síuum; ok vitum vér eigi, hvárt honum hefir nú heldr at bana orðit, enn jarðir þær, sem þar urðu eftir, urðu nú sektarfé.

Hánefr hét maðr. Hann bjó í Óþveginstungu. Fátt verðr frá honum vel sagt í þessarri sǫgu, ok var hann óorðsæll maðr.Fátt verðr frá honum vel sagt í þessarri sögu, ok var hann óorðsæll maðr. Hann græddi mikit fé, enn þó heldust illa hjónin hjá honum.

Svá er sagt, at Hánefr fór til fundar við Vémund kögur, ok bauð honum at fóstra Þorkǫtlu dóttur hans, ok ætlaði hann sér þat mjǫk til trausts við aðra menn.Svá er sagt, at Hánefr fór til fundar við Vémund kögur, ok bauð honum at fóstra Þorkötlu dóttur hans, ok ætlaði hann sér þat mjök til trausts við aðra menn. Vémundr var engi jafnaðarmaðr kallaðr, ok vænti Hánefr af slíku, at hans hlutr myndi síðr fyrir borð borinn verða, þó at hann bæri eigi ávalt gott mál fyrir hendi. Þat er nú at segja, at Vémundr þá barnfóstrit, ok ferr Hánefr nú heim, ok þykkir allgóð ferðin.

Nú verðr Áskell var við þetta, ok þótti kynlegt, hví hann vildi þiggja slíkt at jafnskitlegum manni, sem hann kvaðst hyggja, at Hánefr væri; lét ok þat líklegt þykkja, at hann myndi af honum nǫkkut ilt hljóta.Nú verðr Áskell var við þetta, ok þótti kynlegt, hví hann vildi þiggja slíkt at jafnskitlegum manni, sem hann kvaðst hyggja, at Hánefr væri; lét ok þat líklegt þykkja, at hann myndi af honum nökkut ilt hljóta. Vémundr kvað eigi vera, sem hann sagði; lét Hánef vera vingóðan mann, ok kvað hann hafa sér marga góða gripi gefna, ok kallaði sér líka vel við hann, ok kvað hann vera góðan dreng.

Áskell kvað hann mundi eigi langt líða láta, áðr enn hann sýndi honum drengskap sinn; — enn hann þykkist nú hafa fengit sér örugt traust", — ok nú hætta þeir umrœðunni.— enn hann þykkist nú hafa fengit sér örugt traust", — ok nú hætta þeir umræðunni.

Þorleifr hét maðr; hann var kallaðr melrakki. Hann kemr til Hánefs ok skorar á hann til vistar. Þá hafði húskarl Hánefs í brott hlaupit skǫmmu áðr, ok tekr Hánefr við Þorleifi.Þá hafði húskarl Hánefs í brott hlaupit skömmu áðr, ok tekr Hánefr við Þorleifi. Þat var siðvandi Hánefs, at hann lét hvern dag ganga í haga til sauða sinna, ok lét telja þá.

Maðr hét Hrafn. Hann bjó at Lundarbrekku í Bárðardal. Hann var góðr bóndi. Svá er er sagt, at Hrafni hurfu geldingar sextán, ok spurði ekki til, ok þóttust menn eigi vita, hvat af væri orðit.

Þat er at segja, at Þorleifr melrakki varð varr við, at Hánefr hvarf mjǫk oft ór hvílu sinni um nætr. ok þar kom, at hann forvitnaðist um, hverju gegna myndi.Þat er at segja, at Þorleifr melrakki varð varr við, at Hánefr hvarf mjök oft ór hvílu sinni um nætr. ok þar kom, at hann forvitnaðist um, hverju gegna myndi. Ferr hann nú út, ok leitar Hánefs, ok í einni brekku fellr hann. Ok er hann stóð upp, er blóð á hendi honum, ok nú hyggr hann at, hvar hann væri skeindr, er hann sá sik blóðgan; ok nú verðr hann eigi þess varr. Enn nú grunar hann, hverju gegna myndi. Þar váru hrísrunnar nǫkkurir, sem hann var, ok þar hittir hann jarðhús munna.Þar váru hrísrunnar nökkurir, sem hann var, ok þar hittir hann jarðhús munna. Þar var hann veg um búit, at þar var borinn fyrir hrísflekkr, ok stungit í gegnum hríslum, ok var svá á at sjá, at heilir runnar stæði, of eigi var alt at gengit. Nú fór hann í jarðhúsit, ok þreifast þar fyrir. Hann hittir þar gærur, ok sauðarhǫfuð grábíldótt fann hann þar eitt, ok var þat mjǫk auðkent.Hann hittir þar gærur, ok sauðarhöfuð grábíldótt fann hann þar eitt, ok var þat mjök auðkent. Þat tók hann á brott, ok þekr aftr sem áðr var eftir sér. Síðan kendi hann reykjarþef, ok því næst sá hann eld ok ketil yfir eldinum, ok var þar maðr hjá, ok kennir hann hér Hánef, húsbónda sinn, ok gengr nú at fram at eldinum, ok lætr illa at Hánef, er hann er at slíku um nætr. Hánefr kvað húsfreyju rekkjuilla, enn sagði sér ant um daga, svá at hann mætti þá eigi at vera, ok nú býðr hann Þorleifi eldsverk, enn hann kvaðst þat ekki vilja, ok segir, at hann myni eigi lengr með Hánef vera; segir sér leiki grunr á um mál hans, at ekki sé allfrægilegt, — ok þar skilja þeir.

Ferr hann nú þar til er hann kemr til Hrafns, ok varðveitti hǫfuðit, þat sem hann fór með.Ferr hann nú þar til er hann kemr til Hrafns, ok varðveitti höfuðit, þat sem hann fór með. Vel fagnar Hrafn honum, ok frétti hví hann færi frá Hánef. Þorleifr taldi hvárntveggja þeira geðlausan, ok því hefði hann í brott farit.

Nú varð Hrafni rœtt um sauðahvarfit, ok varð þann veg í orðum Þorleifs, at honum þótti menn engan gaum at gefa slíkum hlutum, — "er ekki skal eftir leita þvílíkum hvörfum, er svá eru stǫdd".Nú varð Hrafni rætt um sauðahvarfit, ok varð þann veg í orðum Þorleifs, at honum þótti menn engan gaum at gefa slíkum hlutum, — "er ekki skal eftir leita þvílíkum hvörfum, er svá eru stödd".

Hrafn spurði, hvárt hann vissi nǫkkut til, hvert eftir myndi vera at leita.Hrafn spurði, hvárt hann vissi nökkut til, hvert eftir myndi vera at leita. Ekki vildi hann þó segja Hrafni greinilega til, áðr enn Hrafn gaf honum hundrað silfrs, ok nú sýnir Þorleifr honum bæði hǫfuðit ok markit, ok kendist Hrafn þat.Ekki vildi hann þó segja Hrafni greinilega til, áðr enn Hrafn gaf honum hundrað silfrs, ok nú sýnir Þorleifr honum bæði höfuðit ok markit, ok kendist Hrafn þat. Nú fara þeir til jarðhússins, ok fundu þar ekki. Þeir þóttust vita, at Hánef myndi hafa grunat, at Þorleifr hafði snefil af haft, ok hafi því á brott borit. Þeir Hrafn hittu nú Hánef, ok báru þetta á brýn honum, at hann man vera nǫkkurs af valdr um sauðatökuna, enn hann duldi alls um þat.Þeir Hrafn hittu nú Hánef, ok báru þetta á brýn honum, at hann man vera nökkurs af valdr um sauðatökuna, enn hann duldi alls um þat. Þorleifr segir Hánef grun þann, er hann hafði af, ok eigi dylr Hánefr at síðr. Hrafn bauð honum at hafa jafnmarga sauði aftr, sem hann hefði tekit frá honum. Eigi vildi Hánefr þat, ok nú skiljast þeir. Fara þeir Hrafn heim, ok sannlega þykkist Hrafn nú vita, at Hánefr hefir stolit frá honum geldingunum.

Þat er nú at segja, at Hánefr ferr til fundar við Vémund vin sinn, ok segir honum illmæli þat sem haft var á honum. Vémundr spyrr, ef hann væri nǫkkurs af valdr um þetta mál, enn Hánefr kvað þat fjarri fara, ok bað nú Vémund at styrkja sitt mál.Vémundr spyrr, ef hann væri nökkurs af valdr um þetta mál, enn Hánefr kvað þat fjarri fara, ok bað nú Vémund at styrkja sitt mál. Hann kvað svá vera skyldu.

Maðr hét Steingrímr Örnólfsson, Þórðar sonar slítanda. Hann var mikill maðr fyrir sér, ok góðr bóndi. Hann var kvángaðr maðr, ok hét Ástríðr kona hans.

Þorbjǫrn hét maðr, er bjó á þeim bæ, er í Árskógi heitir;Þorbjörn hét maðr, er bjó á þeim bæ, er í Árskógi heitir; þat er á Gálmastrǫnd.þat er á Gálmaströnd. Þorbjǫrn átti tvá sonu, er við þessa sǫgu koma nǫkkut.Þorbjörn átti tvá sonu, er við þessa sögu koma nökkut. Hét annarr Steinn, enn annarr Helgi. Þeir váru efnilegir menn, ok enn mun sagt verða frá þeim síðar meir í sǫgunni.Þeir váru efnilegir menn, ok enn mun sagt verða frá þeim síðar meir í sögunni. Dóttir Þorbjarnar hét Ástríðr. Þá konu átti Steingrímr, er fyrr var nefndr. Steingrímr bjó at Kroppi í Eyjafirði. Var sagt, at hann væri frændi Hrafns, er bjó at Lundarbrekku í Bárðardal.

Nú er þat fyrst at segja, at Hrafn sendi Þorleif melrakka til Steingríms, frænda síns í Eyjafirði, ok vildi ekki hætta honum þar með sér, ok kvað hann vera góðs verðan af sér, svá sem honum hafði drengilega farit í málum þeira Hánefs. Kvaðst hann eigi vilja, at hann hlyti þar ilt af. Segir, at hann mun koma um vetrinn, at finna hann. Þorleifr kemr nú til Steingríms, ok tekr hann vel við honum at orðsendingu Hrafns. Er hann nú með honum. Um vetrinn finnast þeir frændr, ok er þat ráðagerð þeira, at Hrafn skyldi selja jarðir sínar þar norðr, ok fara síðan vestr í nánd Steingrími, ok stefna Hánef um sauðatökuna, enn þá kveðst Steingrímr vilja taka við málinu síðan.

Nú fór Hrafn svá með, sem honum var ráð til gefit, at hann stefndi Hánef um várit, áðr enn hann fór í brott þaðan ór sveit með alt sitt í Eyjafjǫrð.Nú fór Hrafn svá með, sem honum var ráð til gefit, at hann stefndi Hánef um várit, áðr enn hann fór í brott þaðan ór sveit með alt sitt í Eyjafjörð.

Enn frá því er nǫkkut at segja, hvern veg Hánef brá við stefnuna, at hann fekk sér sjálfr hest, ok reið þegar á fund Vémundar vinar vinar síns, ok segir honum, hvar nú var komit málinu, ok nú lætr hann á sannast fyrir Vémundi, at hann er valdr at sauðatökunni, ok biðr hann nú ásjá nǫkkurrar.Enn frá því er nökkut at segja, hvern veg Hánef brá við stefnuna, at hann fekk sér sjálfr hest, ok reið þegar á fund Vémundar vinar vinar síns, ok segir honum, hvar nú var komit málinu, ok nú lætr hann á sannast fyrir Vémundi, at hann er valdr at sauðatökunni, ok biðr hann nú ásjá nökkurrar. Vémundi þótti nú illa, at Hánefr duldi hann fyrr sauðatökunnar, ok sagði, at nú þætti honum verra við at eiga, er hann hefði eigi áðr vitat. Enn þó er svá sagt, at Vémundr tekr handsǫlum á ǫllu fé hans, enn hefði heim dóttur sína.Enn þó er svá sagt, at Vémundr tekr handsölum á öllu fé hans, enn hefði heim dóttur sína. Nú verðr Áskell skjótlega varr við þetta, ok býðr hann Hánef til sín, ok þótti hann vera þræls efni; segir nú, sem fyrr, at ilt myni af honum hljótast; kvað eigi ólíkt því farit hafa, sem hann gat til fyrir ǫndverðu, þá er þeir Vémundr tǫluðust við, þá er hann þá barnfóstrit af honum.kvað eigi ólíkt því farit hafa, sem hann gat til fyrir öndverðu, þá er þeir Vémundr töluðust við, þá er hann þá barnfóstrit af honum.

Steingrímr fór nú til alþingis með málit, og endar svá, at hann Hánefr verðr sekr gerr um sauðatökuna.

Hrói hét maðr. Hann bjó norðr í Øxarfirði á þeim bæ, sem heitir í Klifshaga.Hann bjó norðr í Öxarfirði á þeim bæ, sem heitir í Klifshaga. Hann var mikill bóndi fyrir sér, ok sagt er, at Steingrímr gaf Hróa hundrað silfrs, til þess at drepa Hánef, ef Vémundr sendi hann í Raufarhǫfn til skips, — "því at hann vill koma honum þar utan á Sléttunni".Hann var mikill bóndi fyrir sér, ok sagt er, at Steingrímr gaf Hróa hundrað silfrs, til þess at drepa Hánef, ef Vémundr sendi hann í Raufarhöfn til skips, — "því at hann vill koma honum þar utan á Sléttunni".

Enn Steingrímr kvaðst mundu varða at Gásum, at eigi kæmist Hánefr þar utan. Ok þetta vill Hrói, ok fara menn nú heim af þinginu.

Vémundr ferr Sandleið heim bús síns á Öndóttsstaði í Reykjadal, ok hann kom í Hraunsás hjá Mývatni. Þar bjó kona sú, er Þorgerðr hét. Hon átti son þann, er Þorkell hét. Hann var ungr maðr ok fræknlegr.

Vémundr bað, at son hennar færi norðr á Sléttu með honum til skips; kvað sér gott þykkja, at slíkir menn færi með honum, sem Þorkell væri, — "er svá eru vænlegir".

Hon leyfir, ok þykkir allmikit fyrir, enn þó ferr hann með Vémundi.

Nú ferr Vémundr at hitta Áskel frænda sinn, ok ræðst um utanferðina Hánefs við hann. Enn Áskell latti utanferðina, ok bauð honum þar at taka við Hánef, ok sjá þat ráð fyrir honum, sem honum bezt líkaði; segir honum þann grun, sem hann þóttist vita um ráðagerð þeira Steingríms ok Hróa í Klifshaga, enn kvað enga von, at hann myndi á brott komast í Eyjafirði, svá at Steingrímr yrði ekki var við. Vémundr kveðst þat eina vilja, at koma honum á brott.

"Engan hlut vil ek í því eiga", segir Áskell, "ok far þú með, sem þú vill, enn mikit ilt mun af Hánef hljótast".

Vémundr sendi orð Háls bróður sínum, at hann komi á hans fund. Þá kom honum þat í hug, at eigi myni ráðit, hversu menn vikist við um orðsending hans. Ok því gerir hann þat ráð heldr, at sendimaðr beri orð Áskels þeim mǫnnum, sem hann vill til nefna.Ok því gerir hann þat ráð heldr, at sendimaðr beri orð Áskels þeim mönnum, sem hann vill til nefna. Hann sendi mann til Þóris geitskeggs, er bjó í Laxárdal á þeim bæ, er hét í Holti. Þórir bjóst til sels, þá er sendimaðrinn kom. Þórir neitti ferðinni áðr enn orð Áskels kómu til, enn þá var hann þegar búinn. Ljót at Þverá í Laxárdal hitti hann ok; var hann sem óðast at skálasmíð; ok hinn þriðja Þórodd harðjaxl á Mánahjalla. Hann var enn í selfǫr.Hann var enn í selför. Þessir kǫstuðu þegar niðr verki sínu, er Áskels orð kómu til, enn eigi fyrr.Þessir köstuðu þegar niðr verki sínu, er Áskels orð kómu til, enn eigi fyrr. Þessir menn allir fara nú með Vémundi, ok er Hánefr í fǫr með þeim.Þessir menn allir fara nú með Vémundi, ok er Hánefr í för með þeim. Þeir váru átján saman ok far nú síðan þann veg sem leiðir lágu; taka gistingarstað í Reykjahverfi með þeim manni, er Geirrekr hét, ok var vinr Vémundar.

Hann bauð at hafa Hánef þar á laun, til er skip kemr náðulega at, svá at honum mætti utan koma, ok kvaðst þat þykkja ráðlegra, enn sjá meðferð, er Vémundr ætlaði at hafa, ok sagði, at Hrói í Klifshaga hefði fé til tekit at drepa Hánef af Steingrími, ef honum gæfist færi á, — "ef þangat er fars leitat, sem þú ætlar nú til, ok því einu hefir hann þar um játat, at hann mun þat gjarna enda vilja, ef hann má því á koma".

"Hitt er líkara", segir Vémundr, "at hann gefi at þessu engan gaum, ok munu vér fara þann veg, er vér hǫfum áðr ætlat"."Hitt er líkara", segir Vémundr, "at hann gefi at þessu engan gaum, ok munu vér fara þann veg, er vér höfum áðr ætlat".

"Þú munt því ráða", segir Geirrekr, "ok annan veg mun reynast, enn hann Hrói myni láta hjá sér líða þat, sem hann er heitbundinn í við vini sína".

Þeir Vémundr kögurr fara nú í Øxarfjǫrð, ok yfir Jǫkulsá at ferju hjá Akrhǫfða.Þeir Vémundr kögurr fara nú í Öxarfjörð, ok yfir Jökulsá at ferju hjá Akrhöfða. Sá maðr hét Þórðr, er þar bjó. Þar hafa þeir dagverð at Þórðar.

Svá er sagt, at Þórðr átti þræl, er.... var nefndr. Hann hafðist þat at um daginn, er þeir Vémundr kómu, at hann ók heim viði. Ok þegar er þrællinn varð varr við, hverir komnir váru, þá veltir hann af hlassinu; síðan tekr hann á rás mikla, ok rennr þar til er hann hitti Hróa í Klifshaga, meðan þeir Vémundr mötuðust, ok nú segir hann Hróa, at Vémundr var kominn í Akrhǫfða við átjánda mann, ok þat, at þar var Hánefr í fǫr;síðan tekr hann á rás mikla, ok rennr þar til er hann hitti Hróa í Klifshaga, meðan þeir Vémundr mötuðust, ok nú segir hann Hróa, at Vémundr var kominn í Akrhöfða við átjánda mann, ok þat, at þar var Hánefr í för; ok kvaðst þrællinn vilja nú launa brókavaðmálit, er hann hafði gefit honum. Hrói sendir þrælinn at vita, hvára leið þeir færi, hit fremra eða hit efra um hálsa.

Þórðr í Akrhǫfða bauð Vémundi at sitja þar, ok sagði þat nú um þrælinn, at hann hefði í brott hlaupit, þá er þeir hǫfðu komit, ok kvaðst ætla, at hann myndi hafa farit til Hróa ok gert hann varan við kvámu þeira.Þórðr í Akrhöfða bauð Vémundi at sitja þar, ok sagði þat nú um þrælinn, at hann hefði í brott hlaupit, þá er þeir höfðu komit, ok kvaðst ætla, at hann myndi hafa farit til Hróa ok gert hann varan við kvámu þeira. Vémundr vill fara, sem hann hefir ætlat, ok kvað Hróa ekki mundu þykkja undir um ferðir hans.

Þat er nú at segja, at Hrói safnar liði, ok hefir þrjá tigu manna. Áðr enn hann fór heiman, vildi fóstra hans þreifa um hann, ok þóttist hún þá gerzt vita, hvern veg honum mun farast. Hon finnr á fæti honum, enn annarsstaðar þótti henni vel vera.