Bókastaðir

An Old Norse Library

obbeldi – oxi

obbeldi

No entry

Cleasby-Vigfusson

= ofbeldi, Thom. 405.

obláta
Zoëga

f. sacramental wafer.

Cleasby-Vigfusson

or oblát, f. [Lat. word], a sacramental wafer, oblát, acc., 625. 192; oblátu buðkr, Vm. 6.

odda-maðr
Zoëga

m. overman (who gives the casting vote); umpire.

Cleasby-Vigfusson

m. [Dan. op-mand, qs. ‘odd-mand’]:—the third man, who gives the casting vote, the odd man (third, fifth …): as in the saying, oddamaðr er opt inn þriði, | jafntrúr skal sá beggja liði, Mkv.; hvart sem tveir megu eða fleiri göra sátt, enda verða þeir eigi ásáttir, þá er rétt at þeir taki sér oddamann, Grág. i. 485; þeir skyldi sjálfir semja sættir sínar, en Rafn vera oddamaðr, ef þá skildi á Sturl. iii. 179.

odda-tala

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. an odd number.

oddi
Zoëga

m.

1) triangle, point of land;

2) odd number; fig., standast (skerast) í odda, to be at odds, at variance.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a triangle, a point or tongue of land, Landn. 294, v. l.; vaxinn með þremr oddum, Fms. x. 272.

II. metaph. from the triangle, an odd number, opp. to even; ein er bæn, eða þrjár, fimm, eða sjau, því er bæna tal í odda, en eigi í jafna tölu, at sú tala er í odda er, merkir eining, ok má eigi deila í tvá hluti jafna, 625. 187: hence the metaph. phrase, standask í odda, to be at odds (Shakesp.), quarrelling; stóðsk allt í odda með þeim Þormóði ok Gesti, Fb. ii. 204 (skarsk í odda, Fbr. 81 new Ed. less correct); hefir nú ok í odda staðizk með oss um hríð, Ísl. ii. 180.

III. freq. in local names, of a tongue of land; Oddi, Odda-staðr, whence Odda-verjar, m. pl. the men from Oddi:—as a pr. name, Oddi, Stjörnu-Oddi = star-Oddi, Oddi the astronomer, an Icelander of the 12th century skilled in astronomy, from whom proceeded the computation called Odda-tal, n. the calculus of Oddi, Rb. 6.

COMPDS: oddamaðr, oddatala.

ODDR
Zoëga

(-s, -ar), m.

1) point of a weapon; með oddi ok eggju, with point and edge, at the sword’s point, by force (heimta, eyða e-t með oddi ok eggju); brjóta odd af oflæti sínu, to break the point of one’s pride, to humble oneself;

2) spear (fölvir oddar);

3) spur (þótt vér jói óra oddum keyrum);

4) leader (hann var o. ok œsir fyrir þessum úráðum);

5) the front (hann hafði yxnum skipat í odd á liði sínu).

Cleasby-Vigfusson

m. [A. S. ord; Germ. ort = ‘point’ of land, spot, place, but in early Germ. = Lat. cuspis; Dan.-Swed. od, odd]:—a point of a weapon Am. 59, Karl. 506, K. Þ. K. 96, and in countless instances, knífs-oddr, nálar-o., als-o., spjóts-o. (but blóðrefill of a sword): the allit. phrase, oddr ok egg, Hom. 33; með oddi ok eggju, with point and edge, at the sword’s point, by force, Nj. 149, Grág. ii. 13; ætla ek at sækja oddi ok eggju frændleifð mína, Ó. H. 32; brjóta odd af oflæti sínu, to break the point of one’s pride, to humble oneself, Nj. 94: poët. a point, spear, fölvar oddar, Hkv. 1. 52; seðja ara oddum, 2. 7; oddar görva jarli megin, see jarl.

2. a spur, which in olden times had a single point, see Worsaae, No. 356.

II. metaph. the front; hann hafði yxnum skipat í odd á liði sínu, Fms. x. 404.

2. a leader; hann var oddr ok æsir fyrir þessum úfriði, Fms. viii. 57, v. l.

III. a pr. name, Oddr as well as Oddi: in compds, of men, Odd-björn, Odd-geirr, Odd-leifr, Odd-marr; of women, Odd-björg, Odd-fríðr, Odd-katla, Odd-laug, Odd-leif, Odd-ný, and in the latter part Þór-oddr, Arn-oddr, Landn. …

Shortened here. Read the full article →

odd-hagr
Zoëga

a. skilled in wood-carving.

Cleasby-Vigfusson

adj. skilled in wood-carving, Bs. i. 143, Fas. i. 292.

odd-hending
Zoëga

f. the first rhyming syllable, when at the beginning of a line.

Cleasby-Vigfusson

f. a metrical term, when the first rhyming syllable stands at the head of a verse; thus in haf-löður skeflir the syllable ‘haf’ is an oddhending, Edda (Ht.) 121: in mod. usage, in Ballads (Rímur), it means two rhyming syllables in the first, and one in the second line, three being an odd number of rhyme syllables—thus, sveipaðr mundd | á silki hrund | sat eg undir kvendi is an oddhending.

odd-hendr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. written in the metre oddhending, Edda 139.

odd-hvass
Zoëga

a. sharp-pointed.

Cleasby-Vigfusson

adj. sharp-pointed, Bs. ii. 172.

odd-viti
Zoëga

m. leader, chief (~ liðs-ins, fyrir liðinu).

Cleasby-Vigfusson

a, m. a leader, chief, who marches ahead, Hkv. Hjörv. 10, Hkv. 2. 10, Ó. H. 61, 214, Niðrst. 108.

OF
Zoëga

I)

prep.

1) with dat. and acc., over = yfir (fara of fjöll; sitja of borði); of time, = um; of haust or of haustum, in the autumn; of aptaninn, in the evening; of hríð, for a while; of allt, always;

2) with acc. of, about (bera vitni of e-t);

3) in a casual sense, poet.; of sanna sök, for a just cause, justly.

II)

an enclitic particle, chiefly placed before verbs; ek drykk of gat ens dýra mjaðar, I got a draught of the precious mead.

III)

n.

1) great quantity, number; of fjár, immensity of wealth; of liðs, a vast host of men;

2) excess; við of, to excess; þótti hirðmönnum hans við of, they thought it was beyond measure;

3) pride, conceit (kirkjan verðr eigi svá mikil, at þar muni of þitt allt í liggja).

IV)

adv.

1) with adjectives and adverbs; too; of gamall, ungr, langr, stuttr, too old, young, long, short; of mjök, too much; of lengi, too long;

2) with the neuter of a past part. over-much, too much; hafa of drukkit, to have drunk too much; hafa of gört, to have transgressed; hafa of mælt, to have said too much; …

Cleasby-Vigfusson

1. prep. with dat. and acc., the form varies; umb is an obsolete and rare form, hence um, sounded umm, which is far the most common form in old writers, and has altogether superseded both umb and of: [the ‘of’ answers nearest to Ulf. uf; O. H. G. oba; Germ. ob; Gr. ὑπό; Lat. sub; Sansk. upa.] Most of the oldest vellums, as also the poets, prefer to use ‘of,’ yet not all, for the Cod. Reg. of Sæm. Edda in nine cases out of ten writes um, so also did the Cod. Acad. primus (the Kringla) of the Hkr.; and this is important, for these two vellums are our chief sources for old poetry; on the other hand, the Cod. Reg. of the Snorra Edda prefers ‘of.’ Among other vellums the old fragment of the Orkn. S. (Arna-Magn. No. 325) mostly uses ‘of’ as of nóttina, Orkn. 110; of hans daga, 178; of Jól, 180; of daga þeirra bræðra, 182; but also ‘um’ e. g. ofan um sik, ofan um hann, id. The word will be given in full under letter U, so that a few references may suffice here:

I. in the sense over, Lat. super, with dat. and acc.,

α. jörð grær of ágætum barma, Eg. …

Shortened here. Read the full article →

ofa

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. overbearing (= of 1); frétt hefir öld ofu þá, (pride, pomp?), Am. 1; létt sésk Atli ofu þína, A. little heeds thy overbearing, Skv. 3. 31.

ofan
Zoëga

adv.

1) from above, down, downwards;

falla ~, to fall down;

taka ~ húsin, to pull down the house;

2) on the uppermost part, at the top (klettrinn var víðr ~);

3) above the surface of, with gen. (~ jarðar);

4) with preps.:

~ af, down from (~ af landi);

~ á or ~, down upon (leggr Refr á hann ~ aptr klæðin, ok þar leggst Álfdís ~ á klæðin);

besides (á þetta ~ allt gerði hann suðr at oss þrettán skútur);

þola hverja skömm á aðra ~, to bear one disgrace after another;

~ á or á ~, to boot, into the bargain, = þar á ~;

~ eptir, down along (reið hann þá ~ eptir dal);

~ frá, below (var verkr í enni hœgri kinn ~ frá auganu);

~ fyrir, down over (hann féll dauðr ~ fyrir klettinn);

fyrir ~, above (arfasáta, er hér stendr fyrir ~ húsin);

steinveggr var fyrir ~, above, higher up.

Cleasby-Vigfusson

adv., the mod. Faroe dialect has oman, [Goth. obana; A. S. ofan; Germ. oben]:—from above, down, downwards.; falla ofan, to fall down, 623. 24, Eg. 240: taka ofan hús, to pull down, 100; fóru ofan þangat, Nj. 68; hann klauf ofan allan skjöldinn … reist ofan allan fótum, from top to bottom, 246; hann hjó frá ofan höndina, separated, cut off the hand, 160: metaph., telja e-t ofan, to ‘talk down,’ dissuade, Fms. xi. 11; taka ofan, to uncover the head.

II. with prepp. denoting motion from above; ofan af landi, Eg. 32; ofan af himnum, down from heaven; ofan til skipa, 244; ofan eptir dal, ofan eptir eyrum; hann féll ofan fyrir klettinn, he fell down over the rock, Fær. 31; ofan fyrir bjargið, ganga ofan í fen, to sink, plunge into the fen, Nj. 21; veit þá heldr fyrir ofan, it sloped downwards, Fær. 40.; detta ofan í, to sink down into the mire, of cattle; þeir riðu ofan í Skaptártungu, Nj. 261; ofan í fjöru, ofan í dalinn, ofan í gröfina, etc.; ofan á herðar, mitt læri, ofan á belti, 2; ór himni ofan, down from heaven, Clem. 21; ofan frá merkjá, Eg. 100; hann lét (the garment) falla ofan um sik … sem klæðit hrundi ofan um hann, Orkn. …

Shortened here. Read the full article →

ofan-fall
Zoëga

n.

1) downfall;

2) downpour of rain (var veðrátta ill ok ofanföll).

Cleasby-Vigfusson

n. a downfall, Fms. ii. 276. Fbr. 88: a down-pour, of rain, Sturl. i. 163, Ann. 1391, Fas. i. 64, Karl. 527.

ofan-för
Zoëga

f. descending, descent.

Cleasby-Vigfusson

f. a descending, Ísl. ii. 339.

ofan-ganga
Zoëga

f. descending, descent.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a descent, Sturl. i. 180, Eb. 218, Eg. 229, Stj. 365.

ofan-högg
Zoëga

n. cutting down.

Cleasby-Vigfusson

n. a cutting down, Pr. 414.

ofan-í-gjöf

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. payment into the bargain:—rebuke.

ofan-reið
Zoëga

f. riding downwards.

Cleasby-Vigfusson

f. a riding downwards, Sturl. iii. 245.

ofan-verðr
Zoëga

a.

1) the upper, uppermost, opp. to neðanverðr;

hann hjó í ofanverðan skjöldinn, in the uppermost part of the shield;

á ofanverðu fjallinu, on the top of the mountain;

breiðr at ofanverðu, broad at the top;

2) of time, in the later part of a period, opp. to öndverðr;

ofanverða nótt, towards the end of the night, late in the night;

á ofanverðum dögum Haralds, in the later part of the reign of King Harold.

Cleasby-Vigfusson

adj., opp. to neðanverðr (q. v.), the upper, uppermost; í ofanvert bjargit, Hkr. i. 290; komnir í ofanvert riðit, Fms. ii. 5; skegg á ofanverðu barðinu, 310; breiðr at ofanverðu, Ísl. ii. 345; á ofanverðu fjalli, Str. 54; á ofanverðri Heiðmörk, Fb. ii. 292; frá öndverðu til ofanverðs, from top to bottom, Hom. 118; frá ofanverðu allr prjónaðr, John xix. 23.

2. temp. in the later part of a period, opp. to öndverðr; ofanverða nótt, towards the end of the night, late in the night, Fms. iv. 54, Gullþ. 27; öndurða … ofanverða æfi sína, Ver. 25, Rb. 410; á ofanverðum dögum Haralds, Fh. ii. 182, Gísl. 3.

ofarla
Zoëga

adv.

Cleasby-Vigfusson

adv. = ofarliga, in a temp. sense, towards the end of a certain length of time; á hans dögum ofarla, 623. 11, Fms. iv. 24, xi. 201; o. á Langa-föstu, v. 168:—metaph., the phrase, bíta e-m ofarla, to bite sharply, Hm. 119.

ofarr
Zoëga

adv. compar.

1) higher up (annat augat mun ~ en annat);

fig., lát eigi o. koma þessa fólsku, let not this nonsense go farther;

2) later, move advanced in time;

3) o. meirr = ~.

Cleasby-Vigfusson

adv., compar. answering to of, upp, yfir, opp. to neðarr, q. v.; superl. ofarst, but better efst, q. v.:—above, higher up; sumir ofarr sumir neðarr, Hkr. i. 71; annat augat mun ofarr en annat, Fms. vi. 206; ofarr á legsteininum, Al. 65; ofarr í ánni, Edda 75; o. en nú gangi flóð, Grág. ii. 354; draga segl ofarr, Hkv. 1. 29.

2. temp. later, more advanced in time; því meirr er ofarr var, Bs. i. 137.

3. metaph., hættú, hættú! ok lát eigi ofarr koma þessa fólsku, stop, stop! and let not this nonsense go farther, Bs. i. 810.

4. with a compar., ofar meir, ‘upper-more,’ higher up, Fms. ix. 406: temp. later, 499; sem ofar meirr (below, in a book) mun heyrask mega, Stj. 13; sem ofar meirr mun sagt vera, 44.

II. superl. ofarst, uppermost, = efst (q. v.), Edda 2, Fms. vii. 64, N. G. L. i. 59, Hkr. i. 146, Grág. ii. 402.

ofar-liga
Zoëga

adv.

1) high up, in the upper part (~ í dalnum);

þeim mun í brún bregða ok ~ klæja, they will make a wry face and their pates will tingle;

fig., bíta e-m ~, to bite one sharply;

2) of time, towards the end of a certain period;

~ á dögum Ólafs konungs, in the later part of the reign of King Olaf (= á ofanverðum dögum).

Cleasby-Vigfusson

adv. high up, in the upper part, opp. to neðarliga, q. v.; o. í dalnum, o. í skálanum, o. á fjöllum, Grett. 111, Fms. v. 197, K. Á. 70, N. G. L. i. 14.

2. metaph., þeim mun í brún bregða ok ofarliga klæja, their upper part will itch, i. e. in the vital parts of their body, = sorely, Nj. 239, cp. Hm. 119; at faðir þinn tæki o. til launanna, thy father was made to smart for it, Ölk. 37; o. mun liggja újafnaðr í þér, of bare-faced impudence, Grett. 134.

3. temp., ofarliga á Jólum, Fms. vii. 272; ofarliga á hans dögum, Orkn. 136; o. á æfi Sigurðar konungs, Fms. vii. 162.

ofa-

No entry

Cleasby-Vigfusson

in compds, = of, vastness: ofa-fé, mikit ofafé, a vast amount of money, Fær. 11; ofafé mikit, Fms. vii. 232: ofa-mikill, adj.; ofamikit fé, Hkr. i. 182, 284; ofamikit herfang, Orkn. 378.

ofbeldis-fullr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. overbearing, Stj. 8.

ofbeldis-maðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. an overbearing man, Stj. 85.

OFFR
Zoëga

n. offering (fórnir eða offr; offr hins heilaga Ólafs).

Cleasby-Vigfusson

n., also spelt ofr, [Lat. offertum; Germ. opfer], an offering, Fms. ix. 277, Sks. 699, 781, Hkr. iii. 66, Bs. i. 820, Anecd. 8; fórnir ok heilög offr, id.; einskis þeirra offr skal taka til heilags altaris, K. Á. 208; til prests offrs, 102; prestinum til offrs, Vm. 118; at hann hefði sukkat gózi ok offri hins heilaga Ólafs konungs, þá hann hafði með at taka offrinu, Bs. i. 820.

offra
Zoëga

(að), v.

1) to make an offering, sacrifice (o. e-m e-t);

2) to make a gift, to present; o. e-m e-u (hann ~ði miklu fé til grafar drottins).

Cleasby-Vigfusson

að, [Germ. opfern; Engl. offer], to make an offering, sacrifice; offra e-m e-t, Mar.: o. sik Guði, K. Á. 58.

2. to make a gift, to present, in an eccl. sense, Al. 17: with dat. of the thing, hann offraði miklu fé til grafar Dróttins, Fms. vii. 92; offraði frú Kristín borðkeri miklu, x. 87; hann lét göra kirkju ok offraði þar til gullhring, 153; þeir vóru leiddir til altaris at offra, ix. 277: reflex., H. E. i. 405.

offran

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. an offering, Stj. 109.

offrend

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. an offering, Hom. 113, Str. 80.

oflát

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = obláta, q. v.

ofmetnaðar-fullr
Zoëga

a. full of pride.

Cleasby-Vigfusson

adj. full of pride, 625. 90.

ofmetnaðar-maðr
Zoëga

m. overproud man.

Cleasby-Vigfusson

m. an over-proud man, Vígl. 17, MS. 677. 11, Stj. 36.

ofmetnaðar-samr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. arrogant, Bs. i. 854.

OFN
Zoëga

(-s, -ar), m. oven, furnace.

Cleasby-Vigfusson

m., spelt omn, Blas. 46; an older form ogn, Boldt 48, answering to Goth. and Swed.: [Ulf. auhns = κλίβανος; Engl. oven; Swed. ugn; Dan. ovn, kakkel-ovn; Germ. ofen; cp. Gr. ἴπν-ος]:—an oven, furnace, esp. in Norway, where there are no hot springs for bathing, Rb. 386, Ver. 29, Stj. 273, Fms. vii. 245, Bs. i. 223, Eb. 47 new Ed.; stein-ofn, a furnace of bricks (?), referring to the year 1316, Bs. i. 830, where the passage may refer to warming the apartments.

2. an oven for baking; gékk hón til nauðig ok bakaði í ofninum, Hom. 113; in olden times, as at the present day, baking and dairy work were in the women’s charge.

COMPDS: ofnseldr, ofngrjót, ofnreykr, ofnstofa.

ofnir

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the name of a serpent, Gm., Edda (Gl.)

ofns-eldr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. an oven-fire, Stj. 112.

ofn-grjót
Zoëga

n. oven-stones.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. oven-stones, bricks (?), Fms. vii. 323, viii. 166 (referring to the latter part of the 12th century).

ofn-reykr
Zoëga

m. smoke from an oven.

Cleasby-Vigfusson

m. smoke from an oven, Stj. 124.

ofn-stofa

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. an ‘oven-closet,’ close stove, bath-room, Fms. vi. 440, where it is stated that king Olave the Quiet (1066–1093) was the first who introduced ovens or stoves (ofn-stofa) into the hall instead of the old open fires, see eldr (II); these stoves served for bathing and for heating the rooms; hann lét ok fyrst göra ofnstofur ok steingólf vetr sem sumar. The account of the death of the Berserkers in Eb. ch. 28, referring to the 10th century, may therefore be an anachronism and not an historical fact, for it is reported as extraordinary for Iceland that a bishop of Hólar (a Norseman) in the year 1316 built a ‘stone-oven’ (brick-oven) in his house, Laur. S. l. c.

OFR

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. [cp. Goth. ufar; Engl. over; O. H. G. upar; Germ. über; Lat. super; Gr. ὑπέρ]:—over-greatly, exceedingly: with gen. but rarely, ofr fjár is perh. only a misprint for of fjár, Lv. 103 (paper MS.); otherwise as a prefix chiefly to substantives and adjectives.

COMPDS: ofrafl, ofrást, ofrborð, ofrdýrr, ofrefli, ofreflismenn, ofrfjöldi, ofrgangr, ofrgarpr, ofrgjöld, ofrharmr, ofrhefnd, ofrhiti, ofrhugi, ofrhugr, ofrkapp, ofrkappsmaðr, ofrkuldi, ofrlengi, ofrlið, ofrligr, ofrmáta, ofrmenni, ofrmikill, ofrmælgi, ofrmæli, ofrskjótt, ofrvald, ofrverkr, ofryrða, ofryrði, ofrþraut, ofrþungi, ofrölvi.

ofra
Zoëga

(að), v.

1) to brandish, wave in the air, with dat. (o. vápnum sínum);

2) to raise, lift (o. líkam hins helga Ólafs); þegar er sólu var ofrat, as soon as the sun had risen; o. sér, to raise the head, appear (líðr þá eigi langt áðr gömul úhlýðni ofrar sér);

3) refl., ofrast, to become known (Guðmundr vildi eigi þat o. láta); to pride oneself (af e-u).

Cleasby-Vigfusson

1. að, to brandish, wave in the air, with dat. of the thing brandished; þegar er Birkibeinar ofruðu vápnum sínum, Fms. viii. 43, Eb. 60; ofra vröngum ægi, to pull the oar backwards, Bragi.

2. to raise; ofra lofi e-s, to put forth one’s praise, Edda (in a verse); þegar er sólu var ofrat, when the sun had risen, Ld. 216; ofra sér, to raise the head, appear, Bs. ii. 80, 132; bið ek at eigi ofrir þú reiði þinni, Stj. 392: acc., ofra sinn hug, Bs. ii. 112.

II. reflex., Guðmundr vildi þat eigi heyra né ofrask láta, G. would not let it be known, Sturl. i. 141; þat ráð sem nú var ofrat (put forth, proposed), Sturl. iv. 104, (Bs. i. 770 efnat): to pride oneself, Hom. 49, Bs. ii. 24.

2. að, see offra and offr.

ofraðr
Zoëga

(gen. -ar), m. notification, disclosure; bera e-t á ofrað, to make known, divulge.

Cleasby-Vigfusson

m. [Ulf. ufarassus = abundance]: in the phrase, bera e-t á ofroð, to shew up, divulge, Stj. 619.

II. gen. ofraðar, adv. exceedingly; ofraðar lengi, for a long time to come, Korm. (in a verse); ofraðar þrekmaðr er sjá, an exceeding strong man is he, Niðrst. 6; ofraðar maðr er sjá, a mighty hero is he, 645. 107; ofraðar rangt, exceeding wrong, 677. 5; ofraðar vel, exceedingly well, Fms. xi. 47; ofraðar synd, pride, presumption, = ofmetnaðr, Mar.

ofran
Zoëga

f. pride, self-assumption.

Cleasby-Vigfusson

f. pride, insolence, Bs. ii. 44: savageness, N. G. L. i. 80.

ofrá

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. = offrá, from, off, Vþm. 7; whence the contr. form áfrá, Fms. x. 395, 404.

ofreflis-menn

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. pl. powerful men, bearing all down, Nj. 75, Eg. 425, 520.

ofringi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a rambler, Grág. i. 192; see lands-ofringi.

ofrkapps-maðr
Zoëga

m. overbearing man.

Cleasby-Vigfusson

m. a fierce, stubborn man, Fs. 52, Glúm. 373, Ísl. ii. 369, Fas. i. 119.

ofr-afl
Zoëga

n. = ofrefli, ofríki.

Cleasby-Vigfusson

n. = ofrefli, Grág. ii. 192.

ofr-ást
Zoëga

f. passionate love.

Cleasby-Vigfusson

f. passionate love, Fms. vii. 357.

ofr-borð

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. overboard; in the metaph. phrase, detta fyrir ofrborð, to fall overboard, lose heart and courage.

ofr-dýrr
Zoëga

a. over-dear.

Cleasby-Vigfusson

adj. over-dear, Þórð. 65.

ofr-efli
Zoëga

n.

1) overwhelming force (þessi maðr brýzt í móti miklu ~);

2) Oddr kvað sér þat eigi ~, O. said it was not beyond his strength;

3) excess, immensity (~ frosts ok kulda).

Cleasby-Vigfusson

n. overwhelming force, odds, Eg. 351, Fms. i. 199, viii. 90, Ísl. ii. 363: beyond one’s strength, Oddr kvað sér þat ekki ofrefli Korm. 38, Eb. 112, Fms. i. 203; með ofrefli, Al. 134: excess, immensity o. frosts, Sks. 36 new Ed.; mikit o. gulls, Mar.: gen., ofreflis fjöldi, immensity, Stj. 95.

ofr-fjöldi
Zoëga

m. immense host.

Cleasby-Vigfusson

a, m. an immense host, Karl. 506.

ofr-gangr
Zoëga

m. = ofgangr.

Cleasby-Vigfusson

m. = ofgangr, Sks. 18, 33 new Ed.

ofr-garpr
Zoëga

m. overdaring man.

Cleasby-Vigfusson

m. an overdaring man, Grett. 156 new Ed.

ofr-gjöld

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. fearful, dire retribution, Skv. 2. 4.

ofr-harmr
Zoëga

m. overwhelming sorrow.

Cleasby-Vigfusson

m. an overwhelming sorrow, Fb. i. 512, Fas. i. 181.

ofr-hefnd
Zoëga

f. fearful vengeance.

Cleasby-Vigfusson

f. a fearful vengeance. Am. 72.

ofr-hiti
Zoëga

m. excessive heat.

Cleasby-Vigfusson

a, m. an overwhelming heat, Hrafn. 15, Mar.

ofr-hugi
Zoëga

m.

1) a fearless, daring man;

2) = ofrhugr.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a fearless, daring man, Nj. 220, Fms. i. 155, ii. 66, vi. 324, Fs. 54, Korm. 90: = ofrhugr, ákefð ok o., Fms. ii. 319.

ofr-hugr
Zoëga

m. dauntless courage.

Cleasby-Vigfusson

m. dauntless courage, Edda (pref.)

ofr-kapp
Zoëga

n. excessive zeal, stubbornness (verja mál með ~i).

Cleasby-Vigfusson

n. fierceness, stubbornness, Ld. 178, Sturl. i. 45, Fms. vi. 146, 417, Eb. 98, Fb. ii. 51.

ofr-kuldi
Zoëga

m. excessive cold.

Cleasby-Vigfusson

a, m. excessive cold, Sks. 87.

ofr-lengi
Zoëga

adv. very long.

Cleasby-Vigfusson

adv. very long, Hkr. i. 102.

ofr-lið
Zoëga

n. overwhelming force; bera e-n ~i, to overpower.

Cleasby-Vigfusson

n. overwhelming force; bera e-n ofrliði, to overpower, Fms. i. 154, Hkr. ii. 371, Barl. 190.

ofr-ligr
Zoëga

a. excessive.

Cleasby-Vigfusson

adj. excessive; ofrligt er um örleik þinn, Skíða R. 26.

ofr-máta

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. beyond measure, Fas. iii. 424.

ofr-menni
Zoëga

n. mighty champion.

Cleasby-Vigfusson

n. a mighty champion, Eb. 248.

ofr-mikill
Zoëga

a. very great.

Cleasby-Vigfusson

adj. very great, Sks. 141, Hkr. iii. 65.

ofr-mælgi
Zoëga

f. great babbling or vaunting.

Cleasby-Vigfusson

f. high words, vaunting, Vþm. 10.

ofr-mæli
Zoëga

n. = yrði.

Cleasby-Vigfusson

n. big talk, Edda 57.

ofr-skjótt
Zoëga

adv. very soon.

Cleasby-Vigfusson

n. adj. very soon, Hkr. ii. 190.

ofr-vald

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = ofrefli.

ofr-verkr
Zoëga

m. violent ache or pain.

Cleasby-Vigfusson

m. a violent ache or pain, Bs. ii. 29.

ofr-yrða
Zoëga

(-ða, ðr), v. to address in big words.

Cleasby-Vigfusson

t, to address in big words, Þiðr. 256.

ofr-yrði
Zoëga

n. high words.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. high words, Edda 57, Karl. 509.

ofr-þraut
Zoëga

f. hard trial.

Cleasby-Vigfusson

f. a great trial, Konr.

ofr-þungi
Zoëga

m. crushing weight.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a crushing weight, Bs. ii. 81.

ofr-ölvi
Zoëga

a. having over-drunk, the worse for drink.

Cleasby-Vigfusson

adj. the worse for drink, Hm. 13.

ofsa
Zoëga

(að), v. to puff oneself up, be arrogant (o. sér til vansa);

refl., ofsast, to grow unruly (Jupiter þótti fólkit ofsast).

Cleasby-Vigfusson

að, to overdo, do to excess; hinum bótum er þeir ofsa eðr vansa er í dómum sitja, N. G. L. i. 184; opt eru íll vitni ofsuð fyrir skaps sakir, 247:—ofsa sik, to puff oneself up, be haughty, arrogant; ef þú ofsar þik eigi þér til vansa, Hrafn. 29.

II. reflex. to grow unruly; Jupiter þótti fólkit ofsask, Bret. 6; opt verðr ofsat til vansa, a saying = pride goes before a fall, Al. 138.

2. hence mod. afsast, dep. to rave, rage.

ofsa-legr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. excessive.

ofsa-maðr
Zoëga

m. overbearing man.

Cleasby-Vigfusson

m. an overbearing, violent man, Eg. 174, Nj. 89, Fms. vi. 155, vii. 113.

ofsa-veðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a violent gale.

ofsi
Zoëga

m. overbearing, tyranny.

Cleasby-Vigfusson

a, m. overbearing, tyranny; fyrir o. Haralds konungs, Fs. 123; biskup kvaðsk vænta at menn munu þessum ofsa af sér hrinda, Fb. iii. 450; ofsi ok löglausa, Ó. H. 238, Eb. 116; ofsa ok yfirgang, Fms. vi. 26; ofsi ok újafnaðr, Eg. 8; ofsa ok údáðir, Fms. i. 208; at eigi mætti ofsi steypa lögunum, Hkr. i. 72; at sjatna mundi þeirra o., Ísl. ii. 386: extravagance, meir með ofsa en fyrirhyggju, Ld. 186; Þorsteini þótti nokkut svá vita ofsa þarvist þeirra ok eigi með fullri forsjá, Fs. 13; til ofsa ok frásagnar, Gþl. 275.

II. gen. prefixed, excessively; ofsa hörð veðr, vehement gales, Bs. i. 893; ofsa kláði, a sore itch. Fél. x; ofsa þrútuligr, Hkr. 642 new Ed.

COMPDS: ofsalegr, ofsamaðr, ofsaveðr.

ofskaps-maðr
Zoëga

m. proud man.

Cleasby-Vigfusson

read ofrkappsmaðr, Bjarn. 34.

oft

No entry

Cleasby-Vigfusson

see opt.

of-allt

No entry

Cleasby-Vigfusson

or of-vallt, adv. always, Orkn. 90, etc.; see ávalt or ávallt.

of-át
Zoëga

n. over-eating, gluttony.

Cleasby-Vigfusson

n. (afát, Hom. 31, 53, 71), over-eating, gluttony, Skálda 208, Greg. 25, Barl. 42.

of-beldi
Zoëga

n. violence, overbearing.

Cleasby-Vigfusson

proncd. obbeldi, n. [qs. ofveldi], violence, overbearing, Fms. i. 221, vii. 20, Al. 10, N. G. L. i. 458, H. E. i. 470.

COMPDS: ofbeldisfullr, ofbeldismaðr.

of-bjóða

No entry

Cleasby-Vigfusson

bauð, only impers. mér ofbýðr, it amazes, shocks, me.

of-bleyði

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. cowardice, Sks. 75.

of-boð

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a shock, terror; í ofboði, in amazement:—ofboðs, adv. shockingly, very, ofboðs-legr, adj. shocking.

of-bræði
Zoëga

f. passion, rashness.

Cleasby-Vigfusson

f. passion, impatience, Hom. 85.

of-dan

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. too much honour; það er o. fyrir mig, (conversational.)

of-deildir

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. pl. quarrelsomeness, Hom. 85.

of-dirfð
Zoëga

f. foolhardiness, impudence.

Cleasby-Vigfusson

f. foolhardiness, K. Á. 232, Fms. iii. 68, vii. 18, 161, H. E. i. 504, Str. 50. ofdirfðar-fullr, adj. foolhardy, H. E. i. 473.

of-dirfska

No entry

Cleasby-Vigfusson

u. f. = ofdirfð, passim in mod. usage.

of-dramb
Zoëga

n. arrogance, conceit.

Cleasby-Vigfusson

n. arrogance, conceit, Edda 7, Ó. H. 88, Sks. 462. ofdrambs-fullr, adj. conceited, Fms. v. 217, Hom. 123.

of-drykkja
Zoëga

f. indulgence in drink.

Cleasby-Vigfusson

u, f. (af-drykkja, Hom. 31, 53), indulgence in drink, Fms. viii. 251, ix. 424, Barl. 42, Gþl. 276, Skálda 208. ofdrykkju-maðr, m. a drunkard, 623. 15, Fms. viii. 252, Barl. 137.

of-dul
Zoëga

f. too great conceit.

Cleasby-Vigfusson

f. great conceit, Finnb. 300.

of-dyri
Zoëga

n. ‘over-door’, lintel.

Cleasby-Vigfusson

n. (umdyri, Hom. 82 thrice), the ‘over-door,’ the lintel, Ver. 21, Stj. 279, Gþl. 345.

of-dælska

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. pertness, Sks. 519, v. l.

of-fari
Zoëga

a. having gone too far; verða ~ við e-n, to transgress against one.

Cleasby-Vigfusson

adj. having gone too far, doing wrong; verða offari, Fms. iii. 21, viii. 237, xi. 436, Bs. i. 296, 837.

of-fita

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. too much stoutness.

of-fors
Zoëga

n. presumption.

Cleasby-Vigfusson

n. insolence, Grett. 110 A, Fms. v. 181. offors-fullr, adj. insolent, Grett. 70 new Ed.

of-framsækni

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. intruding oneself, Sks. 295.

of-freistni

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. over-temptation, Barl. 158.

of-fylli
Zoëga

f. surfeit, gluttony.

Cleasby-Vigfusson

f. surfeit, Al. 153, Hom. 31: medic. dropsy.

of-gangr
Zoëga

m. excess; ganga ofgangi (ofgöngum) yfir e-n, to tyrannize.

Cleasby-Vigfusson

m. ‘over-going’ excess, Fms. iii. 39; ganga ofgöngum, Gísl, 79, N. G. L. i. 169; ganga ofgangi, Fms. vii. 269: o. sjóvar, Barl. 19; elds o., D. N. ii. 95; o. frosts ok jökla, Sks. 12 new Ed.

of-gangsi
Zoëga

a. over-prevailing.

Cleasby-Vigfusson

adj. over-prevailing, Sks. 339.

of-geigr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a great shock, Hom. (St.)

of-geytlan

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. bragging, Hom. 85.

of-gjafir

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. pl. paying into the bargain, Nj. 18, v. l.

of-glæpr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a crime, Art. 20.

of-gæði

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. great advantages, Hkr. iii. 285.

of-göngli

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. prevalence, Sks. 339, v. l.

of-harmr
Zoëga

m. excessive grief.

Cleasby-Vigfusson

m. affliction, Fms. iii. 166.

of-heyrn

No entry

Cleasby-Vigfusson

f., medic. a tingling in the head, Fél. x.

of-hiti
Zoëga

m. excessive heat.

Cleasby-Vigfusson

a, m. excessive heat, Hom. 87.

of-hlaða

No entry

Cleasby-Vigfusson

hlóð, to overload: of-hleðsla, u, f. overloading,

of-hlátr
Zoëga

m. immoderate laughter.

Cleasby-Vigfusson

m. immoderate laughter, Hom. 85.

of-hlýr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a calm, poët., Alm. 23.

of-hyldgan

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. ‘over-flesh,’ proud flesh, of a wound, Fél. x.

of-inndæli

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. over-comfort, easy life, Hom. 86.

of-jarl
Zoëga

m. ‘over-earl’, over-match (verða mér sumir ~ar hér í heraðinu).

Cleasby-Vigfusson

m. an ‘over-earl,’ an over-match; verða mér sumir ofjarlar hér í héraðinu, Valla L. 206; Jóab, er mér verðr ofjarl fyrir stórleika sakir, Stj. 537: in a play of words, Einarr þambar-skelfir sá þetta ok mælti, ofjarl, ofjarl, fóstri!—Kann ek ekki við því, at yðr þykki sumt ofjarl en sum ekki at manna, Fms. vi. 53.

of-kapp
Zoëga

n. stubbornness.

Cleasby-Vigfusson

n. stubbornness, Gþl. 199, Bret. 38, Sturl. ii. 15, Finnb. 332.

of-kátr
Zoëga

a. overbearing, wanton.

Cleasby-Vigfusson

adj. exulting, Fms. vi. 110, vii. 23, Fagrsk. 128.

of-kerski
Zoëga

f. excessive petulance.

Cleasby-Vigfusson

f. petulance, Nj. 129, Fms. ix. 404, v. l.

of-kvæni
Zoëga

n. domineering of a wife.

Cleasby-Vigfusson

n. uxoriousness, Fms. iv. 21.

of-kæti
Zoëga

f. wantonness.

Cleasby-Vigfusson

f. wantonness, Fms. ix. 352, 404, 445, Hom. 86.

of-láti
Zoëga

m. a vain, showy person.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a gaudy person, Landn. 273, Ld. 20, Nj. 142, Sturl. i. 19, Fms. ii. 6, Gísl. 14.

of-látinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. much lamented, Sighvat.

of-látligr
Zoëga

a. showy.

Cleasby-Vigfusson

adj. showy, Sturl. iii. 156, Fbr. 56.

of-látungr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. = ofláti.

of-leyfingr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a person made too much of, Grett. 121 A.

of-léttleikr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. alertness, Sks. 19.

of-léttliga
Zoëga

adv. promptly.

Cleasby-Vigfusson

adv. willingly, promptly, Ld. 182, Fms. iii. 91.

of-léttr
Zoëga

a. prompt, easy, ready.

Cleasby-Vigfusson

adj. prompt, easy, ready, Fms. ii. 99; o. til góðra verka, Hom. (St.); skulu vér nú vera þér auðveldir ok ofléttir til allra hluta er þú vilt at vér görim, Stj., Fms. iv. 134 (spelt afléttr).

of-lið
Zoëga

n. = ofrlið.

Cleasby-Vigfusson

n. an overwhelming force; vera ofliði borinn, Nj. 180; ef menn bera þá ofliði, ok láta þá eigi ganga til dóms, Grág. i. 111.

2. over-zeal; því þér hafit mér veitt fullt lið, ef eigi oflið, Fms. vii. 143.

of-ljóst

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. adj. a metrical term, a pun, equivocation in poetry; þessi orðtök hafa menn til at yrkja fólgit, ok er þat kallat ofljóst, Edda 110, Skálda 183, 189.

of-ljótr
Zoëga

a. hideous.

Cleasby-Vigfusson

adj. very hideous. Hým. 23.

of-lægja

No entry

Cleasby-Vigfusson

ð, to humble. Post. 209.

of-læti
Zoëga

n. arrogance.

Cleasby-Vigfusson

n. self-assumption, Hom. 152.

of-löskr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. very slovenly, Lex. Poët.

of-maðr
Zoëga

m. over-match; vera e-m ~, to be more than a match for.

Cleasby-Vigfusson

m. = ofjarl; vera e-m o., Orkn. 426.

of-magn
Zoëga

n. = oflið; bera e-n ~i, to overpower.

Cleasby-Vigfusson

n. = oflið; in bera e-n ofmagni, to overpower, Fas. iii. 175.

of-megri

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. starvation, N. G. L. i. 25, Gþl. 502.

of-metnaðr
Zoëga

m. pride, arrogance.

Cleasby-Vigfusson

m. over-pride, over-assumption, Nj. 17, Ó. H. 69, Sks. 461, Stj. 8, 144, 145, Hom. 86, 107, Ver. 10, Greg., Mar., Bs., passim in old and mod. usage.

COMPDS: ofmetnaðarfullr, ofmetnaðarmaðr, ofmetnaðarsamr.

of-metnask

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, to pride oneself, Karl. 197.

of-mikill

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘over-muckle,’ excessive, Gm. 21.

of-munuð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. sensuality, Hom. (St.)

of-mælgi
Zoëga

f. excessive loquacity.

Cleasby-Vigfusson

f. loquacity, Stj. 155.

of-neyzla
Zoëga

f. intemperance.

Cleasby-Vigfusson

u, f. intemperance, Stj. 143, H. E. i. 519, Jb. 404.

of-prúðleikr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. great pomp, Str. 82.

of-prúðliga

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. with great pomp, Str. 81.

of-prýði

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. pomp, show, Hom. 85.

of-raun
Zoëga

f. too great a trial, too severe a test.

Cleasby-Vigfusson

f. too great a trial, too strong a test, Nj. 220, Fas. ii. 465.

of-rausn
Zoëga

f. presumption.

Cleasby-Vigfusson

f. ‘over-boldness,’ presumption, Fms. vii. 290; er öllum þat o., at halda því fyrir mér er konungr vill at ek hafa, ix. 445, v. l.; þann dóm lét hann hvern hafa, sem honum þótti þeir sakir til hafa, hvárt sem hann var ríkr eða fátækr, en þat þótti þeim o., xi. 250; hann lét jafna refsing hafa ríkan ok úríkan, en þat þótti landsmönnum o., Ó. H. 190.

of-ráð
Zoëga

n.

1) too great a task (þótti honum þetta ~ vera);

2) too high a match (Þorsteinn kvað sér þat ~).

Cleasby-Vigfusson

n. too great a task, Fms. iv. 29; oss mundi þat ílla sækjask ok o. vera við þá Eyfirðinga, Valla L. 224; Sturla frændi hans segir honum slíkt ofráð, Sturl. ii. 91: too high an aspiration, ekki var þetta vel þokkat af sveitar-mönnum fyrir Þóri, ok þótti honum þetta o. ráð vera, iii. 144: too high a match, Þorsteinn kvað sér þat o., er hón stóð ein til alls arfs eptir Kraka, Þorst. hv. 38.

of-refsan
Zoëga

f. too great severity in punishing.

Cleasby-Vigfusson

f. too great severity in punishing, Fb. ii. 316.

of-rembingr
Zoëga

m. arrogant person.

Cleasby-Vigfusson

m. arrogance, Bs. i. 634.

of-reyna
Zoëga

(-da, -dr), v. to put to too severe a test; ~ sik, to overstrain oneself.

Cleasby-Vigfusson

d, to put too strong a test, Mar.; ofreyna sik, to overstrain one’s strength.

of-reynsla

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. an overstraining.

of-ríki
Zoëga

n. overbearing, tyranny.

Cleasby-Vigfusson

n. overbearing, sheer force, tyranny; at þeir þerði eigi heim at ganga fyrir o. búandans, K. Þ. K.; ofvald eðr o., Stj. 154, Boll. 336; afli ok o., Fms. i. 34; o. ok újafnaðr, viii. 84; bera e-n ofríki, N. G. L. ii. 150. ofríkis-maðr, m. an overbearing man, Gþl. 488.

of-saka

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, = á-saka, to accuse, Hom. 155.

of-senna

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a quarrel, row, Hom. 85.

of-sinka

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. over-stinginess, Hom. 85.

of-sinni

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a follower; allir inir æztu Aðils ofsinnar, Bm.; Sathan og hans ofsinnum, Vídal. ii. 25.

of-sjónir
Zoëga

f. pl., sjá ofsjónum yfir e-u, to look down upon, despise (sér þú nú ofsjónum yfir flestum bústöðum).

Cleasby-Vigfusson

f. pl.; in the phrase, sjá ofsjónum yfir e-u, to look down upon, despise; brott ætlar hann ok görir hann þat ílla … þurfti hann ekki ofsjónum yfir þessu landi at sjá, Sturl. i. 225; ef hann hefði eigi séð ofsjónum yfir mannlegu eðli, Al. 160:—in mod. usage, to grudge one a thing.

2. mod. the seeing of phantoms.

of-skemtan
Zoëga

f. excessive pleasure.

Cleasby-Vigfusson

f. over-pleasure, Fms. ii. 271.

of-skvaldr
Zoëga

n. excess of talking.

Cleasby-Vigfusson

n. over-swaggering, great noise, Fms. vi. 287.

of-skynja
Zoëga

a. indecl. looking down upon (vera e-m ~).

Cleasby-Vigfusson

adj. overlooking, looking down upon; þeir þykkjask sér ærnir, en mér nokkut o., Fms. v. 226; sýnisk mér sem flestir menn sé honum o. vestr þar. Sturl. iii. 168.

of-sköpun

No entry

Cleasby-Vigfusson

f., medic. monstrosity, Fél. x.

of-snjár

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. vast masses of snow, N. G. L. i. 392.

of-sókn
Zoëga

f. persecution.

Cleasby-Vigfusson

f. persecution, Fær. 134, Fms. i. 224, Stj. 497, Ver. 29, Th. 79, Bs. ii. 142, passim.

of-stark

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. ‘over-strength,’ showiness, pride, Str. 82 (twice).

of-stopi
Zoëga

m. overbearing arrogance.

Cleasby-Vigfusson

a, m. overbearing, arrogance, insolence; fara með ofstopa, Nj. 222; vildi Guð nú enda láta á verða þeirra ofstopa, Fms. vii. 18, Hom. 76; ofmetnaðr ok o., Rb. 394. ofstopa-maðr, m. an overbearing man, Eb. 14, Fms. i. 6, vii. 238, Nj. 215, Orkn. 8; íllt er at eggja ofstopa-mennina, Fb. i. 522.

of-stríðleikr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. over-strength, violence, Sks. 156.

of-styrmi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = ofviðri, Fr.

of-stýri
Zoëga

n. unmanageable thing.

Cleasby-Vigfusson

n. an ‘over-steering,’ unmanageable thing; ætla ek at þú verðir oss skjótt ofstýri, Fas. i. 365 (Skjöld. S.); yðr mun o. verða at leggja mik við velli, Boll. 344: hence the mod. ó-stýrilátr, unruly, qs. ofstýrilátr.

of-stæki

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. ferocity, Ld. 252; grunar mik at ei komir þú því við fyrir þeirra o., Ísl. ii. 347, Mag. 164; ofstækis-maðr, a fierce man, Mag.

of-stækr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. hot, fierce, vehement.

of-stærð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = ofstæri, Thom. 411.

of-stæri

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. [stórr], pride, haughtiness, Thom. 182.

of-stöður

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. pl. priapismus, Fél. x.

of-svefni

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. over-sleep, lethargy, N. G. L. ii. 418 (v. l.), Bb. 3. 81.

of-svæsi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. temerity. H. E. i. 261, N. G. L. i. 458.

of-svæsinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. in over-high spirits.

of-sækja

No entry

Cleasby-Vigfusson

sótti, to persecute, Magn. 482, Stj. 402, 448, 478, passim. ofsækjandi, part. a persecutor, Stj 376.

of-sögn
Zoëga

f. exaggeration.

Cleasby-Vigfusson

f. ‘over-saying.’ exaggeration, Fas. i. 25.

of-sögur
Zoëga

f. pl. exaggeration; eigi má ofsögum segja frá vitsmunum þínum, your intelligence cannot be too highly praised.

Cleasby-Vigfusson

f. pl. exaggeration; ekki hefir hann ofsögur frá þér sagt, Fms. vi. 206; hafa eigi o. verit frá sagðar þeirra garpskap ok herði, xi. 151; eigi má ofs gum segja frá vitsmunum þínum, it cannot be too highly praised, Ld. 132, Fas. i. 84, Ísl. ii. 36, Mag. 99, 113.

of-tala

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. an ‘over-number,’ surplus, N. G. L. i. 182.

of-tekja
Zoëga

f. taking too much to oneself.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a taking too much, wronging, Bs. i. 115.

of-tign
Zoëga

f. too great honour.

Cleasby-Vigfusson

f. a too great honour, Fas. ii. 489.

of-traust

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. ‘over-trust,’ a too great confidence.

of-treysta

No entry

Cleasby-Vigfusson

t, to trust too much, Hsm.

of-tæki

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = ofstæki (?), Njarð. 368 v. l.

of-vald
Zoëga

n. = ofríki.

Cleasby-Vigfusson

n. = ofrvald, H. E. ii. 83, Stj. 121, 154, Art. 64.

of-vallt

No entry

Cleasby-Vigfusson

see ofallt.

of-veðri

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = ofviðri, Hom. 97, Fas. ii. 78.

of-verkr
Zoëga

m. excessive pain.

Cleasby-Vigfusson

m. a violent pain, Bs. i. 343, 456, Stj. 435.

of-viðri
Zoëga

n. violent gale.

Cleasby-Vigfusson

n. a violent gale, Fms. viii. 256. K. Þ. K. 78, Fas. ii. 37.

of-vilnan
Zoëga

f. conceit, presumption.

Cleasby-Vigfusson

f. conceit, presumption, Stj. 144, Hom. (St.)

of-virðing
Zoëga

f. too great honour.

Cleasby-Vigfusson

f. over great an honour, Fms. vi. 17.

of-viti

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. an over-wise person = Germ. sonderling, one who behaves in a strange manner; hann er o., a popular phrase.

of-vægi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. an enormity, an enormous weight.

of-vægilegr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘over-weighing,’ overwhelming, immense, Bs. ii. 5.

of-vægr
Zoëga

a. immense, overwhelming.

Cleasby-Vigfusson

adj. overwhelming: o. herr, Ó. H. 242.

of-væni
Zoëga

n. anxious expectation.

Cleasby-Vigfusson

f. ‘over-weening’ spirits, Vikv. 7.

of-þrá
Zoëga

f. immoderate lust.

Cleasby-Vigfusson

immoderate lust, Hom. 85.

of-þröngva

No entry

Cleasby-Vigfusson

ð, to force, ravish, Stj. 384.

of-þögli
Zoëga

f. stubborn silence.

Cleasby-Vigfusson

f. stubborn silence. Art. 30.

of-þögull

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. over-silent. Art. 30.

of-ætlan

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. an ‘over-task,’ too great a task.

of-öltiliga

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. = úfelmtliga (?). Sturl. iii. 185 C.

OK
Zoëga

I)

conj.

1) and; bæði … ok, both … and (bæði er hann vitr ok framgjarn);

2) in comparison, as, and; sami maðr ok áðr, the same man as before; nú fór Svíum allt á eina leið ok Dönum, it went with the Swedes in the same way as with the Danes; þat er mjök sundrleitt (úlíkt) ok kristnir menn gøra, it differs much from what Christians do;

3) of an adversative character, and yet, but (hann var særðr mörgum sárum ok engum stórum);

4) introducing the apodosis, then = þá; esp. in the old laws; ef sá maðr (etc.) …, ok verðr hann útlagr, then he shall pay;

5) used for the relative particle ‘er’; at höllu hann kom ok átti Íms faðir, which belonged to Im’s father; Geirröðr konungr átti þá son, ok hét Agnarr, who was called A.;

6) also (hann heyrir ok þat, er gras vex á jörðu).

II)

n. yoke; domination.

Cleasby-Vigfusson

1. copulative conj.; the mod. form is og, which appears in the 15th century MSS., but the word is usually in the MSS. written thus ⁊. The Runic inscriptions mostly have auk, which diphthongal form has in the conj. been changed into ok, but is retained in the adverbial auk = etiam. As neither the stone in Tune nor the Golden horn happens to have the word, we are in the dark as to its earliest Scandinavian form. The particle ok is characteristic of the Scandinavian languages, as distinguished from the Germ. und, Engl. and; although this is more apparent than real, for the identity of ok with the Goth. copulative particle jah and uh. Hel. jac, has been conclusively demonstrated by Grimm, who also makes out an identity between Goth. uh, standing for hu, and Gr. καί, Lat. -que; the metathesis of uh for hu is analogous to Lat. ac = Gr. καί. Grimm farther supports this etymology by comparing the Teutonic compounds ne-hu, Icel. contr. né, with Lat. ne-c = ne-que, which proves the identity of both the suffixed particles, the Lat. c or que and the Teut. …

Shortened here. Read the full article →

oka
Zoëga

(að), v. to bring under the yoke, to subjugate.

Cleasby-Vigfusson

að, to ‘yoke,’ subjugate; margar þjóðir okaði hann undir ríki Valdamars konungs, Fms. x. 231; at ek geta þik undir okat hans þjónustu, ii. 122; Guð okaði undir hann alla hans undirmenn, Bs. i. 167; hann mun oka yðr undir þröngvan þrældóm, Stj. 441, Karl. 134.

2. to join by a cross-piece; ker mikit ok okat með stórum timbr-stokkum, Hkr. i. 17: undir-oka, to ‘under-yoke,’ subjugate.

oki
Zoëga

m. cross-piece (cf. hurðaroki).

Cleasby-Vigfusson

a, m. a cross-piece fastening boards or deals together; þar skulu vera fjórar rimar í ok okar á endum, Gþl. 381; hann hljóp upp á okann ok stóð þar, the cross-piece on the inside of a door, Háv. 39 (= hurðar-oki, Eb. 182); jafn-oki, an equal match.

OKKARR
Zoëga

poss. pron. our, in dual; hvárrgi o., neither of us two.

Cleasby-Vigfusson

adj. pron., f. okkur, n. okkat and okkort, gen. pl. okkarra; contr. forms okkrir, okkrar, okkrum: [a Goth. uggqvar is supposed, answering to iggqvis; A. S. uncer = Gr. νωϊτερος]:—our, in dual; okkarr mestr vinr, Fms. ii. 221; tal okkat, Sks. 12 B; okkat viðtal, Fs. 8; vætti okkat, Nj. 233; okkart félag, Fms. v. 254; vápn okkur, Al. 138; okkarri sameign, Fs. 7; feðra, hesta, búa okkarra, Ld. 40, Fms. ii. 8, 105, Eg. 95; vættis-burð okkrum, Nj. 233; okkru liði, Eg. 283; skyldleika okkra, Ld. 40; fund okkarn, Nj. 8; okkarn glæp, Fms. x. 261; dauda okkars, i. 216, and passim:—adding a genitive; skip okkat Özurar, the ship of O. and myself, Nj. 8; frændsemi okkra Magnúss, Fms. vi. 178:—used as a subst., hvára-tveggi okkar, both of us, Nj. 55; hvárrgi okkarr, Eg. 195; sér hvárt okkart, each of us separately, Fms. vi. 104; hvártki okkat, neither of us, Nj. 10; hvárs tveggja okkars, Fms. i. 216, x. 270; hvárrgi okkarr Geirs, neither of us, G. nor I, Nj. 80. ☞ In mod. usage the possessive okkarr is superseded by an indeclinable okkar (gen.)

okkr

No entry

Cleasby-Vigfusson

dat. and acc. dual, [Uif. ugk, ugkis = ἡμας, ἡμιν]:—us, of two, in countless instances; the old writers make a strict distinction between dual and plur. (okkr oss, ykkr yðr, vit vér), whereas mod. Icel. in the spoken language has exclusively adopted the dual; thus Icel. say, hann sagði okkr, hann bað okkr; this use of the dual for the plur. is prop. a familiar way of speaking, regarding the speaker himself as the one, and ‘the rest’ as the other person; in writing the old distinction is still often observed.

OKR
Zoëga

n. usury.

Cleasby-Vigfusson

n. [Ulf. wokrs = τόκος, Luke xix. 23; A. S. wocor; O. H. G. wuochar; Germ. wucher; Dan. aager; Swed. ocker]:—usury, K. Á. 204, 218, Bs. i. 684; the word occurs in old writers only in eccl. writers.

okra

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, to practise usury; okra e-u or okra með e-t.

okr-karl
Zoëga

m. usurer.

Cleasby-Vigfusson

m. a usurer, K. Á. 206, = Dan. aager karl.

oktava

No entry

Cleasby-Vigfusson

or oktava-dagr, m. [Lat. word], the octave after a feast day, Bs. i. 144, H. E. i. 310.

olboga-barn

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. an ‘elbow-bairn,’ opp. to a spoilt child.

olboga-skot

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. elbowing; gefa e-m olbogaskot, to elbow.

olea
Zoëga

(að), v. to anoint, administer extreme unction to.

Cleasby-Vigfusson

1. and olía, u, f. [Lat. oleum], oil, Pr. 470, 471.

2. að, to anoint, of extreme unction, N. G. L. i. 14, 347, Fms. viii. 445, x. 148, Bs. i. 144.

olean
Zoëga

f. extreme unction.

Cleasby-Vigfusson

f. extreme unction, Fms. viii. 445, Bs. i. 469, N. G. L. i. 14, 347, H. E. i. 224, 473.

olifant

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. [for. word; Gr. ἐλέφας; Old Engl. olifaunt], the unicorn, Karl. 386:—the name of a trumpet, Karl., l. c.; skaptið var af olifant-horni, ivory? Karl. 369.

oliva

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f., olivu-tré, n., -viðr, m. [for. word], the olive-tree, Stj. 256, 403, 413, 441, Karl. 199, Þiðr. 116. olifa-kvistr, m., Karl. 226, 334.

olla

No entry

Cleasby-Vigfusson

olli, ollat, to cause; see valda.

ol-bogi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. the elbow; see ölnbogi.

ol-ugi

No entry

Cleasby-Vigfusson

ol-hugat, ol-hugliga, oluð, = ölhugi, etc., q. v.; see alhugi.

oman
Zoëga

n. boss on a sword.

Cleasby-Vigfusson

1. n. the boss on a sword, Þiðr. 104, N. G. L. ii. 439.

2. adv. = ofan, Þiðr. passim.

op
Zoëga

n.

1) shout, shouting, crying (þá varð óp mikit at lögbergi ok úhljóð);

2) weeping, crying (sló síðan ópi á barnit).

Cleasby-Vigfusson

n. an opening, mouth, of a bag or the like; binda fyrir opið (poka-op), freq. in mod. usage, but does not occur in old writers.

OPA
Zoëga

(að), v. to retreat, go back (also, opa undan, á hæl). Cf. hopa.

Cleasby-Vigfusson

að, to retreat, go back, akin to opinn; this is the older form, whence comes hopa the common form, under which see the references.

OPINN
Zoëga

a.

1) open (~ nummr, opin hurð, opit lopt); koma e-m í opna skjöldu, to take one in the rear;

2) resupine, on the back, opp. to ‘á grúfu’ (hann lét binda hann ~ á slá eina);

3) open, undecided (E. segir eigi sið, at mál stœði opin).

Cleasby-Vigfusson

opin, opit, adj., [A. S. and Engl. open; O. H. G. offan; Germ. offen; Dan. aaben]:—open, prop. = resupinus, on the back, face uppermost; opp. to á grúfu (grovelling) opnu-selar eru fyrir því kallaðir at þeir svimma eigi á grúfu heldr opnir, Sks. 177; hann lét binda hann opinn á slá eina, Fms. ii. 179; féll sá opinn á bak aptr, vii. 191; ef maðr liggr opinn á sléttum velli, Symb. 31; opit ok öndvert, Bs. i. 746: the phrase, koma í opna skjöldu, to take one in the back (i. e. the hollow) of the shield, to take one in the rear, Eg. 295, Stj. 365.

II. open; loptið var opit, Eg. 236; opnar búðir, Grág. i. 261; haugrinn opinn, Nj. 118; hann lét snúa fjöl fyrir ljórann svá at lítið var opit á, so that little was left open, Fms. vii. 191; var hurðin opin, Edda 30, Fms. vii. 314; opið bréf, an open deed, letters patent, Dipl. ii. 1; opin jörð, open, thawed N. G. L. i. 43; opin á, an open river, not icebound, Vm., Fs. 52; at mál stæði opin, open, undecided, Sturl. iii. 136; sjá banann opinn fyrir sér, Fb. i. 197; kominn í opinn dauða.

opin-bera
Zoëga

(að), v. to manifest, reveal.

Cleasby-Vigfusson

að, [Germ. offenbaren], to manifest, reveal, Bs. i. 275, 869, passim, H. E. i. 526.

opin-beran

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. revelation. Opinberunar-bók, f. the Book of Revelation.

opin-berliga
Zoëga

adv. openly, in public.

Cleasby-Vigfusson

adv. openly, in public, Nj. 165, Fms. i. 142, ii. 184, ix. 452, K. Á. 108, Dipl. i. 7, Sks. 577.

opin-berligr
Zoëga

a. manifest, public.

Cleasby-Vigfusson

adj. manifest, Stj. 250: public, o. skript, Fas. ii. 174.

opin-berr
Zoëga

a. manifest, public.

Cleasby-Vigfusson

adj. [Germ. offenbar], manifest, Sks. 714; göra opinbert, Fms. ii. 104: open, o. víðátta, Sks. 504; notorious, o. mál, K. Á. 152; o. ránsmaðr, 62; o. okrkarl, 62, 208.

opin-eygr
Zoëga

a. open-eyed.

Cleasby-Vigfusson

adj. open-eyed, Bs. i. 66, Fms. ii. 20, v. 238, vii. 101, Grett. 76 (new Ed.)

opin-mynntr
Zoëga

a. open-mouthed.

Cleasby-Vigfusson

adj. open-mouthed, Sd. 147.

opin-sjóðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. open-purse, a nickname, Sturl.

opin-skár

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. lying open, manifest, as also metaph. out-spoken, frank.

opin-spjallr
Zoëga

a. outspoken, free-spoken (var S. óðlátr ok ~).

Cleasby-Vigfusson

adj. out-spoken, Ad. 1, Fb. ii. 701.

opna
Zoëga

I)

(að), v. to open (hann lét o. hauginn);

refl., opnast, to be opened.

II)

f. opening, crater.

Cleasby-Vigfusson

1. að, [A. S. openjan, Germ. öffnen, etc.], to open; hann létt opna hauginn, Eg. 601; opna jörð til þess at grafa niðr lík, K. Þ. K.; þeir opnuðu merina, cut it up, Fs. 56: impers., sýndisk himinn opna, Hom. 57: reflex. to open, be opened, Grág. ii. 262; opnask haugrinn, Fb. i. 215; sárit opnaðisk, Fms. ix. 276; fjallit opnaðisk, Nj. 211; himinn opnaðisk, Niðrst. 3; jörð opnaðisk, 645. 64.

2. u, f. an opening; hvíta-salt svá mikit umhverfis opnuna (the crater), at klyfja mátti hesta af, Ann. 1341:—the two pages of an open book, erkibiskup leit skjótt á þá opnu sem upp flettisk, Safn i. 677; það stendr á þessari opnu. opnu-selr, m. a kind of seal, the mod. vöðu-selr, so called because it swims on its back (see opinn), Sks. 177.

oppruðar

No entry

Cleasby-Vigfusson

gen. = ofraðar; prýðiliga til oppruðar, exceedingly grand, Fms. x. 387.

OPT
Zoëga

adv. often, frequently; compar., optarr, oftener; superl., optast, oftenest, most frequently.

Cleasby-Vigfusson

adv., better oft, compar. optarr, superl. optast, [Ulf. ufta = πολλάκις, and common to all Teut. languages]:—oft, often; þá varð þat sem opt kann henda, Fms. i. 99, and in countless instances, old and mod.; e. g. opt is freq. the first word in a host of proverbs, opt sparir leiðum þats hefir ljúfum hugat, Hm.; opt kemr æði-regn ór dúsi, oft comes a shower after a lull, Eb. (in a verse): opt er flagð í fögru skinni, etc.

2. with part. pass., opt-reyndr, oft-tried, Fms. vi. 104; opt-nemndr, opt-greindr, oft-named, etc.

II. compar. optarr, oftener; eigi optarr en of sinn, not more than once, Js. 2; þá mundi hann optarr sigr fá, Fms. vi. 225; en ef hann stell optarr, Js. 129; eigi optarr, no more, id.; æ því sterkari sem hann féll optarr, Al. 52; því meira sem þat var optarr hvatt, Korm. 94, passim.

III. superl. optast, oftenest, usually, mostly; hann var optast um mitt landit, Fms. i. 6; hann sat optast í Túnsbergi, 11; hann átti þar margar orrostur ok hafði optast sigr, 193, passim.

optarri

No entry

Cleasby-Vigfusson

compar. adj. more frequent, Þiðr. 161.

opt-leiki
Zoëga

m. frequency.

Cleasby-Vigfusson

a, m. frequency, Fms. v. 241.

opt-liga
Zoëga

adv. often, frequently.

Cleasby-Vigfusson

adv. often, frequently, Eg. 60, Fms. i. 13, 23, 52, Nj. 32, Hkr. i. 199; mjök optliga, very often, Fms. vii. 150, passim.

opt-ligr
Zoëga

a. frequent.

Cleasby-Vigfusson

adj. frequent, Stj., Mar., Skálda, Fms. x. 315.

opt-samliga

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. = optliga, Barl. 137.

opt-samligr
Zoëga

a. frequent.

Cleasby-Vigfusson

adj. frequent, Barl. 94, Str. 8, 36.

opt-semi

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. frequency, MS. 4. 8.

opt-sinnis
Zoëga

adv. many times.

Cleasby-Vigfusson

adv. many times, Fms. iv. 176, Art.

opt-sinnum
Zoëga

adv. oftentimes.

Cleasby-Vigfusson

adv. = optsinnis, Sks. 255, Al. 86, Barl. 63, 70.

ORÐ
Zoëga

n.

1) word;

ef maðr mælir nökkuru orði í mót, if a man speaks a word against it;

segja í sínu orði hvárt, to say one thing in one breath and another in the next;

taka til orða, to begin to speak;

kveða at orði, to say, utter;

hafa við ~, to hint at;

vel orði farinn, well-spoken, eloquent;

fornkveðit ~, an old saw;

2) word, repute, report (gott, illt ~);

fyrir orðs sakir, because of what people might say;

leggja e-t til orðs, to talk about;

þótt okkr sé þat til orðs lagit, although we are blamed for it;

3) message (senda, gøra e-m ~).

Cleasby-Vigfusson

n. [Ulf. waurd = λόγος, ρημα; a word common to all Teut. languages, old and mod.; cp. also Lat. verbum]:—a word. In the earliest usage, as in Old Engl., every sentence, clause, or saw is called a word, cp. Germ. sprüch-wort; an address or a reply is ‘a word,’ cp. Germ. ant-wort; the grammatical notion (Lat. vox, verbum) is later and derived; hann skyldi hafa þau þrjú orð í framburði sínum, þat it fyrsta orð, ‘at allir menn skyldu Kristnir vera;’ þat annat ‘at úheilög skyldi vera hof öll ok skurðgoð;’ þat var it þriðja orð, ‘at fjörbaugsgarð skyldi varða blót öll, ef váttnæm yrði,’ Fms. ii. 237; þau eru orð þrjú er skóggang varða öll, ef maðr kallar mann ragan eðr stroðinn eðr sorðinn, enda á maðr vígt í gegn þeim orðum þremr, Grág. ii. 147; orð mér af orði orðs leitaði verk mér af verki verks leitaði, Hm. 142: the saw, ferr orð ef um munn líðr, Þorst. Síðu H., Vápn. 15; ef maðr mælir nokkuru orði í mót, if he says a word against it, Nj. 216; trúa öngu orði því er ek segi, 265; vil eg eiga leiðrétting orða minna, 132; cp. the saying, allir eiga leiðrétting orða sinna: satt orð, Fms. vii. (in a verse); sinna þrimr orðum við e-n, to exchange three words with a person, Hm. …

Shortened here. Read the full article →

orða
Zoëga

(að), v. to talk of (var þetta brátt orðat, at O. fífldi Sigrídi).

Cleasby-Vigfusson

1. að, to talk, talk of; var þetta brátt orðat, Háv. 39; cp. þau eru orðuð saman, it is talked of that they are to be married; vera orðaðr við e-ð, to be talked of in connection with a thing (in a bad sense); sem hann heyrði at menn um orðuðu ok at töldu, as he heard that people talked and gossipped, Str. 54; þá orðaði konungr (the king declared) at hér skyldi laga-skipti á vera, Fms. ix. 336, v. l.; sem þeir áðr hafa orðat nökkut, as they had spoken of, discussed, 472, v. l.

2. to word a letter or the like; orða bréf, það er vel orðað, ílla orðað, well, badly worded.

2. u, f. [Lat. word], ordinance (the book of), Vm. 52, 119, 123, 128: mod. order, orðu-bók, f. a book of ordinance, Vm. 90, 91, 139.

orða-atvik

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. ‘word-details’ wording.

orða-ákast
Zoëga

n. altercation.

Cleasby-Vigfusson

n. altercation, Fas. ii. 205.

orða-belgr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘word-bag,’ a great talker; cp. tala í belg, and the tale of talking a bag full, Ísl. Þjóðs. ii. 479.

orða-bók

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a word-book, dictionary, (mod., from the Dan. and Germ.)

orða-dráttr
Zoëga

m.

1) talk (illr ~);

2) drawling.

Cleasby-Vigfusson

m. drawling, Edda (pref.)

orða-far

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a course of words, language.

orða-fjöldi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a vocabulary, Edda (Ht.) 123.

orða-framburðr
Zoëga

m. utterance.

Cleasby-Vigfusson

m. utterance, Th. 75.

orða-framkast
Zoëga

n. chance proposal.

Cleasby-Vigfusson

n. the throwing out a word, a chance proposal, Eb. 130, Fas. iii. 66.

orða-fullting
Zoëga

n. speaking well for one.

Cleasby-Vigfusson

n. speaking good for one, Fms. ii. 63, vii. 182.

orða-glæsur

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. pl. showy words, Thom. 68.

orða-gnótt

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = orðgnótt, MS. 15. 1.

orða-grein
Zoëga

f. phrase.

Cleasby-Vigfusson

f. a phrase, Bs. i. 847, Stj. 3.

orða-hagr
Zoëga

a. skilled, expert in words.

Cleasby-Vigfusson

adj. skilled, expert in words, wordy, Fbr. 133.

orða-hald
Zoëga

n. keeping one’s word.

Cleasby-Vigfusson

n. the keeping one’s word, Fms. viii. 413.

orða-hendingar
Zoëga

f. pl. bandying words.

Cleasby-Vigfusson

f. pl. a bandying words, Sturl. ii. 58.

orða-hjaldr
Zoëga

m. verbiage.

Cleasby-Vigfusson

m. sounding verbiage, Odd. 20.

orða-hnippingar
Zoëga

f. pl. altercations.

Cleasby-Vigfusson

f. pl. altercations, Eg. 258, Fms. i. 75.

orða-kvöð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = orðalag, Sks. 565.

orða-lag
Zoëga

n. manner of speaking, expression.

Cleasby-Vigfusson

n. manner of words, language, Fms. ii. 18, Sks. 8, Gísl. 139, Sturl. i. 157.

orða-lauss
Zoëga

a. wordless; láta orðalaust, to be silent.

Cleasby-Vigfusson

adj. wordless: neut., láta e-t orðalaust, to leave it, to speak not of it, Sturl. i. 140 C, Valla L. 209.

orða-leiðing
Zoëga

f. pronunciation.

Cleasby-Vigfusson

f. pronunciation (referring to long and short vowels, see leiða), Skálda 171.

orða-lengd
Zoëga

f. length of a verse.

Cleasby-Vigfusson

f. the length of a verse, Edda (Ht.) 125.

orða-maðr
Zoëga

m. eloquent man.

Cleasby-Vigfusson

m. a man of words, eloquent man, Bs. i. 273, Grett. 146.

orða-rómr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. = orðrómr, Clem. 50.

orða-safn

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a collection of words.

orða-samr
Zoëga

a. wordy, long-winded.

Cleasby-Vigfusson

adj. wordy, long-winded, Fb. i. 167.

orða-semi
Zoëga

f. verbiage, loquacity.

Cleasby-Vigfusson

f. verbiage, Ld. 100.

orða-skak
Zoëga

n. scolding.

Cleasby-Vigfusson

or orða-skvak, n. a ‘word-squeak,’ scolding, Ó. H. 157, Eg. 287.

orða-skil
Zoëga

n. pl. distinction of words (ekki nam ~).

Cleasby-Vigfusson

n. pl. distinction of words; ekki mátti heyra o., Stj. 428; en ekki nam orðaskil, Fms. vi. 372; ok er hann hlýddi ef hann næmi nokkur o., Eb. 28; heyrðu þeir manna-mál inn í húsit en námu þeygi orðaskil, Mart. 124.

orða-skipan
Zoëga

f. the order of words.

Cleasby-Vigfusson

f. the position or order of words, wording, Skálda 197.

orða-skipti
Zoëga

n. pl. exchange of words (eiga ~ við e-n).

Cleasby-Vigfusson

n. pl. exchange of words, Edda 45.

orða-skortr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. lack of words.

orða-skrap
Zoëga

n. bragging.

Cleasby-Vigfusson

n. = orðaskrum, Fas. iii. 99.

orða-skrum
Zoëga

n. bragging.

Cleasby-Vigfusson

n. bragging. Fas. iii. 98.

orða-staðr
Zoëga

m., gørðu Svíar þá kurr mikinn ok mælti hverr í orðastað annars, all spoke at once (or in one way?).

Cleasby-Vigfusson

m.; görðu Svíar kurr mikinn ok mælti hverr í orðastað annars, one spoke like the other, they harped on the same word, Fms. iv. 368:—tala í annars orðastað, to speak as the mouth-piece of another.

orða-sveimr
Zoëga

m. rumour.

Cleasby-Vigfusson

m. a rumour, Sturl. i. 80.

orða-tiltekja
Zoëga

f. utterance, language.

Cleasby-Vigfusson

u, f. (mod. orða-tiltektir), utterance, language, Sturl. i. 109.

orða-tiltæki

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a phrase, Stj. 3.

orðigr
Zoëga

a. wordy, copious.

Cleasby-Vigfusson

adj. wordy, plausible, Ld. 124, Sturl. iii. 123.

orðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj., in compds, spoken: fá-orðr, marg-o., góð-o., íll-o., harð-o.

orðskviða-háttr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a verse having old saws for burden, Edda (Ht.)

orðs-kviðr
Zoëga

m.

1) proverb, saw;

2) report (huggast við góðan orðskvið).

Cleasby-Vigfusson

m. a phrase, Skálda 178, Mar.: fame, Sks. 447 B; but esp. a saw, proverb, Fms. ii. 39, vi. 220, 328, Hrafn. 6, Skálda 196, passim.

orðs-tírr
Zoëga

m. fame, renown, good report (falla við góðan orðstír).

Cleasby-Vigfusson

m. fame, glory, good report, Hm. 75, Eg. 35, Fms. iv. 61; falla með góðan orðstír, Ísl. ii. 394, Fs. 8; við lítinn orðstír, Fms. vii. 217, ix. 274, Fs. 34; fá mikinn orðstír, Ld. 200.

orð-bæginn
Zoëga

a. taunting.

Cleasby-Vigfusson

adj. taunting, Hým.

orð-djarfr
Zoëga

a. outspoken.

Cleasby-Vigfusson

adj. out-spoken, Fms. iv. 174.

orð-fall
Zoëga

n., e-m verðr ~, one is struck dumb.

Cleasby-Vigfusson

n.; e-m verðr o., to be struck dumb (from confusion), Nj. 225, Fas. iii. 451, Bs. ii. 93.

orð-farinn
Zoëga

a., vel-farinn, eloquent.

Cleasby-Vigfusson

adj.; vel … orðfarinn, well … spoken, Fms. iv. 180.

orð-fár
Zoëga

a. using few words.

Cleasby-Vigfusson

adj. using few words, silent, Eg. 107.

orð-ferð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. utterance; hafa o. á e-u, to utter, Fms. ix. 336, v. l.

orð-ferli
Zoëga

n. expression, utterance.

Cleasby-Vigfusson

n. expression, Bs. i. 826, ii. 165.

orð-fimi
Zoëga

f. skill in words.

Cleasby-Vigfusson

f. ‘word-skill,’ Edda (Ht.) 123.

orð-fimliga

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. fluently, MS. 15. 1.

orð-fimr
Zoëga

a. of easy, flowing speech.

Cleasby-Vigfusson

adj. of easy, flowing speech, Ó. H. 140.

orð-fjöldi
Zoëga

m. supply of words (heyja sér orðfjölda).

Cleasby-Vigfusson

a, m. a ‘word-store,’ vocabulary, Skálda 154.

orð-flaug
Zoëga

f. floating rumour.

Cleasby-Vigfusson

n. a floating rumour, Bs. ii. 66.

orð-fleygr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. rumoured, Stj. 463.

orð-fleyting
Zoëga

f. rumour.

Cleasby-Vigfusson

f. rumour, Bs. ii. 106.

orð-fleyttr
Zoëga

pp. rumoured.

Cleasby-Vigfusson

part. rumoured, Ann. 1359, Bs. ii. 153.

orð-fullr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. fully worded, Jb. 231.

orð-fyndni

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. facetiousness.

orð-færð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a flow of words, Clar.

orð-færi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. style, of a composition; þú skalt vanda bæði hátt ok o., Fb. i. 215: flow of words, eloquence, þeir hófu sitt eyrendi með mikilli snild ok o., Fms. ii. 235; skorti hann hvárki til vit né o., xi. 106; o. hennar ok vitrleikr, vi. 57.

orð-færliga

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. with great elocution, glibly, Fms. i. 148, xi. 37, Orkn. 268, Fas. iii. 363.

orð-færr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. well spoken, Eg. 111, Fær. 200.

orð-gífr
Zoëga

n. termagant.

Cleasby-Vigfusson

f. a ‘word-hag,’ a sharp-tongued woman, Nj. 49.

orð-gnótt
Zoëga

f. flow of words.

Cleasby-Vigfusson

f. a flow of words, Barl. 157, Hom. 108, Fb. ii. 175.

orð-góðr
Zoëga

a. speaking well of everybody.

Cleasby-Vigfusson

adj. speaking well of everybody, Nj. 147, v. l.

orð-gæði

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. good words, Sks. 438, v. l.

orð-gætinn
Zoëga

a. wary in one’s words, reserved.

Cleasby-Vigfusson

adj. wary in one’s words, reserved, Fms. vi. 304.

orð-hagr
Zoëga

a. skilled in the use of words.

Cleasby-Vigfusson

adj. word-skilled, a master in words, Bjarn. 70.

orð-hákr
Zoëga

m. abusive person.

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘word-shark,’ an abusive person, Fms. vi. 372.

orð-hegi
Zoëga

f. skill in words.

Cleasby-Vigfusson

f. skill in words, Stj. 438 B, Fr.

orð-heill
Zoëga

f.

1) good omen;

2) report (eigi hafa þau góða ~).

Cleasby-Vigfusson

f. a good omen; at hann stæði úti ok sæi för hans ok hefði o. fyrir, Ld. 96; Björn gékk í skálann inn ok leitaði orðheilla við menn, Glúm. 337:—report, eigi hafa þau góða orðheill, they have no good report, Fs. 34.

orð-heldinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. (orð-heldni, f.), true to one’s word.

orð-heppinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. hitting.

orð-hittinn
Zoëga

a. facetious.

Cleasby-Vigfusson

adj. facetious, Fms. vi. 193.

orð-hof

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the word-sanctuary, i. e. the mouth, Stor.

orð-hvass
Zoëga

a. sharp-tongued.

Cleasby-Vigfusson

adj. sharp-tongued, Fms. vi. 367, Nj. 185.

orð-hvatr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. = orðhvass.

orð-íllr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. speaking evil of others, Nj. 66, Sturl. ii. 39.

orð-kólfr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m., gramm. a ‘club-word,’ an apostrophe, as mey for meyu, Skálda 186.

orð-kringi
Zoëga

f. glibness of tongue.

Cleasby-Vigfusson

f. glibness of tongue, facetiousness, Hbl.

orð-krókr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. ‘crooked words,’ sophistry, Fms. ii. 185.

orð-lag
Zoëga

n.

1) way of speaking, talk, language;

2) report (afla sér góðs ~s).

Cleasby-Vigfusson

n. a way of speaking, language, Sks. 454, Bs. i. 766, Fms. x. 404: talk, language, görðisk brátt mikit o. ok stórar frásagnir, vii. 293, Bs. i. 652, 665: frægðar ok góðs orðlags, good report, Fms. x. 392.

orð-lagðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. famous.

orð-lauss
Zoëga

a. wordless; láta orðlaust, to be silent about.

Cleasby-Vigfusson

adj. speechless; láta orðlaust, to be silent about, Bs. i. 621.

orð-lengd

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. using many words, Clar.

orð-lengja

No entry

Cleasby-Vigfusson

d, to dilate upon; eg vil ekki o. þetta, I will cut it short.

orð-lof
Zoëga

n. praise (vinsæld ok ~).

Cleasby-Vigfusson

n. praise; vinsæld ok orðlof, Fms. vii. 175; falla með orðlofi miklu, 245.

orð-lokarr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a nickname, Landn.

orð-margr
Zoëga

a. long-winded.

Cleasby-Vigfusson

adj. long-winded, Fms. vi. 32. orð-fleiri, compar., Nj. 187.

orð-næfr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. witty, Edda 108.

orð-rammr
Zoëga

a. powerful in words.

Cleasby-Vigfusson

adj. powerful in words, Niðrst. 2.

orð-reyrr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the word-reed, i. e. the tongue, Sighvat.

orð-rómr
Zoëga

m. report, public opinion (sá ~ lagðist á).

Cleasby-Vigfusson

m. report, public opinion; sá o. lagðisk á, Bs. i. 133; lagðisk þungr o. á, Ó. H. 141; mun sá o. á leggjask, at …, people will say, that …, Nj. 32; mikill o., Fs. 47; fyrir orðs sakir ok orðróms, Lv. 15; góðs orðróms, Fs. 15; ok sneri orðróm of konung, the public opinion of the king changed, Ó. H. 228.

orð-ræða

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. discussion; fór öll o. með þeim á sömu leið, Fms. xi. 429; var lítil o. á fyrst, Nj. 82: var mikil o., Fs. 46; bar saman orðræðu þeirra jarls ok Finnboga, the earl and F. had an interview, Finnb. 268; bað Sighvatr konung eigi reiðask þótt hann talaði bert ok segði orðræðu bónda, Fms. vi. 41; at engi o. væri á gör at þit lifit, 345.

orð-ræmðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. notorious.

orð-rætt

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. part. reported, rumoured, Rd. 286.

orð-sending
Zoëga

f. message.

Cleasby-Vigfusson

f. a message, Eg. 9, 35, 37, 97, Fms. i. 53, ii. 90, 324, Nj. 217, Ld. 64, Ó. H. 141, 228, passim.

orð-sjúkr
Zoëga

a. ‘word-sick’, touchy.

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘word-sick,’ touchy, Ísl. ii. 141, Nj. 83.

orð-skaup

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. scurrilous language, Hkr. iii. 433, v. l.

orð-skár
Zoëga

a. = orðhavss.

Cleasby-Vigfusson

adj. saucy, Fas. i. 392.

orð-skrípi
Zoëga

n. objectionable language.

Cleasby-Vigfusson

n. scurrility; mælti hann hin mestu o. (foul language) áðr hann væri hengdr, Fms. vii. 303; en hafa eigi hvert o. (every bad phrase) þat sem fornskáldin nýttu, Skálda 160.

orð-skræmi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = orðskrípi, Hkr. iii. 130.

orð-skrök
Zoëga

n. objectionable language.

Cleasby-Vigfusson

n. = orðskrípi, Mork. 81.

orð-slunginn
Zoëga

a. cunning in words.

Cleasby-Vigfusson

part. cunning in word, Þórð. (1860) 99.

orð-slægr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. = orðslunginn, Sks. 508.

orð-snild
Zoëga

f. eloquence.

Cleasby-Vigfusson

or orð-snilli, f. eloquence, Fms. iii. 80, Fb. ii. 147, Edda.

orð-snjallr
Zoëga

a. eloquent.

Cleasby-Vigfusson

adj. eloquent, Fms. i. 17, ii. 22, Eg. 107.

orð-spakr
Zoëga

a. wise-spoken.

Cleasby-Vigfusson

adj. wise-spoken, Fms. ii. 138, vii. 102.

orð-speki
Zoëga

f. wisdom in words.

Cleasby-Vigfusson

f. wisdom in words, Edda 110, Vþm. 5.

orð-stafir

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. pl. ‘word-staves’ phrases, Am. 9.

orð-stef
Zoëga

n. notice, mention; hafa e-n í ~i, to speak of one.

Cleasby-Vigfusson

n. notice; hann var hafðr í orðstefi þá er um biskupa skyldu kosningar vera í Vestfirðinga-fjórðungi, i. e. he was one on the list for election, Sturl. i. 63, v. l.

orð-stilltr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. moderate in one’s words, Nj. 219, Sturl. i. 92.

orð-stórr
Zoëga

a. using big words.

Cleasby-Vigfusson

adj. using big words, Fms. xi. 256, 267, Flóv. 26.

orð-svif
Zoëga

n. rumour.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. rumours, Post. 92.

orð-svinnr
Zoëga

a. = orðspakr.

Cleasby-Vigfusson

adj. = orðspakr, Fms. v. 332.

orð-sæll
Zoëga

a. enjoying a good reputation.

Cleasby-Vigfusson

adj. enjoying a good reputation, Bs. i. 58, 704, Hd.

orð-tak
Zoëga

n.

1) phrase, expression (þat er ~, at sá er týhraustr);

2) watchword (þá skulu vér hafa allir eitt ~: fram, fram Kristmenn);

3) speech, words, way of speaking; þá fellust öllum Ásum orðtök, words failed them, they were struck dumb; þat var eitt ~ allra, all said the same; Gunnarr heyrði öll orðtökin, G. heard every word they said; hafa ~ við e-n, to have a talk with one.

Cleasby-Vigfusson

n. a phrase, expression; þat er o. at sá er tý-hraustr, Edda 16; þvílík orðtök hafa menn mjök til þess at yrkja fólgit, 110; vér skulum hafa allir eitt orðtak (watchword), framm fram Krists-menn! Ó. H. 204, Fms. ix. 510.

2. speech, words, a way of speaking, language; þá féllusk öllum Ásum orðtök, words failed them, they were sfruck dumb, Edda 37; þat þykkjumk ek skilja á orðtaki þínu, at …, Fms. xi. 56; at guðlasta með þínu heiðingligu orðtæki, ii. 130; o. vándra manna, Nj. 83; Gunnarr heyrði öll orðtökin, G. heard all the words they said, 68; um orðtæki manna, Gþl. 192; en þat er yðr er sagt frá orðtökum várum Þrænda, Ó. H. 103; þat var eitt orðtak allra, all said the same, Eg. 282; eiga orðtak við e-n, to have a talk with one, Sturl. ii. 163; var skirt orðtakið ok rómrinn mikill yfir málinu, Fms. viii. 447.

orð-tæki

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = orðtak, Fb. ii. 130, Gþl. 192.

orð-vandr
Zoëga

a. sensitive (particular) as to other’s words (þarft þú eigi svá orðvönd at vera).

Cleasby-Vigfusson

adj. sensitive as to others’ words; þarftú eigi svá o. at vera, Glúm. 354: careful as to one’s words.

orð-varp

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. in orðvarps-maðr, m. a spokesman (in a bad sense), Sks. 436.

orð-varr
Zoëga

a. watchful of one’s tongue, discreet.

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘word-wary,’ watchful of one’s tongue, Fms. vi. 208.

orð-víss
Zoëga

a. witty, clever.

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘word-wise,’ witty, clever, Eg. 147.

ORF
Zoëga

n. scythe-handle, snath.

Cleasby-Vigfusson

n., also spelt orb, the stock or pole of a scythe, Fms. iii. 206, Fs. 106 (in a verse); orf-hæll, m. the peg or handle by which the orf is held, Safn i. 108; see a drawing in Eggert Itin., tab. viii, fig. 1: poët. orba-stríðir and orf-þægir, m. a mower: freq. in mod. usage, lang-orf, stutt-orf, a long, short stock.

ORG

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a howling, screaming; this word, which is very popular in mod. usage, is not found in old writers; it was prob. in the 14th or 15th century derived from the ‘organ’ used in churches,—a dismal testimony to the character of the instrumental music of Icel. at that time.

orga

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, to howl, scream; orga og hljóða, freq. in mod. usage.

organ
Zoëga

n. organ.

Cleasby-Vigfusson

n. [Gr.], an organ; allskonar söngfæri, organ, symphon …, Fms. vii. 97; eða þá er o. gengr upp ok niðr aptr ok fram um alla gamma, Skálda 172; strengleikum ok organs-söng, 655 xxiv. 2; organ-söng, id.

2. it even occurs in the old poem,—at leikurum ok trúðum hefi ek þik lítt fregit, hverr er organ (orgari Cod. A, œrgati Cod. B) þeirra Andaðar at húsum Haralds? Fagrsk. 6; and, Bjúgvör ok Listvör sitja í Herðis-dyrum organs stóli á, Sól. 76; for the word in both these references can only be derived from the Greek.

COMPDS: organslist, organsmeistari, organssmíð.

organs-list
Zoëga

f. art of organ-playing.

Cleasby-Vigfusson

n. organ-playing, Bs. i. 868.

organs-meistari
Zoëga

m. organist; organ-builder.

Cleasby-Vigfusson

n. an ‘organ-master,’ organist, Bs. i. 866.

organs-smíð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. the making an organ, Bs. i. 908.

orir

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. an alder, MS. 4. 17.

orka
Zoëga

I)

(að), v.

1) to be able to do; önnur vann allt þat, er hón orkaði, the other worked all that she could; with da., þó hyggst hann einn munu öllu o., yet he thinks he can do everything himself; allt þat lið, er vápnum mátti o., all those who could wield weapons;

2) with gen. of the thing, o. e-m e-s, to cause, effect; mér orkar þat margra vandræða, it causes me much trouble; þetta mun o. tíðenda, this will give something to speak about; allt orkar tvímælis þá er gört er, there are two sides to everything that is done; impers., jafnan orkar tvímælis, þó at hefnt sé;

3) with preps., o. at e-u, to act, proceed with, do; þeir rœða nú um með sér, hversu at skal o., what is to be done; o. á e-t, to work on, have effect on (var þat þó lengi, at eigi orkaði eldr á Þórólf); hann mátti engu á o., he could do nothing; o. orða á e-n, to make one speak; o. til e-s, to prepare (o. til veizlu); o. á, to begin; orkum ekki á fyrri, let us not be the first to attack;

4) refl., orkast at e-u, to exert oneself in a thing; to set about doing something (hversu hann skyldi at o. …

Cleasby-Vigfusson

u, f. work, employment; þá skal hann orku gefa honum sem þrælum sínum, N. G. L. i. 36; ef þræll á orku, 30, Stj. 263; eiga saman verk ok orku, N. G. L. i. 34; móðr af orku, Stj. 160; orka ok erfiði, farit aptr til orku yðvarrar ok byrða, 263; hús eðr smiðju þar sem hann flytr fram orku sína, 22.

2. strength, power for work; orkan þvarr þvíat elli sótti á hendr honum, Ld. 54; fyrir orku sakir, Fas. iii. 223, and so in mod. usage.

COMPDS: orkufátt, orkulauss, orkumaðr, orkuvana.

ORKA
Zoëga

I)

(að), v.

1) to be able to do; önnur vann allt þat, er hón orkaði, the other worked all that she could; with da., þó hyggst hann einn munu öllu o., yet he thinks he can do everything himself; allt þat lið, er vápnum mátti o., all those who could wield weapons;

2) with gen. of the thing, o. e-m e-s, to cause, effect; mér orkar þat margra vandræða, it causes me much trouble; þetta mun o. tíðenda, this will give something to speak about; allt orkar tvímælis þá er gört er, there are two sides to everything that is done; impers., jafnan orkar tvímælis, þó at hefnt sé;

3) with preps., o. at e-u, to act, proceed with, do; þeir rœða nú um með sér, hversu at skal o., what is to be done; o. á e-t, to work on, have effect on (var þat þó lengi, at eigi orkaði eldr á Þórólf); hann mátti engu á o., he could do nothing; o. orða á e-n, to make one speak; o. til e-s, to prepare (o. til veizlu); o. á, to begin; orkum ekki á fyrri, let us not be the first to attack;

4) refl., orkast at e-u, to exert oneself in a thing; to set about doing something (hversu hann skyldi at o. …

Cleasby-Vigfusson

að, [qs. vorka, akin to verk, cp. also yrkja; Ulf. waurkjan = ποιειν, ἐργάζεσθαι; and the pret. worahto on the Runic stone in Tune; A. S. weorcjan; Engl. work]:—to work, but only used in a limited sense, for vinna (q. v.) is the general word: to work, perform, be able to do, manage, önnur vann allt þat er hón orkaði, the other worked (vann) all that she could (orkaði), Dropl. 4; ek mun hjálpa þér allt slíkt sem ek orka, Fms. i. 213; ek þarf eigi meira forvirki en þetta lið orkar, Hrafn. 5; móður sína á maðr fyrst fram at færa, en ef hann orkar betr …, Grág. i. 232; treysta ek á sem ek orkaða, Fms. v. 301; ek orka tólf punda þunga (I can carry twelve pounds weight), en hestr minn berr fjögurra lesta byrði, Bær. 18; svá skal gerða þann garð sem búar sjá at hann má orka á þrem sumrum, Grág. ii. 331.

2. with dat.; þó hyggsk hann einn munu öllu orka, Fms. xi. 267; þótti öllum undr, hverju hann gat orkat, Grett. 125 A; allt þat lið er vápnum mátti orka, Fagrsk. 176; líkneskjum þeim, er ek veit eigi hverju orkat hafa, Fms. ii. 265; skal hann á einum degi kveðja alla, ef því má orka (if he can), Grág. (Kb. …

Shortened here. Read the full article →

Orka-dalr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. Orkdale, a county in Norway, Fms.: Ork-dælir, m. pl. the men of O.

orkn
Zoëga

n. a kind of seal; cf. ‘örkn’.

Cleasby-Vigfusson

n., and orkn-selr, m. a kind of seal; see örkn.

Orkneyjar
Zoëga

f. pl., the Orkneys.

Cleasby-Vigfusson

f. pl. the Orkneys, Lat. Orcades, of Gael. origin, for it occurs in Lat. writers before the Scandinavian occupation, Tacitus (Agric.), Pliny, and Juvenal; hence Orkneyingar, m. pl. the men of the Orkneys: Orkneyskr, adj. passim.

orku-fátt
Zoëga

a. n. failing in strength (honum varð ~).

Cleasby-Vigfusson

n. adj. failing in strength, Fms. iii. 168.

orku-lauss

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. out of work, N. G. L. i. 31: powerless, mod.

orku-maðr
Zoëga

m. labourer.

Cleasby-Vigfusson

m. a working-man, Stj. 232, 273: a strong man.

orku-vana
Zoëga

a. indecl. bereft or destitute of strength.

Cleasby-Vigfusson

adj. bereft of strength, Fas. iii. 387.

orlofa
Zoëga

(að), v. to allow.

Cleasby-Vigfusson

að, to allow, H. E. ii. 75, Bs. ii. 93, 94.

orlofs-bréf
Zoëga

n. writ of permission.

Cleasby-Vigfusson

n. a writ of permission, authorisation, Bs. i. 799; o. biskups, Dipl. iii. 4.

orlofs-laust
Zoëga

a. n. without leave.

Cleasby-Vigfusson

adj. without leave, Fms. x. 105, Fas. iii. 579, Bs. i. 631.

orma-bæli

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a den of snakes, Fms. vi. 143.

orma-turn

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. = ormagarðr, Þiðr. 334.

ORMR
Zoëga

(-s, -ar), m. snake, serpent.

Cleasby-Vigfusson

m. [Ulf. waurms = ὄφις; A. S. wyrm; Engl. worm: O. H. G. and Germ. wurm; Dan.-Swed. orm; Lat. vermis; cp. Orms-head in Wales]:—a snake, serpent, also including ‘worms’ (cp. maðkr), and even dragons, Hm. 85, Vsp. 44, 50, Gm. 34, Skm. 27, Akv. 31, Am. 22, 55. Fms. vi. 143, Hkr. i. 103, and passim; högg-ormr, a viper; eitr-ormr, the bane of snakes, i. e. the winter time. The abode of the wicked after death was a pit full of snakes (Hver-gelmir, Ná-strönd), Edda, Vsp. 44, which calls to mind the Gehenna in Mark ix. 43, 44, and one of the Bolgos in Dante’s Inferno, Canto 24. Serpents gnawed at the root of the world-tree Yggdrasil, Gm. 34. Pits of snakes were a place of punishment, Ragn. S. l. c., Am., Akv.; but only in mythological, not in historical records. Serpents brooded over gold and treasures, cp. the serpent Fafnir, Edda, Fm., Gullþ. ch. 4, Ragn. S. (begin.); whence in poetry gold is called orm-bekkr, -beðr, -ból, -garðr, -land, -látr, -láð, -reitr, -setr, -stallr, -torg, -vangr, -vengr, the bank, bed, abode, garden, land, litter, earth, etc. of snakes, Lex. Poët. For the world-serpent, see miðgarðr. …

Shortened here. Read the full article →

orms-bit
Zoëga

n. snake-bite.

Cleasby-Vigfusson

n. a snake-bite, Pr. 470.

orms-tunga
Zoëga

f. snake’s tongue, a nickname.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a snake’s tongue cast in silver, Dipl. iii. 4, v. 18, Bs. i. 690: as a nickname, Landn.

orm-fránn

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. flashing like a snake, of the eye, Sighvat, Jd.

orm-garðr
Zoëga

m. = ormagarðr (G. lét hann kasta í ormgarð).

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘snake-pit,’ in tales of throwing men into pits full of snakes, Og. 28, Fas. (Ragn. S. ch. 15).

orm-gætir

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. rendering of ophiuchus, Rb. (1812) 18.

orm-snáldr

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. snakes’ noses, Konr.

ORNA
Zoëga

(að), v.

1) to warm; o. sér, to warm oneself (lát hann o. sér ok fari síðan til sels); impers., ornar e-m, one gets warm;

2) to get warm (svá tekr brunnrinn at o.).

Cleasby-Vigfusson

að, [perh. akin to ofn or from varmr?], to get warm; þá tók Pétr at lifna ok ornuðu liðir hans, es hann vas kaldr allr orðinn, Greg. 77; svá tekr brunnrinn at orna, sem sól gengr til viðar, Al. 51; ornandi geislar, Sks. 40; orna ok hitna, Barl. 93; með ornandum tárum, 90: impers., e-m ornar, it gets warm for one, one gets warm; taki menn glímur stórar ok viti ef mönnum ornar, Sturl. iii. 20; þegar er honum ornaði, 623. 33 . hleypr hann til ára ok vill láta orna sér, Fms. xi. 141; veðr var á geysi-kallt, ok höfðusk margir á fótum ok létu orna sér, viii. 306:—orna sér, to warm oneself; nú lát hann orna sér ok fari síðan til sels várs, Lv. 60, and so in mod. usage.

II. reflex. pass., flestir ornuðusk af ásjón hennar, Str. 73.

orra-beinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj., better örra-beinn, q. v.

ORRI
Zoëga

m. heathcock.

Cleasby-Vigfusson

a, m. (wrongly spelt horri in Ó. H. 78, l. 8), [Dan. aarfugl]:—the heathcock, moor-fowl, tetrao tetrix, Stj. 77, Ó. H. 78; þiðra eðr orra, Gþl. 449.

II. a nickname, Ó. H., Fms. vi: whence Orra-hríð, f. the name for the last onslaught in the battle at Stanford-bridge led by Eystein Orri, Fms. vi; hence, as an appellative, any fierce onslaught is in Icel. called orrahrið. orra-skáld, n. a nickname, Landn.

orrosta
Zoëga

f. battle.

Cleasby-Vigfusson

u, f., mod. orosta or orusta, with a single r; in rhymes orrostur þorrinn, Sighvat, shewing that the assimilation had even then taken place: [this word is identical with A. S. eornest = duellum; O. H. G. ernust = pugna: whence Fngl. earnest. Germ. ernst, of which orrosta is an assimilated form, qs. ornosta, see Grimm’s Dict. s. v. ernst]:—a battle, Hm., Nj. 8, Fms. v. 71, vi. 69, in countless instances, for orrosta and bardagi (q. v.) are used indiscriminately.

2. in local names, Orrostu-hólmr, -hváll, -tangi, Battle-hill, etc., Korm., Eg.

COMPDS: orrostulaust, orrostuligr, orrostumaðr, orrostuslög, orrostustaðr.

orrostligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. belonging to war, Róm. 309.

orrostu-laust
Zoëga

adv. without battle.

Cleasby-Vigfusson

n. adj. without battle, Fms. ix. 323, Hkr. ii. 300.

orrostu-ligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. warlike, Fms. x. 230.

orrostu-maðr
Zoëga

m. warrior.

Cleasby-Vigfusson

m. a warrior, Nj. 40, Fms. i. 52.

orrostu-slög
Zoëga

n. pl. battles.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. battles, Fms. xi 200.

orrostu-staðr
Zoëga

m. battle-place.

Cleasby-Vigfusson

and orrostu-völlr, m. a battle-place, Korm. 4, Fas. i. 501, Fms. i. 95.

or-lof
Zoëga

n. permission, leave (ek vil beiðast, herra! at þér gefir mér ~ at fara til Íslands); ~ til brottferðar, leave to depart.

Cleasby-Vigfusson

n., orð-lof is a false spelling, [Germ. urlaub; Dan. orlov; Engl. f-urlough]

1. leave; beiða orlofs, Bs. i. 799; hann biðr sér orlofs konung at fara, Eg. 29; ek vil beiðask, herra, at þér gefit mér orlof til Íslands, Nj. 10; utan hans orlofs, without his leave, Landn 149; síðan tekr hann o. af konunginum til brottferðar, Fms. xi. 430, Fas. iii. 586; með orlofi at spyrja, Barl. 14, Sks. 52; hvárt skal ek mæla í orlofi, Eg. 46; með bezta orlofi, Fms. i. 15, passim.

2. in mod. usage, a visit to a friend or relative; thus a person boarded out when visiting his parents is said ‘fara í orlof sitt.’

COMPDS: orlofsbréf, orlofslaust.

or-óf

No entry

Cleasby-Vigfusson

and or-æfl, n., see örof, öræfi.

or-sök

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. [Germ. ursache; Dan. aarsag], a cause, freq. in mod. usage. orsaka-laust, n. adj. without a cause.

oss
Zoëga

(gen. óss, pl. ósar), m.

1) mouth or outlet of a river or lake (Danubius fellr með sjau ósum til sjófar);

2) fountain-head (at ósi skal á stemma).

Cleasby-Vigfusson

acc. and dat. pl. from vér; see ek (C. 2. γ).

ossir

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. pl. ours, = várir, Germ. unser; ossa ván, Geisli 4; at vilja ossum, Am. 30; hendr ossar, 52; ossum rönnum i, Skm. 14; ossum niðjum, Hkv. 2. 9; liði ossu, Sighvat: in prose, ok ætlaði at láta meiða eðr drepa ossa landa fyrir, Íb. 10.

ostenta

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. the mid. Lat. ostentum, Rb.

OSTR
Zoëga

(-s, -ar), m. cheese.

Cleasby-Vigfusson

m. [prob. identical with jastr, the Engl. yeast, dropping the initial j; ostr is a word common to all the Scandin. languages (Dan.-Swed. ost), instead of the Saxon and Germ. cheese, cese (käse), which were no doubt borrowed from the Lat. caseus]:—cheese; slátr, skreið ok ostar, Háv. 53; smjör ok ost, Nj. 74; þeir höfðu skyr ok ost (of a supper) … hann bargsk lítt við ostinn, he went slowly on with the cheese, Eb. 244; þar vóru tveir diskar fram settir, þar var eitt skamrifs-stykki á diski hverjum ok forn ostr til gnægta, Fbr. 37; Geysu dætr skáru akkeri af osti, ok sögðu at þau mundi fullvel halda herskipum Haralds konungs …, Fms. vi. 253; konan hafði einn ostinn í brott, one cheese, Bs. i. 247; ef þeir selja ær til osts, Grág. ii. 309.

COMPDS: ostfjórðungr, ostgjald, osthleifr, osthlutr, ostkista, osttíund, osttollr.

ostra
Zoëga

f. oyster.

Cleasby-Vigfusson

u, f. [for. word; Lat. ostrea], an oyster, Stj. 88, N. G. L. ii. 263.

ost-fjórðungr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a weight of cheese, Vm. 28.

ost-gjald

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a tax payable in cheese, D.I. i. 248.

ost-hleifr
Zoëga

m. a cheese.

Cleasby-Vigfusson

m. a cheese, Ísl. ii. 351, Fs. 146, Vm. 28.

ost-hlutr
Zoëga

m. slice of cheese.

Cleasby-Vigfusson

m. a slice of cheese, Fbr. 38.

ost-kista
Zoëga

f. cheese-press.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a cheese-press, Nj. 76 (in which cheese was made).

ost-tíund

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a tithe paid in cheese, D. N. iii. 30.

ost-tollr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. = ostgjald; þangat liggr osttollr millum Botnsár ok Hvítskeggs-hvamms af skatt-mönnum ok búprestum, Vm. 59; for a duty payable in cheese see Vm. 28 (each farm having to pay a cheese), D.I. i. 248.

ost-vægr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. equivalent to cheese; gjalda fjórðung ostvægs matar, Vm. 105.

Os-ló

No entry

Cleasby-Vigfusson

or Ós-ló, f. the name of a town in Norway, which stood where the mod. Christiania is, Fms. passim.

OTA
Zoëga

(að), v. to push, with dat.; o. sér fram, to thrust oneself forward (Þórir otar sér fram milli manna).

Cleasby-Vigfusson

að, [see etja I. 3, and not akin to hóta, as is suggested under that word]:—to push forth, with dat.; ota sér fram, to push oneself forward, intrude oneself; Þórir otar sér fram milli manna, Ísl. ii. 150: the word is very freq. in mod. usage, ota e-u fram, to hold forth; cp. ok etr hann fram berum skallanum, Fb. i. 190.

OTR
Zoëga

(gen. otrs, pl. otrar), m. otter.

Cleasby-Vigfusson

m., gen. otrs, pl. otrar, [Engl. and Germ. otter; O. H. G. otar]:—an otter; otr einn, otrinum, otrinn, otr ok lax, Edda 72; þar lá opt otr í urðinni … veiða otr er lá í urðinni, Orkn. 274, 276; otrs líki, Fas. i. 151: poët., hafs otr, vánar otr, a ‘sea-otter,’ i. e. a ship, Lex. Poët.: in local names, Otra-dalr, in western Iceland, Landn., Gísl.

COMPDS: otrbelgr, otrgjöld, otrhundr, otraskinn.

otra-skinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. an otter-skin, Rétt. 47.

otr-belgr
Zoëga

m. otter-skin.

Cleasby-Vigfusson

m. an otter-skin, Edda 73, Fas. i. 153.

otr-gjöld
Zoëga

n. pl., poet. gold.

Cleasby-Vigfusson

and otrs-gjöld, n. pl., poët. ‘otter’s-gild,’ i. e. gold, Fas. i. 154, Bm., see the tale in Edda 72, 73.

otr-hundr
Zoëga

m. otter-hound.

Cleasby-Vigfusson

m. an otter-hound, Karl. 10.

oxi
Zoëga

(pl. øxn), m. ox = uxi.

Cleasby-Vigfusson

a, m. an ox; see uxi: Oxi, a pr. name, Bs. i.