Bókastaðir

An Old Norse Library

lindi-áss – lötra

lindi-áss

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a nickname, Sturl.

lindi-skjöldr
Zoëga

m. shield of lime-wood.

Cleasby-Vigfusson

m. a shield of lime-wood, Fas. viii. 413.

lindi-tré
Zoëga

n. lime-tree.

Cleasby-Vigfusson

n. a lime-tree, Þiðr. 116.

lind-hvítr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. white as bast, Lex. Poët.

linja

No entry

Cleasby-Vigfusson

and linka, u, f. faintness, the feeling faint and weak; það er linja í mér.

LINNA
Zoëga

(-ta, -t), v. to cease, stop (l. ferðinni); impers., e-u linnir, it ceases, abates (en er því linnti, greiða þeir atróðr sinn).

Cleasby-Vigfusson

t, [Ulf. af-linnan = ἀποχωρειν, Luke ix. 39; cp. A. S. b-linnan; Shetl. and Scot. linn; Old Engl. b-lin]:—to cease, leave off, with dat. to stop; hann linnir eigi fyrr, en …, Fb. i. 210; linna þau eigi fyrr en heima, Vígl. 81 new Ed.: absol., þá linnir þessa líkams vist, a hymn.

II. impers., with dat., it ceases, abates; en er því linnti, but when it ceased, Landn. 218, v. l.; en er því linnti, þá greiða þeir atróðr, Fb. ii. 43; ekki linnir umferðunum um Fljótsdalinn enn, Snót.

linni

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. = linnr, Korm. (in a verse), Reks., see Lex. Poët.

LINNR
Zoëga

m. serpent (poet.).

Cleasby-Vigfusson

m. [cp. Germ. lind-wurm], a serpent, only in poetry, see Lex. Poët. passim; as also in circumlocutions, the serpent of the shield = a sword; the serpent of the arm = a bracelet.

COMPDS: linn-ból, -setr, -vegr, -vengi, a serpent’s lair, seat, way, field, = gold, Lex. Poët.

linn-ormr
Zoëga

m. (fabulous) serpent.

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘snake-worm,’ serpent, the ‘lind-wurm’ of the German legends, Þiðr. 167.

LINR
Zoëga

a.

1) soft to the touch;

2) gentle, mild (H. var linr ok blíðr við alla sína menn);

3) agreeable, pleasant; faðmast lint, to embrace softly.

Cleasby-Vigfusson

adj., linari, linastr, [Lat. lenis], soft to the touch; linr ok sléttr, Stj. 165; hér er mjúkt ok lint, Fb. ii. 359; linar hosur, Sks. 87 new Ed.

II. metaph. gentle; með linum vindi, Bs. ii. 167; var veðrit miklu linara, i. 629: of a person, gentle, opp. to hard, exacting, mjúkr ok linr, Fms. iv. 210; linr ok léttr í máli, Bs. i. 154; svá linr ok hægr, 294: linr ok litilátr, 72, Sks. 514; ætlið ér hann nú munu yðr linan? Ó. H. 213:—weak, lenient, linr ok eigr stjórnsamr, Stj. 419; linr í lyndi, Fms. ii. 159; linr drykkr, 655 xi. 2: weak, eigi aflmikill ok linr, Sturl. i. 23: gramm. soft, weak, Skálda 159, 179.

III. metaph. soft, snug; at Dönum þykki linara at reka svín til skógar, en berjask við oss Norðmenn, Fms. vi. 258; faðmask lint, to embrace softly, Akv. 40.

lin-aflaðr
Zoëga

a. of little strength.

Cleasby-Vigfusson

and lin-elfdr, part. of feeble strength, Fms. iii. 206.

lin-geðja

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. faint, weak-minded.

lin-hjartaðr
Zoëga

a. soft-hearted.

Cleasby-Vigfusson

part. soft-hearted, Lil. 59.

lin-kind
Zoëga

f. mercy.

Cleasby-Vigfusson

f. (proncd. línkind, linkinni, Barl. 51), mercy, Bs. i. 765, ii. 132.

lin-kinnr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. gentle, Barl. 51.

lin-leikr
Zoëga

m. lenity.

Cleasby-Vigfusson

m. (-leiki, a, m.), lenity, Fms. i. 296, ii. 33, xi. 223.

lin-liga
Zoëga

adv. leniently, gently.

Cleasby-Vigfusson

adv. leniently, gently, Fms. ii. 36, v. 240, vii. 157, Sturl. i. 13, Stj. 578: slovenly, mod.

lin-ligr
Zoëga

a. lenient.

Cleasby-Vigfusson

adj. lenient, Stj. 495, Sks. 629.

lin-mæðinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. patient, meek, Bs. i. 579.

lin-mæltr
Zoëga

pp. mild, gentle in speech.

Cleasby-Vigfusson

part. drawling, Róm. 312.

LIPR
Zoëga

(acc. -ran), a. handy, adroit.

Cleasby-Vigfusson

adj., the r is radical, compar. liprari, superl. liprastr; [cp. Lat. lepidus]:—handy, skilled, adroit; the word is freq. in mod. usage, but seems not to occur in writers before the 15th century, and may be borrowed; ertú at nokkuru íþrótta-maðr? þat ferr fjarri, sagði hann, þvíat ek em úliprari (more awkward) en aðrir menn, Fas. ii. 262 (MS. of the 15th century); also used of speech, lipr-leiki, a, m. adroitness.

lirla

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, [lirla or lilla, Ivar Aasen; Engl. lull]:—to sing a lullaby, trill, whistle; Ivar Aasen says that in Norway it is used of the shepherds; meðan lirlar | líneik veri sínum, Fms. vi. (in a verse).

LIST
Zoëga

(pl. -ir), f.

1) art, craft (margar listir þær, sem áðr höfðu eigi fundnar verit);

2) skill, adroitness, dexterity (lék hann marga íþróttliga fimleika með mikilli l.).

Cleasby-Vigfusson

f. [prob. derived from læra, q. v., Goth. laisjan, before the s was changed into r]:—art, craft; þá list sem astrologia heitir, Stj. 66; kvennligar listir, Fs. 134; klerklig list, Bs. i. 680; hann hafði þeirrar listar eigi fengit, Fb. i. 215; gör með list ok kunnáttu, Edda 8; hann fann ok margar listir, 148 (pref.)

II. [Germ. and Dan. list; Old Engl. liste], craft, artifice, Sks. 689: refinement, með allri list ok kurteisi, Fas. i. 29; Ólafr fagnar honum vel ok með mikilli list, Fms. x. 226.

COMPDS: listamaðr, listaskáld.

lista
Zoëga

f. list, border.

Cleasby-Vigfusson

u, f., mod. listi, a, m. [A. S. and Engl. list], a list, a carpenter’s term, as also the list, selvage, border of cloth; spengr ok listur, Stj. 563; ok gyldar listur á, Eb. 226, Al. 35 (of a shield).

lista-maðr
Zoëga

m. skilled workman, craftsman.

Cleasby-Vigfusson

m. a skilled workman, craftsman, artist, Fas. ii. 412, Fms. iii. 193.

lista-skáld

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a skilful poet.

listi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a list, = lista.

2. a catalogue, list of books, (mod.)

II. a local name in Norway, Listeren, Ó. H. (in a verse).

listugr
Zoëga

a.

1) skilled, skilful;

2) polite, elegant.

Cleasby-Vigfusson

adj. skilled, Edda (pref.) 149: polite, Fms. xi. 97, Sturl. ii. 230 C.

listu-liga
Zoëga

adv. skilfully; handsomely, finely.

Cleasby-Vigfusson

adv. elegantly, Fas. i. 68, 184, iii. 426: cunningly, Str. 55.

listu-ligr
Zoëga

a.

1) skilful, clever;

2) elegant, handsome (listuligir menn).

Cleasby-Vigfusson

adj. magnificent, Fms. (Ágrip.) x. 377, 381, 397, 415.

list-vanr
Zoëga

a. skilful, clever.

Cleasby-Vigfusson

adj. skilful, Fms. xi. 426.

LIT

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. [A. S. and Hel. wlite, Ulf. wlits, = πρόσωπον], a glance; a απ. λεγ., augu heita lit, Edda 109; but found in compds, aug-lit, and-lit.

lita
Zoëga

(að), v. to dye (l. sik í blóði).

Cleasby-Vigfusson

að, [Shetl. to litt = to dye blue; Scot. lit], to dye, Stj. 72, Karl. 505; þú litaðir á mér skallann, Lv. 109; hafa lítt litað sik í blóði, Fas. ii. 471; litaðir í blóði, Mar.

litan

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. dyeing, litunar-gras, n. a dyeing herb, Stj. 81.

litar-apt
Zoëga

n. complexion.

Cleasby-Vigfusson

n. complexion, Ld. 134, Al. 3; spelt

litar-átta
Zoëga

f. complexion.

Cleasby-Vigfusson

u, f., Clar. (Fr.)

litar-háttr
Zoëga

m. complexion.

Cleasby-Vigfusson

m. = litarapt, Fas. iii. 426, as also in mod. usage.

litask

No entry

Cleasby-Vigfusson

dep. to look about; in the phrase, litask um, never used absol.; þá mælti Útgarða-Loki, ok listask um á bekkina, Edda 33, Eg. 111, Band. 3, Fær. 71, Ld. 92; fagrt um at litask, Fs. 26, passim.

lita-skipti
Zoëga

n. change of colour.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. change of colour, Sks. 526.

litil-yrkr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘ltttle-working’ clumsy, Nj. 19.

litka
Zoëga

(að), v. to colour, stain; vel ~ðr, of a fine hue.

Cleasby-Vigfusson

að, to dye: litkaðr, coloured, Karl. 241; vel litkaðr, of a fine hue, Fbr. 36 new Ed.

litla-stofa

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a little parlour in ancient dwellings, Sturl. iii. 191.

litr
Zoëga

I)

(gen. -ar, pl. -ir, acc. -u), m.

1) colour, hue; bregða lit, to change colour; blár (grár, hvítr, rauðr) at lit, blue (grey, white, red) of colour;

2) the colour of the sky, at dawn or dusk; en er þeir kómu upp á heiðina, kenndu þeir, at lit brá, they saw the day break; þá tók at kenna annars litar, then it began to grow dusk;

3) dye (sœkja grös til litar).

II)

a. hued, coloured (vel, illa l.).

Cleasby-Vigfusson

adj. hued, coloured, Eg. 133, Nj. 30, Fms. ii. 71, Fs. 147, Art. 66; mis-litr, chequered.

LITR
Zoëga

I)

(gen. -ar, pl. -ir, acc. -u), m.

1) colour, hue; bregða lit, to change colour; blár (grár, hvítr, rauðr) at lit, blue (grey, white, red) of colour;

2) the colour of the sky, at dawn or dusk; en er þeir kómu upp á heiðina, kenndu þeir, at lit brá, they saw the day break; þá tók at kenna annars litar, then it began to grow dusk;

3) dye (sœkja grös til litar).

II)

a. hued, coloured (vel, illa l.).

Cleasby-Vigfusson

m., gen. litar, pl. litir, acc. litu, [Old Engl. and Scot. lit = a stain; Dan. löd; see lit above, and líta; the original form would be vlitr]:—colour, hue, also countenance, complexion; litu góða, Vsp. 18; lostfagrir litir, Hm. 92; bregða lit, to change colour, Fms. vi. 178; skipta litum, to exchange colour, see the remarks s. v. hamr, Fas. i. 128; málit skiptir svá litum, such is the case, its colour is thus, Fms. vii. 136; eigi deilir litr kosti, a saying, Nj. 78 (see deila); sá hann þat at þér var litr einn gefinn, thou art nothing but the hue (outside), Sturl. iii. 180; blár, grár, hvítr, rauðr …, at lit, of blue … colour, Ísl. ii. 213, Anal. 215, passim; í regnboga eru þrír litir, Rb. 336; allir litir eru bjartari á glerinu en hvar annar-staðar, MS. 15. 3.

2. special usage, of day-break, the first dawn when the light changes; en er þeir kómu upp á heiðina kenndu þeir at lit brá, they saw the day-break, Sturl. iii. 217; vísaði hann þeim leið, tók þá at kenna annars litar (viz. in the morning), 171; ok í annan lit (the second colour, viz. the changing from dark to light in the early morning, the ‘blush of morn’) fór hann at sjá veiðiskap þeirra, Þorf. …

Shortened here. Read the full article →

lituðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a dyer, colourer, Lex. Poët.

lit-bjartr
Zoëga

a. bright of complexion.

Cleasby-Vigfusson

adj. bright of complexion, Bs. i. 127.

lit-brigði
Zoëga

n. change of colour.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. a change of colour or light, in morning and evening, Grett. 179 new Ed.

lit-föróttr
Zoëga

a. dappled.

Cleasby-Vigfusson

adj. strawberry-coloured, Gullþ. 14.

lit-góðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. of fine complexion, Fms. x. 151.

lit-grös

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. a dyer’s herbs, Stj. 157.

lit-klæði
Zoëga

n. pl. coloured (dyed) clothes (not with the natural colour of the wool).

Cleasby-Vigfusson

n. pl. coloured, chequered clothes, as opp. to the plain black dress, which was the genuine costume of the old Norsemen, Ld. 194, 294, Nj. 70, Ísl. ii. 335, Grett. 134, Eb. 200, Fs. 51.

lit-lauss
Zoëga

a. colourless, pale.

Cleasby-Vigfusson

adj. colourless, pale, Flóv. 32, Fbr. 114, Str. 13.

lit-mosi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a dyer’s herbs, N. G. L. iii. 119.

lit-rekt

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj., Fas. i. 212; false for lit rekt = lítt rækt, see Bugge (Edda) 294, note 16.

lit-verpask

No entry

Cleasby-Vigfusson

t, to change colour, grow pale, Bær. 12, Fms. i. 216.

lit-verpr
Zoëga

a. pale (from fear).

Cleasby-Vigfusson

adj. pale, from fear, Edda 36, Sd. 173, Orkn. 366.

LÍÐ
Zoëga

I)

n.

1) host, folk, people;

fyrða l., the people;

þeir vóru allir eins liðs, they were all of one party;

vera einn sins liðs, to be alone;

2) family, household (lið mitt er heima bjarglaust);

3) troops, host;

samna liði, to gather troops;

4) aid, assistance;

veita e-m lið, to aid;

koma e-m at liði, to come to one’s assistance.

II)

n. poet.

1) ale (cf. líð);

2) ship.

Cleasby-Vigfusson

n., not lið. see the cognate words: [Ulf. leiþus = σίκερα, Luke i. 15; A. S. and Hel. lîð; O. H. G. lîdu; mid. H. G. lît; it remains in many provinc. Germ. words,—leit-haus = an ale-house, a tavern; leit-geber = an ale-house keeper; leit-geben = to keep an ale-house; leit-kauf = earnest money, see Schmeller’s Bayrisches Wörterbuch s. v. lit]:—cider, Germ. obstwein; líð heitir öl, Edda 110; drekka líð, Fms. vi. 439 (in a verse); Hárs líð, the ale of Odin = poetry, Ht.; Yggs líð, id., Kormak. The word hardly occurs in prose, and is obsolete.

líða
Zoëga

I)

(lið; leið, liðum; liðinn), v.

1) to go, pass, glide (er skipit leið fram hjá flotanum);

~ e-m ór hug, to pass out of one’s memory;

2) to pass by, go past (er þeir liðu nesit);

impers., en er líðr Euphrates á (acc.), when one has passed the E.;

sem leið jóladaginn, as the Yule-day passed;

þá (or þegar) er e-n líðr, when a person is omitted, passed over;

Úlfr jarl var ríkastr í Danmörku, þegar er konung leið, next to the king;

3) to pass away, elapse, of time (eigi munu margir vetur ~ áðr en þér munuð þessa iðrast);

at liðnum vetri, when the winter had passed;

liðinn, dead, deceased;

at liðinn fylki, after my lord’s death;

4) impers. with dat., nú líðr, svá dögum, at, the days draw on;

þá var liðit degi, the day was far spent;

5) to go on, take place;

ek vil vita, hvat þeim líðr, how they are getting on;

ok sér, hvat leið drykkinum, and sees, how it had gone with his drinking;

6) with preps. and advs.:

~ af e-u, to depart from;

~ af heimi, to depart this life;

~ af, to pass away (líðr af vetrinn = líðr fram vetrinn);

impers., ~ at e-u, to approach, draw near; …

Cleasby-Vigfusson

leið, liðu, liðit, [Germ. leiden; Dan. lide], to suffer, endure, tolerate,—this sense is very rare in old writers, as, útlendir konunga-synir skyldu þar ekki líðask eðr vald hafa, Fms. vi. 134; but it appears after the Reformation, in the N. T. and in hymns, Pass., Vídal. passim.

2. to suffer; at svo byrjaði Kristi at líða, ok upp at rísa á þriðja degi af dauða, Luke xxiv. 46.

LÍÐA
Zoëga

I)

(lið; leið, liðum; liðinn), v.

1) to go, pass, glide (er skipit leið fram hjá flotanum);

~ e-m ór hug, to pass out of one’s memory;

2) to pass by, go past (er þeir liðu nesit);

impers., en er líðr Euphrates á (acc.), when one has passed the E.;

sem leið jóladaginn, as the Yule-day passed;

þá (or þegar) er e-n líðr, when a person is omitted, passed over;

Úlfr jarl var ríkastr í Danmörku, þegar er konung leið, next to the king;

3) to pass away, elapse, of time (eigi munu margir vetur ~ áðr en þér munuð þessa iðrast);

at liðnum vetri, when the winter had passed;

liðinn, dead, deceased;

at liðinn fylki, after my lord’s death;

4) impers. with dat., nú líðr, svá dögum, at, the days draw on;

þá var liðit degi, the day was far spent;

5) to go on, take place;

ek vil vita, hvat þeim líðr, how they are getting on;

ok sér, hvat leið drykkinum, and sees, how it had gone with his drinking;

6) with preps. and advs.:

~ af e-u, to depart from;

~ af heimi, to depart this life;

~ af, to pass away (líðr af vetrinn = líðr fram vetrinn);

impers., ~ at e-u, to approach, draw near; …

Cleasby-Vigfusson

pres. líð (líð’k, Edda); pret. leið; 2nd pers. leitt, mod. leiðst; pl. liðu; subj. liði; imperat. líð, líddu; part. liðinn; a weak pret. líddi occurs, Am. 50, Pr. 438, Ó. H. 167, Mirm. 167: [Ulf. ga-leiþan = ἔρχεσθαι; A. S. lîðan; O. H. G. lîdan; Engl. lithe; Germ. and Engl. glide.]

A. Loc. to go, pass, move, with the notion to glide, slip, of ships, passage through the air, riding, sliding on ice, and the like; ok er skipit leið fram hjá flotanum, Hkr. ii. 54: er lauss Loki líðr or böndum, Vtkv. 15; baðtu heilan líða, thou badest him fare (speed) well, Ó. H. (in a verse); áðr héðan líðir, ere thou passest from here, Fas. i. 519 (in a verse); líða yfir úrig fjöll, Hðm. 11; líða lönd yfir, Gsp.; hvat þar ferr, eða at lopti líðr?—Né ek ferr, þó ek flýg, ok at lopti líð’k, Edda (in a verse); líðandi (sliding) um langan veg, Vkv. 8; hverjar ‘ro þær meyjar er líða mar yfir, Vþm. 48, (mar-líðendr, q. v. = sea gliders); nú viltusk hundarnir farsins þegar þeir liðu at honum, Hom. 120; ok er skipit leið fram hjá flotanum, Hkr. ii. 57; líða hægt og hægt, of a vapour, of a ghost in tales, and the like. …

Shortened here. Read the full article →

LÍF
Zoëga

n.

1) life; týna lífinu, to lose one’s life; taka (ráða) e-n af lífi, to take or put and end to one’s life; sitja um l. e-s, to attempt or seek one’s life; vera á lífi, to be alive, living; vera lífi minnr, to be dead; fyrir l. sitt, even if it should cost one’s life (þeir vilja ekki fyrir l. sitt frá hverfa); lífs, alive; lífs eða látinn, alive or dead; hvárki lífs né liðinn, lífs né dauða, neither alive nor dead;

2) body; lífs ok sálar, body and soul; esp. the waist, middle (hafði hann vafit klæðum um lífit);

3) person; at svá fagrt l. skyldi þann veg kveljast, that so fine a man should be tortured in that way.

Cleasby-Vigfusson

n. [see lifa; A. S. lîf; Engl. life; O. H. G. lîp; Germ. leben; Dan. liv]:—life; í lífi ælífa, Hom. 160; endalaust líf, 107; ráða af lífi, taka af lífi, to take away one’s life, Ó. H.; þér skulut öngu fyrir týna nema lífinu, Nj. 7; líf er í hjarta, Fbr. 137, Hrafn. 28, and passim.

2. gen. lífs, alive; þá reis hann upp lífs ok heill, 656 A. ii. 14; meðan hann er lífs, Fms. xi. 111, Hkr. i. 141, Þiðr. 21: allit., lífs eða liðinn, Karl. 535; lífs eða látinn, Fb. iii. 402; at þú látir okkr hvárki skiljask lífs né dauða, Ó. H. 208; lífs gjarna, with all my heart, Mar.; unna e-m sem lífi sínu, Skáld H. 7. 38: á lífi, alive; vera lífi minnr, to be ‘minus life,’ dead, Ísl. ii. 315.

3. life, conduct of life; hreint líf, gott líf, passim in eccl. writers.

II. [Germ. leib], the body; bæði til lífs ok sálu, Barl. 19, 44; lífs ok sálar, body and soul, Mar.: esp. the waist, middle, hafði hann vafit klæðum um lífit, Fas. i. 508; a person, at svá fagrt líf skyldi svá kveljask, so fine a man, Barl. 149; annað er þar ágætt líf (a dear body) ætl’ eg hann heiti Sturli, Skíða R. …

Shortened here. Read the full article →

lífaðr
Zoëga

a. full of life.

Cleasby-Vigfusson

adj. full of life, Hkr. i. 32.

líferni
Zoëga

n. = lífi 2.

Cleasby-Vigfusson

n. life, conduct, freq. in mod. usage.

lífga
Zoëga

(að), v. to call to life, revive.

Cleasby-Vigfusson

að, to call to life, revive, Barl. 84, 99, Fms. ii. 142, Stj. 78, Bs. i. 859.

2. to resuscitate, of one frozen, drowned, or apparently dead.

lífgan
Zoëga

f. calling to life again.

Cleasby-Vigfusson

f. a calling to life, Stj. 142, Stat. 300: resuscitation, of one apparently dead, lífganar-tilraun, f. an endeavour to recover one’s life.

lífi
Zoëga

n.

1) life;

2) conduct of life.

Cleasby-Vigfusson

n. = líf, conduct, Barl. 43, 69, 89, 104, 185: in compds, hrein-lífi, saur-lífi, etc.

lífláts-dagr
Zoëga

m. anniversary of one’s death.

Cleasby-Vigfusson

m. the anniversary of any one’s death, ‘passio,’ Fms. xi. 309, Edda ii. 287.

lífláts-dómr
Zoëga

m. sentence of death.

Cleasby-Vigfusson

m. a sentence of death, 655 xiii. A. 2.

lífláts-verðr
Zoëga

a. deserving death.

Cleasby-Vigfusson

adj. deserving death, Fms. ix. 498.

Lífskr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. native of Lifland, Fas. i. 379.

lífs-andi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. the breath of life, Stj. 18.

lífs-björg
Zoëga

f. sustenance of life.

Cleasby-Vigfusson

f. food to sustain life, Fms. vi. 235, Stj. 420, Þorst. Siðu H. 180.

lífs-blóð

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. life’s blood, Stj. 61.

lífs-bók
Zoëga

f. biography.

Cleasby-Vigfusson

f. the book of life, Greg. 75: a biography, Bs. ii. 163.

lífs-brauð

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the bread of life, Stj. 210.

lífs-dagar

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. pl. = lífdagar.

lífs-dyrr

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. the doors of life. Mar.

lífs-dægr

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. = lífdagar, Bs. i. 101.

lífs-endi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a life’s end, 656 B. 3.

lífs-gjarna

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. very fain, Mar.

lífs-grið

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. truce, safety of life, K. Á. 36, Fms. vii. 294.

lífs-háski
Zoëga

m. danger of life, extreme danger.

Cleasby-Vigfusson

a, m. life’s danger, Eg. 46, Edda 40, Bær. 16.

lífs-hérað

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. ‘life’s county,’ Paradise, Post.

lífs-hjálp
Zoëga

f. deliverance.

Cleasby-Vigfusson

f. ‘life’s-help,’ deliverance, Edda 154 (pref.), Fms. viii. 441.

lífs-hræring

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. vital motion, Stj.

lífs-hvatr
Zoëga

a. active with life.

Cleasby-Vigfusson

adj. bounding with life, Gkv. 2. 31.

lífs-kenning

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. ‘life’s-doctrine,’ the gospel, Clem. 49.

lífs-leiðindi
Zoëga

n. pl. weariness of life.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. weariness of life, Fms. ii. 201.

lífs-mark
Zoëga

n. sign of life (dauðamörk sé ek á honum, en eigi lífsmörk).

Cleasby-Vigfusson

n. signs of life, in one apparently dead, Nj. 154.

lífs-máli

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a life contract, Boldt 103.

lífs-næring

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = lífsbjörg. food, Finnb. 234, Fms. ii. 227, iii. 12.

lífs-pund

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. [a ‘lis-pound,’ Orkney and Shetl. lispund, 18 lbs. Scots. qs. Lifskt pund from Liftand], a kind of weight, Gþl. 523; fjórar eru merkr ok sjautigir í lífspundi, MS. 732.

lífs-saga
Zoëga

f. life history, biography.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a biography, 625. 82, Fb. iii. 237.

lífs-stundir
Zoëga

f. pl. ‘life-days’.

Cleasby-Vigfusson

f. pl. ‘life-days,’ Fms. i. 216, ii. 2, viii. 93, Stj. 223.

lífs-tími
Zoëga

m. life-time.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a life-time, Fms. iii. 89.

lífs-tré

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the tree of life, Stj., Sks. 548 (of the cross).

lífs-vanr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. bereft of life, Ýt.

lífs-ván
Zoëga

f. hope of saving one’s life.

Cleasby-Vigfusson

f. hope of life, hope of saving one’s life, Fms. viii. 441.

lífs-vegr
Zoëga

m.

1) means of saving one’s life;

2) way of life.

Cleasby-Vigfusson

m. the way of life, Bs. ii. 50.

lífs-æð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. an artery, Pass. 24. 12, 48. 10.

líft
Zoëga

a. n. permitted to live (er-at l. vinum Ingimundar).

Cleasby-Vigfusson

n. adj. fit to live; ekki líft, not fit to live; er-at vinum líft Ingimundar, Fs. 39: of a person, worthy of life, er allir rægja, ok kveða honum eigi líft vera, 656 C. 20, Post. 645. 98.

líf-dagar
Zoëga

m. pl. life-days, life.

Cleasby-Vigfusson

m. pl. life-days, life, Fms. i. 53, x. 270, Rb. 400, Al. 131, Karl. 101, N. G. L. iii. 99, Þorst. Síðu H. 180, Barl. 62, 91, 146, Stj. 139, Bs. ii. 148.

líf-gjafari
Zoëga

m. preserver of a person’s life, rescuer.

Cleasby-Vigfusson

a, m. = Hfgjafi, bórð. 20 new Ed.

líf-gjafi
Zoëga

m. preserver of a person’s life, rescuer.

Cleasby-Vigfusson

a, m. one who saves a person’s life, Lv. 101, Fas. iii. 308, Gísl. 51.

líf-gjöf
Zoëga

f. granting life or pardon to one.

Cleasby-Vigfusson

f. the granting the life or pardon to one, Fs. 7, Anal. 201, Fms. iii. 161, vi. 224.

líf-göfugr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. leading a noble life, Greg. 54.

líf-hinna
Zoëga

f. the peritoneum.

Cleasby-Vigfusson

mod. líf-himna, u, f. the ‘life-membrane,’ the peritoneum, Fas. iii. 138.

líf-hræddr
Zoëga

a. fearing for one’s life.

Cleasby-Vigfusson

adj. fearing for one’s life, cowardly.

líf-lauss
Zoëga

a. lifeless, inanimate (líflausir hlutir).

Cleasby-Vigfusson

adj. lifeless, inanimate, Skálda 173, 174, Stj. 88.

líf-lát
Zoëga

n. loss of life, death.

Cleasby-Vigfusson

n. loss of life, death; andlát (q. v.) is a natural, líflát a violent death, a being put to death, or death from wounds, Ó. H. 74, 219, Fms. i. 46, ii. 30, Ísl. ii. 270, Ld. 8, Bs. i. 78, Fs. 61, Barl. 129.

COMPDS: líflátsdagr, líflátsdómr, líflátsverðr.

líf-láta
Zoëga

v. to put to death.

Cleasby-Vigfusson

lét, to put to death, Fas. i. 294, Fms. xi. 3, Hrafn. 28, Barl. 205, passim.

líf-ligr
Zoëga

a.

1) alive, living;

2) life-supporting (líflig atvinna).

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘vital,’ Hom. 59, Skálda 173, Fms. ii. 226, Barl. 112: alive, living, Skálda 173, opp. to líflauss: lively, full of life, mod.: as also líf-liga, adv. vigorously.

líf-mikill

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘strong-lived,’ dying hard, Stj. 98: full of life.

líf-oddi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. the ‘life-gore,’ gullet in fish.

líf-seigr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘strong-lived,’ tenacious of life.

líf-steinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a life stone, healing stone; see lyfsteinn.

líf-tjón
Zoëga

n. loss of life, death.

Cleasby-Vigfusson

n. loss of life, Stj. 329, Fms. viii. 147 (v. l.), Bs. ii. 117.

líf-vænn
Zoëga

a. with hope of life, with hope of recovery.

Cleasby-Vigfusson

adj. with hope of life, hope of recovery, Fms. xi. 142, Glúm. 381, Alg. 149.

líf-æðr
Zoëga

f. artery.

Cleasby-Vigfusson

f. a ‘life-vein,’ artery, Bs. i. 368, Mar.

líís-grös

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. healing herbs, Fas. iii. 396.

lík
Zoëga

I)

n.

1) the living body (við þat l. at lifa);

2) the dead body, corpse (jarða l. e-s).

II)

n. bolt-rope, leech-line (of sails).

Cleasby-Vigfusson

n. [Swed. lik; Engl. leeches; Dan. lig]:—a naut. term, the leeches, leech-line, the borders of a sail, Edda (Gl.); skautin ok líkin, Hem. (Gr. H.M. ii. 662).

LÍK
Zoëga

I)

n.

1) the living body (við þat l. at lifa);

2) the dead body, corpse (jarða l. e-s).

II)

n. bolt-rope, leech-line (of sails).

Cleasby-Vigfusson

n. [Ulf. leik; A. S. lîc; Old Engl. lich, in lyke-wake, lich-gate; O. H. G. lih; Germ. leiche; Dan. lig; Swed. lik]:—prop. the body, as in Ulf., who renders σωμα by leik, but νεκρός by nahs:

I. the body, the living body, in old poems; en þat it ljósa lík, Sól. 12; nema við þat lík at lifa, Hm. 96; líki leyfa ens ljósa mans, 91; auga þat er liggr í ljósu liki, Kormak; láss hélt líki drósar, Fms. vi. (in a verse); fólgið í móður líki Jötna dólgs, hid in the body of the mother of Thor, i. e. in the earth, Eyvind; cp. also the compds, lík-amr, lík-bjartr, lík-þrár (q. v.), etc.: it also remains in the prose phrase, í heilu líki, ‘in a whole body’ whole, intact, Ó. H. (in a verse): in mod. poetry, dýrðliga smurðu Drottins ‘lík,’ where = líkamr, Pass. 49. 6.

II. a corpse; þá var þvegit líkinu ok jardat um morguninn, Bs. i. 550; líkit var sveipat líndúkum en saumat eigi um, Eb. 264; þar sökk ok niðr lík Þorvalds, Nj. 19; búa um lík, to shroud a corpse, Grág. ii. 388; búa um lík göfugra manna, Eg. 94; fara með lík til graftar, Fs. …

Shortened here. Read the full article →

líka
Zoëga

I)

(að), v. to please, satisfy, with dat. (líkaði yðr vel Finnskattrinn?); hvárt er honum líkar vel eðr illa, whether he likes it or not; e-m líkar vel (illa) til e-s or við e-n, one likes or dislikes a person (honum líkaði til Sighvats vel); líkaði við hana ekki illa, they liked her well enough.

II)

(að), v. to polish, burnish.

III)

adv. also (rare).

Cleasby-Vigfusson

adv., Str. 72; the word is here a verb, an not an adverb, and means to please; ‘at líka konungi’ = in order to please the king.

LÍKA
Zoëga

I)

(að), v. to please, satisfy, with dat. (líkaði yðr vel Finnskattrinn?); hvárt er honum líkar vel eðr illa, whether he likes it or not; e-m líkar vel (illa) til e-s or við e-n, one likes or dislikes a person (honum líkaði til Sighvats vel); líkaði við hana ekki illa, they liked her well enough.

II)

(að), v. to polish, burnish.

III)

adv. also (rare).

Cleasby-Vigfusson

að, [Ulf. leikan = ἀρέσκειν; A. S. lician; Engl. like; O. H. G. lihan; Swed. lika]:—to like: impers., cp. Old Engl. it liketh me, e-m líkar e-t, líkaði yðr vel Finnskattrinn, Eg. 61; at ek göra slíkt er mér líkar af því er ek varðveiti, 395; þetta líkaði Eiríki stórílla, Fms. i. 18: en með því at þeim líkaði (they wished) svá at hafa eðr þar við at auka, Íb. (begin.); hvárt er honum líkar vel eðr ílla, whether he likes it well or not, Ó. H. 54.

2. e-m líkar vel, ílla til e-s, to like one well or not; honum líkaði til Sighvats vel, Fms. iv. 89; Svía konungi líkaði stór-ílla Ólafs digra, 107:—líka vel við e-n, id.; líkar þeim vel við Brand, Lv. 24; líkaði hverjum manni vel við hann, Fms. vi. 112; en konungi líkaði eigi betr við þenna biskup, vii. 173; Hallgerðr sat mjök á sér um vetrinn, ok líkaði (mönnum) ekki við hana ílla, Nj. 25.

líkaðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. painted with images; ker ok horn vóru öll líkuð, ok skygð sem gler, Hkr. i. 90.

líkami
Zoëga

m. = líkamr.

Cleasby-Vigfusson

a, m. = líkamr, Stj. 148.

LÍKAMR
Zoëga

(-s, -ir), m. body.

Cleasby-Vigfusson

m., gen. líkams, pl. líkami, dat. líkaminum, Stj. 55; a weak form líkami, a, m., is also freq.; [A. S. lîchoma; Old Engl. lichame; Scot. licama; O. H. G. lîhhamo; Germ. leichnam; Dan. legeme]:—the body, prop. qs. ‘flesh-cover’ or ‘flesh-frame’ (lík-hamr), denoting the body, its hue and frame, but used esp. of the living body; es þræls líkam tók á sik, Greg. 49; manns líkami, Gþl. 41; sálur ok líkamir, Hom. 160, passim; when used of the lifeless body líkamr is a gentler term than lík; síðan gengu til allir menn at sjá líkami þeirra, … hversu lítask yðr líkamir þessir? … ek hefi engis dauðs manns líkama sét jafnbjartan, Nj. 208; þeir fundu líkama Skarphéðins þar, 109; þá er líkamr þessa manns var útborinn, Fms. v. 218; slöri fnyk af líkamanum, x. 379; líkama föður síns, 408: thus in the N. T. σωμα is rendered by líkami, not lík, Matth. xvii. 58, 59, Mark xv. 43, 45, Luke xxiii. 52, 55, xxiv. 3, John xix. 38, 40 (of Christ in the grave):—metaph., sólarinnar líkamr, Stj. 16; af hræring nokkurs líkama, Skálda 173; saman lesa ór líkama heilagra Guðspjalla, H. E. i. 584.

II. in a metaph. or eccl. …

Shortened here. Read the full article →

líkam-liga
Zoëga

adv. bodily, in the flesh.

Cleasby-Vigfusson

adv. bodily, in the flesh, 761 B. 4: carnally, K. Á. 148, Sks. 785.

líkam-ligr
Zoëga

a. bodily, affecting the body (líkamlig heilsa); fleshly.

Cleasby-Vigfusson

adj. bodily, in the body, Skálda 173, Bs. i. 550, Stj. passim.

líkandi
Zoëga

n. form, shape.

Cleasby-Vigfusson

f. form, shape, Edda 4.

líka-ábreizl

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a pall, Vm. 54.

líka-böng

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. ‘lyke-knell,’ ‘mortuos plango,’ the name of a famous bell, Bjarn. 136.

líka-ferð
Zoëga

f. = líkferð.

Cleasby-Vigfusson

f. = líkferð, ‘lyke-fare,’ burial, B. K. 110.

líka-færsla

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. ‘lyke-carrying,’ a funeral, Vm. 71, K. Þ. K. 18.

líka-gröf

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a grave, Stj.

líka-gröptr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. grave-digging, Fbr.

líka-hlið
Zoëga

n. lich-gate.

Cleasby-Vigfusson

n. the ‘lich-gate,’ in a churchyard, Sturl. ii. 248.

líka-krákr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a hoe for grave-digging, Vm. 29, H. E. ii. 96, cp. Fél. viii. 71 sqq.

líka-kross

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a ‘lyke-cross,’ Ám. 90.

líka-kult

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a pall, Vm. 139.

líka-salún

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = líkakult, Pm. 34.

líka-þáttr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the section of law on burials, K. Þ. K. 18.

líki
Zoëga

I)

m. equal, match.

II)

(gen. pl. líkja), n.

1) body (l. leyfa ins ljósa mans);

2) form, shape (hann brá á sik l. graðungs eins).

Cleasby-Vigfusson

a, m., qs. glíki, an equal, a match, Stj. 289, Fs. 56.

LÍKI
Zoëga

I)

m. equal, match.

II)

(gen. pl. líkja), n.

1) body (l. leyfa ins ljósa mans);

2) form, shape (hann brá á sik l. graðungs eins).

Cleasby-Vigfusson

n., dat. líkjum, 656 C. 26, Hom. 46, Hom. (St.), Hkr. i. 10, [from lík, not from glíkr]:—a body; líki leyfa ins ljósa mans, Hm. 91; vexa vel blæju at verja þitt líki, Am. 101; þar eptir máttu merkja hans fegrð, bæði hár ok líki, Edda 15; líki fögr, beautiful, Bjarn. (in a verse).

2. með heilu líki, whole, Lat. integer, Fms. xi. 308, Al. 12; see lík.

II. form, shape; bera Valkera líki, Hallfred; þursa líki, Alm 2; lægjarn líki, Vsp. 39; í steins líki, Hkv. Hjörv. 30; í dúfu líki, Greg. 19; Djöflar kómu í ýmsum líkum ok allra optast í líki Þórs, Mart. 125; þá tók hann at skipta líkjum á sér ok ásjónum, 656 C. 26; hví þeir eru í þessum líkjum syndir, Hom. 46; hón brá sér í nauts-belgs líki vatns-fulls, Landn. 212; hann brá á sik líki graðungs eins, Edda (pref.) 148; hafa manns líki, Edda 9; hann brá á sik ymissa dýra líki, 149; fyrir hví eru þeir í þessum líkjum syndir, Hom. (St.); hann kunni þær íþróttir at hann skipti litum ok líkjum, Hkr. i. 10; þá er sólin gengr í hrúts líki (Aries), Rb. 478.

líking
Zoëga

f. shape, form (hann lét gera járnkróka í l. akkerisfleina).

Cleasby-Vigfusson

líkja, líkindi, líkleikr, líkligr, see glíking, glíkja, glíkindi, glíkleikr, glíkligr.

LÍKN
Zoëga

f. mercy, relief, comfort; veita e-m l., to relieve, soothe; hvat er til líkna lagt Sigurði, what comfort is assigned for S.?.

Cleasby-Vigfusson

f. [lækna is the healing of the body, líkn the soothing of the mind or heart; the words seem to be identical: in very early usage líkn seems to denote bodily healing also, and particularly of relief in labour, hence the words líknar-galdr, -spor, -lófi in the old poems Sdm. and Hm., as also the líknar-belgr, although now only used of the caul of animals]:

1. healing, remedy; hvat er til líkna lagt Sigurði? Skv. 1. 30; leitaða ek í líkna, at letja ykkr heiman, I sought for means to let you from coming. Am. 46.

2. relief, mercy, comfort; sú erumk líkn, that is my comfort, Ls. 35; til leiðréttu ok líknar, Stj. 149; veita líkn, to relieve, soothe; hann lét þá næra með allri líkn (mercy, tenderness), Fms. ii. 226; biðja e-m líknar eðr lífs griða, vi. 113.

3. mercy, eccl.; biðja líknar sinni misgerning, Mar.; synda líkn, forgiveness of sin, id.; hann bað Guð líknar þegar hann féll í nokkura sök, Sks. 734; Drottinn minn gefi dauðum ró | hinum líkn er lifa, O my Lord, grant rest to the dead, relief to the living, Sól. 82.

COMPDS: líknabelgr, líknarbraut, líknarfullr, líknarfúss, líknargaldr, líknargata, líknarlauss, líknarleysi, líknarspor, líknaræðr. …

Shortened here. Read the full article →

líkna
Zoëga

(að), v. to show mercy to, with dat. (hann ~r hvers manns máli);

refl., ~st við e-n, to sue one for mercy (ef ek skal til blóta hverfa ok l. við goðin).

Cleasby-Vigfusson

að, to shew mercy to, with dat.; sá er öðrum vill líkna, Hom. 5; hann líknar hvers manns máli, Fms. xi. 260; ek hefi beðit fyrir þér til Guðs at hann líkni þér, Orkn. 172, Rb. 310.

II. reflex. líknask, sue for mercy; ef ek skal til blóta hverfa ok líknask við guðin, Fms. ii. 41.

líknan-ligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. = líknsamr, Mar.

líknar-braut
Zoëga

f. path of mercy.

Cleasby-Vigfusson

f. the path of mercy, Bs. i. 94: name of an oid poem.

líknar-fullr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. merciful, Sks. 732.

líknar-fúss

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. merciful, Geisli.

líknar-galdr
Zoëga

m. healing spells, charms.

Cleasby-Vigfusson

m. healing spells, charms, Hm. 121.

líknar-gata

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. the way of grace, 625. 19.

líknar-lauss
Zoëga

a. merciless.

Cleasby-Vigfusson

adj. merciless, Sks. 511, 550.

líknar-leysi
Zoëga

n. unmerciful disposition.

Cleasby-Vigfusson

n. a hard heart, Sks. 513.

líknar-spor

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. ‘healing-step,’ a kind of charm; á lausnar lófa ok á líknarspori.

líknar-æðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a vein of mercy, Lil.

líkna-belgr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the caul, esp. of calves, lambs, used instead of glass in the windows of ancient houses, see gluggr.

líkneski
Zoëga

n.

1) shape, form;

2) graven image (l. Freys).

Cleasby-Vigfusson

n. and líkneskja, u, f., see the references below; [prob. from lík, not from glíkr, for glíkneski never occurs]:—shape; sem Grikkir rita í öðru líkneski langan staf en í öðru skamman, the Greeks write in one form a long vowel and in another a short one, Skálda (Thorodd) 163; gjörum vér manninn eptir várri líking ok líkneskju, skapaði Guð manninn eptir sjálfs síns mynd ok líkneskju, … meðr heilagrar þrenningar líkneskju, Stj. 19, 20.

II. a graven image; á hváru-tveggja metinu var gört sem væri líkneskja manns, Fms. xi. 128 (Jómsv. 6. 27); fimm líkneski af gulli, Stj. 437; Pétrs líkneski, Vm. 19; Guðmundar líkneski, Pm. 64; lét hann göra eptir hánum eina líkneskju, Stj. 101; líkneskja várrar Frú, Mar.; þjóna dumbum líkneskjum dauðum ok daufum, Barl. 114; líkneski þat er Astarot heitir, Rb. 342; hann þóttisk standa fyrir líkneski því er Kristr var píndr, 370; þessu sama líkneski, Stj. 102: in the mod. phrase, vera eins og líkneskja í framan, to look as pale as a statue.

2. gramm. a metaphor; ok er þar svá skipt líkneskjum á enum sama hlut, Skálda 187.

líkneskja
Zoëga

f.

1) shape, form;

2) graven image (l. Freys).

Cleasby-Vigfusson

u, f., see líkneski above.

líkn-fastr
Zoëga

a. strong in favour, beloved.

Cleasby-Vigfusson

adj. fast in goodwill, beloved, Hm. 124.

líkn-ligr
Zoëga

a. helping, comforting.

Cleasby-Vigfusson

adj. helping, comforting, Sks. 518, 728.

líkn-samligr
Zoëga

a. merciful.

Cleasby-Vigfusson

adj. merciful, Sks. 519, Stj. 121, 156.

líkn-samr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. gracious, merciful, Stj. 547, Edda 15.

líkn-semi

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. mercy.

LÍKR
Zoëga

a.

1) like, resembling (fríðr sýnum ok mjök l. föður sínum); Kári er øngum manni l., K. has no match; líkt ok ekki, like nothing (Steinólfi þótti þat líkt ok ekki); at líku, all the same, nevertheless;

2) likely, probable (þat er ok líkast, at);

3) likely, promising, fit (lituðust þeir um, hvar líkast væri út at komast).

Cleasby-Vigfusson

adj. alike; see glíkr.

líkþrá-fullr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. leprous, Stj. 260.

líkþrá-maðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a leper, N. G. L. i. 97.

líkþrá-sótt

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. leprosy, Stj. 324.

lík-band

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a ‘lich-band,’ winding-sheet, 623. 14.

lík-barar

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. pl. a bier, 623. 57, passim.

lík-blauðr
Zoëga

a. afraid of a corpse.

Cleasby-Vigfusson

adj. afraid of a corpse, Gísl. 22.

lík-blæja
Zoëga

f. winding-sheet.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a winding-sheet, Bs. i. 529.

lík-brá

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = valbrá (q. v.), Fél.

lík-ferð
Zoëga

f. funeral journey, funeral.

Cleasby-Vigfusson

f. a funeral, funeral journey, Eb. 264, Fms. ix. 534, x. 151.

lík-fylgja
Zoëga

f. funeral procession.

Cleasby-Vigfusson

u, f., mod. lík-fylgð, a funeral procession, Mar., Fms. xi. 214, Mork. 10.

lík-færing

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = líkfærsla, K. Þ. K. 18.

lík-færsla

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. the carrying a body to a church, N. G. L. i. 135; the law ordered that a body should be brought to the church within five nights after death.

lík-hringing
Zoëga

f. tolling, knelling.

Cleasby-Vigfusson

f. the tolling for a funeral, death knell, Fb. iii. 452.

lík-hræddr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. = líkblauðr.

lík-kista
Zoëga

f. coffin.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a coffin, Hkr. iii. 14, Fms. xi. 309.

lík-maðr
Zoëga

m. one who assist at a funeral, a coffin-bearer.

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘lyke-man,’ grave-digger, or one who carries a body to the grave, Eb. 268.

lík-sima

No entry

Cleasby-Vigfusson

n., pl. líksimu, [lik = leeches], the leech line, N. G. L. i. 101.

lík-strá

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. [Ivar Aasen likstraa], ‘lyke-straw,’ N. G. L. ii. 247; dead bodies before being put into the coffin were put on straw, hence the phrase, öllum lengri var sú eina nótt, er ek lá stirðr á strám, Sól. 47; cp. also the Icel. nástrá, q. v.

lík-sveipa

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. = líkblæja, a winding-sheet, Mar. 1010.

lík-söngr
Zoëga

m. funeral dirge.

Cleasby-Vigfusson

m. a funeral dirge, funeral service, Grág. i. 204. líksöngs-kaup, n., mod. líksöngs-eyrir, m. a funeral fee, K. Þ. K. 28, Grág. ii. 388.

lík-þorn

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. [Dan. ligtorn], a corn on the foot.

lík-þrá
Zoëga

f. leprosy.

Cleasby-Vigfusson

f. leprosy, Mirm., Magn. 517, Stj. 324, 616, Fas. iii. 642, N. T.

COMPDS: líkþráfullr, líkþrámaðr, líkþrásótt.

lík-þrár
Zoëga

a. leprous.

Cleasby-Vigfusson

adj. [cp. Ulf. þrutfills], ‘body-rotten,’ leprous, 625. 46, Hom. 43, Bs. i. 849, Barl. 35, Fms. xi. 309, Magn. 516, Stj. 616.

LÍM
Zoëga

n. foliage, small branches.

Cleasby-Vigfusson

n, [A. S. lîm; Engl. lime; Germ. leim]:—lime, chalk; Hannibal konungr lét sér leir bleyta með blóði Rómverja ok göra þar af borgarlím, Bret. (1849); af tigli ok lími, Stj. 67; var þat mikit musteri ok gört sterkliga at lími, Fms. vi. 267 (of the cathedral of Drontheim); Íllugi var son þeirra, hann druknaði þá er hann flutti lím til steinkirkju þeirrar er hann ætlaði at göra á Breiðabólstað í Vestr-hópi, Bs. (Krs.) i. 32, referring to about 1130 A. D.; lím ok tjara, Mag. 9, Fms. x. 186, Al. 29.

II. glue, paste, passim in mod. usage.

líma
Zoëga

(-da, -dr), v.

1) to lime with mortar;

2) to glue (l. skegg við höku sér).

Cleasby-Vigfusson

að, to lime with mortar; til steinsmíðar, at sníða, líma, ok niðr setja, Fms. xi. 428.

2. to glue; líma skegg við, höku sér, Fb. i. 130; hann lét líma ok búa öll blöðin niðr í kjölinn, Ísl. ii. 460, Flóv. 33 (of a shield): gramm., Skálda 170 (of two letters joined together, such as æ),

II. reflex. to cleave to, Stj. 292.

líming

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. liming; saman-líming, conglutination, Skálda 170, 177. límingar-stafr, m. id., Skálda 177.

límingr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m., gramm. ‘clusters.,’ see Gramm. p. xv, col. 1 bottom.

lím-farmr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a cargo of lime, D. N.

lím-setja
Zoëga

v. to set in lime.

Cleasby-Vigfusson

t, to lime, Hkr. iii. 62, Orkn. 352 (in a verse).

lím-stokkinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. out of joint, Þiðr. 16.

lím-vatn

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. lime-water, Mag. 9.

lín
Zoëga

n.

1) flax (drósir suðrœnar dýrt l. spunnu);

2) linen, linen garment; ganga und líni, to be wedded.

Cleasby-Vigfusson

f., in poët. circumlocutions, bauga-lín, auðar-lín, arm-lín (see Lex. Poët.), = hlín, q. v.

LÍN
Zoëga

n.

1) flax (drósir suðrœnar dýrt l. spunnu);

2) linen, linen garment; ganga und líni, to be wedded.

Cleasby-Vigfusson

n. [Ulf. lein = σινδών; Germ. lein; Engl. linen; Lat. līnum; Gr. λίνον]:—flax; spinna lín, Fas. iii. 594; drósir suðrænar dýrt lín spunnu, Vkv. 1; lín ok bygg, Stj.; smjör ok lín, eir, gull eða silfr, K. Á. 204; af sáði öllu, rúg ok hveiti, hampi ok líni, N. G. L. ii. 355; lín órengt (of a tax in Norway payable in that kind), O. H. L. 60; dóttir á lín allt ok garn, ok reifi ullar, N. G. L. i. 211.

II. [Lat. linteum], linen, linen gear, esp. the head-gear worn by ladies on the bridal day, höfuð-lín (q. v.); brúðar-lín, Þkv. 12, 15, 17, 19; hence, ganga und líni, to wed, be wedded, Rm. 37, where the earl’s bride wore a lín, the carle’s bride a ripti (of less costly stuff), whereas the thrall’s bride was not wedded at all; Guðrún (the bride) sat innar á þverpalli, ok þar konur hjá henni (the bride-maids) ok höfðu lín á höfði, Ld. 296; ok léttliga líni verit, to cohabit, Gkv. 3. 2.

B. COMPDS: línakr, Línakradalr, línbeðr, línbrækr, línbundin, líndregill, líndúkr, líneik, línerla, línfé, línfræ, língarn, línhúfa, línhvítr, línklútr, línklæði, línklæðalérept, línkyrtill, línlak, línligr, línlindi, línrefill, línsekkr, línseyma, línskauti, línsloppr, línsokkr, líntjald, línvefr. …

Shortened here. Read the full article →

lína
Zoëga

I)

f. line, rope.

II)

f. bridal veil (cf. lín 2).

Cleasby-Vigfusson

u, f. a line, and as a naut. term, the bowline, Edda (Gl.), cp. bóglína: a rope, hann tók glófana, beltið ok knífinn ok línu mjófa, … eptir þat fór hann í festina ok lét línuna draga sik af berginu undir fossinn, Gullþ. 8. Norsemen mostly used ropes of walrus skin (svörðr), but ropes of flax are also mentioned; meðan strengr ok lína brestr eigi, Orkn. (in a verse).

2. mathem. a line, Rb. 472, 474; Miðjarðar-lína and Lína = the Line, Equator, mod.: a line in a book or writing (mod.), skrifa línu-skakkt, to write the lines unevenly.

II. lín, a head-dress; Hlín línu, poët. a lady, Kormak; línu jörð, the earth of the lín = the head, Fms. v. 200 (in a verse); laut und línu, lysti at kyssa, Þkv. 27.

COMPDS: línuakkeri, línustrengr.

Línakra-dalr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a local name in Iceland from the growth of flax, Landn. 169, Band. (Cod. Reg.) fine.

línklæða-lérept

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. stuff of linen, Ann. 1332.

línu-akkeri

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. an anchor with a line, Sturl. i. 119.

línu-strengr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a rope, cord, 623. 46.

lín-akr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a flax field.

lín-beðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a linen bed, Korm. (in a verse).

lín-brækr

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. pl. linen breeks, Ísl. ii. 83, Dropl. 29, Fms. ix. 24.

lín-bundin

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. part. ‘linen-bound,’ swathed in linen, of a lady, Eb. (in a verse).

lín-dregill
Zoëga

m. linen tape.

Cleasby-Vigfusson

m. a linen tape, Fms. viii. 288.

lín-dúkr
Zoëga

m. linen cloth, linen kerchief.

Cleasby-Vigfusson

m. a linen kerchief, Eb. 264, Bs. i. 874, Fb. ii. 16: a linen cloth, Fms. i. 36, 113.

lín-eik

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. and lín-gefn, poët. of a lady, Lex. Poët.

lín-erla

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. the bird motacilla, a wagtail.

lín-fé
Zoëga

n. bridal gift.

Cleasby-Vigfusson

m. ‘linen-fee,’ a bridal gift, given on the wedding day; hann (the bridegroom) skal ganga yfir gólf þvert ok gefa henni línfé, N. G. L. ii. 305, Ld. 200, Edda 75, Fms. x. 312.

lín-fræ
Zoëga

n. flax-seed, linseed.

Cleasby-Vigfusson

n. flax-seed, Pr. 474.

lín-garn
Zoëga

n. linen-yarn.

Cleasby-Vigfusson

n. linen-yarn, Edda 39.

lín-húfa
Zoëga

f. linen cap.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a linen cap, Nj. 193, Bs. ii. 79.

lín-hvítr
Zoëga

a. white as linen.

Cleasby-Vigfusson

adj. white as linen, of a lady (from wearing linen), Hbl. 30.

lín-klútr
Zoëga

m. linen kerchief.

Cleasby-Vigfusson

m. a linen ‘clout’ or kerchief, Bs. i. 790.

lín-klæði
Zoëga

n. pl. linen raiment.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. linen raiment, of a lady’s dress, Am. 12, Ld. 260: of men’s under-clothes made of linen, Orkn. 76, Fms. iii. 67, Dropl. 30, Fas. iii. 4, Sks. 287.

lín-kyrtill
Zoëga

m. linen kirtle.

Cleasby-Vigfusson

m. a linen kirtle, Sturl. i. 96, Stj. 308.

lín-lak
Zoëga

n. linen bed-sheet.

Cleasby-Vigfusson

n. a linen bed-sheet; plur. línlök, Dipl. v. 8, Fms. v. 159.

lín-ligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. linen, Stj. 318.

lín-lindi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a linen girdle, Stj. 318.

lín-refill

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a linen tapestry, Vm. 82.

lín-sekkr
Zoëga

m. linen sack.

Cleasby-Vigfusson

m. a linen sack, Fms. i. 9.

lín-seyma

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a nickname, Fms. x. 97.

lín-skauti

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a linen sheet, kerchief, Bs. ii. 229.

lín-sloppr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a linen surplice, Vm. 65.

lín-sokkr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a linen sock, Hom. 138.

lín-tjald
Zoëga

n. linen tent.

Cleasby-Vigfusson

n. a linen tent, Fs. 180.

lín-vefr
Zoëga

m. linen web, linen.

Cleasby-Vigfusson

m. linen tissue, linen, Fms. x.

líri

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. [Dan. and Norse lire], a kind of tern, sterna nigra, Edda (Gl.): a nickname, Sturl. i. 176.

LÍTA
Zoëga

(lít; leit, litum; litinn), v.

1) to look; ok í augu leit, and looked him in the eyes;

2) to see, behold (Sölvi gat at l., hvar þeir flýðu);

3) with preps.. l. á e-t, to look on or at; to consider, take into consideration (hann kvazt mundu l. á slík mál); þótti Þrándr brátt hafa á litit, Th. was thought to have been hasty; l. á með e-m, to keep an eye on, take care of; l. til e-s, to look towards one; konungr leit ástaraugum til hennar, the king cast love glances at her; hver spurning lítr jafnan til svara, a question looks for an answer; l. við e-m, to look at one (keisari leit við honum ok spurði, hverr hann væri); l. yfir e-t, to look over (Þ. hafði litit yfir verk húskarla sinna);

4) refl., lízt e-m, it seems (appears) to one; leizt honum mærin fögr, he thought the maiden beautiful; svá lízt mér, sem, it seems to me that; lízt þér eigi silfrit, dost thou not like the silver?; hversu lízt þér á mey þessa, what dost thou think of this maiden?; leizt mér vel á konunginn, I was pleased with the king; recipr., to look to one another (fellst hvárt öðru vel í geð, ok litust þau vel til ok blíðliga). …

Cleasby-Vigfusson

pres. lít; pret. leit, 2nd pers. leizt, pl. litu; part. litinn; imperat. lít and líttu; [a Goth. wleiton may be assumed, cp. litr, lit, leita, A. S. wlîtan; Lat. vultus; cp. Germ. ant-litz]:—to look, behold, see; ek lít, I see, behold, Haustl.; hinnig værir þú undir brún at líta, Nj. 55; Sölvi gat at líta hvar þeir flýðu, 247; ok í augu leit, and looked him in the eyes, Vsp. 21; hón leit báða uxana váta, Ísl. ii. 89; hón leit frú sína gráta, Str. 17: freq. in old and mod. usage, þá hóf hann upp sín augu ok leit Abraham langt burt, og Lazarum í hans skauti, Luke xvi. 23:—the phrases, líta ástar, vinar, öfundar, miskunnar augum til e-s, to cast a glance of love, friendship, envy, mercy, Fb. i. 421, passim; hann mátti eigi réttum augum til hans líta, he could not bear to look straight at him, Fms. iv. 48.

II. with prepp.; líta á e-t, to look at or on; hann stóð nokkura stund á hinn fótinn ok leit á stúfinn …, eigi þarftú at líta á, jafnt er sem þér sýnisk, af er fótrinn, Nj. 97; til á at líta ok eptir at skoða um landa-merki, Dipl. ii. 19; Þórr lítr á hornit ok sýnist ekki mikit, Edda 32; líttú á ljúfan, leggðú munn við grön … á leit Guðrún, Gkv. …

Shortened here. Read the full article →

LÍTILL
Zoëga

(lítil, lítit), a.

1) little, small in size (lét hann læsa þá í ~i stofu); at ek var ekki l. maðr vexti, that I was not small of stature;

2) small in amount, degree, etc. (lítil var gleði manna at boðinu); sumar þetta var l. grasvöxtr, a small (bad) crop; landit er skarpt ok lítit matland, bad for foraging; hann er l. blótmaðr, no great worshipper; þat er lítit mál, that is a small matter; var hans móðerni lítit, of low rank; jarl hafði hann lengi lítinn mann gört, treated him shabbily; l. fyrir sér, of little account (þér munut kalla mik lítinn mann fyrir mér);

3) of time, short, brief; litla stund, for a short while; litlu siðarr, a little while after.

Cleasby-Vigfusson

lítil, lítið, adj., and lítt adverb.; gen. lítils, lítillar, lítils; dat. litlum, lítilli, litlu; acc. lítinn, litla, lítið: plur. litlir, litlar, lítil; gen. lítilla; dat. litlum; acc. litla, litlar, lítil; compar. minni; superl. minnstr (q. v.): [Ulf. leitils = μικρός, ὀλίγος; A. S. lytel; Engl. little; O. H. G. luzil; Swed. liten; Dan. liden and lille: in Germ. the word was replaced by klein, prop. = bright = Engl. clean, but luzel remains in local names such as Lützel-stein = La Petite Pierre in Alsace]:—little, of stature; litlir menn ok smáir, Landn. 145; lítið barn, a little bairn, Ísl. ii. 326; ok sér hvar lá maðr … ok var sá eigi lítill, Edda 29; ekki lítill maðr vexti, 30; Þórr er lágr ok lítill, 33; svá lítinn sem þér kallit mik, þá …, id.; hvat er þat it litla (the little puny thing) er ek þat löggra sé’k, Ls. 44; inn Litli, a freq. nickname, Landn.:—small, of things, litla breiðöxi, Hkr. iii. 16; fjórar litlar munnlaugar, Dipl. iii. 47; opt veltir lítil þúfa miklu hlassi, a saying, a little mound may often upset a big wagon load, Al. …

Shortened here. Read the full article →

lítils-háttar

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. of little consideration, lowly, Fms. i. 293, vii. 160.

lítils-verðr
Zoëga

a. of little worth, insignificant (sýnist þér þat lítilsvert?).

Cleasby-Vigfusson

adj. little worth, Fms. vii. 105, Ísl. ii. 327.

lítils-vægi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = lítilvægi, Odd. 24.

lítil-

No entry

Cleasby-Vigfusson

see lítill B.

lítil-fjörligr
Zoëga

a. weak, small, of little account.

Cleasby-Vigfusson

adj. (-liga, adv.), prop. of ‘little life,’ small, low, of small amount, Háv. 42 new Ed., Fas. i. 96.

lítil-gæft
Zoëga

a. n., e-m er ~ um e-t, one is not much pleased with.

Cleasby-Vigfusson

adj.; vera lítilgæft um e-t, to be not much pleased with, Fb. iii. 242.

lítil-hugaðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. little-minded, Mar.

lítil-hæfr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. humble, moderate, Vápn. 7.

lítil-látask

No entry

Cleasby-Vigfusson

lét, to condescend, Str. 23.

lítil-látliga
Zoëga

adv. humbly.

Cleasby-Vigfusson

adv. humbly, Stj. 229, Fms. i. 136, x. 261, Rb. 382.

lítil-látligr
Zoëga

a. condescending, humble.

Cleasby-Vigfusson

adj. condescending, humble, Fs. 72, Sturl. i. 36, Bs. i. 306.

lítil-látr
Zoëga

a. = lítillátligr.

Cleasby-Vigfusson

adj. condescending, humble, Fms. i. 31, vii. 291, Orkn. 202 (v. l.), Band. 28 new Ed., Hom. 49, 148; af lítillátu hljóði, low voiced, Skálda 175.

lítil-leikr
Zoëga

m. smallness, littleness.

Cleasby-Vigfusson

m. lowness, smallness, 623. 12, Barl. 100, Edda 146.

lítil-leitr
Zoëga

a. small-faced.

Cleasby-Vigfusson

adj. small-faced, (mod. smá-leitr), Fms. viii. 321.

lítil-liga
Zoëga

adv. little, in a small degree.

Cleasby-Vigfusson

adv. little, in a small degree. Gísl. 44, Fms. ii. 65.

lítil-ligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. small.

lítil-lækka

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, to humble; l. sjálfan sig, to humble oneself.

lítil-læta
Zoëga

(-tta, -ttr), v., ~ sik, to humble oneself, condescend.

Cleasby-Vigfusson

t; l. sik, to humble oneself, condescend, Fms. x, 232, Fs. 52: reflex., Stj. 33.

lítil-læti
Zoëga

n. humility; condescenscion.

Cleasby-Vigfusson

n. humility, condescension. Germ. demuth, Sks. 708, Orkn. 138, Fms. i. 147, Hom. 134, Greg. 29, Grett. 161 A, Fs. 53, Lil. 25, Mar. passim.

lítil-magni
Zoëga

m. a poor, weak person.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a poor weak person, opp. to one strong and mighty, Stj. 652, Fms. ii. 182, Thom., Barl. 55.

lítil-mannliga
Zoëga

adv. in a paltry manner.

Cleasby-Vigfusson

adv. in an unmanly, paltry manner, Fs. 111, Nj. 210, 229, Eb. 160.

lítil-mannligr
Zoëga

a. unmanly, low, mean.

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘mannikin-like,’ unmanly, low, mean, Eb. 12, Nj. 229, Ld. 170, Eg. 407.

lítil-menni
Zoëga

n.

1) small, mean person;

2) one of low condition.

Cleasby-Vigfusson

n. a mannikin, small, mean person, Ld. 10, Nj. 248, Fs. 56, Band. 24 new Ed.: one of low condition, Fms. vii. 183.

lítil-mennska
Zoëga

f. paltriness, meanness.

Cleasby-Vigfusson

u, f. paltriness, meanness, Eb. 170, Hkr. ii. 35.

lítil-mótliga
Zoëga

adv. = lítilmannliga.

Cleasby-Vigfusson

adv. in an unmanly manner, Nj. 229, v. l.

lítil-mótligr
Zoëga

a. insignificant, small.

Cleasby-Vigfusson

adj. small, insignificant, vile, Fs. 63, Þjal. 23.

lítil-ræði
Zoëga

n.

1) smallness of estate, opp. to greatness;

2) degradation (henni þótti sér ~ í því at smá-konungar báðu hennar);

3) trifle (þér væri ~ í at skipta höggum við Vatsdœli).

Cleasby-Vigfusson

n. smallness of estate, opp. to greatness; nú munu vér ætla oss hóf eptir váru iítilræði, Fagrsk. 134: degradation, en henni þótti sér l. í því at smá-konungar báðu hennar, Fms. vi. 30, x. 283, Al. 133, Karl. 76: a trifle, Al. 153, Finnb. 330.

lítil-sigldr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part., metaph. from sails, carrying little sail, feeble, timid.

lítil-skeyta

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a nickname, Sturl.

lítil-trúaðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. of little faith, N. T.

lítil-vægligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. = lítilvægr, Hkr. ii. 234.

lítil-vægr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. of little weight, moment.

lítil-þægr
Zoëga

a.

1) content with little (mun ek ~ at yfirbót);

2) particular (hann er ~ at orðum, ef honum er í móti skapi).

Cleasby-Vigfusson

adj. content with little, Lv. 76, Þorst. hv. 41: easily offended (þægja = to offend), Fb. iii. 422.

lítt
Zoëga

as adv.

1) little; ek kann l. til laga, I know but little of the law; hann nam lítt stað, he made a little stand;

2) wretchedly, poorly, badly (hón bar sik þá l. ok grét allsárt).

Cleasby-Vigfusson

as adv. little; ok lærðr heldr lítt, a little scholar, Ó. H. 144; ek kann lítt til laga, I know but little of the law, Nj. 31; hann nam lítt stað (made a little stand) ok hvarf þegar, Fms. vi. 60.

2. wretchedly, poorly; lítt ertú staddr, eða viltú þiggja líf at mér, Fb. i. 565; ok kveðr þá lítt vera komna, Fær. 235; fé þat er lítt var komit á skulda-stöðum, money badly invested, 241; em ek lítt leikinn, Am. 88; Ragnhildr lá á gólfi ok skyldi verða léttari ok var all-lítt haldin, Fb. ii. 263.

lítt-at
Zoëga

adv. a little, = lítinn þann; a small amount, a short time (mælti Gísli, at þeir skyldi bíða ~).

Cleasby-Vigfusson

lítt-þat, adv. a little, a bit, a little way or while; hann hrærði höfuðit líttþat, Bs. i; nú verðr at víkja líttþat til þess, 197; æp þú eptir Starkaði líttat, Fb. i. 417; hann lýkr upp hurðunni líttat, Fbr. 11 new Ed; ok skeindisk hann þó líttat, Bjarn. 49; lúttu nú at mér líttat, Fms. xi. 102; tekr hann fingr hennar ok kreistir líttat, Þiðr. 134; at blóð-refillinn hans Vagns kæmi við mik í gær líttað, Fms. xi. 144; mælti Gísli, at þeir skyldi bíða líttat, Gísl. 157; en konungrinn hvak undan líttþat, the king drew back a little, Fms. x. 383; þér skulut nú bíða líttat, Mork. 183; þá er líttat linaði élinu, Fms. xi. 136; ýtti hann frá landi líttat, 656 C. 2.

II. lítinn þann = líttat; ok brosti at lítinn þann, and smiled a little, Fb. ii. 78.

LJÁ
Zoëga

I)

(lé, léða, léðr), v.

1) l. e-m e-s or e-m e-t, to lend one a thing (muntu mér, Freyja, fjaðrhams ljá?; bað hann ljá sér skip);

2) to grant, give (vil ek, at þú ljáir mér tómstundar til at finna Gizur); l. sik til e-s, to lend oneself to a thing (ef hann vill sik til þess l. at gera yðr mein);

3) impers., þat má vera, (at) þér ljái þess hugar at hverfa aptr, may be thou art minded to return; ef þér lér tveggja huga um þetta mál, if thou art in two minds in this matter.

II)

f. new-mown grass (kona hans rakaði ljá eptir honum).

III)

dat. and acc. from lé, scythe.

Cleasby-Vigfusson

1. pres. lé, lér, mod. ljæ, ljær, pl. ljúm; pret. léði; pres. subj. lé (Blanda MS.), ljái, Nj. 77, Gg. 11, and mod.: the part. lénir (pl.), Fms. viii. (pref. xxv), is a relic of a lost strong inflexion; in mod. usage léðr; imperat. lé, 656 C. 35; mod. ljá or ljáðu: [Ulf. leiwan, a redupl. strong verb = δανείζειν, Matth. v. 42, Luke vi. 34; A. S. and O. H. G. lihan; Germ. leihen; cp. Icel. lán, lána, lén]:—to lend, with gen. of the thing, dat. of the person, but later with acc. of the thing; muntú mér, Freyja, fjaðrhams ljá? Þkv. 3; Óðinn léði Dag (dat.) geirs síns, Sæm. 114; ok ljái (subj., better lé) þér æ friðdrjúgrar farar, Gg. 11; nú hjálpi oss Guð, ok lé oss tóms at bæta syndir várar, Blanda (MS.); hón léði honum megin-gjarða ok járngreipa, Edda 60 (Cod. Worm.); þá léði hann Þórgesti setstokka (gen. pl.), Landn. 104; ef menn ljá göngu-mönnum fjár síns, Grág. i. 262.: ljá öðrum marks, ii. 304; ljá ambáttar, id.; ef maðr lér manni skips, 394; þeir léðu honum hesta (gen. pl.), Ld. 136; sá er skyldr at ljá skips er beðinn er, K. Þ. K. 8; lé þú mér höfuðdúks þíns, Post. 656, l. c.; at þú ljáir mér tómstundar, Nj. 77; Ingimundr lér þeim Stíganda (gen. …

Shortened here. Read the full article →

ljár
Zoëga

m. scythe, = lé (rare).

Cleasby-Vigfusson

m., gen. ljás, a scythe; see lé.

COMPDS: ljádengsla, ljáfar, ljámús, ljáorf.

ljá-dengsla

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. the whetting of scythes.

ljá-far

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the single sweep of a scythe.

ljá-mús

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a ‘scythe-mouse,’ a slice of sod cut with ths scythe in mowing.

ljá-orf
Zoëga

n. scythe-handle.

Cleasby-Vigfusson

n. a scythe-handle, Ísl. ii. 329.

LJÓÐ
Zoëga

n. verse or stanza of a song (ljóð þau, er kallat er gróttasöngr); a ditty, a charm in verse; usually pl., also in names of poems, as Hyndluljóð, Sólarljóð.

Cleasby-Vigfusson

n., esp. in pl.; the spelling with h in Hyndlu-hliod, Fb. i. 11, and hljoðum, Fs. 94, note 4, is wrong and due to some transcriber who confounded it with hljóð (q. v.), which is a different root word, cp. the alliteration on l in Hm. 163, 164; [Ulf. liuþ in awi-liuþ and liuþon; A. S. leôð; Old Engl. lud; O. H. G. liôd; Germ. lied]:—a lay, song:

I. sing. a ditty; eigi lengr en gaukrinn þagði, eðr ljóð mátti kveða, Edda 79, cp. Ed. Arna-Magn. i. 376. note 14; eða lengr en svá ljóð eitt kveðak, Gs. 7; þá kvað þursinn af bjargi annat ljóð, Fas. ii. 29; ok þá varð henni ljóð á munni, 507; varð henni þá ljóð á munni, Fb. i. 525.

II. plur. songs, lays; in Hm. it is used of charms or spells, as also in Yngl. S. ch. 7—hann kunni þau ljóð, at upp lauksk fyrir honum jörðin ok björg ok steinar; allar þessar íþróttir kenndi hann með rúnum ok ljóðum, id.; hann ok hofgoðar hans heita ljóða-smiðir (‘lay-smith’) þvíat sú íþrótt (i. e. poetry) hófsk með þeim á Norðrlöndum, Yngl. S. ch. 6; so also, fullr er hann ljóða ok líkn-stafa, full of charms, and healing staves, Sdm. 5; …

Shortened here. Read the full article →

ljóða
Zoëga

(að), v. to make verses, sing; l. á e-n, to address one in verse.

Cleasby-Vigfusson

að, [Ulf. liuþon = ψάλλειν, Róm. xv. 9, and liuþareis = ὁ ἄδων]:—to make verses, sing; þessi maðr ljóðar á oss (addressed us in verse), ok kvað, Fb. i. 351; þat væri vel þóttú ættir annat at vinna en ljóða um þær Baldrshaga-meyjar, Fas. ii. 73; ok ljóðaði svá nöktr sín spádómsfræði allan þann dag, Stj. 471. 1 Sam. xix. 24:—recipr., Fas. i. 333.

ljóðan
Zoëga

f. verse-making, singing.

Cleasby-Vigfusson

f. singing, verse-making; vaknat hefi ek við l. þessa, Hem. (Hb.)

ljóði
Zoëga

m., álfa ~, the elves’ king.

Cleasby-Vigfusson

a, m. [lýðr]; álfa ljóði, the elf-man, of Völund, Vkv. 10.

ljóðr
Zoëga

I)

m. = lýðr.

II)

m. blemish, defect.

Cleasby-Vigfusson

1. m. = lýðr, Edda (Gl.), Hm. 134; see lýðr.

2. m., á-ljóðr, Ld. 30, a corruption for áljótr, q. v.

ljóð-biskup
Zoëga

m = lýðbiskup.

Cleasby-Vigfusson

(and lýð-biskup, Symb. 22), m. [from A. S. leôð-byscop; a word adopted from England through Christianity, and derived from A. S. leôð = people and byscop]:—a suffragan bishop, originally used of missionary bishops who preached the gospel among the ‘gentiles’ (gentes = leôð; Old Engl. lewd people), Bs. i. 690, Fms. ix. 278, Gþl. 364, Sks. 368, Hkr. iii. 362, Fms. vii. 240, H. E. i. 420, passim.

ljóð-framaðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a princely person, Ad. 4.

ljóð-fyllandi

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. the alliterative sub-letters (else stuðlar); tveir ljóðfyllendr við höfuðstaf, Edda 138; höfuðstafr ok fylgir þeim eínn ljóðfyllandi, 141.

ljóð-fylling

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. (spelt hljóðfylling, but erroneously), the alliteration of the sub-letters, Edda (Ht.) 131; þar er ok skothending ok ein ljóðfylling við höfuðstafinn, Edda.

ljóð-heimar
Zoëga

m. pl. the people’s abode, world.

Cleasby-Vigfusson

m. pl. the people’s abode, the world, Gg. 2.

ljóð-horn

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a trumpet (?), a nickname, Fb. iii.

ljóð-megir

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. pl. men, people, Hkm.

ljóð-mæli

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. poems, a collection of poems.

ljóð-pundari

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. the ‘song-pounder,’ poët. the tongue, Stor. 1; the metaphor taken from the tongue of a balance.

ljóð-stafir

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. pl. the ‘lay-staves,’ alliterative letters, freq. in mod. usage, although the word is not found in old writers; ljóðstafr is to be distinguished from hljóðstafr = a vowel.

ljóð-söngr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a song, Str. 2.

ljóð-æska

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. = lýðska, peculiarity, habits, Edda 110: gramm. idiom, Íslenzk ljóðeiska, Rb. 4, Fas. iii. 58.

ljóma
Zoëga

(að), v. to gleam, shine; ~r af e-u, a thing gleams or shines (~ði af, er sólin skein á).

Cleasby-Vigfusson

að, [A. S. leoman; Engl. loom], to gleam, shine, used impers. in old writers; viða ljómaði af, er morgun-sólin skein á þau hin ágætu klæði, Fms. i. 147; ok hversu ljómar af þeim dýrum klæðum, Al. 75; ok ljómaði víða af á sjáinn er sólin skein á, Fms. ii. 303; af hennar geislum ljómar innan alla myrkvastofuna, Mar.

2. personal, in mod. usage, e. g. sólin ljómar, dagr ljómar, the day breaks; Ljómar ljós dagr, a hymn: part. ljómandi, shining, beaming; ljómandi fagr, beautiful.

LJÓMI
Zoëga

m. flash of light, radiance.

Cleasby-Vigfusson

a, m. [A. S. leoma; Old Engl. leme; Scot. and North. E. g-loaming; Hel. liomo; the Dan. lyn = lightning is a kindred word contracted from the Goth. lauhoma; cp. Scot. to leam]:—a beam, ray, radiance, Hkv. 1. 15, 21; skínn sól á alla glerglugga, ok berr nú ljómann um alla höllina, Þiðr. 15, Mirm. 35: freq. in mod. usage, dags-ljómi, day-beam, fyrst þá dags-ljóminn lýsir, Pass. 15. 8; dýrðar-ljómi, 41. 6.

II. a nickname, Fb. iii.

ljón
Zoëga

n. = león.

Cleasby-Vigfusson

n. a lion; see león. ljóns-fótr, ljóns-kló, ljóns-lappi, all botan. names for Lady’s mantle = alchemilla.

LJÓNAR
Zoëga

m. pl. men (poet.).

Cleasby-Vigfusson

m. pl. an obsolete law term, daysmen or umpires; ljónar heita þeir menn er ganga um sættir manna, Edda 107, Vsp. 14, Ýt. 3; it remains in Swed. local names, as Lin-köping = Ljóna-kaupangr, and Jon-köping, dropping the initial l according to the Swedish pronunciation.

LJÓRI
Zoëga

m. louver or opening in the roof (for the smoke to escape by, and also for admitting light).

Cleasby-Vigfusson

a, m. [from ljós; Swed. liure; Norse liore]:—a louvre or opening in the roof of ancient halls for the smoke to escape by, and also for admitting light, as the walls of such dwellings had no windows; falla eitrdropar inn um ljóra, Vsp. 44; hann komsk út um ljórann ok svá brott, Hkr. i. 267; ef hús verðr íelda í kaupangi, ok verðr eigi logi ljórum hæri, N. G. L. ii. 248; einn morgin kom hrafn á ljóra ok gall hátt, Landn. 161; hann lét snúa fjöl fyrir ljórann svá at lítið op var á, Fms. vi. 281. The men who kept watch used to sit by the louvre; sá er við ljórann sat ok vörð hélt, ix. 364; þat var siðr hans, þá hann drakk, at maðr skyldi sitja við ljóra ok horfa í gegn veðri á drykkju-skála hans ok halda vörð, Fas. ii. 81.

LJÓS
Zoëga

n.

1) a burning light (þeir þóttust sjá fjögur ljós í hauginum brenna); kveikja l., to make a light;

2) light of the sun, etc. (hefir þat ljós af sólu); fig., láta e-t í ljós, to bring to light, reveal; koma í l., to come to light, appear;

3) world; í þvísa ljósi ok öðru, in this life and the next.

Cleasby-Vigfusson

n. [Dan. lys; Swed. ljus; cp. Goth. liuht; A. S. leoht; Engl. light; Germ. licht; Lat. lux]:—light; í ljósi, in light, opp. to í myrkri, Grág. i. 433; ok hefir þat ljós af sólu, Rb. 108, passim; sólar-ljós, sun-light; dags-ljós, day-light; stjörnu-ljós, star-light, Lil. 40; kerta-ljós, candle-light: and metaph., hreinlífis ljós, spektar ljós, Greg. 30, Post.; ljós heimsins, the light of the world, N. T., Pass., Vídal. passim.

2. of lamp or torch-light (Dan. lys), often in plur.; með brennandom ljósom, Hm. 99; þrjú vóru log í skálanum … manns-hönd kemr á hit þriðja ljósit, ok kæfir ljósit, Gísl. 29; þar brann ljós, Ó. H. 72; þar brann ljós á kerti-stiku, Fb. i. 258; þeir þóttusk sjá fjögur ljós í hauginum brenna, Nj. 118; kom þá konungr til ok lét bera til ljós, Eg. 216; hvert þat ker eða kerti sem ljósit fylgir, Stj. 76: kveykja, tendra ljós, to make a light, Fs. 38, Sturl. iii. 182; slökkva ljós, to blew it out; but also, drepa ljósið, to ‘kill’ a light, i. e. to extinguish it; skrið-ljós, a lantern; gangi brúðgumi í ljósi í sama sæing konu, Grág. …

Shortened here. Read the full article →

ljósa

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. [Lat. lucina], a nurse or foster-mother, who was usually a midwife also, freq. in mod. usage, also called ljós-móðir, ‘light-mother;’. hún ljósa mín! hún ljósmóðir mín!

ljósa-skipti

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. the ‘light-shift,’ twilight; í ljósa-skiptunum.

ljósa-stjaki

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. [Dan. lyse-stage], a candlestick, chandelier.

ljósa-söx

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. snuffers.

Ljósa-vatn

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the light-water, a local name: Ljósvetningar, m. pl. the men of L., Landn.

ljósa-verk

No entry

Cleasby-Vigfusson

see below s. v. ljóss.

ljóska

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a chestnut mare.

LJÓSS
Zoëga

a.

1) light, bright; l. dagr, a bright day; verða ljóst, to grow light, dawn;

2) bright, shining (hann hafði exi ljósa um öxl);

3) light-coloured, fair; l. á hár, light-haired, = ljóshárr; ljós vara, ermine;

4) clear, evident, plain (hitt er ljóst, at þeir muni vilja vera úvinir mínir); vil ek ljósan gera mik, I will speak out plainly, make a clean breast.

Cleasby-Vigfusson

adj., compar. ljósari, superl. ljósastr; gen. fem. sing. ljóssar, Vkv. 5, mod. ljósrar; dat. fem. sing. ljóssi, Korm. (in a verse), mod. ljósri; gen. pl. ljóssa, mod. ljósra:—light, bright, shining; ljóss ok fagr, Edda 7; ljóss dagr, a bright day, Sól. 12; ganga ljósum logum (allit.), with ‘light lowes,’ bright lights; um morguninn eptir er ljóst var, Hkr. i. 61; gera ljóst, to dawn, Anal. 228; verða ljóst, to grow light, dawn, Fms. ix. 21, Eg. 219: of metals, ljósa exi, a bright shining axe, Ld. 276; ljósan lé, a bright scythe, Fsm.; ljósir aurar, the bright gold, Sól. 34: of a light-coloured horse, ljóss hestr and Lýsingr, but the ancients said hvítr hestr: of hue, ljóss í andliti, Fms. ix. 535; líki ens ljósa mans, Hm. 91; þat ljósa lík, Sól. 12; löttu ávalt ljósar, the ‘bright,’ fair ones, i. e. the ladies, Am. 29; sinnar ljóssar kvánar, Vkv. 5: ljós vara, light ‘ware,’ ermine, Eg. 69: also of food, milk, and the like, whence ljósa-verk, n. dairy work, Nj. 185; cp. hvítr matr.

II. metaph. clear, evident, plain; ljóst er boðorð Drottins, Hom. 96; en hitt er ljóst, at …, Eg. …

Shortened here. Read the full article →

LJÓSTA
Zoëga

(lýst; laust, lustum; lostinn), v.

1) to strike, smite (laust hann sveininn með sprota); l. e-n kinnhest, to give one a box on the ear; hann lýstr ofan í miðjan hvirfil honum, he dealt him a blow in the middle of the crown; laust hann selinn í svima, he stunned the seal (by a blow on the head);

2) to strike, hit, with a spear, arrow (þá var Knútr lostinn öru til bana); Þjóstólfr skaut broddi, ok laust undir kverkina, and hit him under the chin;

3) phrases, l. árum í sjó, to dash the oars into the sea; l. eldi í, to put fire to; l. e-u upp, to spread a rumour (skal ek þá l. upp þeim kvitt, at); l. upp herópi, to raise the war-cry; l. e-u við e-u, to put forth in defiance against (E. laust skildinum við kesjunni); G. lýstr við atgeirinum, G. parries the blow with the bill;

4) impers. illviðri lýstr á, bad weather comes on of a sudden; laust í bardaga með þeim mikinn, it came to a great battle between them; laust hræzlu í hug þeim, they were panic-stricken; e-m lýstr saman, to come to blows, begin to fight; ok er saman laust liðinu, when they came to close fighting; myrkri lýstr yfir, darkness comes on suddenly. …

Cleasby-Vigfusson

pres. lýstr, pl. ljóstum; pret. laust, 2nd pers. laust, pl. lustu; subj. lysti; imperat. ljóst (Þiðr. 323), ljóstú (Kormak); part. lostinn:—a weak pres. lýstir, Grág. ii. 15, Rb. 356; a weak pret. lýsti, Þd. 13 (listi Ed.), Lv. 24, Post., see Lex. Poët.:—to strike, smite, hann hóf upp knatt-tréit ok laust Grím, Eg. 189; ok laust hann sveininn með sprota, Nj. 16; þá reiddisk Þorvaldr ok laust hana í andlitið svá at blæddi, 18; ílla er þá ef ek em þjófs-nautr, ok lýstr hana kinnhest, 75; þá skal ek nú, segir hón, muna þér kinnhestinn þann er þú laust mik, 116, Fms. vii. 157; hann laust við eyra Sámi, Sturl. iii. 123; hann laust milli herðanna Bergi með hjöltunum, Fs. 52; mun þess goldit vera, at þú lýstir mik saklausan, Post.; en þat er Jökull bróðir minn laust þik högg, þat skaltú hafa bótalaust, Fs. 57, Sturl. iii. 26; heldr en þeir lysti á stokk eða stein, Fms. vii. 227; ljósta á dyrr, Finnb.; or ljósta högg á dyrr, Fs. 131; ok laust í höfuð mér svá mikit högg, at haussinn lamðisk, Fms. ii. 188, Bs. i. 335; laust hann selinn í svima, 342; segja menn at hann lysti (subj.) af honum höfuðit, Edda 36; lýstr ofan á miðjan hvirfil … reiðir þá hamarinn af öllu afli ok lýstr á þunn-vangann, 30; …

Shortened here. Read the full article →

ljóstr
Zoëga

(gen. -rs), m. salmon-spear.

Cleasby-Vigfusson

m., the r is radical, [Scot. leister; Ivar Aasen ljoster; Swed. ljustra; Scot. leister; cp. the description in Scott’s Guy Mannering]:—a salmon-spear, Pr. 454: metaph. in upp-ljóstr.

Ljós-álfr
Zoëga

m. light-elf.

Cleasby-Vigfusson

m. the Light Elves, opp. to the Dökk-álfar, the Dark Elves, Edda 12.

ljós-blár

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. light blue, D. N., freq. in mod. usage.

ljós-bleikr
Zoëga

a. light yellow, pale.

Cleasby-Vigfusson

adj. pale, fawn-coloured, of a horse, Grett. 75, 157 new Ed.

ljós-bruni

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. the burning of a light, 623. 51.

ljós-engill

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. angel of light, Pd.

ljós-eygðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. light-eyed.

ljós-fari

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m., poët. the ether, sky, Edda (Gl.)

ljós-hamr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. light-hued, Ýt.

ljós-hærðr
Zoëga

a. light-haired.

Cleasby-Vigfusson

part. light-haired, Stj. 81, Sturl. iii. 112 C.

ljós-jarpr
Zoëga

a. light-chestnut (hárit ljósjarpt, ~ á hár).

Cleasby-Vigfusson

adj. light chestnut, Fms. v. 238, ix. 535, Hkr. i. 320.

ljós-ker
Zoëga

n. lantern, lamp.

Cleasby-Vigfusson

1. n. a lantern, Stj. 394, 544, 565, Rb. 378, 380, Vm. 7, Pr. 79, Fb. ii. 375, Bret. 118, Mar.

2. n., prop. a ‘light-vessel,’ a lamp (not lantern), cp. Mar. 679, 1036, 1037, Thom. 483.

ljós-leiki

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. brightness, Fms. x. 169, Hkr. i. 72.

ljós-liga
Zoëga

adv. clearly, plainly.

Cleasby-Vigfusson

adv. clearly, plainly, Skálda 168, Odd. 107 new Ed.

ljós-ligr
Zoëga

a. clear, plain.

Cleasby-Vigfusson

adj. clear, plain.

ljós-litaðr
Zoëga

a. light-hued, light-coloured.

Cleasby-Vigfusson

part. light-hued, Nj. 29, Eb. 42, Fms. ii. 20, vii. 321.

ljós-móðir

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a ‘light-mother,’ = ljósa, q. v.

ljós-tollr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a lighting tax, a fee to a church for lighting, H. E. ii. 223.

LJÓTR
Zoëga

a. ugly (Þ. var manna ljótastr); fátt mun ljótt á Baldri, on Balder there are few blemishes.

Cleasby-Vigfusson

adj., ljótari, ljótastr, [cp. Dan. lyde], ugly, hideous, misshapen, of the body; Þórarinn var allra manna ljótastr, hann hafði hendr miklar ok ljótar … þat er manns fótr, sá er ek hygg, at engi skal hér í kaupstaðnum ljótari vera … at eigi muni fást jafnljótr fótr … ok er þessi því ljótari, at hér er ef en mesta táin, Ó. H. 74, 75; Grímr var svartr maðr ok ljótr, Eg. 3; en fleiri vóru Mýramenn manna ljótastir, 771; at hann mundi verða ljótr ok líkr feðr sínum, svartr á húrs-lit, 147, 459 (the verse); mikill vexti ok ljótr, Fms. vi. 200; þat ætla ek at eigi fæðisk upp ljótari maðr en þú ert, 207; ljótari ok leiðiligri, ii. 137; þenna kýs ek, fátt mun ljótt á Baldri, Edda 46; hann var mikill maðr ok sterkr, ljótr ok hljóðlyndr, Eb. 42.

II. metaph. bad, sore, hideous; et ljóta líf, Ls. 4; sé þar ljótan harm, faðir, what a shame! Edda 58; ljótar syndir, Bs. 1. 319; ljótr í siðferði, Mar.; ljótastar sakir, rán ok stuldir, Sks. 664.

III. in pr. names, Ljótr, Ljót-ólfr; of women, Ljót, Ljótunn, Landn.; and as the latter part, Arn-ljótr, Þór-ljótr, id., Fb. iii.

ljót-leikr
Zoëga

m. ugliness.

Cleasby-Vigfusson

m. (-leiki, a, m.), ugliness, Stj. 201, 309, 319.

ljót-liga
Zoëga

adv. in an ugly manner.

Cleasby-Vigfusson

adv. in an ugly manner, K. Á. 28, H. E. i. 467.

ljót-ligr
Zoëga

a. ugly, hideous.

Cleasby-Vigfusson

adj. ugly, hideous, Sks. 528, Al. 87, Fb. i. 497.

ljót-limaðr
Zoëga

a. with ugly limgs.

Cleasby-Vigfusson

part. with misshapen limbs, ugly, Fb. iii. 416.

ljót-vaxinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. misshapen, Hallfred.

ljúflingr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. [Germ. liebling], a ‘loveling,’ an elf, fairy, freq. in mod. usage, Maurer’s Volks.

COMPDS: ljúflingslag, ljúflingsmál.

ljúflings-lag

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the fairy metre, the mod. name of a metre like the old kviðu-háttr.

ljúflings-mál

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. a fairy song, Maurer’s Voiks.

LJÚFR
Zoëga

a.

1) beloved, dear (l. e-m);

2) mild, gentle (hann var l. ok lítillátr við alla);

3) ljúft ok leitt, pleasant and unpleasant, weal and woe.

Cleasby-Vigfusson

adj., ljúíari, ljúfastr. [Ulf. liubs = ἀγαπητός; A. S. leôf; Old Engl. lef; provinc. Engl. lief; O. H. G. liub; Germ. lieb]:—dear, beloved; Guði ljúfir, acceptable to God, Hom. 159; allir vildu svá sitja ok standa sem honum var ljúfast, Bs. i. (Laur. S.); líttú á ljúfan, Gkv. 1. 13; hinn ljúfi lávarðr, Fms. v. 148, Fsm. 50; sinn ljúfa búanda, Þiðr. 308, 318; ljúfa lávarð, Fb. ii. 385: in addressing one, heyr minn ljúfi Írungr! 329; sæll ok ljúfr, Sigurðr minn, Skíða R. 185: in mod. usage as subst., ljúfi, my love! or ljúfrinn minn!

2. mild, gentle, kind; hann var ljúfr ok lítillátr við alla, Bs. i. 76; and so in mod. usage, cp. ljúfmenni.

3. allit., ljúfr ok leiðr, opt sparir leiðum þats heftr ljúfum hugat, Hm. 39; ljúfr verðr leiðr, ef lengi sitr annars fletjum á, 34; ljúft ok leitt (mid. H. G. liep unde leit), nice and nasty, weal and woe, Fms. viii. 48, Orkn. 284; at ljúfu ok at leiðu, N. G. L. i. 50; gegna jafnt ljúfu sem leiðu, 51; ljúft sem leitt, weal and woe, Js. 76.

II. as a pr. name, Ljúfa, whence Ljúfu-staðir in western Iceland. …

Shortened here. Read the full article →

ljúf-fengr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. sweet, agreeable, of a dish.

ljúf-lega

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. graciously.

ljúf-lyndi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. loveliness of mind, Pass.

ljúf-menni

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a meek, lovable person.

ljúf-samligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. lovely, sweet, Stj. 289.

ljúf-svelgr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a sweetheart, Ísl. ii. 256 (in a verse).

LJÚGA
Zoëga

(lýg; laug or ló, lugum; loginn), v.

1) to lie, tell a lie (lýgr þú nú, Atli!); mannfýla sú, er þetta hefir logit, the rascal who has told this lie; l. e-n e-u, to charge one falsely with a thing (ef hann er loginn þessu máli); l. e-u at e-m, to tell a lie to one (eigi er logit at þér); l. á e-n, to tell lies about one, belie; l. til e-s, to tell a lie about (l. til faðernis);

2) to treat falsely; Brandr mun eigi ~ stefnuna, B. will not fail to come; lýgr skjöldrinn nú at mér, now the shield proves false to me, fails me;

3) refl., ~st, to fail, prove false or untrue (hefir yðr þat sjaldan logizt, er ek sagða).

Cleasby-Vigfusson

pres. lýg, pl. ljúga; pret. laug, 2nd pers. laugt, mod. laugst, pl. lugu; subj. lygi; part. loginn; a pret. ló (qs. lóg) also occurs, Ver. 16, Nj. 270, Lex. Poët.; pret. pl. lógo, Post. 231; later lugu: [Ulf. luigan = ψεύδεσθαι; A. S. leôgan; Engl. lie; O. H. G. liugan; Germ. lügen; Swed. ljuga; Dan. lyve]:—to lie, tell a lie, þetta hefir hann logit, Nj. 80; fyrir logna sök, Al. 26; þóat hann lygi, Finnb. 346; þú gerðir at ek laug, Hom. 154; drjúgr var Loptr at ljúga, Þd. 1; lýgr þú nú, Am. 100.

2. with prep.; ljúga at e-m, to tell lies to one; þá máttu nú finna skjótt hér sönn dæmi, at eigi er logit at þér, Edda 19, Karl. 180, 399; hví viltú svíkja mik, at þú lýgr æ at mér, Stj. 416, Fms. vi. 257 (in a verse): ljúga á e-n, to lie about a person, slander; ok er hón fékk þat ekki þá ló hón á hann, Ver. 16: ljúga frá, to tell lies; en um allir sagnir hallaði hann mjök til, en ló víða frá, Nj. 270; ok sízt sé logit frá honum, and that what is told of him is true enough, 32.

II. to break an engagement, belie one’s word, fail, absol.; svá segir mér hugr um sem Brandr mun eigi ljúga stefnuna, B. …

Shortened here. Read the full article →

ljúgari

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a liar, Art.

ljúgr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a liar, in compds; vá-ljúgr, q. v.

ljúg-eiðr
Zoëga

m. false oath, perjury.

Cleasby-Vigfusson

m. a false oath, perjury, Post. 645. 77, 656 A. 16.

ljúg-fengr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. some part of a sword, Edda (Gl.)

ljúg-fróðr
Zoëga

a. untruthful.

Cleasby-Vigfusson

adj. untruthful, inaccurate, Al. 25, (ó-ljúgfróðr.)

ljúg-gögn
Zoëga

n. pl. false evidences.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. false evidences, Grág. i. 117.

ljúg-heitr
Zoëga

a. false to one’s word (cf. ú~).

Cleasby-Vigfusson

adj. false to one’s word, Bs. i. 515, (ú-ljúgheitr.)

ljúg-kviðr
Zoëga

m. false verdict.

Cleasby-Vigfusson

m. a false verdict, kviðr (q. v.), Grág. i. 53, 130, Nj. 150.

ljúg-orð

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. lying, mendacity, Lex. Poët.

ljúg-spár
Zoëga

a. prophesying falsely.

Cleasby-Vigfusson

adj. false-speaking, prophesying falsely, Fms. x. 468.

ljúg-váttr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a false witness, perjurer, Hom.

ljúg-vitni
Zoëga

n. false witness, perjury.

Cleasby-Vigfusson

n. false witness, perjury, Fms. vi. 195, Nj. 150, Bs. i. 665, Th. 10.

ljúg-vætti
Zoëga

n. false witness, perjury.

Cleasby-Vigfusson

n. = ljúgvitni, Grág. i. 44.

ljúg-yrði
Zoëga

n. falsehood.

Cleasby-Vigfusson

n. a falsehood, lie, Sks. 339.

ljúka
Zoëga

v. see lúka.

Cleasby-Vigfusson

see lúka.

lodda

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a harlot (?), a word of abuse, Edda ii. 489.

loddari
Zoëga

m. juggler, jester.

Cleasby-Vigfusson

a, m. [Engl. loiterer; O. H. G. lottir; mid. H. G. loter]:—a juggler, jester, tramp, a word of abuse, Konr. 42, Þiðr. 140, Pr. 403. loddara-skapr, m. the behaviour of a loddari.

loddi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a shaggy dog.

LOÐA
Zoëga

(loði, lodda, loðat), v. to cleave to, stick, hang on (haf þú þat silfr, er í hárinu loðir); Hrútr hjó á fót Þjóstólfi svá at lítlu loddi við, so that it hung by a shred; hón loddi á hringinum eptir magni, she kept as firm hold as she could of the ring.

Cleasby-Vigfusson

pres. loði; pret. loddi; part. loðat; but the part. adj. loðinn points to a lost strong verb:—to cleave to, cling fast, stick, the original notion being of a shaggy, hairy thing; þat er liðnm loðir saman, N. G. L. i. 345; en þegar er nokkurr maðr átti samlag við konu innan borgar, þú loddu þau saman sem hundar, Fms. xi. 385; lát hella silfr í höfuð þér ok haf slíkt sem í hárinu loðir, vi. 375; hón loddi ok límdisk við hendrnar, Stj. 292; hold loðir yðr í klóm, Hornklofi; loddi rá við raman reimuð Jötun-heima, Haustl.; en svá loddi honum þat vel í eyrum, at …, Bs. i. 163; Rútr hjó með hægri hendi á fót Þjóstólfi fyrir ofan knéit svá at litlu loddi við, i. e. cut the leg nearly off, so that it hung by a shred, Nj. 28; í því hjó Eyjólfr á þumal-fingrinn á honum, ok loddi köggullinn á sinunum, Lv. 86; þau drógusk um einn gullhring … hón loddi á hringinum eptir magni, they pulled by a ring, and she clung to the ring, i. e. did her best to hold it fast, Fas. iii. 387; lífit loðir varla í e-m, Str. 56:—with the notion of shagginess, þá fundu þeir at hann loddi flærð einni, they found that he was all shaggy (clothed) with falsehood, Clem. 24. …

Shortened here. Read the full article →

loði
Zoëga

m. fur cloak.

Cleasby-Vigfusson

a, m. [A. S. loða], a fur cloak, Gm. 1, Hðm. 17; loða rauða, Gkv. 2. 19.

loðinn
Zoëga

a.

1) hairy, shaggy, woolly; ær loðnar ok lembdar, ewes in fleece and with lamb; l. sem selr, shaggy as a seal;

2) covered with thick grass (túnit var úslegit ok gekk hestrinn þangat sem loðnast var).

Cleasby-Vigfusson

part. shaggy, thick, of a fleece, as also of a field, crop of grass; loðin sem dýr, Al. 171; loðin sem selr, Fb. ii. 26; Loppa með loðna skó, Ísl. Þjóðs.; ær loðnar ok lembdar, ewes in fleece and with lamb, Grág. i. 502, Bs. i. 334, passim: of grass, túnit var úslegit ok gékk hestrinn þangat sem loðnast var, Grett. 107; var taðan svá loðin, at …, Finnb. 340, Stj. 258, Fb. i. 522; á grasi þóat loðit væri, Fms. ii. 278; kaf-loðinn, very shaggy or thick, of grass.

COMPDS: loðinfingra, loðinhöfði, loðinkinni.

II. in pr. names, Loðinn, Fms.; Loð-höttr, Loð-mundr, Landn.

loðin-fingra

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. hairy fingered, the nickname of an ogress, Edda (Gl.)

loðin-höfði
Zoëga

m. shaggy head.

Cleasby-Vigfusson

a, m. shaggy head, a nickname, Vápn.

loðin-kinni
Zoëga

m. shaggy cheek (nicknames).

Cleasby-Vigfusson

a, m. shaggy chin, a nickname, Fas.

loðna

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a shaggy spot, thick crop.

2. a kind of herring, clupea villosa.

loð-brók

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. shaggy breek, the nickname of a mythical Danish king, Landn., Fas. i, Ragn. S. ch. 1, 2.

loð-dúkr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a rough, hairy kerchief, Edda ii. 494.

loð-kápa
Zoëga

f. fur cloak, = loði.

Cleasby-Vigfusson

u, f. = loði, Grett. 101, Eg. 574, Orkn. 400, Fms. i. 149.

loð-mæltr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. talking thick.

loð-ólpa
Zoëga

f. a large fur doublet.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a large fur doublet, Eg. 574, Mag. 63.

LOF
Zoëga

n.

1) praise, good report (opt kaupir sér í litlu lof);

2) leave, permission (ef konungr vill þeim lof til gefa);

3) in pl. license; þeir skulu ráða lögum ok lofum, the administration rests with them.

Cleasby-Vigfusson

n. [A. S. and Old Engl. lof; Germ. lob]:—praise, good report; opt kaupir sér í litlu lof, Hm. 51; lof ok líknstafi, 8; lof ok vit, 9; líknfastan at lofi, 124; ok lagði þar mest lof til er honum þótti makligir, Eg. 33; hón leit á um hríð, ok ræddi hvárki um löst né lof, Ld. 202: in plur., vár lof, Mar. (655 xxxii. 3); opt byrjuð lof, Sighvat (Hkr. iii. 13, in a verse).

2. a laudatory poem, encomium; hér er ok lof kallat skáldskapr, Edda 96; lof Sindra, Fms. iv. 13 (in a verse); vildir þú fásk í því sem þér er ekki lánat, at yrkja lof um mik, Fb. i. 215.

II. license, allowance, permission; ef konungr vill þeim lof til gefa, Eg. 86; en er þeir fengu lof til at mæla við hann, Ó. H. 131; konungr segir at hann mundi hvárki þar til leggja lof né bann, Eg. 349: biðja lofs til e-s, to ask for leave, Grág. i. 38:—allit., lof ok leyfi, nema mitt lof ok leyfi sé til, Ó. H. 99.

2. in plur. a law term, license, in the allit. phrase, lögum ok lofum; þeir (the legislative) skulu ráða lögum ok lofum, they have to rule laws and licenses, i. e. the legislature rests with them, Grág. i. 4, passim; …

Shortened here. Read the full article →

LOFA
Zoëga

(að), v.

1) to praise (lofa konung þenna, en lasta eigi aðra konunga);

2) to allow, permit (l. e-m e-t);

3) to promise (hann lofaði at koma aptr).

Cleasby-Vigfusson

að, imperat. lofaðu, in popular pronunciation lof’mér or lom’mér! lommér að fara; [cp. leyfa; both forms refer to a lost strong verb, ljúfa, lauf, lufu; A. S. lofian; North. E. loave; Germ. loben; Scot. loue or loif]:

I. to praise; lofa konung þenna sem þér líkar en lasta eigi aðra konunga, Fms. vi. 196: with gen. of the thing, sé Guð þess lofaðr, be God praised that …, viii. 219, Nj. 58, 109, MS. 623. 19.

II. to allow, permit; lofa e-m e-t, Eg. 35, K. Á. 176, 230, Stj. 225, H. E. i. 491; lofa is in mod. usage the common word, leyfa is obsolete.

lofan

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. leave, permission, Hom. 144.

lofanligr
Zoëga

a. praiseworthy.

Cleasby-Vigfusson

adj. laudable, Fms. x. 87, MS. 732. 13.

Lofarr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the name of a dwarf, Vsp.

Lofði

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. the name of a mythical king, Edda:—lofðar, m. pl. men, heroes, Edda (Gl.), Ýt., Lex. Poët.

lofðungr
Zoëga

m. poet. prince, king (þar átti ~ land á milli).

Cleasby-Vigfusson

m., poët. a king, prince, Hkv., Sighvat, passim:—in plur. the kinsmen of king Lofði, Edda.

lofliga

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. gloriously.

lofligr
Zoëga

a.

1) laudatory, praising (loflig orð);

2) praiseworthy, glorious.

Cleasby-Vigfusson

adj. praising; loflig ræða, a panegyric, Skálda 197; loflig orð, laudation, Hkr. iii. 244: glorious, praiseworthy, Stj. 288, Blas. 47; í hans lofligu lífi, Orkn. 160.

Lofn

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. [akin to Engl. love], the name of the goddess of Love, Edda 21.

lofs-orð
Zoëga

n. praise.

Cleasby-Vigfusson

n. praise, laud, Fms. x. 179, Bret. 16.

lofs-tírr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. fame, glory, honour.

lof-drápa
Zoëga

f. laudatory poem.

Cleasby-Vigfusson

u, f. an encomium, Landn. 283.

lof-gjarn
Zoëga

a. eager for praise or renown.

Cleasby-Vigfusson

adj. praise-worthy, Ýt.

lof-gjarnligr
Zoëga

a. laudatory.

Cleasby-Vigfusson

adj. laudatory, Fb. ii. 200.

lof-görð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. praise, Fbr. (in a verse), freq. in mod. eccl. usage, Vídal.: worship, praise, Bs. ii. 157.

lof-hnugginn

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. ‘praise-bereft,’ wicked, Hallfred.

lof-kenndr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. glorious, Lex. Poët.

lof-kvæði
Zoëga

n. laudatory poem, encomium.

Cleasby-Vigfusson

u. an encomium, Eg. 418, Fb. i. 214, ii. 306.

lof-köstr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘pile of praise,’ a pyramid of praise, poët. a poem, Ad.

lof-orð
Zoëga

n. leave, permission.

Cleasby-Vigfusson

n. leave, permission; at engu loforði biskups-efnis, Bs. i. 475; leggja loforð til e-s, Fas. ii. 328.

II. in mod. usage, a promise; halda, efna loforð sitt.

lof-samliga
Zoëga

adv. gloriously.

Cleasby-Vigfusson

adv. gloriously, Fms. vi. 206.

lof-samligr
Zoëga

a. glorious.

Cleasby-Vigfusson

adj. glorious, Fms. i. 259, Stj. 32, 170, Bs. i. 38, ii. 3.

lof-smíð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. an encomium, Gd. 40.

lof-spá

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a glorious ‘spae’ or prophecy, 656 A. 19 (of the song of Simeon).

lof-sæla
Zoëga

f. esteem, fame.

Cleasby-Vigfusson

u, f. esteem, fame, Str. 16.

lof-sæll
Zoëga

a. glorious, famous.

Cleasby-Vigfusson

adj. glorious, famous, Ýt. 14, Hom. 107, Str. 19.

lof-söngr
Zoëga

m. song of praise, hymn.

Cleasby-Vigfusson

n. [Germ. lobgesang], a song of praise, hymn, Hom. 142, Magn. 450, Fms. xi. 308, Rb. 396, freq. in mod. eccl. usage.

lof-tunga

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a ‘praise tongue,’ soubriquet of a poet, Fms.

lof-verðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. praiseworthy, Fms. v. 100.

LOG
Zoëga

n.

1) flame (kerti mjök mikit ok log á);

2) esp. pl. lights, torches (þrjú vóru log í skálanum).

Cleasby-Vigfusson

n. [Old Engl., Scotland North. E. lowe], a flame; þeir gáfu honum kerti mjök mikit ok log á, Ó. H. 152; ef kerti er látið í vatnið, þá er log er á því, Rb. 352; hræ-log (q. v.), ignis fatuus.

2. esp. in plur. light (candlestick); vóru log upp dregin í stofunni, Sturl. iii. 182; þrjú vóru log í skálanum, Gísl. 29; þá vóru log kveykt í tjöldunum, Fb. ii. 128; með sverð ok stangir ok log, Hom. St. (John xviii. 3).

LOGA
Zoëga

(að), v. to burn with a flame, to blaze; hyr sé ek brenna, en hauðr l., I see the fire burning and the earth ablaze.

Cleasby-Vigfusson

að, [Old Engl. to lowe], burn with a flame; þeim endanum er logaði, Eg. 238; loganda eldi-brand, Nj. 194; hyrr sé ek brenna en hauðr loga, burn in a bright lowe, Hdl. 48; ef ek sé hávan sal loga, Hm. 153; loga ílla skíðin, Finnb. 254; runnr, sá er Moyses sá loga ok eigi brenna, 655 viii. 2; þar til er borgin öll logaði, Fms. vi. 154; ljósið logar, the light lowes; það logar á skíðum or það skíða-logar, the fire lowes brightly.

loga-blæða

No entry

Cleasby-Vigfusson

dd, [laga], to flow profusely, of blood; það loga-blæðir.

logi
Zoëga

m. flame, blaze; brenna loga (dat.), to burn strongly, be ablaze; þá var enn l. á eldinum, the fire was still aflame.

Cleasby-Vigfusson

a, m. [Germ. lohe; Dan. lue], a lowe, flame; brenna loga (dat.), to stand in a bright lowe, Gm. 29; brennandi logi, hár logi, Hm. 84, Am. 15, Ls. 65; Surta-logi, the flame of Surt, Vþm. 50; fundu eigi fyrr en loginn stóð inn um ræfrit, Eg. 239; svá var at sjá í fjallit upp sem í loga sæi, er roðaði af skjöldunum, Fms. viii. 210; reyk ok loga, Ó. H. 121; þá var enn logi á eldinum, there was still a lowe in the fire, 153.

II. a pr. name; of a mythical king, Logi, Ýt.; cp. Há-logi; Loga-dís, Logi’s sister, id.

logmáls-örk

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. the ark of the covenant, Rb. 374, Pr. 77.

LOGN
Zoëga

n. calm (l. var veðrs); veðrit datt (féll) í l., it fell dead calm.

Cleasby-Vigfusson

n. [Scot. and North. E. loun = calm; Swed. lugn; Ivar Aasen logn]:—calm, tranquil, of weather, Alm. 23; logn veðrs, Ó. H. 36; í logni, Fms. viii. 178; ok er þeir réru í logui ok sækyrru, … er boði féll í logni, Orkn. 164; datt veðrit í logn, Bs. i. 834; hann hastaði á vindinn ok sjóinn, þá varð logn mikit, Matth. viii. 26: plur., logn mikil, Orkn. 358.

COMPDS: logndrífa, lognrétt, lognsnjór.

logn-alda

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. rolling in a calm, of a ship.

logn-drífa
Zoëga

f. drift of snow in calm weather.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a drift of snow in a calm, Gísl. 28, Njarð. 374.

logn-rétt
Zoëga

f., liggja í lognrett, to be becalmed or drifting slowly on the sea.

Cleasby-Vigfusson

f., in the naut. phrase, liggja í lognrétt, to be becalmed on the sea, Fas. ii, 30.

logn-snjór

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. snow fallen in a calm.

log-brandr

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a firebrand, Fms. i. 29, 290, Gullþ. 15, Bret. 18.

lok
Zoëga

I)

n.

1) bolt (of a door); láta l. frá hurðu, to unbolt a door;

2) lock (en lyklar vóru settir í lokin);

3) cover, lid (ok l. yfir kerinu);

4) locker or bench in the stern of a boat, = stafnlok (gekk biskup fram í lokit);

5) in pl. lockers; gullhringr hvarf frá husfreyju ór lokum; out of the lockers;

6) fig. in pl. end, conclusion; þat fylgir ljóða lokum, this is the end of my lay; fœra e-t til loka, to put an end to; liða undir l., to die, perish; at lokum, at last, = loks; til loks, to an end; completely, altogether.

II)

n. a kind of fern or weed; ganga sem l. yfir akr, to spread like weeds over a field.

Cleasby-Vigfusson

n. [Ivar Aasen lok; Dan. laag; the word remains in Engl. hem-lock], a kind of fern or weed; in the phrase, ganga sem lok yfir akr, to spread like weeds over a field; menn hans gengu sem lok yfir akra, Orkn. 4; gengu þeir einir yfir allt sem lok yfir akra, Fbr. 24 new Ed.; the mod. sem logi yfir akra is a corruption of the old phrase.

LOK
Zoëga

I)

n.

1) bolt (of a door); láta l. frá hurðu, to unbolt a door;

2) lock (en lyklar vóru settir í lokin);

3) cover, lid (ok l. yfir kerinu);

4) locker or bench in the stern of a boat, = stafnlok (gekk biskup fram í lokit);

5) in pl. lockers; gullhringr hvarf frá husfreyju ór lokum; out of the lockers;

6) fig. in pl. end, conclusion; þat fylgir ljóða lokum, this is the end of my lay; fœra e-t til loka, to put an end to; liða undir l., to die, perish; at lokum, at last, = loks; til loks, to an end; completely, altogether.

II)

n. a kind of fern or weed; ganga sem l. yfir akr, to spread like weeds over a field.

Cleasby-Vigfusson

n. [lúka], a cover, lid of a chest, vessel; hann stakk endanum í lokit þar sem lykillinn gékk at, Mag. 1; ok lok yfir kerinu, Eb. 196; hálfrýmis-kistur þeirra stóðu á skipum, en lyklar vóru settir í lokin, Fms. viii. 85, Mag. 24, 78; kistu-lok, pott-lok: of a ship, a locker or bench in the stem of a boat, mod. stafn-lok, gékk biskup fram í lokit, Bs. ii. 129.

2. in plur. lockers; þeir brutu upp hurðir ok hirzlur, lok ok lása, Sturl. ii. 11; gullhringr hvarf frá húsfreyju ór lokum (out of the lockers) er vandlega vóru læst, Bs. i. 329; í lásum eða í lokum, N. G. L. i. 84; þá eru lok þeirra óheilög við broti, Jb. 424.

II. metaph. plur. an end, conclusion, cp. Germ. schluss; þat fylgir ljóða lokum, Hm. 164; lok mun ek þess segja, Am. 35; fella lok á e-t, to bring to an end, Grág. i. 67; færa til loka, id., Bs. i. 132; líða undir lok, to end, die, perish, Nj. 156, Thom.; leiðar lok, journey’s end, conclusion, Stj. 442; nest-lok, æfi-lok, mála-lok, leiks-lok, q. v.

III. adverb. loks, at last, fînally, Fms. xi. 45, 86, Fbr. 23; and til loks, id., Eluc. …

Shortened here. Read the full article →

loka
Zoëga

I)

f. bolt of a door (hurðarloka); láta loku fyrir hurð, to bolt a door; spretta frá lokunni, láta loku frá hurð, to unbolt a door; margr seilist um hurð til lokunnar, many a man reaches far to get what is near at hand.

II)

(að), v. to lock, shut (l. hurðina).

Cleasby-Vigfusson

u, f. a lock (latch); hann rekr aptr hurð ok lætr fyrir loku, Ísl. ii. 135, Fms. vi. 189; lokur ok slagbranda, iv. 299; loka var engi fyrir hurðum, láta lokur frá hurðum, … Auðr lætr loku (lok MS., but loku 114, l. c.) frá hurðu, Gísl. 28–30, Fms. vi. 189, viii. 332, Eg. 601, Lv. 60: the phrase, margr seilisk um hurð til lokunnar, many a man reaches far to catch what is near at hand, (almost answering to the Lat. quod petis hic est), Grett. 107: prop. a peg, Jabel tók búðar-nagla sinn eða loku, ok hamar, Stj. 388, (Judges ii. 21, a nail of the tent.)

II. a kind of song, verses running on without division of strophes, lang-loka; urðar-lokur, a warlock song, a charm; for a specimen of a langloka see Snót 72 (Ed. 1850).

COMPDS: lokugat, lokulindi, lokurán, lokusveinn, lokuþollr.

LOKA
Zoëga

I)

f. bolt of a door (hurðarloka); láta loku fyrir hurð, to bolt a door; spretta frá lokunni, láta loku frá hurð, to unbolt a door; margr seilist um hurð til lokunnar, many a man reaches far to get what is near at hand.

II)

(að), v. to lock, shut (l. hurðina).

Cleasby-Vigfusson

að, [Engl. to lock], to lock, shut; hann gékk inn í húsit ok lokaði innan hurdina, Fms. ii. 281; loka hús, Þjal. 10:—in mod. usage with dat., loka hurðu, dyrum.

lokarr
Zoëga

(-s, pl. lokrar), m. plane.

Cleasby-Vigfusson

m., dat. lokri, [A. S. locer], a plane, a joiner’s term; lokrar tveir, Pm. 124; kirkjan á þrjá lokra ok felli-stokk, 13: metaph., frekr get ek at þeim þykki lokarr minn til fégjalda, I ween they will think my plane cuts no thin shavings in the matter of fees, Fms. ii. 65: poët., óðar-lokarr, ömun-lokar, the ‘voice-plane’ = the tongue, Ad. 16, Edda 85 (in a verse). lokar-spánn, m. plane shavings, Fms. vi. 156, xi. 34, Edda 46, Þiðr. 20.

Loki

No entry

Cleasby-Vigfusson

1. a, m. [perh. akin to lokka], the evil giant-god of the Northern mythol., see Edda passim, Vsp. 39. Loka-senna, u, f. the banter of Loki, the name of an old poem: as a nickname, Landn. The name of Loki is preserved in a few words, Loka-sjóðr, m., botan. rhinanthus crista galli, Loki’s purse, the name for cockscomb or yellow rattle; and Loka-sjóðs-bróðir, m. bartsia alpina, Maurer’s Volks. 1: Loka-brenna, u, f. fire, the ‘blazing’ of Loki = Sirius, according to a statement of Finn Magnusson: Loka-ráð and Loka-heilræði, n. pl. Loki’s advice, i. e. ironical, misanthropic advice, see Snot 192; cp. the Ditmarscher-lügen in Grimm’s Märchen: Loka-lykt, f. a close smell, as from an evil spirit haunting the room, Ísl. Þjóðs. ii. 556.

II. as an appellative, a loop on a thread, Dan. ‘kurre paa traaden;’ opt er loki á nálþræði, Hallgr.

2. the name of the terrible fire-demon, half god, half giant, the friend and companion of the gods, and yet their most fearful foe. …

Shortened here. Read the full article →

LOKKA
Zoëga

(að), v. to allure, entice (Æsir lokkuðu Fenrisúlf til þess at leggja fjöturinn á hann); l. e-t af e-m, to coax or wheedle out of one (ef menn sitja um at l. af mér fé mitt).

Cleasby-Vigfusson

að, [Shetl. luck; Germ. locken], to allure, entice, Am. 73, Fms. viii. 23, Barl. 107, Edda 16, Hom. 108; lokka með blíðum orðum, 623. 12; lokka e-t af e-m, Fms. vi. 201: to pull softly and by stealth, hann lokkar þá af henni menit, Fb. i. 276.

II. [lokkr], reflex. lokkast, to fall in locks, of hair, Karl. 226.

lokkaðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. with locks, Rb. 478.

lokkan
Zoëga

f. allurement, enticement.

Cleasby-Vigfusson

f. an allurement, Stj. 38, H. E. i. 490, Barl. 129.

lokkari
Zoëga

m. allurer, seducer.

Cleasby-Vigfusson

a, m. an allurer, MS. 4. 30.

LOKKR
Zoëga

(-s, -ar), m. lock of hair.

Cleasby-Vigfusson

m. [A. S., Engl., Germ., and Dan. lock], a lock of hair, Stj. 417, Fb. ii. 563, Fs. 5, Bret. 103, the word is not freq. with the ancients, who used leppr (q. v.), which is now vulgar. lokka-maðr, m. a man with thick locks of hair, Sturl. i. 21.

lokna
Zoëga

(að), v. to come to an end, drop (láta l. niðr mál).

Cleasby-Vigfusson

að, to drop; láta lokna niðr mál, Band. (MS.) 13.

lokr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. [cp. loki II, and lykkja], a kind of texture; kyrtill hans var lokr ofinn, en eigi saumaðr, Hom. St. (John xix. 23).

Lokrur

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. pl. ballads on Loki (in vellum).

loks
Zoëga

adv. at last, finally.

Cleasby-Vigfusson

and loksins, adv. at last, finally; see lok.

loku-gat
Zoëga

n. a hole for a latch.

Cleasby-Vigfusson

n. a hole for a latch, Fas. iii. 536.

loku-lindi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a belt with a lock, Bs. i. 337.

loku-rán

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a law term, a ‘lock-robbery,’ burglary, Gþl. 387.

loku-sveinn
Zoëga

m. door-keeper.

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘lock-boy,’ porter, Bs. i. 849, Thom. 239.

loku-þollr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a beam in a weaver’s loom, Björn.

lok-hvíla
Zoëga

f. locked bed-closet.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a ‘lock-bed,’ a locked bed-closet, in ancient dwellings, as a defence against night attacks, Sturl. ii. 217, Nj. 183, Eg. 603, Fms. ii. 64, Fs. 72, 102; lokhvílu-þil, the wainscot of a bed-closet, Sturl. ii. 228.

lok-lauss

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. coverless, uncovered, Vm. 167, Dipl. v. 18.

lok-leysa
Zoëga

f. nonsense, absurdity (lygi ok loklausa).

Cleasby-Vigfusson

or lok-lausa, u, f, ‘without end,’ nonsense, absurdity, Nj. 214, Sks. 620, Blas. 45, Orkn. 346 (of a promise not fulfilled), Fms. viii. 102, Karl. 50, passim; cp. endi-leysa.

lok-rekkja
Zoëga

f. = lokhvíla.

Cleasby-Vigfusson

u, f. = lokhvíla, Ísl. ii. 262, Ld. 140, Nj. 35, Eg. 603, Eb. 118, Gísl. 115. lokrekkju-gólf, n. a locked bed-closet, Vápn. 4, Gísl. 115.

lok-sveinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. = lokusveinn, Th. 8.

lon
Zoëga

n. lagoon, inlet.

Cleasby-Vigfusson

in the phrase, lon og don, adv. incessantly, Snót.

lopi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. carded wool drawn into a hank before being spun; cp. lyppa: medic. dropsical flesh, hor-lopi, q. v.

loppa

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. [cp. löpp], a paw, hand, (vulg.), Skíða R. 125; því ein loppan fraus, Snót (of the ogress Grýla): numbness of the hands from cold, (mod.)

loppinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. with hands benumbed with cold.

LOPT
Zoëga

n.

1) air, atmosphere, sky (skein sól, ok var lítt a l. komin); l. var mikit til jarðar at falla, it was a great height to fall down; l. ok lögr, sky and sea; á l., aloft, into the air; bera (fœra) á l., to spread abroad; hlaupa í l. upp, to leap up into the air; liggja í l. upp, to lie face uppermost; á lopti, aloft, in the air, on high; taka spjót á lopti, to catch a spear as it flies;

2) loft, upper room (Gunnar svaf í lopti einu í skálanum);

3) balcony (hann hleypr ofan ór loptinu á strætit).

Cleasby-Vigfusson

n.:

1. [Ulf. luftus = ἀήρ; A. S. lyft; Scot. and Old Engl. lift; Engl. a-loft; O. H. G. and Germ. luft], the air, Eluc. 19, Skálda 174: the air, atmosphere, the sky, heaven, lopt vindlaust, Edda 4; skein sól, ok var lítt á lopt komin, Ld. 36; sól er á góðu lopti, high in the sky, Bs. ii. 111; þeir heyrðu klukku-hljóð í loptið upp, Fms. vi. 63, Hdl. 41, Vsp. 29: lopt var mikit (a great height) til jarðar at falla, Fb. ii. 389: allit., lopt ok lögr, Skm. 6; lýsti af höndum hennar bæði í lopt ok á lög, Edda 22; renna lopt ok lög, 70; hvat manna sá er með gullhjálminn er ríðr lopt ok lög, segja at hann á furðu góðan hest, 56:—plur., inn þver loptin, Bret. 58; hann skapaði himin ok jörð ok loptin, Edda; hann blæss eitri ok dreifir lopt öll ok lög, 41; loptin neðri, Lil. 27; loptin sungu, 34; hverfðr utan um lopt öll, Fas.

2. adverb. phrases; á lopt, aloft, into the sky; hlaupa í lopt upp, io leap up into the air, Nj. 84; hefja e-t á lopt, to hold up aloft, extol, Róm. 308, Bs. i. 284, Finnb. 296; bregða á lopt, Eg. 123; bera (færa) á lopt, to spread abroad, Fms. xi. 287, Fas. …

Shortened here. Read the full article →

lopta

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, to lift; þat loptar undir e-t, a thing is lifted, the air being seen between it and the ground, Þórð. 64: in mod. usage, with dat. to lift slightly from the ground, eg lopta því ekki, I cannot lift it, cannot move it.

Loptr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. one of the names of Loki, Edda (Gl.), Þd.: for Lopt-ki, Ls. 19, see -gi (B).

II. a pr. name, Landn.

lopt-dyrr
Zoëga

f. pl. the door to a lopt.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. the doors to a lopt; gékk hann fram eptir svölunum ok til annarra loptdura, Hkr. i. l7.

lopt-eldr
Zoëga

m. lightning.

Cleasby-Vigfusson

m. lightning.

lopt-gluggr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the window of a lopt, Fms. vii. 245.

lopt-hræddr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. giddy with looking down from aloft.

lopt-hús
Zoëga

n. ‘loft-chamber’.

Cleasby-Vigfusson

n. a ‘loft-chamber,’ Fms. viii. 7, ix. 362, Stj. 204, 383, Judges iv. 23.

lopt-hæna

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a female pr. name, Landn.; prop. a kind of duck, cp. skálp-hæna (in the Addenda).

lopt-höll
Zoëga

f. an upper skemma.

Cleasby-Vigfusson

f. = lopthús, Fms. x. 149.

lopt-megin

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. skill in climbing, Fms. x. 314.

lopt-mjöðm

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a kind of trick in wrestling, cross-buttock.

lopt-rið

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a staircase (outside the house) leading up to the loft or upper storey, Eg. 236, Ísl. ii. 367, Fms. iv. 169 (cp. Ó. H. 72), ix. 239.

lopt-ríki

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the realm of air, Greg. 16.

lopt-skemma

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a ‘loft-room,’ a house built on piles, Fms. i. 166.

lopt-stofa
Zoëga

f. upper room.

Cleasby-Vigfusson

u, f. = loptskemma, Fms. viii. 13; allr garðrinn með undir-búðum, loptstofum, ok öllum klefum upp á báðar síður, Boldt 115.

lopt-svalir
Zoëga

f. pl. balcony, gallery.

Cleasby-Vigfusson

f. pl. a balcony, gallery, lattice, Orkn. 74, Fms. vi. 270, 338, Stj. 606, (2 Kings i. 72, a lattice in his upper chamber.)

lopt-vægi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. ‘air-weight,’ poët. = the mouth, ? or = the voice, Stor. 1.

lortr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. filtb, Lat. merda.

los
Zoëga

n. looseness, breaking up (var þá alstaðar los á fylkingunum).

Cleasby-Vigfusson

n. looseness, breaking up, Fms. xi. 340, Fas. iii. 29, Karl. 240 (breaking up of the ranks in battle).

LOSA
Zoëga

(að), v.

1) to loosen, make loose (hann losar til heyit niðri við jörðina);

2) to perform, do (ok hefir þú þá vel losat þitt erendi);

3) refl., losast, to get loose, get away (l. ór hernaði).

Cleasby-Vigfusson

að, [cp. lauss, referring to a lost strong verb, ljúsa, laus, losinn]:—to loosen, make loose, Fms. ii. 146, Finnb. 332, D. I. i. 233; hann losar til heyit niðri við jörðina, Fb. i. 523.

II. reflex. losask, to get loose, 623. 26; losast við e-t, to get rid of a thing.

losna
Zoëga

(að), v.

1) to become loose, get free (þá rettust fingrnir ok losnuðu af meðalkaflanum);

2) fig., tók nú bardaginn at l., the ranks began to get loose; l. í sundr, to dissolve, break up;

3) to get away (l. brott).

Cleasby-Vigfusson

að, to get loose, get free, Vsp. 50, Edda 41, Eg. 233, 298; þá réttusk fingrnir ok losnuðu (loosened the grasp) af meðal-kaflanum, Grett. 154.

2. metaph., tók nú bardaginn at losna, the ranks began to get loose, in battle, Sturl. iii. 66; tekr lið hans heldr at losna, Al. 141: losna í sundr, to dissolve, break up, split asunder, Fms. viii. 290, ix. 374, Stj. 580, Hom. 83: to get free, 623. 22: sem þau koma á miðja ána losna fætr undir konunni, i. e. she slipped (cp. lauss á fótum), Bs. ii. 175: to part, leave a place, þætti mér bezt at losna þaðan eigi fyrr en …, Fins, ii. 5; losna brott, id., Fb. ii. 194; áðr þeir losni ór héraði, Ld. 276; fannsk þat á hvers orðum at nauðigr losnaði, Eb. 280.

II. reflex. losnask, to get loose, Grett. 135 A.

lost

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. [ljósta], a blow, stroke, N. G. L. i. 157.

losta-fullr
Zoëga

a. lustful, lewd.

Cleasby-Vigfusson

adj. lewd, lustful, Stj. 345.

losta-girnd
Zoëga

f. lust.

Cleasby-Vigfusson

f. lust, K. Á. 104, Al. 87.

losta-liðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. membrum virile, Stj. 338.

losta-samligr
Zoëga

a. lecherous.

Cleasby-Vigfusson

adj. lecherous, Sks. 547.

losta-semd
Zoëga

f. lustfulness, lust, sensuality.

Cleasby-Vigfusson

and losta-semi, f. carnal lust, Stj. 105, Hom. 24, Sks. 528, Mar., Barl. 75.

losta-synd

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. the sin of lust, Eluc. 45.

LOSTI
Zoëga

m. lust, carnal desire.

Cleasby-Vigfusson

a, m. [this word is, according to Grimm, derived from ljósta, to smite, so that ‘lust’ prop. means smiting or being smitten; Ulf. lustus = ἐπιθυμία; A. S. lyst; Engl., Germ., and Dan. lust]:—lust, esp. carnal lust, Hom. 16, 25, Pr. 474, Barl. 27, Orkn. 160; líkams losti, carnal lust, Magn. 466.

COMPDS: lostafullr, lostagirnd, lostaliðr, lostasamligr, lostasemd, lostasynd.

lostigr
Zoëga

a. willing, ready, opp. to nauðigr (skal ek deyja lostig).

Cleasby-Vigfusson

adj. willing, ready, with all one’s heart, opp. to nauðigr, Hkv. Hjörv. 42, Fms. ii. 148, Ó. H. 112, Fas. i. 135, Art. 110.

lostning

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. smiting; in upp-lostning, a pretext.

lost-fagr
Zoëga

a. so fair as to awaken desire (~ir litir).

Cleasby-Vigfusson

adj. so fair as to kindle lust, Hm. 92.

lost-liga

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. willingly, lustily, 673 A. 46.

lost-verk
Zoëga

n. labour of love;

létt eru ~, a labour of love falls light.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. a labour of love: the phrase, létt eru lostverk (mod. létt falla l.), a labour of love falls light, Hom. (St.)

lost-ætr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. dainty, of a dish.

LOTA
Zoëga

f.

1) round, bout, turn (síðan glíma þeir þrjár lotur);

2) lotum, as adv. by fits and starts, from time to time (en lotum horfði hann á).

Cleasby-Vigfusson

u, f. a round, bout, continuous effort, without stopping to take breath, or pause, in a fight, races, or the like; vóru góð vígin þar til er gengnar vóru ellefu lotur, Rd. 299; síðan glíma þeir þrjár lotur, Finnb. 318; gengr Ingólfs hestr betr í öllum lotum, Glúm. 356; þessir menn görðu svá harða lotu, at hverr þeirra hefir fyrir sik mann eða meirr, Fas. ii. 533; gengusk þeir at fast, görðu langa lotu, ok féll Jökull á kné, Finnb. 328; en er eptir Steingríms-lotan, var þá veitt allhörð atsókn, en Steingrímr varðisk alldrengiliga ok féll þar, Sturl. ii. 60; þykki þér eigi hörð lota gengit hafa, mágr? 53; þóttisk Teitr hafa haft hann ærit lengi í lotu, i. 148 (ltu C).

II. lotum, adverb. by fits and starts; en lotum (from time to time) horfði hann á, Eg. 172, v. l.; litr hans var stundum rauðr, en stundum blár, en lotum var hann bleikr, Fas. ii. 285; hón reis upp ór rekkju lotum, Bs. i. 353. The word still remains in the mod. phrase, í stryklötu, in one start, without rest or breath; hlaupa í einni stryklötu.

lotinn
Zoëga

from lúta.

Cleasby-Vigfusson

part. stooping from age or illness; lotinn í herðum, or herða-lotinn.

lotning
Zoëga

f. reverence, veneration.

Cleasby-Vigfusson

f. [lúta], prop. a ‘louting,’ reverence, veneration, Stj. 599, Hkr. i. 6, freq. in mod. eccl. usage.

lot-ligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. bent, worn, broken down.

LÓ
Zoëga

I) (pl. lœr), f. golden plover.

II) from ljúga.

Cleasby-Vigfusson

f., pl. lær (i. e. lœr), lóa, u, f., Edda ii. 489, and in mod. usage:—a sandpiper; for a pretty legend of the origin of this bird see Ísl. Þjóðs. ii. 1, 2; snemma lóan lítla í lopti bláu dirrindí undir sólu syngr, Jónas; veiða smirla ok lœr, Grág. ii. 346; heitir lœr á leiru, Skálda 205, Edda (Gl.); hei-ló, q. v. = sandpiper; sand-ló, id.

2. metaph. a coward; flýðu þeir undan, lœr þeir, the sandpipers, the hares! Fms. xi. 36. ló-þræll, m. ‘sandpiper-thrall,’ the dunlin or tringa alpina, Edda (Gl.), so called from its following in the wake of the sandpiper, Fjölnir ix. 69, 70.

II. = lóð, q. v.; ló á klæði; hence af-lóa, adj. threadbare.

LÓÐ

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. [the word is prob. akin to loðinn], the crop or produce of the land, as opp. to buildings or establishments, a law term; lóð ok allan áverka, the crop and all produce, N. G. L. i. 240; þá skal lög fyrir lóð festa, 154; ef lóð eða bú berr í erfð, 216; á landsdrottinn í lóðinni svá mikit sem húsit metzk, Gþl. 330, 331, Jb. passim. In mod. usage lóð means the ground, esp. on which houses are built, but that this was not the true old sense is clear from the above passage, as is stated by Pál Vídal., s. v. lóð; cp. also lóð-bruni, lóð-torfa, below.

II. Lat. lanugo, the shagginess of cloth, proncd. ló, qs. lóð, hence af-lóa, qs. af-lóða = threadbare:—ló or lóð is also a flock of wool thrown away in walking or spinning; Bárðr minn á Jökli, leggstu á þólið mitt, eg skal gefa þer lóna og leppana í skóna, a ditty.

lóða

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. at heat, of a dog (from loða saman).

lóð-bruni

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. burning of crop, N. G. L. i. 253; opp. to húsbruni.

lóð-torfa

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f., prop. a ‘crop-turf,’ a sod with the grass on, a soft dry slice of sod to keep the fire alive on the hearth during the night, the ‘gathering peat’ of the Scottish.

LÓFI
Zoëga

m. the hollow of the hand, palm (mun ek bera þat í lófa mér).

Cleasby-Vigfusson

a, m., proncd. lói, [Ulf. lôfa to render ράπισμα and ραπίζειν; Scot. loof]:—the hollow of the hand, palm, Sturl. i. 42, Ísl. Þjóðs. ii. 556, Fms. iii. 180; henni lágu þrír fingr í lófa, Bs. i. 462, v. l.; stakk í lófa sér, Eg. 211; mun ek bera þat í lófa mér níu fet, Fms. x. 251; klappa lófa á hurð, Fb. iii. 583; klappar á dyr með lófa sín, Fkv.; ok lét brenna spánuna í lófa sér, Ó. H. 197, Post. 645. 60:—the phrases, hafa allan lófa við, to strain every nerve, Al. 151; legg í lófa karls, Ísl. Þjóðs. i. 28, Skíða R. 114 (of a beggar’s alms); það er ekki í lófana lagt, ’tis no easy matter; klappa lof í lófa, to clap hands in triumph; leika á lófum, to be borne on one’s hands; en Leifr leikr á lófum, ok hefir virðing sem konungs-barn mundi hafa, of a spoilt child, Sturl. i. 2, cp. Edda 88 (the verse).

2. a measure, handbreadth, 732 B. 5. lófa-tak, n. a show of hands, a division by show of hands as in England; samþykkja með lófataki, N. G. L. iii. 10; lét hinn sami Rafn í Lögróttu höndum upp taka, ok göra með lófataki útlaga alla þá menn, Bs. i. 763.

lóg
Zoëga

n. complete use;

leggjast í ~, to be used up;

þeir munu ekki öllu í ~ koma, they will be unable to make use of all (their forces).

Cleasby-Vigfusson

n. a wasting; leggjask í lóg, to be wasted, used up, Bs. i. 409; hafa þeir ofrefli svá at þeir munu ekki öllu í lóg koma, they have so great a multitude that they will be unable to make use of it all, they cannot come to the end of it, Fms. viii. 117, v. l.; baka til lógs, to bake up all one’s stores, N. G. L. i. 304.

LÓGA
Zoëga

(að), v.

1) to part with, make away with (~ðu eigi landinu);

2) to waste, destroy (hvárki mundi sá drykkr viti þeirra ~ né afli þeirra).

Cleasby-Vigfusson

að, to part with, but with the notion of waste, with dat.; lógaðu eigi landinu, Glúm. 335; meðan þú átt gripina, … en þá em ek hræddr um ef þú lógar þeim, 339; Glúmr hefir nú lógat þeim hlutum, feldi ok spjóti, er Vígfúss móður-bróðir hans gaf honum, 389; er þeir höfðu baugnum lógat, Korm. 218; lóga löndum, Landn. 261; þessum hring skaltú eigi lóga, Fær. 104; at lógat væri goðorðunum, Sturl. iii. 104; þar skal maðr engu lóga af þvi fé áðr virt sé, Grág. i. 194; lóga viti né afli, O. H. L. 19; dæma gripinn aptr til kirkju ef ólógat er, K. Þ. K. 48, Jb. 218, 222: lóga fyrir, to pay for, Grág.

2. to destroy; lóga af, to kill, slaughter, Grág. i. 426: lóga fé sínu af, id., ii. 339, Jb. 148.

lókátr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the name ot the sub-teacher at the school of Hólar.

lókr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a tramp, a term of abuse, Edda (Gl.), Bjarn. (in a verse). Lex. Poët.

2. penis.

LÓMR
Zoëga

m. loon, loom (the bird).

Cleasby-Vigfusson

m. [Shetl. loom], the loon, ember-goose, columbus arcticus, Edda (Gl.), Eggert Itin.; metaph. from the cry of these birds, a cry, lamentation; cp. bar-lómr: in local names, Lóma-gnúpr, Nj.

II. meanness; lómi beittr, Ýt.; ala lóm, Hallfred.

COMPDS: lómbragð, lómgeðr, lómhugaðr.

lómundr
Zoëga

(pl. -ir), m. lemming.

Cleasby-Vigfusson

m., pl. ir, [Ivar Aascn lemende and lomhund; Swed. lemmel]:—the mus lemmus, lemmer; kvikendi þau er locustae heita ok sumir kalla lómundi, Pr. 436, (the Icel. writer has here confounded the lemmer with the locust.)

lóm-bragð

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a trick, Konr. 21.

lóm-geðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. cunning, mean, Ýt.

lóm-hugaðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. vile, Haustl.

LÓN
Zoëga

n. lagoon, inlet.

Cleasby-Vigfusson

n. [Ivar Aasten lon], an inlet, sea-loch, Bárð. 166, Grág. ii. 354, Jb. 314; cp. the ‘lón’ in Dögurðarnes in western Iceland: freq. in local names, Lón, Lóns-heiðr, Landn. lóna-sóley, f. a kind of buttercup.

lubbi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a shaggy long-haired dog: botan., kúa-lubbi, q. v.

lukka
Zoëga

f. luck, good fortune.

Cleasby-Vigfusson

u, f. [a for. word, from Germ. gluck, but occurs in writers of the 14th century, e. g. Bárð. S., or even earlier], luck; þótti Þórðr mikla lukku á hafa haft, Bárð. 36; eigi mun þér silfr-fátt verða til lukkunnar, Finnb. 254 (from Arna-Magn. 132 fol.), Skíða R. 50, 53, 57: freq. in mod. usage, ó-lukka, ill luck, Fms. v. 255.

COMPDS: lukkuligr, lukkumaðr.

lukku-ligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. (-liga, adv.), lucky, happy, Fas. iii. 457 (paper MS.)

lukku-maðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a lucky man, Fas. i. 447.

lukt

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. [Dan. lugt], a smell, D. N.; see lykt.

lukta

No entry

Cleasby-Vigfusson

1. að, to smell; luktandi, Sks. 201, (but not in Cod. B.)

2. að, to shut, with dat., Skálda 202 (in a verse).

lulla

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, to loll: lullari, a, m. a lubber, (slang, from the Engl. lollard.)

LUMA

No entry

Cleasby-Vigfusson

pres. lumi; pret. lumdi (?); part. lumað; imperat. lumi:—to keep closely, hold tight; luma af e-u, to yield up, lumi (imperat.) af skutlinum, maðr, lend me the harpoon! Fbr. 86 new Ed., cp. Fb. ii. 209; in old writers only recorded in this instance: in mod. usage, Icel. say, luma á e-u, to keep or hoard, of money, with a notion of stealth or closeness, hann lumir á penningum (of small savings), or hann lumaði (for lumði?) á því; perh. Dan. lomme = pocket is a kindred word.

LUND
Zoëga

f.

1) mind, temper;

vera mikillar ~ar, to be of a proud mind;

2) manner;

á ymsar ~ir, in various ways;

á þá ~, á þessa ~, in this way, thus.

Cleasby-Vigfusson

f. [Orm. lund], the mind, temper, Edda (Gl.); var nú skipan á komin um lund hans, Hrafn. 24; vera mikillar lundar, to be of a proud mind, Ísl. ii. 3; ef hann fann þat í lund sinni, Fb. iii. 247; etju-lund, a quarrelsome mind, Vellekla; gildrar lundar, proud, Bs. ii. 11; leika e-m í lund, to have a mind for, Al. 137; hugar-lund, fancy, mind.

II. manner; adverb. phrases, nökkura lund (acc.), in some manner, Hom. 55; sömu lund, in the same way, Sks. 448; á allar lundir, in every way, Niðrst. 1: á þá lund, thus, Edda 47; á ymsar lundir, in many ways, variously; á marga lund, Edda 87; á þessa lund, thus, Grág. ii. 22; hverja lund, in what way? how? Þiðr. 337.

COMPDS: lundarfar, lundarlag.

lundaðr
Zoëga

pp. disposed, minded.

Cleasby-Vigfusson

part. disposed, minded, Hom. 151.

lundar-far
Zoëga

n. temper, disposition.

Cleasby-Vigfusson

n. temper, disposition, Rd. 255.

lundar-lag

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = lundarfar.

lunderni
Zoëga

n. temper, = lyndi.

Cleasby-Vigfusson

n. temper, Sks. 686, Magn. 434, Karl. 339, Stj. 548.

LUNDI
Zoëga

m. puffin.

Cleasby-Vigfusson

a, m. the puffin, alca arctica, Edda (Gl.), freq. in mod. usage; lunda bein, Sturl. ii. 62 (in a verse): a nickname, Bs. i.

lundir

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. pl. the flesh along the back; hrygg-lundir, q. v.: in animals the meat inside the hack; whence lunda-baggi, a, m. a sausage made of the lundir and some fat.

LUNDR
Zoëga

(gen. -ar), m.

1) clump of trees, grove;

2) tree (rare).

Cleasby-Vigfusson

m., gen. lundar, dat. lundi, lund, Fagrsk. 11; [Dan. and Swed. lund]:—a grove, Skm. 39, 41; hvera-lundr, Vsp.; ok í lundi óxum, Am. 68; allr lundrinn umhverfis, Stj. 391; Þórir bjó at Lundi, hann blótaði lundinn, Landn. 224; reyni-lundr, Sturl. i. 5; einn fagr lundr, Vígl. 17; ráða einum steini ok litlum lund, Fagrsk. 11: of a hedge (?), taka vígfleka ok bera hann at lundi þeim er stóð sunnan á garðinum, Sturl. ii. 54.

II. very freq. in Dan. and Swed. local names, Lundr, the archbishop’s seat in Denmark (Sweden): in Iceland, Lundr, Lundar, Lunda-reykir, Lundareykja-dalr, whence Lundar-menn, Lundar-manna-goðorð, Landn., Sturl.: these places were connected with the worship of groves, cp. Landn. l. c.: Lund also occurs in local names in Northern England (the ancient Denelagu), as Gilsland, and is a mark of Norse or Danish colonisation.

Lundúnir

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. pl. London; í Lundúnum, in London: also Lundúna-borg, passim: Lundúna-bryggja, London-bridge, Ó. H.

lund-ferli

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = lunderni, Grett. 95.

lund-góðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. good-tempered. Lex. Poët.

lund-hægr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. gentle-minded, Fms. vi. 204.

lund-íllr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. ill-tempered, Nj. 16, v. l.

lund-lag

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. temper.

lund-lagt

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. n. minded, disposed, e-m er e-t l., Post. 481, 633.

lund-ýgr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. savage-tempered, Nj. (in a verse).

lung
Zoëga

n. poet. war-ship.

Cleasby-Vigfusson

n. [perh. from Welsh llong], poët. a ship, Lex. Poët. passim.

LUNGA

No entry

Cleasby-Vigfusson

n., pl. lungu, gen. lungna; it occurs only in plur., the sing. may now be used of one lung; [common to all Teut. languages]:—the lungs, Orkn. 18, Stj. 612, Fbr. 137, Fms. iii. 285, Sturl. ii. 150; lungun féllu út í sárit, Glúm. 381, Skíða R. 144.

COMPDS: lungnablaðkr, lungnabólga, lungnasótt.

lungna-blaðkr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a lobe of the lungs.

lungna-bólga

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. pleuritis.

lungna-sótt

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. lung-disease, Gþl. 498.

lurka
Zoëga

(að), v. to cudgel, thrash.

Cleasby-Vigfusson

að, to cudgel, thrash, Stj. 464, 624.

LURKR
Zoëga

(-s, -ar), m. cudgel.

Cleasby-Vigfusson

m. a cudgel, Nj. 194, Sd. 136, Gþl. 177, Vd. 77; tré-lurkr, Glúm. 342, Fms. viii. 96; járn-lurkr, Hbl.; vera allr lurkum laminn, to feel as if thrashed with cudgels: metaph. of the winter 1601 A. D., var sá vetr aftaka-harðr frá Jólum um allt Ísland, ok kallaðr Lurkr, Espol. Árb. s. a.

COMPDS: lurkshögg, lurkslegr.

lurks-högg

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a blow with a cudgel, Gþl. 177.

lurks-legr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. clumsy, clownish.

lustr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. [Scot. leister], a cudgel, prop. a salmon-spear = ljóstr, q. v.; hann hafði trélurk mikinn um öxl ok ekki vápn annat—þá mælti Özurr, hvar eru vápn þín? annan veg er at berjask við Erling jarl en at þreskja korn, þar má vel hafa lust til, Fms. viii. 96.

lúða

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a small flounder. lúðu-laki, a, m. a drone (abuse).

LÚÐR
Zoëga

(gen. -rs), m.

1) trumpet (blása í ~);

2) the stand of a hand-mill (þær at ~i leiddar vóru).

Cleasby-Vigfusson

m., the r radical, [cp. Dan. lur, Shetl. looder-horn], a trumpet, Edda 17; þeir höfðu lúðr ok blésu, Orkn. 300; lát taka lúðra ok lát blása um alla borgina, Sks. 748; blása í lúðr, Fms. iv. 300; þeyta lúðr, Al. 35, Stj. 392; kvóðu við lúðrar, Fms. vi. 16; við hinn síðasta lúðr-þyt, því lúðrinn mun gella, 1 Cor. xv. 52, passim.

COMPDS: lúðrblástr, lúðragangr, lúðrshljóð, lúðrmaðr, lúðrsveinn, lúðraþytr, lúðrþeytari.

B. A flour-bin; þær at lúðri leiddar vóru, Gs. 2; leggjum lúðra, 3; steinar rifna, stökkr lúðr fyrir, þótt lúðr þrumi, Hkv. 2. 2, 3; þat ek fyrst of man er sá inn fróði jötunn | á var lúðr of lagiðr, Vþm. 35 (referring to some ancient lost myth). The word is still preserved in the south-east of Iceland,—hleypr mjölit um kring kvernina út á lúðrinn, Fél. ii. 155 (of the year 1782): poët. the sea is called ey-lúðr, island-flour-bin, Edda (in a verse); see the remarks to amlóði:—the phrase, ganga e-m í lúðr, to fall into one’s bin, metaph. phrase, to fall to one’s lot, Gs. 11.

lúðra

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, to stoop, cringe, perhaps a metaphor taken from the stooping over a bin; lúðrandi lágt, Stj. 398; fara lúðrandi fyrir kné ábóta, Mar.; lúðra lágt, Thom. 535.

lúðra-gangr
Zoëga

m. sound of trumpets.

Cleasby-Vigfusson

m. the sound of trumpets, Hkr. ii. 221, Fms. vii. 289.

lúðra-þytr
Zoëga

m. = lúðragangr.

Cleasby-Vigfusson

and lúðr-þytr, m. id., Fms. viii. 226, 1 Cor. xv. 52.

lúðrs-hljóð

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = lúðrþytr, Fms. vii. 289.

lúðr-blástr
Zoëga

m. blowing of trumpets.

Cleasby-Vigfusson

m. a blast of a trumpet, Fms. iv. 300.

lúðr-maðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. = lúðrsveinn, Fms. viii. 96.

lúðr-sveinn
Zoëga

m. trumpeter.

Cleasby-Vigfusson

m. a trumpeter, Fas. i. 497, Fms. viii. 96, 213, ix. 449, 513.

lúðr-þeytari
Zoëga

m. trumpeter.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a trumpeter, Karl. 220, 525, v. l.

lúfa
Zoëga

f. thick and matted hair, a nickname of Harald the Fairhaired.

Cleasby-Vigfusson

u, f. [Ivar Aasen luva; cp. lubbi], rough, matted hair, as a nickname; Haralds hár var sítt ok flókit, fyrir þá sök var hann Lúfa kallaðr, Fagrsk. 9: cp. the vow of king Harold with that of Civilis, Tac. Hist. iv. 61.

lúi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. weariness, esp. of the body from age and overwork. lúa-legr, adj. mean, (conversational.)

lúinn
Zoëga

pp. from lýja;

1) worn, bruised (vóru ok árar mjök lúnar);

2) worn out, exhausted (hann verðr ~; var ~ hestr hans mjök).

Cleasby-Vigfusson

part. worn; see lýja.

lúka
Zoëga

(lýk; lauk, lukum; lokinn), v.

1) to shut (= ~ aptr);

2) to end, bring to an end, finish, conclude, with dat. (hann lauk rœðu sinni);

þá er menn höfðu lokit lögskilum at mæla, when they had finished their pleading;

3) to pay, ~ e-m e-t (svá mikit fé, sem vér eigum konunginum at ~);

4) impers., lýkr e-u, it is at an end;

lýkr þar nú sögunni, here the story ends;

eptir þat var lokit þinginu, after that the Thing was broken up;

var þess ván, at illa mundi illum ~, that it would end badly with a bad man;

þá var lokit öllum vistum nema hval, all stores were exhausted, except whale;

absol., svá lauk at lyktum, finally it ended so that;

lýkr svá, at þeir kaupa þessu, it ended so that they struck the bargain;

áðr en lýkr, áðr lýkr, before the end comes (nærr munum við gangast áðr lýkr);

um þat er lýkr, finally, in the end;

5) with preps.:

~ aptr, to shut, with acc. or dat. (~ aptr hurðina or hurðinni);

~ e-u í sundr, to open (lúk heill munni í sundr);

impers., er í sundr lauk firðinum, when the fjord opened;

~ upp, to open, with dat. or acc. (~ upp hurðinni or hurðina);

~ upp augum, to open the eyes; …

Cleasby-Vigfusson

u, f. the hollow hand held like a cup, and in plur. of both hands held together.

II. the lid in the opening of a loft. lúku-gat, n. an opening in a loft.

LÚKA
Zoëga

(lýk; lauk, lukum; lokinn), v.

1) to shut (= ~ aptr);

2) to end, bring to an end, finish, conclude, with dat. (hann lauk rœðu sinni);

þá er menn höfðu lokit lögskilum at mæla, when they had finished their pleading;

3) to pay, ~ e-m e-t (svá mikit fé, sem vér eigum konunginum at ~);

4) impers., lýkr e-u, it is at an end;

lýkr þar nú sögunni, here the story ends;

eptir þat var lokit þinginu, after that the Thing was broken up;

var þess ván, at illa mundi illum ~, that it would end badly with a bad man;

þá var lokit öllum vistum nema hval, all stores were exhausted, except whale;

absol., svá lauk at lyktum, finally it ended so that;

lýkr svá, at þeir kaupa þessu, it ended so that they struck the bargain;

áðr en lýkr, áðr lýkr, before the end comes (nærr munum við gangast áðr lýkr);

um þat er lýkr, finally, in the end;

5) with preps.:

~ aptr, to shut, with acc. or dat. (~ aptr hurðina or hurðinni);

~ e-u í sundr, to open (lúk heill munni í sundr);

impers., er í sundr lauk firðinum, when the fjord opened;

~ upp, to open, with dat. or acc. (~ upp hurðinni or hurðina);

~ upp augum, to open the eyes; …

Cleasby-Vigfusson

pres. lýk; pret. lauk, laukt (mod. laukst), lauk; pl. luku; subj. lyki; part, lokinn; mod. ljúka, which form is not found in old writers; [Scot. louk; Shetl. lock; Dan. lukke]:

I. to shut; lúka korn-hlöðum, Stj. 212: but mostly with prep., lúka upp, to open; lúka aptr, to shut, both with acc. and dat., in mod. usage with dat. solely; lúka upp mína kistu, Fbr. 46 new Ed.; but, lýkr þá upp kistunni, dat. (in the same page): ok hjarra-grind, svá at menn lúki upp af hrossi ok aptr ef vill, Grág. ii. 264; eru menn skyldir at lúka löghlið aptr á löggarði, ef sá maðr lýkr eigi aptr hliðit, 265; hann lýkr aptr fjósinu ok býr svá um at ekki má upp lúka, Gísl. 29; hann lýkr aptr eptir sér ramliga, 30; lúka upp hurðum, Vall. 218: lúka upp augum, to open the eyes, Bs. i. 318; but, lúka aptr augum, to shut the eyes: tak þú nú við kistu-lyklum mínum, þvíat ek mun þeim eigi lúka optar, Nj. 94; síðan lauk hann upp skemmuna, Fms. vi. 189; lúka upp dyrnar, viii. 332; tóku þá frá slagbranda ok luku upp hurðina, Ó. H. 135: nokkuru síðar var lokit (upp) úti-hurðu, Bs. i. 627; so also, lúka sundr munni, to open the mouth, Háv. …

Shortened here. Read the full article →

lúkning

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a discharge, payment; skulda-lúkning, discharge.

lúnóttr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. [Germ. laune], knavish, Snót 210.

lúpu-legr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. crest-fallen, (conversational.)

lúra

No entry

Cleasby-Vigfusson

ð, pres. lúri, to doze, nap; and lúr, m. a nap.

LÚS
Zoëga

(pl. lýss), f. louse (sárt bítr soltin ~; lýss ok kleggjar).

Cleasby-Vigfusson

f., pl. lýss, [A. S. and O. H. G. lûs; Engl. louse, pl. lice; Germ. laus]:—a louse; lýss ok kleggjar, Eluc. 23; leita sér lúsa = Dan. lyske sig: sayings, læðast eins og lús með saum; sárt bítr soltin lús; munu jarð-lýsnar synir Gríms kögrs verða mér at bana? sárt bítr soltin lús, kvað Gestr, Landn. 146; hann er mesta fiski-lús, of a good angler, Hrólfr 6 (name of a play); færi-lús, a sheep louse; jarð-lús, vermin; ná-lús.

COMPDS: lúsablesi, lúsalyng, Lúsaoddi, Lúsaskegg, lúsasótt.

lúsa-blesi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a niggard.

lúsa-lyng

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. the common ling, Hjalt.

Lúsa-oddi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. nickname of a beggar, Fbr.

Lúsa-skegg

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. lousy-beard, a nickname, Fb. iii.

lúsa-sótt

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. phthiriasis.

lúsugr
Zoëga

a. lousy (verjan var öll lúsug).

Cleasby-Vigfusson

adj. lousy, Fbr. 92 new Ed.

lús-iðinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. sedulous (slang), cp. Engl. bookworm.

LÚTA
Zoëga

(lýt; laut, lutum; lotinn), v.

1) to lout, bow down (konungr laut þá allt niðr at jörðu);

2) to bow to in homage or worship (Erlingr laut konungi ok heilsaði honum);

3) to give away, yield; hinir lægri verða at l., the weaker has to yield;

4) with preps., l. at e-u, to bear upon, have reference to (þat sem at lýtr þess manns lofi); to bow for a thing; l. at litlu, to be thankful for little; l. til e-s, to belong to, bear upon (þetta efni lýtr til lofs herra Guðmundi); to pay homage, show deference, to (lutu allir til hans); l. undir e-n, to be subject to (þeir ætluðu engan guð vera þann, er þeir áttu undir at l.).

Cleasby-Vigfusson

pres. lýt, pl. lútum; pret. laut, lauzt (Nj. 70), laut, pl. lutu; subj. lyti; part. lotit: a weak pres. lúti, lúti ek helgum dómi, the Runic poem; pret. lútti, Barl. 199, Stj. 229: [A. S. lútan; Old and North. E. lout; Dan. lude]:—to lout, bow down; konungr laut þá allt niðr at jörðu, Fms. i. 159; hann hélt höndunum yfir höfuð sér ok laut til altaris, ok bar yfirhöfnina aptr af herðum honum er hann hafði lotið undan, iv. 172, 173; stendr hann á knjánum ok ölnbogunum, lýtr hann niðr mjök við, xi. 64; at eigi skal þurfa at lúta optar um sinn í hornit, en er hann þraut erendit ok hann laut ór horninu, Edda 32; Grettir sá er hann laut ok spyrr hvat hann tók upp, Grett. 93; hann lýtr fram yfir borðit, Þiðr. 323; þá féll niðr spónn fyrir henni, hón laut niðr eptir, Eb. 36.

2. of worship; þat er upphaf laga várra, at austr skolum lúta ok gefask Kristi, it is the beginning of our law, that we shall all lout towards the east, and give ourselves to Christ, N. G. L. i. 339; Barlaam lútti í austrið ok bað til Guðs, Barl. 199; henni ek laut hinnsta sinni, ægis-heimi í, I louted to her (viz. the sun) the last time in this world, i. e. …

Shortened here. Read the full article →

lútning

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = lotning, Barl. 25.

lútr
Zoëga

a. louting, bent down, stooping.

Cleasby-Vigfusson

adj. louting, bowed, bent down, stooping, Stj. 20, Bjarn. 33; með lútu höfði, 601, Mar.; fara lútari, Fs. 55; niðr-lútr, shameful.

lú-berja

No entry

Cleasby-Vigfusson

barði, to beat till it becomes tender, beat thoroughly.

lydda
Zoëga

f. lazy villain.

Cleasby-Vigfusson

u, f. [loddari], a naughty person, Fas. iii. 434, Krók. lyddu-skapr, m., -ligr, etc.

lyðska

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. custom, manner; sið ok lýðsku, 656 B. 8; ein var hón sér í lýðsku, Fs. 30; öngum manni var hann líkari í sinni lýðsku en Áka móður-bróður sínum, Fms. xi. 50; í allri lýðsku ok í öllu sínu athæfi, 78; hann hefir sömu lýðsku sína ok áðr, O. H. L. 5; see ljóð-æska.

2. dialect, Symb. 10, Hom. (St.) 61, (mál-lýðska.)

LYF
Zoëga

n. medicine, healing herb; ekki l., nought, not the least.

Cleasby-Vigfusson

f., pl. lyfjar. also spelt lif, see the references below; the word is used as neut. in Bs. ii. 87, and then chiefly in pl. in Bs. i. 179, Fas. iii. 11, Fms. ix. 282; [Ulf. lubja-leisi = φαρμακεία, Gal. v. 20; A. S. lib; O. H. G. lupi; Swed. luf; early Dan. löv]:—a herb, simple, esp. with the notion of healing, witchcraft or supernatural power, = Gr. φάρμακον; trúa á lyf kvenna eða görningar, Hom. 33; lækning, lyf eðr galldra, 121; góð smyrzl ok læknings-lif, Fas. iii. 174; með heilsamligum smyrslum né lækningar-lyfum, Stj. 272; lif (not líf) með lækning, Skv. 1. 17; varisk menn lif, rúnir ok galdra, N. G. L. iii. 300; töfr ok lif, rúnir ok galdra, 286; lækningar lyf, 245; kona hver er ferr með lif ok læzk kunna bæta mönnum, ef hón er sönn at því, þá er hón sek þrem mörkum, i. 390; hann tekr þá nokkur lyf af helgum dómi Jóns biskups, Bs. i. 179; ek hefi þat eitt gras, er … Dagfinnr svarar, engi (= enga?) lyf eðr lækning skulu vér til þessa hafa, nema þær einar (sic), er …, Fms. ix. 282; eitr-fullt lyf, Bs. ii. 87; lítil lyf kveða höfð til lýða sona, the sons of men are made of small matter (seed, cause?), Fas. iii. …

Shortened here. Read the full article →

lyfð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = lyf; oleum eðr aðrar lyfðir, Stj. 522.

lyfja
Zoëga

(að), v. to heal;

~ e-m e-t, to cure one of;

~ e-m elli, to kill one.

Cleasby-Vigfusson

að, to heal; in the phrase, lyfja e-m elli, to cure one of old age = to kill him downright, Am. 74, Fas. iii. 155, 156; lyfja þeim sitt of beldi, to cure them of their overbearance, Al. 10; skal ek lyfja þér þína íllsku, Flóv. 43.

lyf-steinn
Zoëga

m. healing stone, stone of special virtue.

Cleasby-Vigfusson

m., also spelt lif-steinn, Korm. 80, 116, Fas. iii. 244, 307:—a healing stone, stone of virtue (cp. mod. Icel. náttúru-steinn); such stones are recorded as attached to the hilts of ancient swords to rub and heal the wounds with, e. g. the sword Skofnung; wounds made by this sword could only be healed by the stone grooved in its hilt, Ld. 250, 252, Korm. 80, cp. Þórð. (1860) 102; í eptra hjalti sverðsins vóru læstir lifsteinar, þeir er eitr ok sviða drógu ór sárum ef í vóru skafnir, Fas. iii. 244, 307; Bersi hafði lifstein á hálsi, Korm. 116, where the stone was to save one from being drowned.

lyga-siaga

No entry

Cleasby-Vigfusson

a lying story, false report, Fms. xi. 118: a fable as opp. to sönn saga, Hrólfr sagði sögu af Hröngviði berserk ok frá Ólafi Liðsmanna-konungi ok haug-broti Þráins, ok Hrómundi Greipssyni, ok margar vísur með. En þessi saga var skemt Sverri konungi, ok kvað hann slíkar lygisögur skemtiligar, Sturl. i. 23; this is also the mod. common use, see List of Authors (G. III).

lygð
Zoëga

f. lie, falsehood, = lygi.

Cleasby-Vigfusson

f. = lygi, Fms. ix. 401, x. 342, Bs. i. 766, Pass. 50. 9.

LYGI
Zoëga

I) (pl. lygar), f. lie, falsehood (þat er ok in mesta ~).

II) from ljúga.

Cleasby-Vigfusson

f., indecl. in sing., but in pl. lygar; [ljúga]:—a lie, falsehood; fyrir lygi Ls. 14; slík lygi, Eg. 59; en mesta lygi, Nj. 79, Fms. vi. 241; ok gafsk ván at lygi (laygi), x. 389: plur., lygar ok drabl, Fas. iii. 423; aptr hverfr lygi þegar sönnu mætir, a saying, Bs. i. 639.

2. a fable; en vitrum mönnum þykkir hver saga heimsliga únýtt, ef hann kallar þat lygi er sagt er, en hann má engar sönnur á finna, Ó. T. 2.

COMPDS: lygiandi, lygifortala, lygigrunr, lygikonungr, lygikvittr, lygilauss, lygiliga, lygiligr, lygilöstr, lygimaðr, lygiorð, lygisaga, lygasiaga, lygivitni.

lyginn

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. lying, untruthful, Nj. 73, 78, Post. 645. 65, Anecd.; ólyginn sagði mér! Piltr og Stúlka 34.

lygi-andi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. the spirit of a lie, Stj. 603.

lygi-fortala

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. false advice, Stj. 264.

lygi-grunr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. false suspicion, Mar.

lygi-konungr
Zoëga

m. false king.

Cleasby-Vigfusson

m. a false king, pretender, Fb. i. 28.

lygi-kvittr
Zoëga

m. false rumour.

Cleasby-Vigfusson

m. false news, Nj. 150, Fms. ix. 350.

lygi-lauss
Zoëga

a. truthful.

Cleasby-Vigfusson

adj. truthful, Sturl. iii. 261.

lygi-liga

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. lyingly, Stj.: incredibly, Al. 21.

lygi-ligr
Zoëga

a. false (lygilig orð).

Cleasby-Vigfusson

adj. incredible, absurd, Anecd.

lygi-löstr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. untruthfulness, Stj. 197.

lygi-maðr
Zoëga

m. liar, impostor.

Cleasby-Vigfusson

m. a liar, impostor, Sks. 75, Fms. ix. 55.

lygi-orð

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. lying words, Stj. 603.

lygi-saga
Zoëga

f. false news, untrue story.

Cleasby-Vigfusson

u, f., mod.

lygi-vitni

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a false witness, Hom. 18, Sks. 358.

LYGN
Zoëga

a. calm, smooth, of wind and waves (var veðr gott ok ~t).

Cleasby-Vigfusson

adj. [logn; Scot. loun; Swed. lugn; Dan. luun]:—calm, of wind and waves, Ld. 286, Eg. 482.

lygna
Zoëga

(-di, -t), v. impers. to become calm (lygndi veðrit).

Cleasby-Vigfusson

d, to calm, become calm: impers., lygndi veðrit (acc.), Sturl. iii. 56; lygndi eptir storminn, Art. 85.

lygra

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a nickname, Fb. iii.

lyg-vitni

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = ljúgvitni, Anecd.

LYKILL
Zoëga

(pl. luklar and lyklar), m. key.

Cleasby-Vigfusson

m., pl. luklar, mod. lyklar, dat. sing. lykli; [from loka; Dan. nögle; Swed. nyckel, changing l into n]:—a key, Grág. ii. 193, Gþl. 532, Odd. 16, Skálda 172, Fbr. 46 new Ed., N. G. L. i. 131, 383; kistu-lykill, Nj. 94; konungs-lykill, see konungr, Fbr. l. c., Fms. vi. 188: the lady of a house used to wear a bundle of keys at her girdle, hence the phrase in Þkv. 16, 19:—as a musical term, lyklar í symphonu, Skálda. lykla-vald, n. the keeping of the keys.

LYKJA
Zoëga

(lyk, lukta, luktr), v.

1) to shut in, enclose, close; l. e-n í myrkvastofu, to shut one up in a dungeon;

2) to put an end to (hvatki er lífi hans hefir lukt).

Cleasby-Vigfusson

pres. lyk; pret. lukti or lukði; subj. lykði; part. luktr; [cp. lúka]:—to lock, shut in, enclose; til þess lykr hann stundum kvið kvenna, Mar.; síðan lukti hann stokkinn sem bezt, id.; at luktum oxanum, id.:—to join, konungr sá þar garða háva ok vel lukta, well wainscotted, Fms. v. 331; also, lukti hann alla lind bauga vel, he welded it well with the hammer, Vkv. 5: lykja aptr, to shut, Róm. 233; lykja e-m, himnaríki, Hom. (St.); lykja e-n úti, to shut a person out, N. G. L. iii. 230; þá bauð jarl at lykja hann í myrkva-stofu, to shut him up in, 623. 11; lykðir ok innibyrgðir, Fms. viii. 219; hann lukti hann í þeim stað er Florenz heitir, Bær. 20; höfðu þeir lukt um (fenced) akra sína ok eng, Eg. 529.

II. with dat. to put an end to: hvatki er líti hans hefir lukt, Fms. x. 395; fyrr en þat er lukt (finished), xi. 429; ok skal þeim lukt vera hit síðasta fyrir Jól, K. Á. 80; hér er lykt þeim hlut bókar, er …, Edda 217.

2. lúka, to discharge, pay; ok lykja út á tveim árum, Dipl. iv. 1; portio sú sem eigi er út lukt, Vm. 17.

III. reflex., en hvatki málum er lykzk hafa, N. …

Shortened here. Read the full article →

LYKKJA
Zoëga

f. loop, coil of a rope, etc. (hann hafði ok dregr á hönd sér); gera ~ á leiðinni, to put an end to one’s journey, to stop; coil of a serpent (ormr með lykkju mikilli ok breiðum sporði).

Cleasby-Vigfusson

u, f. [Dan. lökke; Ivar Aasen lykke; derived from lykja, lúka, but not from hlekkr]:—a lock, loop, coil; hann hafði lykkju ok dregr á hönd ser, Ísl. ii. 226; lykkjar í hornum, Korin. 86; þar til er lykkja varð á, a bend in a fence, Eg. 231, Fas. ii. 111 (of a flying dragon), Bær. 19: the loop or ring on which a bell hangs, Vm. 76: metaph., gera lykkju á leiðinni, to make a loop in one’s voyage, stop, Fms. v. 197: in knitting, taka upp lykkju, to pick up a loop; fella niðr lykkju, to drop a loop; whence lykkju-fall, n. the dropping a loop so as to leave a hole: lykkju-spor, n. pl. footprints in zig-zag, Jb. 424.

II. an enclosed field (mod. Norse lykke or lokke), a villa, e. g. the Norse villas about Christiania,—eptir öystra stræti ok auster á lykkjur, N. G. L. ii. 241 (v. l.), D. N. passim.

lykkjóttr
Zoëga

a. looped, curved.

Cleasby-Vigfusson

adj., mod. hlykkjóttr, looped, crooked, curved, Stj. 78.

lykkr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m., pl. ir, mod. hlykkr, for this false aspiration see introduction to letter H:—a loop, bend, crook, curvature.

lykk-lauss
Zoëga

a. without bend.

Cleasby-Vigfusson

adj., mod. hlykklauss, without loop or bend, Al. 173.

lykna
Zoëga

(að), v. to bend the knees.

Cleasby-Vigfusson

að, to let down the knees, Fb. ii. 214: metaph., at hann muni niðr lykna undir reglunni, Mar.

lykt
Zoëga

f. end, conclusion (sú varð l. á viðrskiptum þeirra, sem nú má heyra); esp. in pl., gøra (vinna) lyktir á e-u, to do, perform; koma málum til lykta, to bring a case to a final issue; leiða e-t til lykta, to bring to an end, finish; at lyktum, at last, finally (þó flýði hann at lyktum); þat verðr at lyktum, at, the end of it was, that.

Cleasby-Vigfusson

1. f. [lúka], chiefly used in plur. the end, conclusion, Fms. vii. 187, x. 253, xi. 82, 217, 326, Eg. 733: adverb., at lyktum, and til lykta, at last, finally, Nj. 99, Eg. 196, Fms. vii. 232, 278, x. 409. lykta-lauss, adj. endless, Barl. 142.

2. f. [Dan. lugt], a smell, Gd. 73; ó-lykt, a bad smell. lyktar-lauss, adj. without smell.

3. f. [Dan. lögte], a lantern, Bs. ii. 257.

lykta
Zoëga

(að), v. to bring to an end, finish; impers., ~r e-u, it ends.

Cleasby-Vigfusson

að, to finish, end, Fms. i. 128, 141, iii. 35, viii. 152 (v. l.), Nj. 150, Fær. 191, Bs. i. 771, Finnb. 342, Kb. 26, 28, 210, Skálda 198.

lykting

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. [lúka], payment, Gþl. 348, Dipl. i. 4.

lymska
Zoëga

f. wiliness, cunning.

Cleasby-Vigfusson

u, f. wiliness, cunning, Stj. 200, 471, Al. 153; með leynd ok lymsku, Mar. lymsku-ligr, adj. (-liga, adv.), wily.

lymskask

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, dep. to act cunningly, sneak, Pr. 415.

lymskliga
Zoëga

adv. cunningly.

Cleasby-Vigfusson

adv. cunningly. Mar.

LYMSKR
Zoëga

a. wily, cunning.

Cleasby-Vigfusson

adj. [Dan. lumsk; perh. derived from lómr II], wily, cunning, Sturl. ii. 117, Fas. iii. 616, Bs. i. 549.

lynda

No entry

Cleasby-Vigfusson

t, impers. to agree; mér lyndir ve1 (ílla) við hann.

LYNDI
Zoëga

n. temper, disposition.

Cleasby-Vigfusson

n. [cp. lund; Swed. lynne], temper, disposition, Fms. i. 288, vi. 45, vii. 16, 221, Stj. 554, passim; skap-lyndi, temper; þurr-lyndi, sulkiness; glað-lyndi, cheerfulness; þung-lyndi, melancholy; góð-lyndi, good-temper; íll-lyndi, ill-temper.

COMPDS: lyndisbragð, lyndisgóðr, lyndislag, lyndislíkr.

lyndis-bragð
Zoëga

n. temper.

Cleasby-Vigfusson

n. temper, Grett. 115 A.

lyndis-góðr
Zoëga

a. good-tempered.

Cleasby-Vigfusson

adj. good-tempered, Fs. 70.

lyndis-lag
Zoëga

n. temper, disposition.

Cleasby-Vigfusson

n. temper, Grett. 115.

lyndis-líkr
Zoëga

a. of like temper.

Cleasby-Vigfusson

adj. of like temper, Fb. i. 529, Fas. ii. 225.

lyndr
Zoëga

a. tempered; illa l., bad-tempered, opp. to góð~.

Cleasby-Vigfusson

adj. tempered, Korm. 75, Fms. iii, 153: in compds, góð-lyndr, glað-lyndr, bráð-lyndr, fljót-lyndr, mis-lyndr, þung-lyndr, þurr-lyndr.

LYNG
Zoëga

(dat. lyngvi), n. ling, heather.

Cleasby-Vigfusson

n., dat. lyngvi, Fm. 21, 28, 29, mod. lyngi; gen. pl. lyngva, Fms. v. 234 (in a verse), Eg. (in a verse); [A. S. and Engl. ling; Dan. lyng]:—ling, heather, not only in the English sense, but also of whortle on which berries grow; lyng is smaller than hrís, q. v.; skríða um lyng, Fms. vii. 251; lyng mikit var par ok ber á, there was much bush with berries on, O. H. L. 67, and so in mod. usage; whence hrútaberja-lyng, bláberja-lyng.

COMPDS: lyngáll, lyngbakr, lyngfiskr, lynghnappa, lynghæns, lyngormr, lyngrif, lyngrunnr, lyngyrmlingr.

Lyngvi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a pr. name, Sæm.

lyng-áll
Zoëga

m. ‘heather-eel’, snake.

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘ling-eel,’ poët. for a snake, Korm.

lyng-bakr
Zoëga

m. ‘ling-back’, a fabulous sea-monster.

Cleasby-Vigfusson

m. ling-back, a fabulous sea monster whose back was grown with ling, Fas. ii. 249; as in the tale of Sindbad the Sailor.

lyng-fiskr
Zoëga

m. ‘ling-fish’, snake.

Cleasby-Vigfusson

m. a ling-fish, poët. for a snake, Gkv. 2. 22.

lyng-hnappa

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, and lyng-hnappr, m. a bundle of ling, in a pun, Krók. 63, 64.

lyng-hæns

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. heath fowl, Orkn. 416 (in a verse).

lyng-ormr
Zoëga

m. snake (living among heather).

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘ling-worm,’ snake, Fms. ii. 179, vi. 296, Bs. ii. 94.

lyng-rif

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the pulling ling, for fuel, Vm. 158.

lyng-runnr
Zoëga

m. heath bush.

Cleasby-Vigfusson

m. a bush, Fas. i. 163.

lyng-yrmlingr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a little snake, Fas. iii. 233.

lyppa

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. [lopi], wool drawn into a long hank before being spun. lyppu-lár, m. the chest in which the lyppa is kept.

LYPTA
Zoëga

(-pta, -ptr), v. to lift, raise, with dat. (síðan lypti hón kápuhetti hans ok sá í andlit honum); l. e-u upp, to lift up; l. ferð sinni, to start on a journey; impers., lyptir e-u, it is lifted up, raised; lypti þá mjök brúnum manna, their faces brightened;

refl., ~st, to move, stir (lézt hann ekki mundu þaðan l. fyrr en á bak jólum); lyptist þeim þá lítt reiði, their anger was raised a little.

Cleasby-Vigfusson

t, [cp. lopt], to lift, raise, with acc.; lyptandi sínar hendr, Mar.: with dat., síðan lypti hón kápu-hetti hans, Fms. i. 149; gékk konungr þar til ok lypti upp tjaldinu, 158; hann lypti upp kettinum, Edda; lypta brúnum, to lift the eyebrows, shew gladness:—metaph., lypta ferð, to start on a journey, Fms. x. 6; lyptir nú Jóram sínum her, Stj. 610; má ek engum her héðan lypta, Fms. viii. 22.

II. impers. it is lifted up, raised; mér var þat enn mesti harmr, er þessum stormi var lypt, Þiðr. 326; lyptir þá mjök brúnum manna, the men’s eyebrows were lifted up, their faces brightened, Fs. 26.

III. reflex. to move, stir; þá tók hann til hennar, ok lyptisk hón ekki, Landn. 151; lézk hann ekki mundu þaðan lyptask fyrr en á bak Jólum, Fms. viii. 16S; lyptisk þeim þá lítt reiði, their anger was raised a little, Fbr. 137.

lypting
Zoëga

f. raised deck (in the after-part of war-ships).

Cleasby-Vigfusson

f. a raised place (castle) on the poop of old ships of war, Eg. 122, 361, Fms. i. 158, ii. 305, 308, 322, iii. 1, 2, vii. 165, x. 350, Orkn. 116, passim; lyptingar tjald, a tent in the lypting, Hkr. iii. 77.

lyrfa

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. [Swed. larf], a caterpillar, metaph. a naughty person.

lyrgja

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. = lyrgr, a nickname, Fb. iii.

lyrgr
Zoëga

m. forelock; taka e-m lyrg, to take one by the forelock.

Cleasby-Vigfusson

in., mod. lurgr, a forelock (?); only in the phrase, taka e-m lyrg (mod. taka í lurginn á e-m), to take one by the forelock, by the ears (vulg.), Fas. ii. 341; cp. the Engl. loggerheads.

lyritar-eiðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘lyrit-oath,’ a kind of oath of compurgation in the Norse, but not in the old Icel. law; it was an oath of three, viz. of the person who took the oath, with two compurgators, in remembrance of the three lyrit stones, which gave the name to this oath of compurgation; nú skal lyritar-eið svá vinna, sjálfr skal hann vinna, ok annarr jafnréttis-maðr, … sá skal enn þriði, er …, N. G. L. i. 56, cp. Js. 30, Jb.; stendr lyritar-eiðr fyrir hvárt þriggja marka mál ok þau er minni eru, N. G. L. ii. 306; hón skal þess synja með lyritar-eiði með frjálsum konum tveimr, i. 376 (394), of a compurgatory oath in the case of a still-born child.

lyritar-varzla

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a ban by lyrit, Grág. i. 263, 353.

lyritar-vörn

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = lyritarvarzla, Grág. ii. 219.

LYRITR

No entry

Cleasby-Vigfusson

m., or better lýritr or lýrittr, gen. lyritar (but lyrits, Grág. ii. 233), dat. lyriti, plur. lyritar. N. G. L. ii. 94, Jb. 193; the quantity cannot be ascertained because the vellums do not distinguish between long and short vowels; it is spelt with one t throughout the Grág. (Kb.); the alliterative phrase lagalyritr, as also the invariable spelling in the Grágás, shew that the word had no initial h. Former attempts at an etymology, from læ and rifta (Björn á Skarðsá), hlýrar and réttir (Pal Vídal.), lygi and rift (Fritzner), must be dismissed; tiie spelling lyriftar, which once or twice occurs in Norse MSS. of the 14th century (N. G. L. i. 394, ii. 94, v. l. 19), is probably a mere corruption. Lyritr is a compd word from lög, law, and rör or reyr, a landmark, which word in the old Swed. law exactly answers to lyrit in the Norse law; lyrit is thus qs. lý-ryr-ti, by assimilation and by weakening the y into i, lyritti; the t being inflexive: its literal sense, therefore, is a lawful rör or landmark. In Sweden there were often five mark-stones, but it is added (Schlyter iii. s. v. rör)—fiuri stenar oc þri stenar mughu rör heta = four stones and even three stones may be called rör, i. …

Shortened here. Read the full article →

lyrit-næmr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. a case liable to lyrit; lyritnæmar sakar, Grág. i. 31 (bottom); vígsakar lyritnæmar, 158; en þær eru allar lyritnæmar sakar, er eyris-bót kömr til eða meiri, ii. 173.

lyrta

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. [lurtr], a nickname, Fms. viii.

lyskra

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a wisp of damp hay spread for drying in a mown field; það eru lyskrur í heyinu, there are wet wisps in it, ’tis not quite dry; or lyskróttr, adj. full of wet wisps of hay.

LYST
Zoëga

f. desire, pleasure (rare).

Cleasby-Vigfusson

f. [losti], lust, desire, but in a good sense; þat er hvers lyst sem hann leikr, a saying: appetite, of food, hafa góða lyst; matar-lyst, id.; ó-lyst, lack of appetite.

COMPDS: lystargóðr, lystarlauss, lystarleysi.

LYSTA
Zoëga

(-sti), v. impers., e-n lystir, one desires, wishes; lifði hverr sem lysti, every one lived just as he pleased; hann lysti at sjá Ísland, he wished to see Iceland; mik lystir til e-s, í e-t, I have a fancy to, a desire for (mik lysti í hring þenna).

Cleasby-Vigfusson

t, [losti], to list, desire: impers., e-n lystir, ‘me lists,’ one wishes; sem augun (acc.) lystir at sjá, Str. 45; lifði hverr sem lysti, Bs. i. 501; drekka sem lysti, Fms. ii. 135; hann (acc.) lysti at sjá Ísland, Fs. 104; laut und línu, lysti at kyssa, Þkv. 27; e-n lystir til e-s, Barl. 23, Stj. 59; lysta í e-t, id., Fb. ii. 171.

II. reflex. to be filled with delight, Barl. 29.

lystar-góðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. having a good appetite.

lystar-lauss

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. having no appetite.

lystar-leysi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. lack of appetite.

lysting
Zoëga

f. desire, pleasure, delight.

Cleasby-Vigfusson

f. pleasure, delight, Stj. 45: desire, 148, passim.

lysti-liga
Zoëga

adv. delightfully.

Cleasby-Vigfusson

adv. delightfully, gracefully, Stj. 31.

lysti-ligr
Zoëga

a. delightful.

Cleasby-Vigfusson

adj. delightful, Stj. 45, Sks. 535, Hkr. iii. 264, Barl. 148.

lysti-samligr
Zoëga

a. sensual (lystisamlig girnd).

Cleasby-Vigfusson

adj. delightful, Stj.

lysti-semi
Zoëga

f. = lysting.

Cleasby-Vigfusson

and lysti-semd, f. = lysting, Fbr. 137.

lystugr
Zoëga

a. eager, desirous.

Cleasby-Vigfusson

adj. [Germ. lüstig; Old Engl. lusty], eager, willing, Stj. 8, 178: charming, lystugt er úti at vera á vori, Bb. 3. 55.

2. mod. hearty, of appetite for food; ó-lystugr, of bad appetite, also of food.

lystug-leiki

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. = lysting, Stj. 47: lust, 146.

lystuligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. = lystiligr.

lyst-knappr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a nickname, Sturl. iii. 55.

LÝÐR
Zoëga

(-s, -ir, rarely -ar), m.

1) people, esp. the common people (er konungr heyrði ákafa lýðsins);

2) the members of a household (gakk þú út ok allr l. með þér);

3) pl. men, persons (allir lýðir).

Cleasby-Vigfusson

m., gen. lýðs, pl. lýðir; but lýðar, Akv. 12, Sighvat (Fms. vi. 40); [from Goth. liudan = to grow; cp. Ulf. jugga-lauþs = νεανίσκος; A. S. leôð; Engl. lewd people; O. H. G. liut; Germ. leute; Swed. ung-lyde = youth; cp. Gr. λαός, λεώς]:—people, esp. the common people; lýðr heitir landfólk, Edda 108; vera allir samt sem einn lýðr, Stj. 187; þegar lýðrinn var sjálfráða, Ó. H. 46; allit., stjórn lýðs ok lands, Orkn. 124; lands-lýðr, the people of the land; allr lýðr, all people, Fs. 178; öllum lýð, Magn. 438; allir lyðir, 656 A. ii. 18; af lýðum sínum, by his people, Stj. 347; Múspells-lýðir, Vsp. 51; en er konungr heyrði ákafa lýðsins, Ó. H. 205; tók þar lýðr við trú … í vilð við lýðinn, Fms. x. 393; ok margr lýðr annarr, Karl. 425: the household folk, gakk þú út ok allr lýðr með þér, Nj. 200.

lýðskaðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. mannered, Fms. i. 134.

lýð-biskup
Zoëga

m. suffragan bishop.

Cleasby-Vigfusson

m. = ljóðbiskup, q. v.

lýð-maðr
Zoëga

m. commoner, layman.

Cleasby-Vigfusson

m. a commoner, layman, Stj. 582, Róm. 228.

lýð-mannligr
Zoëga

a. like a common man.

Cleasby-Vigfusson

adj. like a common man, Al. 86.

lýð-menni
Zoëga

n. coll. = lýðmenn.

Cleasby-Vigfusson

n. collect. = lýðmaðr; svá tignir menn sem lyðmenni, Róm. 158.

lýð-skylda
Zoëga

f. the duty of a liege-man to his lord, homage (eptir þat veitti jarl honum ønga lýðskyldu).

Cleasby-Vigfusson

u, f. homage, the duty of a liegeman towards his lord; eptir þat veitti jarl honum önga lýðskyldu, Fms. iv. 24, Ó. H. 91; sem góðr þegn skal góðum konungi veita, skal ek honum alla þá lögliga lýðskyldu … (in the oath of homage), Gþl. 68.

lýð-skyldi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. = lýðskylda, Fms. x. 398, 399.

lýð-skyldr
Zoëga

a. yielding lýðskylda to one, subject to one.

Cleasby-Vigfusson

adj. subject, yielding lýðskylda to one, Eg. 14; vóru þá jarlar honum lýðskyldir, Ó. H. 91, Fms. i. 14.

lýð-skyldugr
Zoëga

a. = lýðskyldr.

Cleasby-Vigfusson

adj. = lýðskyldr, Fas. ii. 458.

lýð-skærr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. [skera], of blubber, of which all have a right to carve, N. G. L. i. 252.

LÝJA
Zoëga

(lý, lúða, lúinn), v.

1) to beat, hammer; l. járn, to forge iron (with a sledge-hammer);

2) to wear out, exhaust (lýr hann sóttin ok deyr hann);

3) refl., lýjast, to be worn, exhausted (tóku menn þá at l. mjök á erfiði).

Cleasby-Vigfusson

pres. lý, lýr; pret. lúði; part. lúinn (lúiðr?):—to beat soft, thrash; hann lýr ok lemr, Stj. 95; hann lagði steininn niðr fyrir smiðju-dyrum, ok lúði þar við járn síðan, to forge iron with a sledge-hammer, Eg. 142; lýja líkam sinn, to chastise one’s body, Stj. 395; hón lýstr hann með trénu, svá at hón lýr (Ed. wrongly glýr) alla höndina, strikes him (on the wrist) with a cudgel and disables his band, Gísl. 156: metaph., lýr hann (acc.) sóttin, ok deyr hann, Fs. 195.

II. reflex. to become benumbed by a blow, of a limb; ok varð mikit högg svá at lúðisk undir, ok brotnuðu rifin, Korm. 212.

2. to be worn, exhausted; tóku menn at lýjask mjök á erfiði, Grett. 95; þá tók Haraldr konungr at eldask mjök ok lýjask, Eg. 171.

III. part. lúinn, worn, bruised; vóru ok árar mjök lúnar, the oars were much worn by pulling, Bárð. 169; hann brytr upp gólfit er áðr var laust ok lúit, Bs. i. 198:—weary, exhausted, var lúinn hestr hans mjök, Bárð. 171; hann verðr ok lúinn, ferr undir eina eik ok hvílisk þar, Fas. i. 131.

LÝR

No entry

Cleasby-Vigfusson

m., gen. lýs, a kind of fish, gadus pollachius, Edda (Gl.), = Norse lyr; whence lýr-gata, lý-braut, lý-slóð, lý-teigr, the track of the lyr, poët. = the sea, Lex. Poët.

lýsa
Zoëga

I)

(-ta, -tr), v.

1) to light up, illuminate (sól skal l. allan heim ok verma); impers., ok lýsir allt lopt af faxi hans, and from his mane is lighted up all the sky; lýsir af e-u, it shines, glitters (lýsti ok af hjálminum, er sólin skein á); lýsir, it gets light, it dawns (um morguninn, er lýsa tók);

2) to manifest, show, exhibit (Heinir lýstu mikinn drengskap);

3) to proclaim, publish, give notice of, as a law term; with acc., l. frumhlaup, sár, víg á hendr e-m, to charge one with, indict one for, an assault, wound, manslaughter; with dat., l. vígi á hendr sér, to declare oneself to be the cause of a death;

4) to publish, proclaim, with dat. (lýsir hann þingreið sinni); l. yfir e-u, to make known (S. lýsir erindi sínu fyrir jarli);

5) impers., nú lýsir hér yfir því, at hún, now it became clear, that she;

6) to illuminate (a book).

II)

f. gleam, shimmering light (ek sé lýsu nökkura til hafsins).

Cleasby-Vigfusson

u, f. a gleam, shimmering light; brá yfir blám loga, Þórir spurði hvat lýsu þat væri, Gullþ. 5; ek sé lýsu (lýsa Ed.) langt norðr í haf, Fas. ii. 30 (in a verse); ek sé lýsu nokkura til hafsins, Finnb. 230; Sturlu sýndisk sem lýsu nokkurri brygði fyrir hamarinn, Sturl. ii. 86. lýsu-knappr, m. a nickname, Sturl. iii.

II. a fish, gadus merluccius, Norse lysing, Edda (Gl.), Fms. vi. 376 (in a verse).

LÝSA
Zoëga

I)

(-ta, -tr), v.

1) to light up, illuminate (sól skal l. allan heim ok verma); impers., ok lýsir allt lopt af faxi hans, and from his mane is lighted up all the sky; lýsir af e-u, it shines, glitters (lýsti ok af hjálminum, er sólin skein á); lýsir, it gets light, it dawns (um morguninn, er lýsa tók);

2) to manifest, show, exhibit (Heinir lýstu mikinn drengskap);

3) to proclaim, publish, give notice of, as a law term; with acc., l. frumhlaup, sár, víg á hendr e-m, to charge one with, indict one for, an assault, wound, manslaughter; with dat., l. vígi á hendr sér, to declare oneself to be the cause of a death;

4) to publish, proclaim, with dat. (lýsir hann þingreið sinni); l. yfir e-u, to make known (S. lýsir erindi sínu fyrir jarli);

5) impers., nú lýsir hér yfir því, at hún, now it became clear, that she;

6) to illuminate (a book).

II)

f. gleam, shimmering light (ek sé lýsu nökkura til hafsins).

Cleasby-Vigfusson

t, [ljós; Dan. lyse; Swed. liusa], to lighten, illumine; hón (the sun) skal lýsa allan heim ok verma, Sks. 38; sól lýsir tungl, Rb. 448, passim, Hom. 128, MS. 656 C. 2; æ lýsir mön af mari, to shed light, Vþm.; lýsa blinda, to give light to the blind, 677. 5, 656 B. 12:—to light up, lýsa lampa, Str. 18, Sks. ii. 177: lýsa kirkju, to light up a church, D. I. passim, Vm. passim: to illuminate a book, en Magnus prestr hefir skrifat upp þaðan, ok lýst alla, Fb. (inscription):—of the daylight, to dawn, lítt var lýst af degi, Ld. 46; um morguninn er lýsa tók, Fms. i. 111; þegar er lítt var lýst, Ó. H. 115.

2. impers. it shines, beams; lýsti ok mjök af hjálmi hans er sólin skein á, Fms. i. 44; fyrir þínar sakar lýsir allan heim, by thee light shines on all the world, Hom. 31.

II. metaph. to explain, Sks. 193, 587.

2. to manifest, shew, exhibit; lýsa ótrúleik, Eg. 64; lýsa hug sinn, to declare one’s mind, Grág. i. 8; Heinir lýstu mikinn drengskap, Fms. ix. 344: pass., sem lýsisk í sögunni, xi. 440; hann lýsti meir í því ríki sitt ok þrályndi en réttlæti, Bs. …

Shortened here. Read the full article →

lýsari
Zoëga

m. illuminator.

Cleasby-Vigfusson

a, m. an illuminator, Fms. x. 244, MS. 655 xiii. B. 3.

lýsi
Zoëga

n.

1) light, brightness;

2) means of lighting; oil, train-oil.

Cleasby-Vigfusson

n. a lighting, brightness, Hom. 128.

II. oil, train-oil, from its bright colour, Stj. 154, K. Á. 206, Gþl. 524, K. Þ. K. 162, freq. in mod. usage; þorsk-lýsi, cod-oil; hákarls-lýsi, shark-oil; sel-lýsi, seal-oil; brætt lýsi, sjálfrunnið lýsi.

COMPDS: lýsisfat, lýsimælir.

lýsing
Zoëga

f.

1) lighting, illumination;

2) daybreak, dawn;

3) declaration, publication;

4) bans of marriage.

Cleasby-Vigfusson

f. light, illumination, K. Á. 100.

2. the daybreak, dawn; í lysing þessa dags, Hom. 80; hann andaðisk þann sama morgun í lýsing, Fms. ii. 195: bíða lýsingar, iv. 151, ix. 46.

II. metaph. declaration, publication, Grág. i. 18, Nj. 110, Gþl. 307.

2. the bans of marriage, K. Á. 110, Bs. i. 742. COMPBS: lýsingar-skeið, n. the time of daybreak, Fms. viii. 337. lýsingar-váttr, m. a witness to a declaration, a law term, Nj. 233. lýsingar-vætti, n. an attestation to a lýsing, Nj. 87.

lýsingr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a light-coloured horse; but a light-coloured mare is called ljóska, q. v.

lýsis-fat
Zoëga

n. train-oil cask.

Cleasby-Vigfusson

n. an oil-cask, Bs. i. 842.

lýsi-gull
Zoëga

n. bright gold.

Cleasby-Vigfusson

n. bright gold, opp. to rauða gull, Edda 68, Fas. iii. 627.

lýsi-ker

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a lantern, Vm. 6.

lýsi-kista

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a candle-box, Am. 6.

lýsi-kola

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a kind of lamp, Vm. 9, D. I. i. 270.

lýsi-mælir

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. an oil-dealer, N. G. L. iii.

lýsi-staki

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a candlestick, D. N.

lýsi-steinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. colour for illuminating books, D. I. i. 266.

lýsi-tollr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. = ljóstollr, K. Á. 78, 102, 162.

lýski

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. [lús], the ‘lousy disease,’ phthiriasis, Stj. 272.

LÝTA
Zoëga

(-tta, -ttr), v.

1) to blemish;

2) to blame;

3) to disgrace, violate.

Cleasby-Vigfusson

t, [ljótr], to deform, Skálda 170, Stj. 142.

II. metaph. to blemish; lasta ok lýta, Barl. 184, Stj. 134, Fas. i. 330, ii. 207: to disgrace, violate, Stj. 376, 502, 536.

lýta-fullr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. full of faults, Stj. 473.

lýta-lauss
Zoëga

a. faultless, without blemish.

Cleasby-Vigfusson

adj. faultless, Str. 2.

lýti
Zoëga

n.

1) fault, blemish (þat var lýti á, at);

2) disgrace.

Cleasby-Vigfusson

n. a fault, flaw, deformity, Korm. 18, Grett. 158, Hkr. iii. 64: metaph. disgrace, Grág. ii. 129.

COMPDS: lýtafullr, lýtalauss.

lýti-ligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. ugly, Sks. 302.

lýzka
Zoëga

f.

1) custom, manner (hann hefir sömu lýzku sína ok áðr);

2) dialect, = mál~.

Cleasby-Vigfusson

u, f. = lýðska.

LÆ
Zoëga

(dat. lævi), n., poet. venom, bane;

blanda lopt lævi, to poison the air;

sviga læ, ‘switch-bane’, fire;

biðja e-m læs, to wish one evil;

löngr eru lýða læ, the woes of men are long.

Cleasby-Vigfusson

n., dat. lævi, [Ulf. lew = ἀφορμή and lewian = παραδιδόναι; cp. A. S. læwa = a traitor]:—fraud, craft; ljóða læ, the treason of the people, Hkr. i. 255 (in a verse).

2. craft, art, skill, Vsp. 18, where it is spelt lá; önd, óðr, and læ were the three mental gifts of the three gods who made man.

3. bane; sviga læ, ‘switch-bane,’ poët. the fire, Vsp. 52; frið-læ, n breach of peace, Edda (Ht.); klungrs læ, a fire, Fms. vii. 66 (in a verse): a plague, evil, biðja e-m læs, to wish one evil, Hm. 137; hes lausn, a release from evil, O. H. (in a verse); löng eru 1ýða læ (pl.), long are the people’s woes, Sdm. 2; blanda lopt lævi, to poison the air, Vsp. 29.

II. = lá, the sea, a different word, [Scot. le or lee], water, liquor; gríðar læ, the ogress sea = the blood, Höfuðl. (but a doubtful passage): læ-baugr, m. the sea circle = the horizon, sky = veðr metonymically, Ó. H. 171 (in a verse).

COMPDS: læblandinn, lægjarn, læskjarr, læspjöll, læstyggr, lætrauðr, lævísi, lævísliga, lævíss. …

Shortened here. Read the full article →

læða

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a sneaker; fjalla-læða, of fog creeping about the sides of mountains but leaving the summits clear.

LÆÐASK

No entry

Cleasby-Vigfusson

d, (qs. lœðask?), to sneak, steal, slink, creep; læðisk kisu lóra, of a cat, Hallgrim: freq. in mod. usage:—also, but less correct, used as act. with dat., læða e-u, to put stealthily.

læðingr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. (spelt levðingr in Cod. Reg.), [from læðask?], the name of the charmed fetter with which the wolf Fenrir was bound in the mythical tale, Edda 19.

læfð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. [lófa], a hand’s breadth; læfðar breitt, Flóv. 31.

lægð
Zoëga

f.

1) a hollow, low place;

2) lowness;

3) degradation.

Cleasby-Vigfusson

f. [lágr], a hollow, low place, Nj. 61, Sks. 605, Þorf. Karl. 420, Stj. 611, Mag. 146: lowness, Hom. 8, Stj. 173, Bs. ii. 42, Barl. 169.

lægi
Zoëga

I) n.

1) berth, anchorage (leggja skipi í l.);

2) opportunity, fair wind (gaf þeim ekki l. út ór firðinum).

II) from liggja.

Cleasby-Vigfusson

n. [from liggja or perh. better from logn (lœgi) = loun, calm water, cp. Alm. 23]:—a berth, anchorage, Alm. 23, Fs. 92, 148, 151, Fms. i. 157, vi. 17, 120, x. 233, passim: opportunity, ok gaf þeim eigi lægi út ór firðinum, Fbr. 13 new Ed.; hence the mod. sæta lægi, to watch an opportunity.

2. = leg, situation, Sks. 294.

læging
Zoëga

f. disgrace, degradation.

Cleasby-Vigfusson

f. a lowering, degradation, Glúm. 337, Fs. 13, Hom. 46, 97.

lægir

No entry

Cleasby-Vigfusson

(qs. lœgir?), m., poët. the sea, Edda (Gl.), prop. the calm sea; cp. sílægja and logn.

LÆGJA
Zoëga

(-ða, -ðr), v.

1) to lower, let down (l. segl);

2) fig. to humble, bring down (hann drap þá, eða lægði þá á annan veg);

3) impers., lægir e-t, it is lowered, sinks; þeir sigldu svá, at lönd (acc.) lægði, they sailed so far that the land sank out of sight; þegar er sólina lægði, when the sun sank; of a storm, it abates (þá tók at l. veðrit);

4) refl., ~st, to fall, sink abate (vindar lægðust; af hans tilkvámu lægðist harkit).

Cleasby-Vigfusson

ð, [lágr], to lower, let down; lægja segl, Fms. ii. 305; höfin lægja storma sína, Sks. 221.

II. metaph. to humble, bring down; at lægja þessa villu, Hkr. i. 102; en drap þá er móti honum vóru, eða lægði (humbled) þá annan veg, Fms. x. 192; lægja sik, to lower, humble oneself, Hom. 40, 50.

III. impers. it is lowered, sinks; nú lægir segl (acc.) þeirra, Ó. H. 182; þeir sigldu svá at lönd (acc.) lægði, they sailed so far that the land sank out of sight, Ant. Am. 271; þegar er sólina lægði, when the sun sank, Eb. 172.

2. of a storm, it abates; þá tók at lægja veðrit (acc.), Nj. 124; en er veðrit tók at mínka ok lægja brim, Eg. 99; til þess er veðr lægði, 129; en þegar um várit er sjó tók at lægja, 160.

IV. reflex. to get lower; lönd lægjask, to sink under the horizon, Orkn. (in a verse):—to sink, fall, abate, þá lægðusk þeir ok féllu niðr, Fms. x. 324, Sks. 204; af hans tilkvámu lægðisk harkit, Fms. ix. 414.

lægr
Zoëga

a., eiga lægt at kirkju, to have a right to be buried at a church.

Cleasby-Vigfusson

adj., only in compds, gras-lægr (q. v.), or in neut. in the phrase, eiga lægt (at kirkju), to have a right to be buried, K. Þ. K. 18, 34: in the phrase, var þá lægt viðr, at …, it was on the point of … (cp. lá við), Stj. 479.

læki-dómr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. [Dan. lægedom], = læknis-dómr, Bs. ii. 180, Mar.

lækjar-duðra

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a bird; see doðka.

lækjar-fall

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a running brook. Lv. 85.

lækjar-far

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. or -farvegr, m. the bed of a brook, Korm. 182.

lækjar-gil

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a ghyll with a brook, Dipl. v. 19.

lækjar-óss

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the mouth of a brook, Ld. 250, Eg. 185.

lækjar-rás

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a running brook, Stj. 163.

lækjar-spræna

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a little brook.

lækn

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a cure, = lækning; koma til læknar, Hkr. i. 102, Post. 248; þeir er vilja læknar lifa (lyfa?), Hm. 148.

LÆKNA
Zoëga

(að), v. to cure, heal.

Cleasby-Vigfusson

að, but older læknði, Fms. x. 370; spelt lecnði, whence lækning, but mod. læknaði:—to cure, heal, Barl. 9; en Ástríð leknði hann, Fms. x. 370; lækna sár, Al. 99, Bs., passim in mod. usage.

læknari
Zoëga

m. physician.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a leech, = læknir, Þórð. 70, Bs. i. 294.

lækning
Zoëga

(pl. -ar), f.

1) cure; Hallr var at ~u at Hváli, H. was under medical treatment at H.;

2) medicine (góð l.);

3) the healing art.

Cleasby-Vigfusson

f. a cure, as also the art of healing, Nj. 154, Sks. 117, Stj. 625, Hom. 133, Bs. i. 639–643:—medicine, góð lækning, Pr. 473; lækningar kaup, a fee for a cure, N. G. L. i. 67; lækningar lyf, a medicine, Stj. 272, see lyf; lækuingar bragð, a cure, Fms. viii. 442. lækninga-maðr, m. a leech, = læknir.

læknir
Zoëga

(-is, -ar), m. physician.

Cleasby-Vigfusson

m. a leech, physician, Sdm. 11, Nj. 89, MS. 623, 40, Fas. iii. 644, Hkr. ii. 376, Mar., Stj., Bs. i. 640 sqq., passim.

COMPDS: læknisdómr, læknisfé, læknisfingr, læknisgras, læknishendr, læknislyf.

læknis-dómr
Zoëga

m. medicine.

Cleasby-Vigfusson

m. medicine, Stj. 126, Barl. 17.

læknis-fé

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a leech’s fee, Gþl. 149.

læknis-fingr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the ‘leech-finger,’ digitus medicalis, Stj. 191.

læknis-gras
Zoëga

n. healing herb.

Cleasby-Vigfusson

n. a healing herb, Pr. 470.

læknis-hendr
Zoëga

f. pl. healing hands.

Cleasby-Vigfusson

f. pl. ‘leech-hands,’ healing hands, Sdm. 4. Fms. v. 40.

læknis-lyf
Zoëga

n. medicine.

Cleasby-Vigfusson

f. a medicine. 656 B. 11, see lyf.

LÆKR

No entry

Cleasby-Vigfusson

1. m. [i. e. lœkr; Ivar Aasen lök], the umbilical cord, navel string, a midwife’s term, Stj. 198.

2. m. (i. e. lœkr,—lœkr, œgr, því fegra þykkir hljóða en lækr, ægr, Skálda 178), gen. lækjar, dut. with the article læknum, Ísl. ii. 339, 340, Fms. vi. 351; pl. lækir, gen. lækja, dat. lækjum:—a brook, rivulet, Edda (Gl.), Nj. 69, 155, 244, Ísl. ii. 339, 340, Bs. i. 196. Dropl. 34, Lv. 85, Fms. i. 252, 253, vi. 351, Fb. i. 414, passim, esp. in mod. Icel., in which lækr is always used instead of the Dan. bæk; bæjar-lækr, and in many local names, Brjáns-lækr, Lækjar-bugr, Bs.; Lækjar-skógr, etc.

COMPDS: lækjarduðra, lækjarfall, lækjarfar, lækjargil, lækjaróss, lækjarrás, lækjarspræna.

læmingr
Zoëga

(-s, -ar), m. loom (bird).

Cleasby-Vigfusson

m., pl. læmingjar:—a loom (bird) = lómr, Gísl. 67, cp. 155: metaph., the phrase, í læmingi, by stealth, Gísl. 155; in Vígl. 22 the new Ed. reads í fleymingi.

læna

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. [lón], a hollow place, vale.

LÆR
Zoëga

n.

1) the leg above the knee, thigh (Kolskeggr hjó á lærit ok undan fótinn);

2) ham, of meat (lær af þrevetrum uxa).

Cleasby-Vigfusson

n., mod. læri, [A. S. lire; Scot. lyre = the fleshy parts of the body; Old Engl. leere = skin; Dan. laar]:—the thigh, the leg above the knee; hjó á lærit ok undan fótinn, Nj. 97, Glúm. 380; taka í mitt lær, Fbr. 53; Icvsti holdit allt af lærinu, Róm. 239; blés upp allan fótinn, lærit tók þá at grafa, Grett. 153; lærit upp at smá-þörmum, 154:—of a beast, á lær galtanum, Gullþ. 15.

II. a ham, of meat; eða tvau lær hengi, þars ek hafða eitt etið, Hm. 66; þó at eitt lær hengi upp, N. G. L. i. 349; lær oxans tvau ok báða bógana, Edda 45; lær af þrévetrum oxa, O. H. L. 60; sjaldan liggjandi úlfr lær um getr, né sofandi maðr sigr, Hm. 57.

LÆRA
Zoëga

(-ða, -ðr), v. to teach (hann lærði Ara prest); lærast at e-m, to get information from a person.

Cleasby-Vigfusson

ð, [Ulf. laisjan = διδάσκειν; A. S. lærnan; Old Engl. lere; Engl. learn = to teach formerly, and sometimes so used still; Scot. lair or lear; O. H. G. leran; Germ. lehren: Swed. lära; Dan. lære; in all changing the s into r; the word may be a derivative from lesa (I), to gather; cp. Eat. legere, to gather and to read]:

I. to teach, with acc. or absol.; þeirra kenningar lærðu oss, Hom. (St.): the disciple in acc., læra annan í stað sinn, K. Þ. K. 60; hann lærði Ara prest, Hkr. (pref.); hverr sá maðr er lærir aðra, Gd. 35; hann lét læra hann á vígfimi ok riddara-skap ok allsháttar íþróttir, Fms. i. 97: lærðr á Látinu-tungu, K. Þ. K. 74; vel lærðir til vápna ok riddara-skaps, Sks. 381; nema hjarta heyrandans lærisk af helgum Anda, Greg. 19; lærask at e-m, to get information from a person, Karl. 444; cp. lærðr below.

II. to learn, in mod. usage iir this sense only, but seems not to occur in old writers, for Fas. ii. 67 is a paper MS., but cp. læra bók, Nd. 18 (a poem of the beginning of the 15th century).

lærandi

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. a teacher, Stj.

lærdóms-bók

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a book of learning.

lærdóms-grein

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. science.

lærdóms-maðr
Zoëga

m. scholar (~ mikill).

Cleasby-Vigfusson

m. a scholar, Bs. i. 98.

lærðr
Zoëga

pp. learned (vel. l. þegar á unga aldri); lærðir menn, clerics.

Cleasby-Vigfusson

part., [cp. Old Engl. lered], prop. ‘taught,’ and then learned, a scholar; næmr ok vel lærðr, Bs. i. 127, K. Þ. K. 154; lærðir menn, opp. to leikir menn (laymen); lærðr eða leikr, Dipl. ii. 13; in mod. usage = a scholar; há-lærðr, high learned; ó-lærðr, unlearned; lítt-lærðr, vel-lærðr, freq.; see læra (I).

læring
Zoëga

f. teaching, instruction.

Cleasby-Vigfusson

f. teaching, learning, in olden times esp. for holy orders; þá seldu honum margir sonu sína til læringar, ok létu vígja til presta, Íb. 14, Bs. i. 63; til fóstrs eða læringar (education) eða farar, Grág. i. 172; hann var settr til læringar, 623. 54:—teaching, precept, Hom. 108, 157; læringar = kenningar, Skálda 205 (in a verse).

læri-dómr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. learning, = lærdómr, Stj. 14, 64.

læri-dóttir

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a ‘ lore-daughter,’ female disciple, Stj. 157.

læri-faðir
Zoëga

m. teacher, master.

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘lore-father,’ teacher, master, Sks. 307, 803, Post.: of the Fathers, eccl.

læri-móðir

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a ‘lore-mother,’ female teacher, Greg. 27.

læri-mær

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a female disciple, Stj. 158, Greg. 27.

læri-stóll

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a pulpit, chair, Mart. 113.

læri-sunr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘lore-son,’ disciple, Bs. i. 907.

læri-sveinn
Zoëga

m. disciple.

Cleasby-Vigfusson

1. m. a ‘lore-swain,’ disciple, Fms. i. 134, Gþl. 40; Eyjólfr virði Þorlák mest allra sinna lærisveina, Bs. i. 91, and passim in the N. T. (the disciples of Christ), Vídal., Pass.: freq. in mod. usage = schoolboy.

2. this word is a translation of A. S. leorning-cniht, a word used in Ælfric’s English at the time when Christianity was transported from England to Norway and Iceland; at a still earlier time the English rendered ‘discipulus’ by ‘þegn’ (Gregory’s Pastoral Care).

lær-djúpr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. deep in lore, a nickname, Bs.

lær-dómr
Zoëga

m.

1) learning, scholarship;

2) the clergy (öfundarmenn lærdómsins).

Cleasby-Vigfusson

m. learning, scholarship, Bs. i. 8; hann hafði höfðingskap mikinn ok lærdóm góðan, 90, passim: of the clergy, as opp. to the laity, leikdómr, Bs., H. E. passim.

COMPDS: lærdómsbók, lærdómsgrein, lærdómsmaðr.

lær-knúta

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a joint bone.

lær-leggr
Zoëga

m. thigh-bone.

Cleasby-Vigfusson

m. the thigh bone, Fms. ix. 219, Edda 28, Sks. 372, Gullþ. 15.

LÆSA
Zoëga

(-ta, -tr), v.

1) to lock, with dat.; læsti hón loptinu innan, she locked the room from the inside; kirkjur vóru allar læstar, all the churches were locked;

2) to shut in, lock up (hón fylgdi henni í útibúr ok læsti þau þar);

3) to set in metal (í hjalti sverðsins vóru læstir lyfsteinar).

Cleasby-Vigfusson

t, [láss; Dan. laase], to lock, shut, with dat., læsti hón þegar loptinu innan, Nj. 7; var þeirri hurðu læst, Fms. iii. 67; þau vóru öll læst innan borgar, xi. 74; hurðin var bæði læst innan ok útan, Hom. 120; læsti síðan skríninu, Fms. vi. 402; kirkjur vóru allar læstar, viii. 229:—to shut one in, hón fylgði þeim í úti-búr ok læsti þau þar, Ísl. ii. 108; var hestr Grettis læstr í húsi sterkliga, Grett. 113: læsa bréf, to seal, Róm. 247, Bs. ii. 122:—to groove, í hjalti sverðsins vóru læstir lyfsteinar, Fas. iii. 244.

2. of a beast of prey; læsa klóm, hrammi, to pierce or clasp with the claws; hón læsti klónum inn að beini: reflex., læsast or læsa sig, to pierce, penetrate; klærnar læstust inn að beini (of claws), mjúksár um limu logi mér læsir sig fast, Snót 128.

læsing

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a lock.

læstr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. locked, having a lock, Dipl. iii. 4.

LÆTI
Zoëga

(dat. látum), n. pl.

1) noise, cries (slík l. þóttist konungrinn eigi heyrt hafa);

2) manners, voice (lit hefir þú Gunnars ok l. hans).

Cleasby-Vigfusson

n. pl., in dat. látum, [Dan. lader, cp. lát], manner, also including sound; læti er tvennt, læti heitir rödd, læti heitir æði, Edda 110. Vsp. 18; engi þau læti, hljóð eða raddir, Skálda 172; hón kveðr við svá hátt ok öskurliga at slík læti þóttisk konungrinn eigi heyrt hafa, Fb. ii. 26; við askranleg læti, Al. 142; honum þótti íllt at heyra læti þeirra, their wailings, Fms. iv. 369; bæði handa læti ok fóta, Sks. 116; lit ok læti, Skv. 1. 39.

lævís-liga

No entry

Cleasby-Vigfusson

adv. artfully, MS. 4. 6.

Læzkr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. of Lóm, from the county Lóm in Norway, D. N.

læ-blandinn
Zoëga

pp. baleful, venomous.

Cleasby-Vigfusson

part. baleful, venomous, Gkv. 2. 39.

læ-gjarn
Zoëga

a. guileful.

Cleasby-Vigfusson

adj. guileful, Vsp. 39.

læ-megin

No entry

Cleasby-Vigfusson

see lémegin, Stj. 16.

læ-skjarr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. guileless, Fms. vii. (in a verse).

læ-spjöll

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. pl. baleful tidings, poët., Darr. (Nj.)

læ-styggr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. = læskjarr, Hallfred.

læ-trauðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. guileless, Sighvat.

læ-virki
Zoëga

(pl. -jar), m. lark (bird).

Cleasby-Vigfusson

a, m. [A. S. lawerc; Old and North. E. lavrock], a lark, Edda (Gl.)

læ-vísi
Zoëga

f. craft.

Cleasby-Vigfusson

f. craft, Edda 69: skill, craft, lævísi allra hluta nemsk með venju, MS. 4. 7.

læ-víss
Zoëga

a. crafty.

Cleasby-Vigfusson

adj. crafty, as an epithet of Loki, Hym., Ls., Edda; hin lævísa kona, Gg. 2: artful, skilful, lævíss maðr, MS. 4. 5.

LÖÐ
Zoëga

(gen. laðar), f. invitation (poet.).

Cleasby-Vigfusson

1. f., gen. laðar, [laða], bidding, invitation; laðar þurfi, Vþm. 8; buðumk hilmir löð, Höfuðl.; bjóða líðendum löð, Fsm. 3; þjóð-löð, hospitable reception, Hm. 4: in pr. names, Sigr-löð, who invites victory; Gunn-löð, Hm.

2. f., gen. löðar, [Engl. lathe], a smith’s lathe; kenna gull til sjóðs eða díguls eða lꜹðar, Edda 84, freq. in mod. usage. löð-hyrr, m. the fire of the lathe, poët. for gold, Ísl. ii. 372 (in a verse).

löðr
Zoëga

n. froth, see lauðr.

Cleasby-Vigfusson

n. froth, (and löðra, að), see lauðr and lauðra.

löðrungr

No entry

Cleasby-Vigfusson

see lauðrungr.

löðr-mannligr
Zoëga

a. mean, despicable.

Cleasby-Vigfusson

adj. (-liga, adv.), cowardly, Grett. 90 A.

löðr-menni
Zoëga

n. mean, feeble person.

Cleasby-Vigfusson

n. a coward, feeble person, Fas. iii. 437.

löðuðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a bidder, inviter, Ýt. 23.

Löðurr

No entry

Cleasby-Vigfusson

or Loðurr, m. [cp. Germ. lodern], one of the names of Loki,—Loðurr is the Prometheus of the Northern mythology, see læ and óðr. Odin, Hænir, and Löðurr were the three gods who created Ask and Embla, Vsp.: vinr Löðurs, the friend of Löður, = Odin, Ht. (Hkr. i. 88).

LÖG
Zoëga

n. pl.

1) law, laws (með ~um skal land byggja, en með ólögum eyða);

leggja ~ á e-t, to establish by law;

leiða e-t í ~, to bring into law, introduce a law;

taka e-t í ~, to accept as law (fyrr en kristni væri í ~ tekin á Íslandi);

hafa e-t í ~um, to adopt by law (þat var í ~um haft á Íslandi);

setja ~, to give law;

dœma e-m ~, to adjudge one’s case according to law;

leita laga við e-n, to go to law with;

ræna e-n ~um, to deprive one of law, to treat one unfairly;

segja or segja upp ~, to recite the law, say what is the law;

at (eptir, með) ~um, according to law;

2) participation or fellowship in law (þrælar eru ekki í ~um með öðrum mönnum);

leiða e-n í ~, to make one a full member of a community (eru þeir nú leiddir í ~ með þeim Jómsvíkingum).

Cleasby-Vigfusson

n. pl. laws, see lag B.

2. in compds as a prefix = lawful, legal, as defined, ordered, prescribed in law, general, or the like.

lögðir

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. [leggja], poët. a ‘stabber,’ sword, only in poetry, Lex. Poët.

LÖGG
Zoëga

(gen. laggar), f. groove in the staves of a cask.

Cleasby-Vigfusson

f., gen. löggvar, Edda ii. 100 (in a verse); in mod. usage laggar; [Scot. leggin; Engl. ledge]:—the ledge or rim at the bottom of a cask, Grág. i. 501, freq. in mod. usage: also of the inside of a cask, það er dálítið eptir í lögginni.

2. a mark on sheep, a small square piece cut out of the side of the ear.

COMPDS: löggbrotinn, löggstokkinn.

löggra
Zoëga

(að), v. to wag the tail (rare).

Cleasby-Vigfusson

að, [prob. from lögg; Dan. logre = to wag the tail, of a dog]:—to crouch abjectly, like a dog; hvat er þat it litla er ek löggra sék, ok snapvíst snapir, Ls. 44, a α-dasia-oxia;π. λεγ.

lögg-brotinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. with the ledge broken off.

lögg-stokkinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. = löggbrotinn, Stj. 367.

lögmanns-dæmi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the jurisdiction of a lagman, Fms. v. 266.

lögmanns-eiðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. an oath of homage to the king, Gþl. 66.

lögmanns-lauss

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. without a lagman, Ann. 1390.

lögmanns-úrskurðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a logman’s decree, Jb. 170.

lögmáls-bók
Zoëga

f. book of the law.

Cleasby-Vigfusson

f. the book of the law, Stj.

lögmáls-spjöld
Zoëga

n. pl. law tables.

Cleasby-Vigfusson

n. pl. the tables of the law, Th. 10.

lögmáls-staðr
Zoëga

m. legal point, ground of action.

Cleasby-Vigfusson

m. a law point, Germ. rechtspunkt, Grág. i. 402; hvat viltú þá göra fyrir lögmáls-staðinn? Ísl. ii. 149.

LÖGN
Zoëga

(gen. lagnar), f. a net laid in the sea, opp. to dragnet.

Cleasby-Vigfusson

f., pl. lagnir, [leggja], a net laid in the sea, opp. to a drag-net, Gþl. 421; lagnar skip, a boat used in laying down nets, Eg. 4, Ó. H., D. N. ii. 89: in plur., lagnir, the place where the nets are laid; sela-lagnir, nets for catching seals.

II. a neut. pl., hans menn róa á sjó at fá græna fiska með lögn, ok nú urðu lögnin svá þung, at …, Þiðr. 71.

LÖGR
Zoëga

(gen. lagar, dat. legi), m.

1) sea, koma um lög, to come by sea; lopt ok lög, air and sea; lands eða lagar, á landi eða legi, on land or sea;

2) water, any liquid.

Cleasby-Vigfusson

m., gen. lagar; dat. legi. pl. legir, Lil. 31; acc. lögu, Fb. i. 525 (in a verse); [A. S. lagu; cp. Engl. lake; O. H. G. lagu; Lat. locus]:—the sea; koma um lög, to come by sea, Vsp. 51: in the allit. phrase, lopt ok lög, air and sea, Sks. 47, Skm. 6; lands eða lagar, on land or sea; or á landi eða legi, Grág. ii. 171, Al. 107; hvergi kom ek þar lands né lagar, at …, Bs. i. 721, ii. 5, 122; lagar hjarta, ‘sea-heart,’ poët. for a stone, Ýt.; lagar stóð, the sea steeds = ships, Lex. Poët.; stíga land af legi, Hkv. Hjörv. 26.

2. a local name of large lakes, e. g. Lögr = the Melar in Sweden, Ó. H.; or of a great estuary, við á þá er Tanais heitir ok þann lög er þar fellr ór, Stj.

II. water, any liquid; tak lög af grasi, Pr. 471; síðan tók hann sér lög nökkurn, kastaði þar í öskunni, ok görði af graut, Fms. ii. 163; lýsi, hunang ok allskyns lögr annarr, K. Á. 206; í vatni vörmu eða köldu, en öngum legi öðrum eða vökva, H. E. i. 480; af þeim legi er lekit hafði ór hausi, Sdm. 13; verpa lauki í lög, 8; spræna rauðum legi, Ó. H. (in a verse); sár-lögr, benja-lögr = blood; …

Shortened here. Read the full article →

lögrettu-skipan

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. the order, constitution of the l., as to the number of its members, Jb. 9, Nj. 150.

lögréttu-fé

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the treasury of the l., from which the lögsögu-maðr was paid, Grág. i. 3.

lögréttu-maðr
Zoëga

m. member of the lögrétta.

Cleasby-Vigfusson

n. [lagraetman, Jamieson], a member of the lögrétta, in Icel. sense, Grág. i. 8; in Norse sense, Jb. 1.

lögréttu-seta

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a seat in the l., Grág. i. 4.

lögréttu-þáttr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the section of law of the l., Grág. i. 4.

lögsögumanns-rúm

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. the seat of the law-speaker in the lögrétta, Grág. i. 37, (the opening of the courts fixed at the hour when the sun shone on the seat of the l.)

lögsögumanns-þáttr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. the section of law about the lagman (see lögmaðr), Grág. i. 1–4.

lögsögu-maðr
Zoëga

m. lawspeaker.

Cleasby-Vigfusson

m. the ‘law-speaking man,’ the lagman or law-speaker of the Icel. Commonwealth, see the remarks s. v. lögmaðr; for the office, duties, etc. see Grág., esp. the Lögsögumanns-þáttr or section of the l., the Íb., Kristni S. ch. 11, Nj., etc.; for a list of the Icel. lögsögumenn from 930–1280 A. D. and lögmenn from 1280–1800, when the office and name were abolished, see Safn ii. 1 sqq. The lögsögumaðr was during the first hundred years (930–1030) elected for life, afterwards for a shorter time (three years); his tenure of office formed the groundwork for the chronology of Ari the historian in his work the Icelander Book.

lögu-nautr
Zoëga

m.

1) messmate;

2) mate, colleague, companion.

Cleasby-Vigfusson

m., prop. a messmate, Orkn. 442, Fms. vi. 6, Sks. 370, Stj. 436:—a mate, colleague, companion, Fms. vii. 268, Gþl. 20, 518.

lögu-neyti
Zoëga

n. messmateship.

Cleasby-Vigfusson

n. messmateship, Sks. 293.

lög-arfi
Zoëga

m. lawful heir.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a lawful heir, Fms. ix. 333, Js. 28.

lög-ávöxtr
Zoëga

m. legal interest.

Cleasby-Vigfusson

m. legal interest; tíunda fé sitt ok allan lögávöxt fjár síns, Bs. i. 68.

lög-baugr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘law-ring,’ cp. baugr (II), the payment of weregild, Grág. ii. 171.

lög-beiðing
Zoëga

f. legal demand.

Cleasby-Vigfusson

f. a legal demand, legal call, in pleading, Nj., Grág.

Lög-bergi
Zoëga

n. the law-rock (the place at the Alþingi where the laws were recited).

Cleasby-Vigfusson

or Lög-berg, n. the Law-hill, rock of law, where the Icel. legislature was held, see Grág., Nj. passim, and Mr. Dasent’s Introduction to Burnt Njál, which contains a description and drawing of the place. Lögbergis-ganga, u, f. the procession (of the goðar) to the Law-rock, Grág. i. 26. Eg. 703, Fms. ii. 172.

lög-binda
Zoëga

(see binda), v. to bind, stipulate by law.

Cleasby-Vigfusson

batt, to bind, stipulate by law, Fagrsk. 57.

lög-bjóða
Zoëga

(see bjóða), v. to order, prescribe by law.

Cleasby-Vigfusson

bauð, to order, prescribe by law, Jb. 170: lög-boðit, law-bidden, ordered.

lög-boð
Zoëga

n. lawful call, demand.

Cleasby-Vigfusson

n. a legal bid, at a sale, Grág. i. 198: a lawful call = lögbeiðing, Nj. 238:—a law, ordinance, mod. = laga-boð.

lög-bók
Zoëga

f. lawbook, code of laws.

Cleasby-Vigfusson

f. a ‘law-book,’ code of laws, Fms. vii. 305, viii. 277, K. Þ. K. 24, N. G. L. i. 378, Ísl. Ann. 1271, 1272, 1280, D. N. passim: but as the Icel. Commonwealth has no fixed code, so the word never applies to Icel. previous to the union with Norway.

lög-bót

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. an amendment of law, K. Þ. K. 24.

lög-brigðir

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a law breaker, Eg. (in a verse).

lög-brot
Zoëga

n. breach of law.

Cleasby-Vigfusson

n. a breach of law, Eg. 352. lögbrots-maðr, m. a law breaker, Mar.

lög-bú
Zoëga

n. lawful household.

Cleasby-Vigfusson

n. a lawful household, Grág. ii. 39.

lög-deila
Zoëga

f. law quarrel, litigation.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a law quarrel, a cause before a court, Bs. i. 75.

lög-dómr
Zoëga

m.

1) lawful court;

2) legal sentence.

Cleasby-Vigfusson

m. a lawful court, Grág. i. 17:—a legal sentence, Bs. i. 141.

lög-dýr

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. [lögr], a ‘sea-deer,’ poët. a ship, Lex. Poët.

lög-dæma

No entry

Cleasby-Vigfusson

ð, to adjudge by law, D. N.

lög-dæmi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a ‘law-doom,’ jurisdiction.

lög-eggjan
Zoëga

f. just (lawful) provocation.

Cleasby-Vigfusson

f. full provocation, as defined by law, Nj. 154.

lög-eiðr
Zoëga

m. lawful oath.

Cleasby-Vigfusson

m. a lawful oath, an oath as ordered by law, Grág., Nj. passim:—a nickname, Lög-Eiðr, Bárð.

lög-eindagi
Zoëga

m. legal term.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a legal term, Grág. i. 132, 399, K. Þ. K. 174.

lög-eyrir
Zoëga

(pl. -aurar), m.

1) legal money, legal payment;

2) = eyrir, six ells of vaðmál; eighth part of a mark.

Cleasby-Vigfusson

m., pl. lögaurar, legal money, lawful tender, legal payment, Grág. i. 88, 193, 391, 392, 466, ii. 245, K. Þ. K. 172.

lög-faðmr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a legal fathom, one prescribed by law, Grág. ii. 91.

lög-fardagr
Zoëga

m. a legal time for moving one’s household.

Cleasby-Vigfusson

m. a legal time for moving one’s household, Grág. ii. 42.

lög-fasta
Zoëga

f. law-fast.

Cleasby-Vigfusson

u, f. the law-fast, ordered by law, Grág. i. 293, K. Þ. K. 102; lögföstu tíð, Post. 645. 77.

lög-fastr
Zoëga

a. domiciled.

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘law-fast,’ domiciled, Grág. i. 243, 245, 381, ii. 39.

lög-fá
Zoëga

(see fá), v. to receive legally.

Cleasby-Vigfusson

fékk, to take, receive, legally, Fms. viii. 295.

lög-fákr
Zoëga

m. ‘sea-horse’, ship (poet.).

Cleasby-Vigfusson

m. [lögr], the ‘sea-steed,’ sea-horse, Hým.

lög-festa

No entry

Cleasby-Vigfusson

1. t, = festa lög fyrir e-t, see festa (II. 2), N. G. L. i. 244, Gþl. 334, Jb. 250, 331.

2. u, f. a lawful title, right in matters of possession, a Norse law term answering to lyritr (II) in the Icel. law, N. G. L. i. 244, Gþl. 362, 451.

lög-festing

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = lögfesta, Dipl. i. 7.

lög-festr

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a lawful mooring, of a whale, Sturl. ii. 28:—plur. a lawful betrothal.

lög-fé

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a ‘law-fee,’ of a fine, N. G. L. ii. 306.

lög-félag

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a lawful partnership, of marriage, N. G. L. ii. 305.

lög-fóstr

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a fostering, as defined in law, the fostering a child from its 8th to its 16th year, Grág. ii. 45; see fóstr.

lög-fóstri

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. one who has given lögfóstr to another, Grág. ii. 45.

lög-frétt

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a lawful query, in pleading, Grág. i. 36.

lög-fróðr
Zoëga

a. learned in law.

Cleasby-Vigfusson

adj. learned in law, Bs. i. 733.

lög-fræði

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. law, jurisprudence, Bárð. 173.

lög-fræðingr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a lawyer, a man skilled in law.

lög-fullr
Zoëga

a. lawful, legal.

Cleasby-Vigfusson

adj. lawful, legal, Ld. 210, Ísl. ii. 379, Fs. 159, N. G. L. ii. 306, passim.

lög-fundr
Zoëga

m. lawful meeting, public meeting.

Cleasby-Vigfusson

m. a lawful meeting, public meeting, Ld. 62, Fs. 60.

lög-föstnun

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. legal espousals, Grág. i. 316.

lög-garðr
Zoëga

m. lawful fence.

Cleasby-Vigfusson

m. a lawful fence, as prescribed in law as to height and thickness. Grág. ii. 262, 266, 267.

lög-gilda

No entry

Cleasby-Vigfusson

t, to give lawful currency to.

lög-gildi

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. validity.

lög-gildr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. of full value, current.

lög-giptr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. lawfully given away, of a lady, D. N.

lög-gjafi

No entry

Cleasby-Vigfusson

and lög-gjafari, a, m. a lawgiver.

lög-gjöf

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a legal gift, Gþl. 271; lawgiving, legislation, (mod.)

lög-grið
Zoëga

n. pl. lawful abode.

Cleasby-Vigfusson

n. a lawful domicile, Grág. i. 19, 149.

lög-heilagr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. holy, sacred, of days according to the canonical law, Grág., K. Þ. K. passim (alla löghelga daga).

lög-heimili
Zoëga

n. lawful domicile.

Cleasby-Vigfusson

n. = löggrið, Grág. i. 150, Nj. 33.

lög-hlið

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a gate as prescribed by law, Grág. ii. 264.

lög-hreppr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a Rape (hreppr) as defined by law, Grág. i. 443, Jb. 178.

lög-hverfð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f., or lög-hverfa, u, f. a lawful fence, D. N. v. 186.

lög-kaup

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a lawful bargain, Grág. i. 148, K. Þ. K. 70.

lög-kennandi

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. a ‘law-surveyor’ to declare if a thing belongs to a person or not, Grág. i. 424.

lög-kominn

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. lawfully entitled to, Jb. 244.

lög-krókar
Zoëga

m. pl. law quibbles.

Cleasby-Vigfusson

m. pl. law quibbles, Fms. vii. 142, Sks. 439.

lög-kvöð
Zoëga

f. legal summons.

Cleasby-Vigfusson

f. a legal summons, Grág. i. 35, Nj. 218.

lög-kæni

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. skill in the law, Nj. 236.

lög-kænn

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. versed, skilled in the law, Nj. 222, Fms. vii. 133.

lög-kænska

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. = lögkæni, Fms. vii. 142.

lög-langr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. of lawful length, Jb. 407.

lög-lauss
Zoëga

a. unlawful.

Cleasby-Vigfusson

adj. lawless, Sks. 77 new Ed.

lög-leið

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a lawful Leet (meeting), K. Þ. K. 68.

lög-leiða
Zoëga

(see leiða), v.

1) to bring (a freedman) to the privileges of the law, = leiða e-n í lög;

2) to introduce as law, = leiða e-t í lög.

Cleasby-Vigfusson

d, = leiða í lög, to bring (a freedman) to the privileges of law, (cp. to naturalise), Grág. i. 290.

II. to introduce as law, (leiða e-t í lög), Bs. i. 720, freq. in mod. usage.

lög-leiga

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. lawful rent, Grág. i. 196, 217.

lög-leysa
Zoëga

f. lawlessness, lawless state.

Cleasby-Vigfusson

u, f. lawlessness, a lawless state, Gþl. 361, Bs. i. 71, Hkr. ii. 134, Magn. 472, Fms. xi. 294, Sks. 339.

lög-liga
Zoëga

adv. lawfully.

Cleasby-Vigfusson

adv. lawfully, Nj. 188, K. Á. 54, Bs. ii. 96.

lög-ligr
Zoëga

a. lawful, legal.

Cleasby-Vigfusson

adj. lawful, legal, Nj. 1, Eg. 725, Fms. vii. 142, x. 307, K. Á. 58, passim; ú-löglegr, unlawful.

lög-lyritr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a lawful lyrit (q. v.), Grág. i. 109.

lög-lýsing
Zoëga

f. legal declaration (in pleading).

Cleasby-Vigfusson

f. a legal declaration, in pleading, Grág. i, 18, Nj. 15.

lög-maðr
Zoëga

m.

1) lawyer (Njáll var maðr svá mikill, at engi fannst hans jafningi);

2) later, = lögsögumaðr (as in Norway and Sweden).

Cleasby-Vigfusson

m. [old Swed. lagman; the president of the supreme court formerly held in Orkney was called the lagman]:—‘law-man.’ In the ancient Scandinavian kingdoms each legal community or state (lög) had its own laws, its own parliament (lögþing), and its own ‘law-man’ (lagh-mann, lögmaðr); the lagman was the first commoner and the spokesman of the people against the king and court at public assemblies or elsewhere; he was also the guardian of the law, and the president of the legislative body and of the law courts. As in the heathen time laws were not written, the lagman had to say what was the law of the land in any case of doubt; in the general assemblies, at least in Iceland, he had to ‘say’ the law (from memory) to the assembled people from the Law-hill (Lögbergi); hence in the Icelandic Commonwealth he was called lög-sögu-maðr (q. v.), the ‘law-speaker,’ ‘law-sayer,’ ‘speaker of the law,’ and his office lög-saga or lög-sögn = ‘law-speaking:’

1. Sweden and Gothland in olden times were the classical lands of lagmen, for the whole kingdom was a confederation of commonwealths, each with its parliament, law-speaker, and laws, who were all of them united under one king; …

Shortened here. Read the full article →

lög-mark

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a lawful mark on sheep, Grág. i. 416, ii. 308, 309.

lög-mál
Zoëga

n.

1) prescription, rule of the law;

2) law;

3) mutual agreement.

Cleasby-Vigfusson

n. prescription, rule of the law; skulum vér þat lögmál hafa um útgörðir várar er fyrr hefir verit, N. G. L. i. 104; með þessu lögmáli skulu börn hans til arfs koma, 152; greiða lögmál, to solve a law point, Grág. i. 7; hafði þat lögmál á verit, at …, it was the old law, that …, 309: = lögskil, mæla lögmálum sínum, Eg. 734.

2. ordinance, statute, Th. 82, esp. in an eccl. sense; hlýðinn Guði ok hans lögmáli, Bs. i. 263; Guð hafði þat birt í inu forna lögmáli, Stj. 42, Skálda 209, 210 (of the old and new covenant), Barl. passim: in mod. usage esp. of the Mosaic law, Lögmálið, N. T., Vídal., Pass.

COMPDS: lögmálsbók, lögmálsspjöld, lögmálsstaðr, logmálsörk.

lög-máli

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a law stipulation, Grág. ii. 234, 246, Jb. 201.

lög-met

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. legal taxation, N. G. L. i. 90.

lög-metandi

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. a legal taxer, surveyor, Grág. i. 88, 397.

lög-mót

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a ‘law-meeting,’ public meeting, Fs. 43.

lög-mæltr
Zoëga

pp. prescribed in the law (öll lögmælt skil).

Cleasby-Vigfusson

part. defined in the law, prescribed in the law; in the old oath, öll lögmælt skil, all pleadings or proceedings as prescribed in the law, Nj. 232; see lögmætr below, which seems to be the older form.

lög-mætr
Zoëga

a.

1) = lögmæltr (öll lögmæt skil);

2) coming under the law, punishable (lögmætar sakir).

Cleasby-Vigfusson

adj. legitimate, as prescribed in the law, öll lögmæt skil af hendi leysa, Grág. (Kb.) i. 46; ok veita honum í því lögmæta björg, 78; lögmæt sök, a lawful case, Fms. iii. 144.

2. in mod. usage = lawful; ó-lögmætr, unlawful, not valid.

lög-prettr
Zoëga

m. law-quibble.

Cleasby-Vigfusson

m. a quibble in law, Fms. vii. 120.

lög-pundari
Zoëga

m. legal steelyard.

Cleasby-Vigfusson

a, m. a legal steel-yard, Grág. i. 499.

lög-ráðandi
Zoëga

m. legal guardian, warden.

Cleasby-Vigfusson

part. a legal guardian, warden, Grág. i. 162 [cp. Germ. vormund, as also vollmündig], K. Þ. K. 158; at hann mundi réttr lögráðandi fyrir dóttur sinni, Lv. 32; hann lét móður sína lögráðandi, Ld. 62.

lög-rán

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. loss of right, injustice, lawless dealing, N. G. L. i. 88, Eb. 26 new Ed. (in a verse).

lög-rengd
Zoëga

f. legal challenge.

Cleasby-Vigfusson

f. a legal challenge, Grág. i. 17, 31.

lög-rengja

No entry

Cleasby-Vigfusson

d, to quash a suit; l. mál, Þiðr. 74, (lögrinnt, qs. lögrengt.)

lög-rétt
Zoëga

f. public fold.

Cleasby-Vigfusson

f. a public fold for gathering and dividing sheep when driven in from the pastures, Grág. i. 417, Jb. 292.

lög-rétta
Zoëga

f.

1) the legislature in the Icelandic Commonwealth; also the place where the legislative sittings were held; ganga til lögréttu, to proceed to the ~;

2) in Norway, and also in Iceland after the union with Norway, public court of law.

Cleasby-Vigfusson

u, f.

I. ‘law-mending,’ an ordinance; þat væri góð lögrétta er konungrinn gaf um konunglega refsing, Sks. 670.

II. as a law term, the name of the legislature of the Icel. Commonwealth, either from rétta lög, to make the law right, or perh. better from rétt, a fence, qs. a law-fence, law-yard, law-court, from being held within the sacred circle, called vé-bönd; for the word is used of the place as well as of the body sitting there, e. g. ganga til lögréttu, to proceed to the l., Nj. 150.

2. in the Norse law, as also in Iceland after the union with Norway, lögrétta was the public court of law held during the general assembly (þing), and presided over by the lagman; the members (lögréttu menn) were delegated from all the counties represented in the assembly, see N. G. L. ii. 10 sqq., as also Jb. Þingfara-balk, ch. 2.

3. in the Icel. Commonwealth the lögrétta was the legislative held during the althing on the lögbergi (q. v.), and consisted of the forty-eight Goðar (see goði); it was presided over by the lögsögu-maðr (see lögmaðr), and controlled all laws and licences (ráða lögum ok lofum), and was the supreme power in the land; …

Shortened here. Read the full article →

lög-réttr
Zoëga

m. ‘law-right,’ compensation legally due to one.

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘law-right,’ lawful due; biskup býðr at gjalda fyrir málit sex hundruð, ok kailar biskup meir en tvá lögréttu, Bs. i. 492.

lög-ripting

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. = lagaripting, Dipl. ii. 12.

lög-rjúfa

No entry

Cleasby-Vigfusson

rauf, to dissolve by law, Jb. 122 A.

lög-ruðning
Zoëga

f. legal challenge (of neighbours or judges).

Cleasby-Vigfusson

f. a legal challenge, of neighbours or judges, Nj. 235.

lög-ræna
Zoëga

(-da, -dr), v. to deprive of law, = ræna e-n lögum.

Cleasby-Vigfusson

t, to deprive of law, to treat unfairly and in a lawless manner, Gþl. 542, Bs. i. 737.

lög-ræningr
Zoëga

m. a person who has been cheated of his lawful right.

Cleasby-Vigfusson

m. a person who has been wronged or cheated of his lawful right, Eg. 526, Fms, vii. 65.

lög-saga
Zoëga

f.

1) ‘law-speaking’, pronouncing the law;

2) the office of the lögsögumaðr (taka lögsögu, hafa lögsögu);

3) declaration of the lögsögumaðr or lögmaðr (þá bað konungr þóri lögmann birta sína lögsögu).

Cleasby-Vigfusson

u, f.

I. ‘law-saying,’ ‘law-speaking,’ pronouncing the law, Fms. ix. 332; þá bað hann Þóri lögmann birta sína lögsögu, 335.

II. the office of the lögsögu-maðr in Icel., and lögmaðr (lagman) in Sweden and Norway (from segja lög, to speak the law): the phrases, taka lögsögu, hafa lögsögu, þar næst tók Hramn lögsögu næstr Hængi, ok hafði tuttugu sumur, Jb. 6, passim; for Norway, see Fms. ix. 330, 332; for Icel., see Íb., Kristni S., Grág., Nj. passim; as for the public reading of the law from the Law-hill (upp-saga) see Grág. i. 2, 3: (op. the legal usage of the Isle of Man.)

COMPDS: lögsögumaðr, lögsögumannsrúm, lögsögumannsþáttr.

lög-sagðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. pronounced, declared as law, Gpl. 27.

lög-sagnari

No entry

Cleasby-Vigfusson

a, m. = lögréttumaðr.

lög-samðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

part.; lögsamðr dómr, a sentence lawfully pronounced, lawful sentence, N. G. L. i. 19, Gþl. 27.

lög-samkváma

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a lawful meeting, Grág. i. 296.

lög-samligr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. = lögligr, H. E. i. 456, Eg. 725, Hom. 33.

lög-samr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. lawful, Stj. 311.

lög-segjandi

No entry

Cleasby-Vigfusson

part. ‘law-sayer,’ a person who lawfully pleads or takes part in public affairs, any free citizen of full age, Grág. ii. 31.

lög-sekr
Zoëga

a. guilty by law (hvárigir urðu lögsekir).

Cleasby-Vigfusson

adj. convicted, declared guilty, Grág. ii. 63, Sturl. i. 101.

lög-sekt

No entry

Cleasby-Vigfusson

or lög-sekð, f. ‘law-guilt,’ penalty, one of the three degrees of outlawry, Grág. i. 119.

lög-silfr

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. standard silver, Grág. i. 392, cp. 500.

lög-sjándi
Zoëga

(pl. -sjándr), m.

1) surveyor;

2) eye-witness, lawful witness.

Cleasby-Vigfusson

part. a ‘law-seer,’ surveyor; hafit ér nökkut lögsjándr til kvadda! Eb. 56, Grág. i. 392, 393, 504, ii. 31.

lög-skil
Zoëga

n. pl. pleadings or proceedings as prescribed in the law = lögmælt skil (Mörðr mælti ~ at vanda sínum).

Cleasby-Vigfusson

n. pl. ‘law-business,’ such as pleading, or any public duties in the courts or in the lögrétta; Mörðr gigja mælti lögskil at vanda sínum, Nj. 3; hverr sá maðr er þar þurfti lögskil af hendi at leysa at dómi, skyldi áðr eið vinna …, Landn. 258; allir þeir menn er lögskil nokkur skulu mæla at dómum á alþingi, hvárt er þeir skulu sakir sækja eðr verja, eðr bera vætti eðr kviðu, ok skulu þeir vinna eiða, áðr þeir mæli þeim málum, svá at dómendr heyri, Grág. i. 56.

II. a lawful procedure; ef maðr skýtr niðr úmaga með engi lögskil (unlawfully), Grág. i. 297.

lög-skilnaðr
Zoëga

m. legal divorce.

Cleasby-Vigfusson

m. a legal divorce, Grág. i. 367.

lög-skipan
Zoëga

f. ordinance.

Cleasby-Vigfusson

f. an ordinance, Grett. 97.

lög-skipti

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a lawful sharing, Grág. i. 425.

lög-skrá

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a law scroll, Sks. 22.

lög-skuld

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a legal debt. lögskuldar-maðr, m., and -kona, u, f. a male (female) legal debtor, Grág. i. 221, 233, 339, ii. 69, 70.

lög-skylda

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a legal obligation, Grág. i. 73: = lögskuld, Vápn. 10.

lög-skyldr
Zoëga

a.

1) bound by law;

2) prescribed by law.

Cleasby-Vigfusson

adj. legally obliged, bound by law, Grág. i. 280:—prescribed by law, K. Þ. K. 102, 124.

lög-skyldugr

No entry

Cleasby-Vigfusson

adj. ‘law-bound,’ ordered by the law, K. Á. 9.

lög-sókn

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. an action at law, Gþl. 217.

lög-spakr
Zoëga

a. learned in the law.

Cleasby-Vigfusson

adj. law-wise, learned in law, Bs. i. 640.

lög-speki
Zoëga

f. jurisprudence.

Cleasby-Vigfusson

f. ‘law-wisdom,’ jurisprudence, Ísl. ii. 205.

lög-spekingr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a ‘law-sage,’ a great lawyer, 655 iv. 2.

lög-spurning

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a lawful question, in pleading, Grág. i. 19.

lög-stakkgarðr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a stack-yard as prescribed by law, Grág. ii. 286.

lög-stefna
Zoëga

f. lawful summons.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a lawful summons, Grág. i. 39, 374, Nj. 240.

lög-sögn
Zoëga

f.

1) the jurisdiction of a lögmaðr;

2) office of a lögmaðr;

3) declaration made by a lögmaðr.

Cleasby-Vigfusson

f. the jurisdiction of a lagman (see lögmaðr); þessi friðr skal standa um alla þessa lögsögn, Gþl. 450.

II. the office = lögsaga; hafa lögsögn, Fms. ix. 332, Landn. 321.

2. a declaration of a lagman; þér hafit optarr eggjat Skúla at kalla til Noregs en lögsögn Ámunda, 333, K. Á. 216.

lög-taka
Zoëga

(see taka), v.

1) to receive by law;

2) to accept as law (þá er kristni var lögtekin).

Cleasby-Vigfusson

tók, to receive by law; messu-daga lögtekna, K. Þ. K. 124; alla lögtekna daga, Vm. 132; þú ert miklu ærri maðr at aldri en sva, at vér hafim hér lögtekna í Jómsborg, at vera í sveit með oss, Fms. xi. 93.

2. to accept as law; þá er Kristni var lögtekin, Fs. 77; lögtekin Jónsbók á Íslandi, á alþingi, Ísl. Ann. 1281, Bs. i. 720, passim.

lög-tala

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. a recital of the law (by the bishop); koma til þings ok telja þar lögtalu fyrir mönnum, N. G. L. i. 378, v. l.

lög-tekning

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. the introduction of a law, Magn. 512.

lög-tíðir
Zoëga

f. lawful tithe.

Cleasby-Vigfusson

f. pl. = the eccl. horae canonicae, Grág. i. 142.

lög-tíund

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a lawful tithe, Grág. i. 379, K. Þ. K. 140.

lög-veð

No entry

Cleasby-Vigfusson

n. a lawful bail, Grág. ii. 234, 235.

lög-vellir
Zoëga

m. poet., boiler, kettle.

Cleasby-Vigfusson

m. [lögr], a boiler, Hým. 6.

lög-verja

No entry

Cleasby-Vigfusson

varði, to protect by law, D. N.

lög-vernð

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. protection by law, D. N.

lög-villa
Zoëga

f. fraudulent procedure.

Cleasby-Vigfusson

u, f. a fraudulent procedure, Grág. i. 21, Nj. 235, 237.

lög-villr
Zoëga

a. mistaken in point of law.

Cleasby-Vigfusson

adj. mistaken in point of law, Grág. i. 316.

lög-vitr
Zoëga

a. = lögspakr.

Cleasby-Vigfusson

adj. = lögspakr, Nj. 222, Bárð. 171.

lög-vitringr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. = lögspekingr.

lög-vizka

No entry

Cleasby-Vigfusson

u, f. = lögspeki, Skálda 207 (in a verse).

lög-vörn
Zoëga

f. lawful point of defence.

Cleasby-Vigfusson

f. a lawful point of defence, in pleading; ok finna þeir eigi lögvarnir í málinu, ok horfði til þess at Þorkell mundi verða sekr, Glúm. 347, Nj. 111, Grág. i. 41, 423.

lög-vöxtr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. legal interest, = lögavöxtr, Grág. i. 198.

lög-þáttr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. a section of the law, Grág. i. 2, Bs. i. 707.

lög-þing
Zoëga

n.

1) in Norway, general assembly, parliament;

2) public meeting (Gunnar reið til allra mannfunda ok ~a).

Cleasby-Vigfusson

and lög-þingi, a, m., also spelt lögðing, Ó. H. 64; [Swed. lagthing; Orkneys lawting, Jamieson]:—a Norse, Swed., and Dan. law term, a general assembly or parliament, a general assembly of the community ‘lög,’ thus answering to alþingi, which word is peculiar to Icel., whereas lögþing is not used in the Grágás or the Sagas of the Icel. Commonwealth, except in a derived sense; en er Kristni var í Svíþjóð, þá hélzk þar þó lögðing ok markaðr, Ó. H. 64; í hverri þessi deild landsins er sitt lögþing, ok sín lög, 65; á hana at sækja á lögþingi því er hér er í þessu fylki, en þat er Þrándarness-þing, Fms. vii. 133; þvíat ek hygg þat lög vera, … at mál yrði eytt á þremr lögþingum, at þaðan af skyldi aldrei verða uppreist þess máls, 142; þat skal til vegar ganga á lögþingi einhverju, Frosto-þingi, Gula-þingi, eðr Heiðsævis-þingi, 136, (opp. to the lesser fylkis-þing); var hann þá til konungs tekinn á hverju lögþingi, Fb. ii. 309; vér skolum lögþingi várt eiga á tólf mánaðum hverjum, Bótólfs messu aptan, í Gulöy á þingstað réttum, Gþl. 5.

II. in Norway and Sweden, in the later Middle Age, it came to mean a law court of a district, a kind of county assizes, presided over by the lagman, see D. …

Shortened here. Read the full article →

LÖM
Zoëga

(pl. lamar), f. hinges (of a chest).

Cleasby-Vigfusson

f., pl. lamar, mod. lamir, [lama], the hinges, esp. of a chest, but hjarir (q. v.) of a door; lamar á bak en hespur fyrir, of a shrine, Fms. v. 120, freq. in mod. usage.

lömbungr

No entry

Cleasby-Vigfusson

m. [lamb], a nickname, Sturl. iii. 187.

LÖN

No entry

Cleasby-Vigfusson

f., pl. lanar, mod. lanir, a small oblong hayrick, freq. in mod. usage: poët., hræs lanar, heaps of corpses, Höfuðl.

2. [cp. Engl. lane], a row of houses, D. N. ii. 498, iii. 862.

löngu
Zoëga

adv. long ago, long since.

Cleasby-Vigfusson

and löngum, adv., see langr.

löngum-orðinn

No entry

Cleasby-Vigfusson

long-talker, long-winded talker, used as a vocative, in king Harald’s parting words to the poet Arnór—kom sja til nakkvars, löngumorðinn, he came for something, that long-talker! Mork. 32; in Fms. vii. 198 the passage is corrupted into kom svá næst til Noregs, by the transcriber who did not understand the king’s banter.

LÖPP

No entry

Cleasby-Vigfusson

f., gen. lappar, pl. lappar and lappir, a paw, of dogs and cats.

LÖSKR
Zoëga

(acc. -van), a. weak, good-for-nothing (l. mun hann æ heitinn).

Cleasby-Vigfusson

adj., acc. löskvan, [cp. Engl. lazy; in early Swed. loska-mader = a bachelor, loska-kona = a spinster, loska-læghe = stuprum; cp. Swed. losk, Dan. luske, and Icel. lið-leskja]:—weak, idle; löskvan láð-mann, Fas. ii. (in a verse); löskr mun hann æ heitinn, Am. 57; löskvan þátt, the weak side (in a moral sense), Harms. 13.

LÖSTR
Zoëga

(gen. lastar, dat. lesti; pl. lestir, acc. löstu), m.

1) fault, flaw; segja kost ok löst á e-u, to tell fairly the good and bad of a thing;

2) misbehaviour;

3) vice (l. ofdrykkjunnar).

Cleasby-Vigfusson

m., gen. lastar, Ó. H, 176, line 3; mod. lösts; dat. lesti, pl. lestir; acc. löstu:—a fault, flaw; en ef lestir eru á, Gþl. 499; sá löstr er vér köllum nykrat eðr finngálknat, Skálda 187; brag-löstr, a metrical fault, Sighvat: allit., kost ok löst, Nj. 23, see kostr; löstu ok kostu, Hm. 134; skap-löstr, fault of temper, Ó. H. 176:—a blunder, af lesti pentarans, Mar.

II. metaph. in a moral sense, misbehaviour; hann skal bæta kirkjunni löstinn (his misdemeanour) tólf aurum, K. Þ. K. 26; ekki nema lestir þeir sé at þeim at þau verði at verri, Grág. i. 275.

2. a vice; löstr ofdrykkjunnar, Fms. viii. 251; ek skal finna löstinn, Ó. H. 175, freq. in mod. usage, N. T., Vídal., Pass.

COMPDS: lastafullr, lastalauss.

LÖT
Zoëga

(pl. latar), f. dissuasion; telja latar á um e-t, to raise difficulties about a thing.

Cleasby-Vigfusson

f., pl. latar, [latr], dissuasion; telja latar á e-u, to tell the drawbacks, dissuade, Sturl. ii. 55; konungr fór mjök undan ok taldi allar latar á um ferð þessa, Fas. iii. 143.

lötra

No entry

Cleasby-Vigfusson

að, = latra, [Engl. loiter]:—to loiter, lag behind carelessly.