Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 1

Þorgeir Hallason bjó undir Hvassafelli í Eyjafirði. Hann átti Hallberu Einars dóttur af Reykjanesi, Ara sonar, Þorgils sonar, Ara sonar, Más sonar. Þau Þorgeirr ok Hallbera áttu tíu bǫrn, er ór barnœsku kómusk; sonu fimm ok dœtr fimm. Þeirra sonr var Einarr; hann átti ekki barn. Hann fékk líflát á Grœnlandi í óbygðum. Ok eru tvennar frásagnir: Sú er ǫnnur sǫgn Styrkárs Sigmundar sonar af Grœnlandi, — ok var hann sagna-maðr mikill ok sannfróðr, — at skip þeirra fœrisk í óbygðum; en lið þeirra hafði gengit í tvá staði; ok bærisk svá um þat, at aðra þraut fyrr vistir en aðra; ok komsk Einarr í brott með sétta mann, ok vildi leita bygðar, ok gékk á jǫkla upp, ok létu þeir lífi, er dagleið var til bygða; ok fundusk vetri síðarr; ok var lík Einars heilt ok ósakat; ok hvílir hann á Herjólfs-nesi.

Annarr son Þorgeirs var Þorvarðr. Hann fór útan þá er hann var átján vetra. Ok þegar er hann sté á land fótum í Bjǫrgyn, þá laust hann hirðmann Inga konungs, þann er Jón hét, svá at hann varð aldri heill síðan, ok dó um vetrinn eptir. En þat var fyrir þá sǫk, er þessi maðr sigldi frá honum í Eyjafirði, en Þorvarðr rézk þegar til annars skips; ok kómu þeir þrim nóttum síðarr [til Bjǫrgynjar] en Jóns skip. Þá sótti Þorvarðr fund Ketils Kálfssonar, ok hafði í sinni hvárri hendi øxina ok skeptit, er brotnat hafði þá er hann laust Jón. En því máli lauk svá, at Þorvarðr gerðisk hirðmaðr Inga konungs ok varð honum kærr. Nú er hætt frásǫgn um athafnir Þorvarðs; þvíat þar eru meiri efni í, en ek vilja í þessa sǫgu rita.

Hann kvángaðisk þá er hann lét af siglingum, ok fékk Herdísar Sighvatsdóttur. Hann átti fimm dœtr, þær er ór barnœsku kómusk: Guðrún var ein, er átti Þorgeirr sonr Brands biskups, en síðarr Eirekr Hákonarson ór Orkneyjum dóttur-son Sigurðar slembis; ǫnnur Gyríðr, er átti Kolbeinn Tumason; en þriðja Guðrún, er átti Klængr Kleppjárnsson; fjórða Hallbera, er átti Þórðr Ǫrnólfsson ór Ǫnundarfirði; fimta Ingibjǫrg, er átti Brandr.

En áðr Þorvarðr kvángaðisk, átti hann dóttur við Yngvildi dóttur Þorgils Oddasonar; hon var gipt Hjálmi Ásbjarnarsyni. Aðra dóttur átti hann við Herdísi Klængsdóttur, ok sú hét Helga; hon var gipt Teiti Oddssyni í Austfjǫrðum. Þorvarðr átti son, er Ǫgmundr hét, við þeirri konu er Helga hét. Ǫgmundr þessi fékk Sigríðar Eldjárnsdóttur af Espihóli. En í elli sinni átti Þorvarðr dóttur, er Berghildr hét, við Birnu Brandsdóttur. Hon var gipt Eldjárni í Fljótsdals-héraði.

Þriði son Þorgeirs hét Þórðr; hann var munkr at Þverá, ok andaðisk þar, ok átti ekki barn; hann var prestr ok mikit gǫfug-menni. Ari hét inn fimti son Þorgeirs; hann var mikill maðr ok sterkr.

Þóru Þorgeirsdóttur átti Héðinn Eyjólfsson er bjó at Hólum í Eyjafirði; en síðan átti hana Eyjólfr Einarsson. Ǫnnur dóttir Þorgeirs var Ingibjǫrg; hana átti fyrst Helgi Eiriksson ór Langa-hlíð, en síðan Hvamm-Sturla. Þriðja hét Þórný; hana átti Grímr Snorrason at Hofi í Skagafirði á Hǫfða-strǫnd. Fjórða dóttir Þorgeirs hét Gríma; hana átti Brandr Tjǫrvason á Víðivǫllum. Fimta dóttir Þorgeirs hét Oddný; hana átti Þórir Þorvarðs son.

Gunnarr hét maðr, er kallaðr var Sleggju-Gunnarr; hann var Helga son, Þórðar sonar, Þóris sonar, Arngeirs sonar, Bǫðvars sonar. Gunnarr átti Rannveigu Úlfhéðins dóttur, Kolla sonar, Þórmóðs sonar, Kolla sonar, Þorláks sonar, bróður Steinþórs á Eyri, er Ørbyggjar eru frá komnir. Þormóðr Kollason átti Þórnýju Ara dóttur af Reykjanesi.

Þau Gunnarr ok Rannveig áttu dóttur er Úlfeiðr hét; hon var gipt nauðig; en síðan lagði þokka á hana Ari Þorgeirsson, ok átti með henni bǫrn fjǫgur: Clemet hét son þeirra, ok andaðisk ungr.

Þau áttu son annan, er Guðmundr hét; hann var fœddr at Grjótá í Hǫrgárdal. Þar var þá Steinunn Þorsteinsdóttir, ok dóttir Sigríðar Úlfhéðinsdóttur; hon var systrungr Úlfeiðar, ok var ástúðugt með þeim. Þat var þrim nóttum fyrir Michaels-messu; er sveinninn var fœddr. Þar var vitr maðr ok fróðr, Guðmundr kar-hǫfði. Ok er sagt frá orða-tiltekju hans þá er sveinninn kvað við ný-fœddr, at hann lézk einskis barns rǫdd slíka heyrt hafa; ok kvazk víst vita, at þat barn mundi afbragð verða annarra manna, "ef lífi heldr;" ok kallaði sér bjóða ótta mikinn, er hann heyrði til.

Þau áttu dóttur er Guðrún hét, ok son er Gunnarr hét, ok andaðisk ungr. En þá er til tók lag þeirra Ara ok Úlfeiðar, þá lét hon í hendr honum fimtán hundruð þriggja álna aura til forráða ok meðferðar; ok hafði hon þá eptir gullhring ok marga gripi aðra. En fyrir þvíat Ari var maðr stórlyndr, þá lagðisk þeim fé skjótt í lóg.

Chapter 2

Nú er þar til máls at taka: at Þorvarðr Þorgeirsson kom út eptir fall Inga konungs; ok lýsti því, at hann vildi øngum konungi þjóna jarðneskum eptir Inga konung; þvíat honum þótti sem enginn mundi verða jafningi hans. Ok þess bað hann Ara bróður sinn, ef hann kœmi útan-lendis, at hann skyldi eigi við þann flokk bindask, er fellt hafði Inga konung. Kallaði ván, at flokkr mundi hefjask í Vík austr, at leita eptir hefndum; ok bað hann at ráðask í þann flokk, ok setjask í rúm sitt.

Nú ferr Ari útan, en Úlfeiðr sitr eptir með son sinn Guðmund. Sótti Ari á fund Erlings, ok hitti hann í Vík austr um várit eptir. Ok áttu þeir síðan bardaga í Túnsbergi, Hákon herði-breiðr ok Erlingr jarl. Fær Hákon ósigr ok flýði. En litlu síðarr bǫrðusk þeir fyrir Hrafna-bjǫrgum; ok lagðisk Hákon enn á flótta. Inn þriðja bardaga áttu þeir þat sumar undir Sekk fyrir Raumsdal; ok þar féll Hákon konungr, ok mart gǫfgra manna með honum. En Erlingr jarl lagði miklar virðingar á Ara fyrir fylgð sína.

Um vetrinn fór jarl ok Magnús konungr um Upplǫnd ok Ari með þeim, ok mart hirðmanna; ok áttu þeir þar bardaga á Reyri skamt frá Hamar-kaupangi, ok bǫrðusk við Sigurð jarl; ok féll hann þar, ok mart lið með honum. En er tíðendi þessi kómu til Íslands, ok þat, hverja virðing Ari fékk af konungi ok jarli, þá kvað Þorgeirr vísu: —

Endr lét sýnt á sumri snar-fingr með Erlingi
bróðir minn und breiðar brand-éls staðit randir:
Víg-garðz hefir varðat veðr-eggjandi beggja
okkat rúm þar er ámir ungr bǫð-koflar sprungu.

Ok um várit eptir fýstisk Ari út hingat; ok gaf jarl honum knǫrr með rá ok reiða. Hann varð vel reiðfari, ok kom skipi sínu at Gásum í Eyjafjǫrð. Skipit átti hálft með honum Ámundi Konráðsson.

Þat sumar var kallat Grjótflaugar-sumar. Þá var barizk í Lǫgréttu á Alþingi, ok varð mart manna sárt; ok þar fékk líflát Halldórr prestr Snorrason; ok þar var sárr Þorvarðr Þorgeirsson. En er þessi tíðendi vóru orðin, þá þótti hǫfðingjum nauðsyn at auka þingit; ok væri mál þessi þá þegar sótt, ok sættir menn er hǫfðu beðit vansa af grjót-flaug ok vápnum; þvíat þar varð með svá miklum ólkindum grjóti kastat, ok sannorðir menn sǫgðu þat, þeir er þar vóru, at eptir bardagann fengu menn þeim steinum trautt af jǫrðu lypt er kastat var í bardaganum. Ok er þetta mál mjǫk kníat at þing væri aukit.

Þá verðr til svara Þorgeirr Hallason, ok sagði svá: "Þat er víst, at þessu máli verð ek eigi samþykkr, at gera ǫllum mǫnnum svá mikit mein ok vanhag, at auka þingit; ok uggi ek, at við þat muni aukask vandræði ok ófriðr en þverra eigi. Nú hafa þat kennt enir vitrustu menn, at lægja skuli ǫll vandræði en æsa eigi. Nú hefir minn sonr orðit fyrir áverka; ok þykki mér hann gildr maðr fyrir sér; ok vil ek eigi þann hlut sjá til handa honum ok mér, at gera almúganum vandræði; ok heldr mun ek bíða, ok leita mér ráðs, ok fara heim at sinni." Ok er hann hafði þetta upp kveðit, þá svara allir hǫfðingjar, at þiggja vildu þetta ráð. Var þá slitit þinginu.

Um haustit fór Ari til Hvassa-fells til fǫður síns; ok þangat fór með honum Úlfeiðr; ok vóru þau þar tvá vetr. En þangat var kominn Guðmundr son þeirra.

En er Ari hafði hér verit tvá vetr, ferr hann útan ok Ingimundr bróðir hans. Ok er þeir kómu um haf, fara þeir til hirðvistar með Erlingi jarli, ok eru með honum um vetrinn. Á þeim vetri hófsk flokkr Óláfs Guðbrandssonar, dóttur-sonar Haralds gilla. Ari bjó skip sitt um várit til Íslands, ok vóru albúnir til hafs. En þeir er helzt vóru ǫfundar-menn Ara, lǫgðu honum til ámælis, at hann legði svá fylgð sína við Erling jarl, at fara þá frá honum er hann þyrfti mest manna við, ok ófriðar at ván. En er Ari varð varr þessarar umrœðu, þá lætr hann þegar bera fǫt sín af skipi, ok rézk þá enn til hirðvistar með konungi ok jarli. En Ingimundr, svá ok aðrir Íslenzkir menn, héldu til Íslands, ok urðu vel reiðfara þat sumar. Fylgði Ari jarli um haustit austr í Vík.

En um nóttina eptir Allra-heilagra-messu var jarl staddr á bœ þeim er á Ryðjǫkli heitir með lið sitt; ok reis upp um nóttina at venju sinni til óttu-sǫngs; ok gékk til kirkju, ok þeir menn með honum, er honum vóru kærastir. En er lokit var óttu-sǫng, sat jarl ok saung psalma. Þá heyrðu þeir lúðra-sǫng, ok þóttusk þat vita at ófriðr myndi fylgja. Jarl lýkr psalmum sínum, ok gengr út síðan; ok verða þess varir, at lið er komit at bœnum, svá at bœrinn var fullr af mǫnnum. Ok vildi jarl leita heim til stofu sinnar ok til liðs ok vápna. Þá tók til orða Bjǫrn bukkr, at jarli væri einsætt undan at halda; ok þeir hǫfðu ekki vápna, ok máttu eigi verja jarl þótt þeir vildi.

Ari svarar: "Hér erum vér þó; ok fylgjum jarli at betr, at engi sé vápnin."

Þá taka þeir undan, en ófriðar-menn eptir. Jarli fylgði Bjǫrn bukkr ok Ívarr gilli, lendir menn, Bjǫrn stallari ok Ari. Er þeir kómu at skíðgarði nǫkkurum, þá hljópu þeir yfir garðinn Bjǫrn bukkr ok Ívarr; en jarl fékk eigi yfir hlaupit, þvíat hann var þungr maðr á sér; ok tóku þeir Bjǫrn ok Ívarr á móti honum; en Ari hljóp á milli jarls ok ófriðar-manna, sem hann setti sik skjǫld fyrir jarl; ok sneri í móti hernum, ok gaf svá jarli líf, at hann fann sik fyrir; þvíat Ari var eigi sárr [áðr]. En þá var hann skotinn gafloki í óstinn, ok nistr svá við garðinn; ok lét hann þar líf sitt. En jarl komsk undan, ok var skotinn í lærit áðr en hann komsk yfir garðinn.

En í þessu athlaupi féllu tíu menn aðrir en Ari. Þessir menn féllu af Erlingi jarli, at sǫgn Þorkels haga: Ari Þorgeirsson, Einarr opin-sjóðr, Bjǫrn skotzki, Jón fjósi, Ívarr dælski, Gunnarr tjor-skinn, Þóroddr Jórsala-maðr. En er jarl komsk yfir garðinn, ok í nǫkkut hlé, þá spurði hann hvar Ari væri, Íslendingr. En þeir sǫgðu, at hann dvalðisk þar eptir við garðinn lífslátinn.

Jarl mælti: "Þat er víst, at þar fór sá maðr, er oss hefir bezt fylgt; ok hǫfum vér øngan jafn-hvatan eptir; ok varð hann einn búinn fyrstr at gefa sjálf-viljandi sitt líf fyrir mitt líf. Nú mun ek hans frændum eigi launat fá þann skaða er þeir hafa beðit fyrir mínar sakar."

Nú kemr jarl til liðs síns, ok samnar saman flokki sínum, ok lætr greftra menn sína þá er fallit hǫfðu. Tíðendi þessi kómu til Íslands um sumarit eptir. Þá yrkir Þorvarðr, bróðir hans, erfi-flokk um Ara; ok þóttisk hann þann veg helzt hyggja af lífláti Ara, at láta hreysti hans koma í kvæði þau er víða væri borin.

Chapter 3

Nú tek ek þar til frásagnar: — er Guðmundr, son Ara, var fœddr at Grjótá. Þat var allt á einum misserum ok fall Inga konungs, ok þat at brendr var bœr Sturlu í Hvammi. Þá var Bjǫrn biskup at Hólum, en Klængr í Skála-holti. Vígðr Eysteinn erkibiskup einum vetri áðr. Þá var liðit frá burði várs Herra þúsund hundrað ok sex tigir ok eitt ár.

Annat sumar eptir fór Bjǫrn biskup norðr til Þverár, at vígja [til], abóta Bjǫrn bróður sinn; ok í þessari fǫr biskupaði hann Guðmund Arason á Mǫðru-vǫllum; ok var þat um vár eptir Páska. Þat sumar ætlaði Bjǫrn biskup til þings; en þá tók hann sótt, svá at hann mátti eigi til þings ríða. Hann stefnir þá at sér frændum sínum ok vinum, ok skipar þeim hlutum er honum þótti mest þurfa; svá at þat fansk þá, er síðarr kom fram, at hann vissi hann skyldi við bana sínum búask. Hann gefr hundrað hundraða af staðnum til Munka-Þverár; ok sýndi þat tvennt í því, at hann þóttisk hafa verit of óveitull af staðar-fjánum; en hann trúði þat mesta styrking Kristninnar, at styrkja munklífi; ok handsalaði Brandi frænda sínum til heimtu, er næstr var biskup eptir hann. En þat var forsjálegt, at hann handsalaði þeim er sjálfr hlaut at gjalda. En síðan ferr hann heim til Hóla; ok liggr allt sumarit; ok andaðisk um haustit næsta dag fyrir Kolnis-meyja-messu.

Þá bauð Þorgeirr Hallason heim til fóstrs Guðmundi Arasyni. Ok var sá annarr vetr aldrs hans. Þau misseri féll Hákon konungr herði-breiðr [undir Sekk]; en hófsk Magnús konungr. Þau misseri andaðisk Ásgrímr ábóti ok Þorvarðr auðgi; ok þau misseri bǫrðusk menn at réttum í Flóa suðr. Ok var vígðr Hrói biskup til Færeyja.

In þriðju misseri kom út Ari Þorgeirsson. Ok þat sumar var Lǫgréttu-bardagi, sem fyrr var sagt. Þat sumar var vígðr til biskups Brandr Sæmundarson, ok fór útan.

In fjórðu misseri fjǫlmenntu þeir mjǫk til þings, Þorgeirr ok synir hans; ok hefir Ari Austmenn marga í flokki með sér, nær þrjá tigi; ok var þat kallat Skjalda-sumar. Þá mæltu þeir feðgar eptir áverkum við Þorvarð við Vatnsfirðinga; ok fylgðu því máli svá, at sá varð sekr, er vann; en Vatnsfirðingar, Páll ok Snorri, seldu Þorvarði sjálfdœmi; en Þorkell Flosason, er sekr var gǫrr um sumarit, fœrði Þorvarði hǫfuð sitt Skírdags-kveld, ok lagði á borð fyrir hann. Ok hann gaf honum hǫfuð sitt, ok bað hann fara í friði hvert er hann vildi; ok gaf honum hest eptir Páska-viku; ok skyldi hann þess njóta er hann kom á þeim tíðum.

In fimtu misseri kom Brandr biskup út. Ok urðu land-skjálptar í Grímsnesi [ok fórusk átján menn]. Þá var Karls-hríð Gregorius-messu.

In séttu misseri féll Ari Þorgeirsson. Þá kom blóð [Christs] í Níðarós. Ok þann vetr andaðisk Jón Sigmundarson inn fyrri. Hreinn ábóti vígðr.

Chapter 4

En fyrir þat, at fé þat er Ari hafði átt, bar undan Guðmundi syni hans, þá þótti frændum hans ráð fyrir honum at sjá, at setja hann til bókar; ok tekr Ingimundr prestr við honum at kenna honum. Ok fékk hann þat þá fyrst í fǫður-bœtr, ok erfð, at hann var barðr til bókar. Hann var ólatr mjǫk; ok þótti þat þegar þá auð sýnt á athǫfn hans, at honum myndi í kyn kippa um ódælleika; þvíat hann vildi ráða við hvern sem hann átti. En fyrir þat var fóstri hans við hann harðr.

Sá vetr var kallaðr Kynja-vetr; þvíat þá urðu margir undarlegir hlutir; þá vóru sénar tvær sólir í senn; þá vóru sénir álfar ok aðrir kynja-menn ríða saman í flokki í Skagafirði. [Þat] sá Ari Bǫðvarsson. Þat var í Hegranesi, at þar hljóp gyltr ein ór húsi sínu um nótt, ok braut upp hurðir, ok hljóp at hvílu einni er kona hvíldi í með barni; ok greip gyltrin barnit, ok beit til bana, ok hljóp út síðan; en barnit lá eptir dautt; en gyltrin hlóp í hús sitt.

Ǫnnur misseri eptir selr Þorgeirr Hvassafell, ok rézk til Munka-Þverár; en Þorvarðr ok Ingimundr prestr tóku við búinu. Þau misseri eptir brann kirkja í Laufási. Guðmundr var þá átta vetra. Þá fóru þeir Ingimundr prestr, fóstri hans, norðr á Háls til Brands [Tjǫrvasonar] er átti Guðrúnu Þorgeirsdóttur; ok vóru með honum á vist þau misseri. Þá fór Þorgeirr til Ljósa-vatns at búa; en Guðmundr var níu vetra. Þá átti Ingimundr bú við Brand mág sinn á Hálsi; ok vóru þeir þar vetr annan.

En á því ári vá Þorgeirr Hǫskuld Hérason. Ok þá var víg Kárs Koðráns-sonar. Ok þá var Karl ábóti vígðr til Þingeyra. Þá var Guðmundr tíu vetra.

Þá fór Ingimundr, fóstri hans, á Vagla at búa. Ok er þeir brœðr byggja svá í stoðrenni, þá áttu þeir Guðmundr ok Ǫgmundr barnleika saman, ok mǫrg ǫnnur ungmenni með þeim. En til ins sama kom jafnan um atferli þeirra ok leika at nest-lokum, hvat sem fyrst var upp [tekit], at Guðmundi var gǫrt mítr ok bagall ok messu-fǫt, kirkja ok altari; ok skyldi hann vera biskup í leiknum; en Ǫgmundi øx ok skjǫldr ok vápn; ok skyldi hann vera hermaðr. Þótti þat mǫnnum vera fyrirspá mikil, þá er þat kom fram um hvárn þeirra er ætlat var.

Þau misseri fórusk átta tigir manna í skriðum; ok var kallaðr Bysnavetr. Þau misseri féll Thomas erkibiskup á Englandi. Ok þá andaðisk Þorgeirr munkr Hallason. Þat sumar bǫrðusk þeir Einarr Helgason, ok Skógungar, Vilmundr Snorra son Kálfs sonar, í Saurbœ; ok féllu sjau menn af Vilmundi; en Einarr varð sárr, ok var borinn á skildi í brott; ok nǫkkurir menn urðu sárir af liði hans.

Um várit eptir fór Ingimundr búi sínu á Mǫðruvǫllu iðri, ok leigði landit tíu hundruðum. Þau misseri fékk Ingimundr Sigríðar Tumadóttur. Ok þat haust bǫrðusk þeir Sturla Þórðarson ok Einarr Þorgilsson á Sælingsdals-heiði, um þat er Einarr hafði ræntan Ingjald mág Sturlu.

Þá er Guðmundr var tólf vetra, brá Ingimundr búi. Ok reið vestr til Áss í Skagafjǫrð til Tuma mágs hans með Sigríði konu sinni; þvíat samfarar þeirra vóru eigi með værðum. Þá fór Guðmundr á Háls til Þorgeirs. Þat vár andaðisk Grundar-Ketill. Um haustit fór Ingimundr brott ór Ási, þvíat þau Sigríðr nýttu eigi af samfǫrum; ok buðu margir gǫfgir menn honum heim; en hann fór á Grenjaðarstaði til Hrafns Hallssonar. Þá rézk þangat Guðmundr, frændi hans. Sá var kallaðr inn Góði vetr.

Þá brann Bjǫrgyn um vetrinn. Þá var in heilaga Sunnifa fœrð ór Selju áðr um sumarit; ok stǫðvaði þat elds-ganginn, er skrín hennar var á móti borit. Veginn Einarr Grímsson; ok brendr bœr Einars Skaptasonar í Saurbœ á Kjalarnesi. Tók lǫgsǫgu Styrkarr Oddason.

Chapter 5

Nú vóru þeir Ingimundr ok Guðmundr á Grenjaðarstǫðum. Var hann þá tólf vetra. Þá tók hann vígslur af Brandi biskupi til acolutatem. Vetri síðarr vígði Brandr biskup hann til subdjákns; en þrettán vetra til djákns.

En in fyrstu misseri varð þat til tíðenda, at þá var veginn Ingimundr Jónsson, bróðir Karls ábóta. Ok þau misseri fór Páll Þórðarson ór Vatnsfirði, ok Sveinn Sturluson með honum, með fjǫlmenni miklu til Helga-fells. Námu þeir Hallgerði Rúnólfsdóttur ok Valgerði dóttur hennar þaðan.

En ǫnnur misseri var veginn Helgi Skaptason á Alþingi fyrir þat er hann brendi kaupskip fyrir Páli Austmanni, er kallaðr var Brennu-Páll; en eptir vígit mælti Þorvarðr Þorgeirsson; ok fékk sjálfdœmi af Austmanni, ok fékk af því virðing mikla. Þau misseri andaðisk Snorri Kálfsson á Mel.

In þriðju misseri andaðisk Klængr biskup. Þá féll Eysteinn konungr, ok Nichulas Sigurðarson. Þá vóru skærur þeirra Arnórs Tumasonar ok Sveins Sturlusonar; ok hafði Sveinn riðit at hitta konu Arnórs þá er Arnórr meinaði; ok reið Arnórr eptir honum við sjaunda mann ok barðisk við hann Máriu-messudag inn síðara hjá Svína-vatni; en þeir Sveinn vóru tveir fyrir; ok var fǫrunautr hans tekinn ok haldinn; en Sveinn hljóp at Arnóri, ok hjó á hǫnd honum svá at hann varð óvígr. En þeir sóttu at Sveini sex saman; ok þóttusk þeir ganga af honum dauðum; en Sveinn varð heill sára sinna; en Arnórr lifði við ørkymsl síðan. Af þessum atburðum má skilja, at Kolbeini var ætt-gengt, at stilla eigi reiði sína ok ákefð fyrir hátíðar sakir Máríu dróttningar.

In fjórðu misseri var vígðr til biskups Þorlákr inn helgi. Ok tók Sverrir konungs-nafn. Var Guðmundr þá sjautján vetra.