Chapter 1
Útan garðahann sá upp um koma
þursa þióðar siǫt:
þursa þióðar siǫt:
‘Úrgar brautirárnaðu aptr heðan!
áttattu hér, verndar vanr, vero.’
áttattu hér, verndar vanr, vero.’
‘Hvat er þat flagða,er stendr fyr forgǫrðom
ok hvarflar um hættan loga?’
ok hvarflar um hættan loga?’
‘Hvers þú leitar,eða hvers þú á leitom ert,
eða hvat viltu, vinlauss, vita?’
eða hvat viltu, vinlauss, vita?’
‘Hvat er þat flagða,er stendr fyr forgarði
ok býðrat líðondom lǫð?’
‘Sœmðarorða lausshefir þú, seggr, of lifat,
ok haltu heim heðan!
ok býðrat líðondom lǫð?’
‘Sœmðarorða lausshefir þú, seggr, of lifat,
ok haltu heim heðan!
Fiǫlsviðr ek heiti;en ek á fróðan sefa,
þeygi em ek míns mildr matar:
innan garðaþú kømr hér aldregi,
ok dríf þú nú, vargr, af vegi!’
þeygi em ek míns mildr matar:
innan garðaþú kømr hér aldregi,
ok dríf þú nú, vargr, af vegi!’
‘Augna gamansfýsir aptr fán,
hvars hann getr svást at siá:
garðar glóamér þikkia of gullna sali,
hér mynda ek øðli una.’
hvars hann getr svást at siá:
garðar glóamér þikkia of gullna sali,
hér mynda ek øðli una.’
‘Segðu mér: hveriomertu, sveinn of borinn,
eða hverra ertu manna mǫgr?’
‘Vindkaldr ek heiti,Várkaldr hét minn faðir,
þess var Fiǫlkaldr faðir.
eða hverra ertu manna mǫgr?’
‘Vindkaldr ek heiti,Várkaldr hét minn faðir,
þess var Fiǫlkaldr faðir.
Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hverr hér ræðrok ríki hefir
eign ok auðsǫlom?’
ok ek vilia vita:
hverr hér ræðrok ríki hefir
eign ok auðsǫlom?’
‘Menglǫð of heitir,en hana móðir of gat
við Svafrþorins syni:
hón hér ræðrok ríki hefir
eign ok auðsǫlom.’
við Svafrþorins syni:
hón hér ræðrok ríki hefir
eign ok auðsǫlom.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvat sú grind heitir,er með goðom sáat
menn it meira forað?’
ok ek vilia vita:
hvat sú grind heitir,er með goðom sáat
menn it meira forað?’
‘Þrymgiǫll hon heitir,en hana þrír gørðo
Sólblinda synir;
fiǫturr fastrverðr við faranda hvern,
er hana hefr frá hliði.’
Sólblinda synir;
fiǫturr fastrverðr við faranda hvern,
er hana hefr frá hliði.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvat sá garðr heitir,er með goðom sáat
menn it meira forað?’
ok ek vilia vita:
hvat sá garðr heitir,er með goðom sáat
menn it meira forað?’
‘Gastropnir heitir,en ek hann gǫrvan hefk
ór Leirbrimis limom;
svá hef ek studdan,at hann standa mun
æ, meðan ǫld lifir.’
ór Leirbrimis limom;
svá hef ek studdan,at hann standa mun
æ, meðan ǫld lifir.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvat þeir garmar heita,†. . . . .
. . . . .’
ok ek vilia vita:
hvat þeir garmar heita,†. . . . .
. . . . .’
‘Gífr heitir annarr,en Geri annarr,
ef þú vilt þat vita;
varðir ellifoer þeir varða,
unz riúfaz regin.’
ef þú vilt þat vita;
varðir ellifoer þeir varða,
unz riúfaz regin.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvárt sé manna nøkkot,þat er megi inn koma,
meðan sókndiarfir sofa?’
ok ek vilia vita:
hvárt sé manna nøkkot,þat er megi inn koma,
meðan sókndiarfir sofa?’
‘Missvefni mikitvar þeim miǫk of lagit,
síðans þeim var varzla vitoð:
annarr of nætr søfr,en annarr of daga,
ok kømz þá vætr, ef þar kom.’
síðans þeim var varzla vitoð:
annarr of nætr søfr,en annarr of daga,
ok kømz þá vætr, ef þar kom.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvárt sé matar nøkkot,þat er þeim menn of gefi
ok hlaupi inn, meðan þeir eta?’
ok ek vilia vita:
hvárt sé matar nøkkot,þat er þeim menn of gefi
ok hlaupi inn, meðan þeir eta?’
‘Vængbráðir tværliggia í Viðofnis liðom,
ef þú vilt þat vita:
þat eitt er svá matar,at þeim menn of gefi
ok hlaupa inn, meðan þeir eta.’
ef þú vilt þat vita:
þat eitt er svá matar,at þeim menn of gefi
ok hlaupa inn, meðan þeir eta.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvat þat barr heitir,er breiðaz um
lǫnd ǫll limar?’
ok ek vilia vita:
hvat þat barr heitir,er breiðaz um
lǫnd ǫll limar?’
‘Mimameiðr hann heitir,en þat manngi veit,
af hveriom rótom renn;
við þat hann fellr,er fæstan varir:
fellirat hann eldr né iárn.’
af hveriom rótom renn;
við þat hann fellr,er fæstan varir:
fellirat hann eldr né iárn.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvat †af móði verðrþess ins mæra viðar,
er hann fellir ei eldr né iarn?’
ok ek vilia vita:
hvat †af móði verðrþess ins mæra viðar,
er hann fellir ei eldr né iarn?’
‘Út af hans aldniskal á eld bera
fyr *kelisiúkar konor:
útar hverfaþess þær innan skolo;
sá er hann með mǫnnom miǫtuðr.’
fyr *kelisiúkar konor:
útar hverfaþess þær innan skolo;
sá er hann með mǫnnom miǫtuðr.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvat sá hani heitir,er sitr í inom háva viði,
allr hann við gull glóar?’
ok ek vilia vita:
hvat sá hani heitir,er sitr í inom háva viði,
allr hann við gull glóar?’
‘Viðofnir hann heitir,en hann stendr, veðrglasir,
á meiðs kvistom Mima;
einom ekkaþryngr hann ørófsaman
Surt ok Sinmǫro.’
á meiðs kvistom Mima;
einom ekkaþryngr hann ørófsaman
Surt ok Sinmǫro.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvárt sé vápna nøkkot,þat er knegi Viðofnir fyrir
hníga á Heliar siǫt?’
ok ek vilia vita:
hvárt sé vápna nøkkot,þat er knegi Viðofnir fyrir
hníga á Heliar siǫt?’
‘Lævateinn hann heitir,en hann gørði Loptr rúnom
fyr nágrindr neðan;
í Sægiarns keriliggr hann hiá Sinmǫro,
ok halda niarðlásar nío.’
fyr nágrindr neðan;
í Sægiarns keriliggr hann hiá Sinmǫro,
ok halda niarðlásar nío.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvárt aptr kømr,sá er eptir ferr
ok vill þann tein taka?’
ok ek vilia vita:
hvárt aptr kømr,sá er eptir ferr
ok vill þann tein taka?’
‘Aptr mun koma,sá er eptir ferr
ok vill þann tein taka,
ef þat fœrir,sem fáir eigo,
eiri aurglasis.’
ok vill þann tein taka,
ef þat fœrir,sem fáir eigo,
eiri aurglasis.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvárt sé mæta nøkkot,þat er menn hafi,
ok verðr því in fǫlva gýgr fegin?’
ok ek vilia vita:
hvárt sé mæta nøkkot,þat er menn hafi,
ok verðr því in fǫlva gýgr fegin?’
‘Lióssan liáskaltu í lúðr bera,
þann er liggr í Viðofnis vǫlom,
Sinmǫro at selia,áðr hón sǫm teliz
vápn til vígs at liá.’
þann er liggr í Viðofnis vǫlom,
Sinmǫro at selia,áðr hón sǫm teliz
vápn til vígs at liá.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvat sá salr heitir,er slunginn er
vísom vafrloga?’
ok ek vilia vita:
hvat sá salr heitir,er slunginn er
vísom vafrloga?’
‘Lýr hann heitir,en hann lengi mun
á brodds oddi bifaz;
auðranns þessmuno um aldr hafa
frétt eina firar.’
á brodds oddi bifaz;
auðranns þessmuno um aldr hafa
frétt eina firar.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hverr þat gørði,er ek fyr garð sák
innan, ásmaga?’
ok ek vilia vita:
hverr þat gørði,er ek fyr garð sák
innan, ásmaga?’
‘Uni ok Íri,Óri ok Bari,
Varr ok Vegdrasill,
Darri ok Úri,Dellingr, Atvarðr,
Liðskiálfr, Loki.’
Varr ok Vegdrasill,
Darri ok Úri,Dellingr, Atvarðr,
Liðskiálfr, Loki.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvat þat biarg heitir,er ek sé brúði á,
þióðmæra, þruma?’
ok ek vilia vita:
hvat þat biarg heitir,er ek sé brúði á,
þióðmæra, þruma?’
‘Lyfiaberg þat heitir,en þat hefir lengi verit
siúkom ok sárom gaman:
heil verðr hver,þótt hafi árs sótt,
ef þat klífr, kona.’
siúkom ok sárom gaman:
heil verðr hver,þótt hafi árs sótt,
ef þat klífr, kona.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvat þær meyiar heita,er fyr Menglaðar kniám
sitia sáttar saman?’
ok ek vilia vita:
hvat þær meyiar heita,er fyr Menglaðar kniám
sitia sáttar saman?’
‘Hlíf heitir,ǫnnor Hlífþrasa,
þriðia Þióðvarta,
Biǫrt ok Bleik,Blíð ok Fríð,
Eir ok Aurboða.’
þriðia Þióðvarta,
Biǫrt ok Bleik,Blíð ok Fríð,
Eir ok Aurboða.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvárt þær biarga,þeim er blóta þær,
ef gøraz þarfar þess?’
ok ek vilia vita:
hvárt þær biarga,þeim er blóta þær,
ef gøraz þarfar þess?’
‘†. . . .:.,hvar er menn blóta þær
á stallhelgom stað:
ei svá hátt foraðkømr at hǫlða sonom,
hvern þær ór nauðom nema.’
á stallhelgom stað:
ei svá hátt foraðkømr at hǫlða sonom,
hvern þær ór nauðom nema.’
‘Segðu mér þat, Fiǫlsviðr,er ek þik fregna mun
ok ek vilia vita:
hvárt sé manna nøkkot,er knegi á Menglaðar
svásom armi sofa?’
ok ek vilia vita:
hvárt sé manna nøkkot,er knegi á Menglaðar
svásom armi sofa?’
‘Vætr er þat manna,er knegi á Menglaðar
svásom armi sofa,
nema Svipdagr einn:hánom var sú in sólbiarta brúðr
at kván of kveðin.’
svásom armi sofa,
nema Svipdagr einn:hánom var sú in sólbiarta brúðr
at kván of kveðin.’
‘Hrittu á hurðir,láttu hlið rúm:
hér máttu Svipdag siá!
en þó vita far,ef vilia myni
Menglǫð mitt gaman!’
hér máttu Svipdag siá!
en þó vita far,ef vilia myni
Menglǫð mitt gaman!’
‘Heyrðu, Menglǫð:hér er maðr kominn,
gakk þú á gest siá!
hundar fagna,hús hefir upp lokits:
hygg ek, at Svipdagr sé.’
gakk þú á gest siá!
hundar fagna,hús hefir upp lokits:
hygg ek, at Svipdagr sé.’
‘Horskir hrafnarskulo þér á hám gálga
slíta siónir ór,
ef þú þat lýgr,at hér sé langt kominn
mǫgr til minna sala!
slíta siónir ór,
ef þú þat lýgr,at hér sé langt kominn
mǫgr til minna sala!
Hvaðan þú fórt,hvaðan þú fǫr gørðir,
hvé þik héto hiú?
at ætt ok nafniskal ek iartegn vita,
er ek var þér kván of kveðin.’
hvé þik héto hiú?
at ætt ok nafniskal ek iartegn vita,
er ek var þér kván of kveðin.’
‘Svipdagr ek heiti,Sólbiartr hét minn faðir,
þaðan rákomk vindkalda vego;
Urðar orðiviðr engi maðr,
þótt þat sé við lǫst lagit.’
þaðan rákomk vindkalda vego;
Urðar orðiviðr engi maðr,
þótt þat sé við lǫst lagit.’
‘Vel þú nú kominn!hefik minn vilia beðit:
fylgia skal kveðio koss!
forkunnar sýnmun flestan glaða,
hverrs hefir við annan ást.
fylgia skal kveðio koss!
forkunnar sýnmun flestan glaða,
hverrs hefir við annan ást.
Lengi ek satLyfiabergi á,
beið ek þín dœgr ok daga:
nú þat varð,er ek vætt hefi,
at þú ert kominn, mǫgr, til minna sala.
beið ek þín dœgr ok daga:
nú þat varð,er ek vætt hefi,
at þú ert kominn, mǫgr, til minna sala.
Þrár hafðarer ek hefi til þíns gamans,
en þú til míns munar:
nú er þat satt,at vit slíta skulom
ævi ok aldri saman.’
en þú til míns munar:
nú er þat satt,at vit slíta skulom
ævi ok aldri saman.’