Chapter 1
Hlióðs bið ek allarhelgar kindir,
meiri ok minni,mǫgo Heimdallar!
Vildo, at ek, Valfǫðr,vel fyrtelia
forn spiǫll fira,þau er fremst um man.
meiri ok minni,mǫgo Heimdallar!
Vildo, at ek, Valfǫðr,vel fyrtelia
forn spiǫll fira,þau er fremst um man.
Ek man iǫtna,ár um borna,
þá er forðom mikfœdda hǫfðo;
nío man ek heima,nío íviði,
miǫtvið mæranfyr mold neðan.
þá er forðom mikfœdda hǫfðo;
nío man ek heima,nío íviði,
miǫtvið mæranfyr mold neðan.
Ár var alda,þat er Ymir byggði:
vara sandr né særné svalar unnir,
iǫrð fannz ævané upphiminn,
gap var ginnunga,en gras hvergi.
vara sandr né særné svalar unnir,
iǫrð fannz ævané upphiminn,
gap var ginnunga,en gras hvergi.
Áðr Burs synirbiǫðom um ypþo,
þeir er miðgarð,mæran, skópo:
sól skein sunnaná salar steina,
þá var grund gróingrœnom lauki.
þeir er miðgarð,mæran, skópo:
sól skein sunnaná salar steina,
þá var grund gróingrœnom lauki.
Sól varp sunnan,sinni mána,
hendi inni hœgrium himiniǫður;
sól þat ne vissi,hvar hon sali átti,
stiǫrnor þat ne visso,hvar þær staði átto,
máni þat ne vissi,hvat hann megins átti.
hendi inni hœgrium himiniǫður;
sól þat ne vissi,hvar hon sali átti,
stiǫrnor þat ne visso,hvar þær staði átto,
máni þat ne vissi,hvat hann megins átti.
Þá gengo regin ǫllá rǫkstóla,
ginnheilog goð,ok um þat gættoz:
nótt ok niðiomnǫfn um gáfo,
morgin hétook miðian dag,
undorn ok aptan,árom at telia.
ginnheilog goð,ok um þat gættoz:
nótt ok niðiomnǫfn um gáfo,
morgin hétook miðian dag,
undorn ok aptan,árom at telia.
Hittoz æsirá Iðavelli,
þeir er hǫrg ok hofhá timbroðo;
afla lǫgðo,auð smíðoðo,
tangir skópo,ok tól gørðo.
þeir er hǫrg ok hofhá timbroðo;
afla lǫgðo,auð smíðoðo,
tangir skópo,ok tól gørðo.
Tefldo í túni,teitir vóro,
var þeim vettergisvant ór gulli,
unz þriár kvómo,þursa meyiar,
ámátkar miǫk,ór iǫtunheimom.
var þeim vettergisvant ór gulli,
unz þriár kvómo,þursa meyiar,
ámátkar miǫk,ór iǫtunheimom.
Þá gengo regin ǫllá rǫkstóla,
ginnheilog goð,ok um þat gættoz:
hverr skyldi dvergadróttir skepia,
ór Brimis blóðiok ór Bláins leggiom.
ginnheilog goð,ok um þat gættoz:
hverr skyldi dvergadróttir skepia,
ór Brimis blóðiok ór Bláins leggiom.
Þar var Mótsognirmæstr um orðinn
dverga allra,en Durinn annarr;
þeir manlíkonmǫrg um gørðo,
dvergar, ór iǫrðo,sem Durinn sagði.
dverga allra,en Durinn annarr;
þeir manlíkonmǫrg um gørðo,
dvergar, ór iǫrðo,sem Durinn sagði.
Nýi ok Niði,Norðri ok Suðri,
Austri ok Vestri,Alþiófr, Dvalinn,
Bifurr, Bǫfurr,Bǫmburr, Nóri,
Ánn ok Ánarr,Ái, Miǫðvitnir.
Austri ok Vestri,Alþiófr, Dvalinn,
Bifurr, Bǫfurr,Bǫmburr, Nóri,
Ánn ok Ánarr,Ái, Miǫðvitnir.
Veigr ok Gandálfr,Vindálfr, Þráinn,
Þekkr ok Þorinn,Þrór, Vitr ok Litr,
Nár ok Nýráðr —nú hefi ek dverga
— Reginn ok Ráðsviðr —rétt um talða.
Þekkr ok Þorinn,Þrór, Vitr ok Litr,
Nár ok Nýráðr —nú hefi ek dverga
— Reginn ok Ráðsviðr —rétt um talða.
Fíli, Kíli,Fundinn, Náli,
Hepti, Víli,Hanarr, Svíurr,
Frár, Hornbori,Frægr ok Lóni,
Aurvangr, Jari,Eikinskialdi.
Hepti, Víli,Hanarr, Svíurr,
Frár, Hornbori,Frægr ok Lóni,
Aurvangr, Jari,Eikinskialdi.
Mál er, dvergaí Dvalins liði
lióna kindomtil Lofars telia,
þeir er sóttofrá salar steini
aurvanga siǫttil Jǫrovalla.
lióna kindomtil Lofars telia,
þeir er sóttofrá salar steini
aurvanga siǫttil Jǫrovalla.
Þar var Draupnirok Dólgþrasir,
Hár, Haugspori,Hlévangr, Glói,
Skirvir, Virvir,Skafiðr, Ái,
Hár, Haugspori,Hlévangr, Glói,
Skirvir, Virvir,Skafiðr, Ái,
Álfr ok Yngvi,Eikinskialdi.
Fialarr ok Frosti,Finnr ok Ginnarr —
þat mun uppi,meðan ǫld lifir,
langniðia talLofars hafat.
Fialarr ok Frosti,Finnr ok Ginnarr —
þat mun uppi,meðan ǫld lifir,
langniðia talLofars hafat.
Unz þrír kvómoór því liði,
ǫflgir ok ástgir,æsir, at húsi:
fundo á landi,lítt megandi,
Ask ok Emblo,ørlǫglausa.
ǫflgir ok ástgir,æsir, at húsi:
fundo á landi,lítt megandi,
Ask ok Emblo,ørlǫglausa.
Ǫnd þau ne átto,óð þau ne hǫfðo,
lá né lætiné lito góða:
ǫnd gaf Óðinn,óð gaf Hœnir,
lá gaf Lóðurrok lito góða.
lá né lætiné lito góða:
ǫnd gaf Óðinn,óð gaf Hœnir,
lá gaf Lóðurrok lito góða.
Ask veit ek standa,heitir Yggdrasill,
hár baðmr, ausinnhvíta auri;
þaðan koma dǫggvar,þærs í dala falla;
stendr æ yfir, grœnn,Urðar brunni.
hár baðmr, ausinnhvíta auri;
þaðan koma dǫggvar,þærs í dala falla;
stendr æ yfir, grœnn,Urðar brunni.
Þaðan koma meyiar,margs vitandi,
þriár, ór þeim sal,er und þolli stendr;
Urð héto eina,aðra Verðandi,
— skáro á skíði —Skuld ina þriðio;
þær lǫg lǫgðo,þær líf kuro
alda bǫrnom,ørlǫg seggia.
þriár, ór þeim sal,er und þolli stendr;
Urð héto eina,aðra Verðandi,
— skáro á skíði —Skuld ina þriðio;
þær lǫg lǫgðo,þær líf kuro
alda bǫrnom,ørlǫg seggia.
Þat man hon fólkvígfyrst í heimi,
er Gullveigogeirom studdo
ok í hǫll Hárshána brendo,
þrysvar brendo,þrysvar borna,
opt, ósialdan;þó hon enn lifir.
er Gullveigogeirom studdo
ok í hǫll Hárshána brendo,
þrysvar brendo,þrysvar borna,
opt, ósialdan;þó hon enn lifir.
Heiði hana héto,hvars til húsa kom,
vǫlo vel spáa,vitti hon ganda;
seið hon, hvars hon kunni,seið hon hug leikinn,
æ var hon anganillrar brúðar.
vǫlo vel spáa,vitti hon ganda;
seið hon, hvars hon kunni,seið hon hug leikinn,
æ var hon anganillrar brúðar.
Þá gengo regin ǫllá rǫkstóla,
ginnheilog goð,ok um þat gættoz:
hvárt skyldo æsirafráð gialda
eða skyldo goðin ǫllgildi eiga.
ginnheilog goð,ok um þat gættoz:
hvárt skyldo æsirafráð gialda
eða skyldo goðin ǫllgildi eiga.
Fleygði Óðinnok í fólk um skaut:
þat var enn fólkvígfyrst í heimi;
brotinn var borðveggrborgar ása,
knátto vanir vígskávǫllo sporna.
þat var enn fólkvígfyrst í heimi;
brotinn var borðveggrborgar ása,
knátto vanir vígskávǫllo sporna.
Þá gengo regin ǫllá rǫkstóla,
ginnheilog goð,ok um þat gættoz:
hverir hefði lopt alltlævi blandit
eða ætt iǫtunsÓðs mey gefna.
ginnheilog goð,ok um þat gættoz:
hverir hefði lopt alltlævi blandit
eða ætt iǫtunsÓðs mey gefna.
Þórr einn þar vá,þrunginn móði
— hann sialdan sitr,er hann slíkt um fregn! —:
á gengoz eiðar,orð ok sœri,
mál ǫll meginlig,er á meðal fóro.
— hann sialdan sitr,er hann slíkt um fregn! —:
á gengoz eiðar,orð ok sœri,
mál ǫll meginlig,er á meðal fóro.
Veit hon Heimdallarhlióð um fólgit
und heiðvǫnomhelgom baðmi;
á sér hon ausazaurgom forsi
af veði Valfǫðrs —vitoð ér enn, eða hvat?
und heiðvǫnomhelgom baðmi;
á sér hon ausazaurgom forsi
af veði Valfǫðrs —vitoð ér enn, eða hvat?
Ein sat hon úti,þá er inn aldni kom,
Yggiungr ása,ok í augo leit:
‘hvers fregnið mik?hví freistið mín?
allt veit ek, Óðinn,hvar þú auga falt:
í inom mæraMímis brunni!’
Drekkr miǫð Mímirmorgin hverian
af veði Valfǫðrs —vitoð ér enn, eða hvat?
Yggiungr ása,ok í augo leit:
‘hvers fregnið mik?hví freistið mín?
allt veit ek, Óðinn,hvar þú auga falt:
í inom mæraMímis brunni!’
Drekkr miǫð Mímirmorgin hverian
af veði Valfǫðrs —vitoð ér enn, eða hvat?
Valði henni Herfǫðrhringa ok men,
fekk spiǫll spakligok spáganda —
sá hon vítt ok um víttof verǫld hveria.
fekk spiǫll spakligok spáganda —
sá hon vítt ok um víttof verǫld hveria.
Sá hon valkyrior,vítt um komnar,
gǫrvar at ríðatil Goðþióðar;
Skuld helt skildi,en Skǫgul ǫnnor,
Gunnr, Hildr, Gǫndulok Geirskǫgul.
Nú ero talðarNǫnnor Herians,
gǫrvar at ríðagrund, valkyrior.
gǫrvar at ríðatil Goðþióðar;
Skuld helt skildi,en Skǫgul ǫnnor,
Gunnr, Hildr, Gǫndulok Geirskǫgul.
Nú ero talðarNǫnnor Herians,
gǫrvar at ríðagrund, valkyrior.
Ek sá Baldri,blóðgom tívur,
Óðins barni,ørlǫg fólgin:
stóð um vaxinn,vǫllom hæri,
miór ok miǫk fagr,mistilteinn.
Óðins barni,ørlǫg fólgin:
stóð um vaxinn,vǫllom hæri,
miór ok miǫk fagr,mistilteinn.
Varð af þeim meiði,er mér sýndiz,
harmflaug hættlig:Hǫðr nam skióta.
Baldrs bróðir varof borinn snemma,
sá nam, Óðins sonr,einnættr vega.
harmflaug hættlig:Hǫðr nam skióta.
Baldrs bróðir varof borinn snemma,
sá nam, Óðins sonr,einnættr vega.
Þó hann æva hendrné hǫfuð kembði,
áðr á bál um barBaldrs andskota;
en Frigg um grétí Fensǫlom
vá Valhallar —vitoð ér enn, eða hvat?
áðr á bál um barBaldrs andskota;
en Frigg um grétí Fensǫlom
vá Valhallar —vitoð ér enn, eða hvat?
Hapt sá hon liggiaund hvera lundi,
lægiarnlíkiLoka áþekkian;
þar sitr Sigyn,þeygi um sínom
ver vel glýioð —vitoð ér enn, eða hvat?
lægiarnlíkiLoka áþekkian;
þar sitr Sigyn,þeygi um sínom
ver vel glýioð —vitoð ér enn, eða hvat?
Á fellr austanum eitrdala,
sǫxom ok sverðom:Slíðr heitir sú.
sǫxom ok sverðom:Slíðr heitir sú.
Stóð fyr norðan,á Niðavǫllom,
salr ór gulliSindra ættar;
en annarr stóðá Ókólni,
biórsalr iǫtuns,en sá Brimir heitir.
salr ór gulliSindra ættar;
en annarr stóðá Ókólni,
biórsalr iǫtuns,en sá Brimir heitir.
Sal sá hon standasólo fiarri,
Nástrǫndo á,norðr horfa dyrr;
fello eitrdroparinn um lióra,
sá er undinn, salr,orma hryggiom.
Nástrǫndo á,norðr horfa dyrr;
fello eitrdroparinn um lióra,
sá er undinn, salr,orma hryggiom.
Sá hon þar vaðaþunga strauma
menn meinsvaraok morðvarga,
ok þannz annars glepreyrarúno;
þar saug Níðhǫggrnái framgengna,
sleit vargr vera —vitoð er enn, eða hvat?
menn meinsvaraok morðvarga,
ok þannz annars glepreyrarúno;
þar saug Níðhǫggrnái framgengna,
sleit vargr vera —vitoð er enn, eða hvat?
Austr sat in aldnaí Iárnviði
ok fœddi þarFenris kindir:
verðr af þeim ǫllomeinna nøkkorr
tungls tiúgarií trollz hami.
ok fœddi þarFenris kindir:
verðr af þeim ǫllomeinna nøkkorr
tungls tiúgarií trollz hami.
Fylliz fiǫrvifeigra manna,
rýðr ragna siǫtrauðom dreyra;
svǫrt verða sólskinof sumor eptir,
veðr ǫll válynd —vitoð ér enn, eða hvat?
rýðr ragna siǫtrauðom dreyra;
svǫrt verða sólskinof sumor eptir,
veðr ǫll válynd —vitoð ér enn, eða hvat?
Sat þar á haugiok sló hǫrpo
gýgiar hirðir,glaðr Eggþér;
gól um hánomí gaglviði
fagrrauðr hani,sá er Fialarr heitir.
gýgiar hirðir,glaðr Eggþér;
gól um hánomí gaglviði
fagrrauðr hani,sá er Fialarr heitir.
Gól um ásomGullinkambi,
sá vekr hǫlðaat Heriafǫðrs;
en annarr gelrfyr iǫrð neðan,
sótrauðr hani,at sǫlom Heliar.
sá vekr hǫlðaat Heriafǫðrs;
en annarr gelrfyr iǫrð neðan,
sótrauðr hani,at sǫlom Heliar.
Geyr Garmr miǫkfyr Gnipahelli:
festr mun slitna,en freki renna.
Fiǫlð veit hon frœða,fram sé ek lengra
um ragna rǫk,rǫmm, sigtíva.
festr mun slitna,en freki renna.
Fiǫlð veit hon frœða,fram sé ek lengra
um ragna rǫk,rǫmm, sigtíva.
Brœðr muno beriazok at bǫnom verðaz,
muno systrungarsifiom spilla;
hart er í heimi,hórdómr mikill,
skeggǫld, skálmǫld,skildir ro klofnir,
vindǫld, vargǫld,áðr verǫld steypiz;
mun engi maðrǫðrom þyrma.
muno systrungarsifiom spilla;
hart er í heimi,hórdómr mikill,
skeggǫld, skálmǫld,skildir ro klofnir,
vindǫld, vargǫld,áðr verǫld steypiz;
mun engi maðrǫðrom þyrma.
Leika Míms synir,en miǫtuðr kyndiz
at ino gamlaGiallarhorni;
hátt blæss Heimdallr,horn er á lopti,
mælir Óðinnvið Míms hǫfuð;
at ino gamlaGiallarhorni;
hátt blæss Heimdallr,horn er á lopti,
mælir Óðinnvið Míms hǫfuð;
skelfr Yggdrasilsaskr standandi,
ymr it aldna tré,en iǫtunn losnar.
ymr it aldna tré,en iǫtunn losnar.
Geyr nú Garmr miǫkfyr Gnipahelli:
festr mun slitna,en freki renna.
Fiǫlð veit hon frœða,fram sé ek lengra
um ragna rǫk,rǫmm, sigtíva.
festr mun slitna,en freki renna.
Fiǫlð veit hon frœða,fram sé ek lengra
um ragna rǫk,rǫmm, sigtíva.
Hrýmr ekr austan,hefiz lind fyrir;
snýz iǫrmungandrí iǫtunmóði,
ormr knýr unnir;en ari hlakkar,
slítr nái niðfǫlr;Naglfar losnar.
snýz iǫrmungandrí iǫtunmóði,
ormr knýr unnir;en ari hlakkar,
slítr nái niðfǫlr;Naglfar losnar.
Kióll ferr austan:koma muno Muspellz
um lǫg lýðir,en Loki stýrir;
fara fífls megirmeð freka allir,
þeim er bróðirBýleipts í fǫr.
um lǫg lýðir,en Loki stýrir;
fara fífls megirmeð freka allir,
þeim er bróðirBýleipts í fǫr.
Hvat er með ásom?hvat er með álfom?
gnýr allr iǫtunheimr,æsir ro á þingi;
stynia dvergarfyr steindurom,
veggbergs vísir —vitoð ér enn, eða hvat?
gnýr allr iǫtunheimr,æsir ro á þingi;
stynia dvergarfyr steindurom,
veggbergs vísir —vitoð ér enn, eða hvat?
Surtr ferr sunnanmeð sviga lævi,
skínn af sverðisól valtíva;
griótbiǫrg gnata,en gífr rata,
troða halir helveg,en himinn klofnar.
skínn af sverðisól valtíva;
griótbiǫrg gnata,en gífr rata,
troða halir helveg,en himinn klofnar.
Þá kømr Hlínarharmr annarr fram,
er Óðinn ferrvið úlf vega,
en bani Belia,biartr, at Surti:
þá mun Friggiarfalla angan.
er Óðinn ferrvið úlf vega,
en bani Belia,biartr, at Surti:
þá mun Friggiarfalla angan.
Þá kømr inn miklimǫgr Sigfǫður,
Víðarr, vegaat valdýri;
lætr hann megi Hveðrungsmund um standa
hiǫr til hiarta:þá er hefnt fǫður.
Víðarr, vegaat valdýri;
lætr hann megi Hveðrungsmund um standa
hiǫr til hiarta:þá er hefnt fǫður.
Þá kømr inn mærimǫgr Hlóðyniar,
gengr Óðins sonrvið úlf vega,
drepr hann af móðimiðgarz véor
— muno halir allirheimstǫð ryðia —,
gengr fet níoFiǫrgyniar burr
neppr frá naðri,níðs ókvíðinn.
gengr Óðins sonrvið úlf vega,
drepr hann af móðimiðgarz véor
— muno halir allirheimstǫð ryðia —,
gengr fet níoFiǫrgyniar burr
neppr frá naðri,níðs ókvíðinn.
Sól tér sortna,sígr fold í mar,
hverfa af himniheiðar stiǫrnor;
geisar eimivið aldrnara,
leikr hár hitivið himin siálfan.
hverfa af himniheiðar stiǫrnor;
geisar eimivið aldrnara,
leikr hár hitivið himin siálfan.
Geyr nú Garmr miǫkfyr Gnipahelli:
festr mun slitna,en freki renna.
Fiǫlð veit hon frœða,fram sé ek lengra
um ragna rǫk,rǫmm, sigtíva.
festr mun slitna,en freki renna.
Fiǫlð veit hon frœða,fram sé ek lengra
um ragna rǫk,rǫmm, sigtíva.
Sér hon upp komaǫðro sinni
iǫrð ór ægi,iðiagrœna:
falla forsar,flýgr ǫrn yfir,
sá er á fiallifiska veiðir.
iǫrð ór ægi,iðiagrœna:
falla forsar,flýgr ǫrn yfir,
sá er á fiallifiska veiðir.
Finnaz æsirá Iðavelli
ok um moldþinur,mátkan, dœma
ok minnaz þará megindóma
ok á Fimbultýsfornar rúnar.
ok um moldþinur,mátkan, dœma
ok minnaz þará megindóma
ok á Fimbultýsfornar rúnar.
Þar muno eptirundrsamligar
gullnar tǫflorí grasi finnaz,
þærs í árdagaáttar hǫfðo.
gullnar tǫflorí grasi finnaz,
þærs í árdagaáttar hǫfðo.
Muno ósánirakrar vaxa,
bǫls mun allz batna,mun Baldr koma:
búa þeir Hǫðr ok BaldrHropts sigtóptir,
vel, valtívar —vitoð ér enn, eða hvat?
bǫls mun allz batna,mun Baldr koma:
búa þeir Hǫðr ok BaldrHropts sigtóptir,
vel, valtívar —vitoð ér enn, eða hvat?
Þá kná Hœnirhlautvið kiósa,
ok burir byggiabrœðra tveggia
vindheim víðan —vitoð ér enn, eða hvat?
ok burir byggiabrœðra tveggia
vindheim víðan —vitoð ér enn, eða hvat?
Sal sér hon standa,sólo fegra,
gulli þakþan,á Gimléi:
þar skolo dyggvardróttir byggia
ok um aldrdagaynðis nióta.
gulli þakþan,á Gimléi:
þar skolo dyggvardróttir byggia
ok um aldrdagaynðis nióta.
Þar kømr inn dimmidreki fliúgandi,
naðr fránn, neðanfrá Niðafiǫllom;
berr sér í fiǫðrom— flýgr vǫll yfir —,
Níðhǫggr, nái —nú mun hann søkkvaz.
naðr fránn, neðanfrá Niðafiǫllom;
berr sér í fiǫðrom— flýgr vǫll yfir —,
Níðhǫggr, nái —nú mun hann søkkvaz.