Bókastaðir

Bolli ok hans fǫrunautar kómu á Mǫðruvǫllu til Guðmundar ins ríka. Hann gengr í móti þeim með allri blíðu ok var inn glaðasti. Þar sátu þeir halfan mánuð í góðum fagnaði.

Þá mǽlti Guðmundr til Bolla: Hvat er til haft um þat, hefir sundrþykki orðit með yðr Þorsteini?

Bolli kvað lítit til haft um þat, ok tók annat mál. Guðmundr mǽlti:

Hverja leið ǽtlar þú aftr at ríða?

Ina sǫmu, segir Bolli. Guðmundr mǽlti:

Letja vil ek yðr þess, því at mér er svá sagt, at þit Þorsteinn hafið skilit fáliga. Ver heldr hér með mér ok ríð suðr í vár, ok látum þá þessi mál ganga til vegar.

Bolli lézk eigi mundu bregða ferðinni fyrir hót þeirra. En þat hugða ek, þá er Helgi fólit lét sem heimskligast, ok mǽlti hvert óorðan at ǫðru við oss ok vildi hafa spjótit konungsnaut ór hendi mér fyrir einn heyvǫndul, at ek skylda freista, at hann fengi ǫmbun orða sinna. Hefi ek ok annat ǽtlat fyrir spjótinu, at ek munda heldr gefa þér ok þar með gullhringinn þann, er stólkonungrinn gaf mér. Hygg ek nú, at gripirnir sé betr niðr komnir en þá, at Helgi hefði þá.

Guðmundr þakkaði honum gjafir þessar ok mǽlti: Hér munu smǽri gjafir í móti koma en verðugt er.

Guðmundr gaf Bolla skjǫld gulllagðan ok gullhring ok skikkju. Var í henni it dýrsta klǽði, ok búin ǫll, þar er bǿta þótti Allir váru gripirnir mjǫk ágǽtir.

Þá mǽlti Guðmundr: Illa þykki mér þú gera, Bolli, er þú vill ríða um Svarfaðardal.

Bolli segir þat ekki skaða munu. Riðu þeir í brott ok skilja þeir Guðmundr við inum mestum kǽrleikum. Þeir Bolli ríða nú veg sinn út um Galmarstrǫnd.

Um kveldit kómu þeir á þann bǿ, er at Krossum heitir. Þar bjó sá maðr, er Óttarr hét. Hann stóð úti. Hann var skǫllóttr ok í skinnstakki. Óttarr kvaddi þá vel ok bauð þeim þar at vera. Þat þiggja þeir. Var þar góðr beini ok bóndi inn kátasti. Váru þeir þar um nóttina.

Um morgininn, er þeir Bolli váru ferðar búnir, þá mǽlti Óttarr: Vel hefir þú gǫrt, Bolli, er þú hefir sótt heim bǿ minn. Vil ek ok sýna þér lítit tillǽti, gefa þér gullhring ok kunna þǫkk, at þú þiggir. Hér er ok fingrgull, er fylgja skal.

Bolli þiggr gjafirnar ok þakkar bónda. Óttarr var á hesti sínum því nǽst ok reið fyrir þeim leiðina, því at fallit hafði snjór lítill um nóttina. Þeir ríða nú veg sinn út til Svarfaðardals, ok er þeir hafa eigi lengi riðit, snerisk hann við Óttarr ok mǽlti til Bolla: Þat mun ek sýna, at ek vilda, at þú vǽrir vinr minn. Er hér annarr gullhringr, er ek vil þér gefa. Vǽra ek yðr vel viljaðr í því, er ek mǽtta. Munuð þér ok þess þurfa.

Bolli kvað bónda fara stórmannliga til sín: En þó vil ek þiggja hringinn.

Þá gerir þú vel, segir bóndi.

Nú er at segja frá Þorsteini af Halsi. Þegar honum þykkir ván, at Bolli muni norðan ríða, þá safnar hann mǫnnum ok ǽtlar at sitja fyrir Bolla ok vill nú, at verði umskifti um mál þeirra Helga. Þeir Þorsteinn hafa 30 manna ok ríða fram til Svarfaðardalsár ok setjask þar.

Ljótr hét maðr, er bjó á Vǫllum í Svarfaðardal. Hann var hǫfðingi mikill ok vinsǽll ok málamaðr mikill. Þat var búningr hans hversdagliga, at hann hafði svartan kyrtil ok refði í hendi, en ef hann bjósk til víga, þá hafði hann blán kyrtil ok øxi snaghyrnda. Var hann þá heldr ófrýnligr.

Þeir Bolli ríða út eftir Svarfaðardal. Fylgir Óttarr þeim út um bǿinn at Halsi ok at ánni út. Þar sat fyrir þeim Þorsteinn við sína menn, ok þegar er Óttarr sér fyrirsátina, bregðr hann við ok keyrir hest sinn þvers í brott. Þeir Bolli váru sínum megin ár hvárir, en áin var leyst með lǫndum, en íss flaut á miðri. Hleypa þeir Þorsteinn út á ísinn.

Helgi af Skeiði var ok þar ok eggjar þá fast ok kvað nú vel, at þeir Bolli reyndi, hvárt honum vǽri kapp sitt ok metnuðr einhlítt eða hvárt nokkurir menn norðr þar mundu þora at halda til móts við hann. Þarf nú ok eigi at spara at drepa þá alla. Mun þat ok leiða ǫðrum, segir Helgi, at veita oss ágang.

Bolli heyrir orð Helga ok sér, hvar hann er kominn út á ísinn. Bolli skýtr at honum spjóti, ok kemr á hann miðjan. Fellr hann á bak aftr í ána, en spjótit flýgr í bakkann ǫðrum megum, svá at fast var, ok hekk Helgi þar á niðr í ána. Eftir þat tóksk þar bardagi inn skarpasti. Bolli gengr at svá fast, at þeir hrøkkva undan, er nǽr váru. Þá sótti fram Þorsteinn í móti Bolla, ok þegar þeir fundusk, høggr Bolli til Þorsteins á ǫxlina, ok varð þat mikit sár. Annat sár fekk Þorsteinn á fǿti. Sóknin var in harðasta. Bolli varð ok sárr nokkut, ok þó ekki mjǫk.

Nú er at segja frá Óttari. Hann ríðr upp á Vǫllu til Ljóts ok þegar þeir finnask, mǽlti Óttarr: Eigi er nú setuefni, Ljótr, segir hann, ok fylg þú nú virðingu þinni, er þér liggr laus fyrir.

Hvat er nú helzt í því, Óttarr?

Ek hygg, at þeir berisk hér niðri við ána, Þorsteinn af Halsi ok Bolli, ok er þat in mesta hamingja, at skirra vandrǽðum þeirra. Ljótr mǽlti:

Oft sýnir þú af þér mikinn drengskap.

Ljótr brá við skjótt ok við nokkura menn, ok þeir Óttarr báðir. Ok er þeir koma til árinnar, berjask þeir Bolli sem óðast. Váru þá fallnir 3 menn af Þorsteini. Þeir Ljótr ganga fram í meðal þeirra snarliga, svá at þeir máttu nǽr ekki at hafask. Þá mǽlti Ljótr:

Þér skuluð skilja þegar í stað, segir hann, ok er þó nú ǿrit at orðit. Vil ek einn gera milli yðvar um þessi mál. en ef því níta aðrir hvárir, þá skulum vér veita þeim atgǫngu.

En með því at Ljótr gekk at svá fast, þá hǽttu þeir at berjask, ok því játtu hvárirtveggju, at Ljótr skyldi gera um þetta þeirra í milli. Skilðusk þeir við svá búit. Fór Þorsteinn heim, en Ljótr býðr þeim Bolla heim með sér, ok þat þiggr hann. fóru þeir Bolli á Vǫllu til Ljóts. Þar heitir í Hestanesi, sem þeir hǫfðu barizk. Óttarr bóndi skilðisk eigi fyrri við þá Bolla en þeir kómu heim með Ljóti. Gaf Bolli honum stórmannligar gjafar at skilnaði ok þakkaði honum vel sitt liðsinni. Hét Bolli Óttari sinni vináttu. Fór hann heim til Krossa ok sat í búi sínu.

Eftir bardagann í Hestanesi fór Bolli heim með Ljóti á Vǫllu við alla sína menn, en Ljótr bindr sár þeirra, ok greru þau skjótt, því at gaumr var at gefinn. En er þeir váru heilir sára sinna, þá stefndi Ljótr þing fjǫlmennt. Riðu þeir Bolli á þingit. Þar kom ok Þorsteinn af Halsi við sína menn.

Ok er þingit var sett, mǽlti Ljótr: Nú skal ekki fresta uppsǫgn um gerð þá, er ek hefi samit milli þeirra Þorsteins af Halsi ok Bolla. Hefi ek ek þat upphaf at gerðinni, at Helgi skal hafa fallit óheilagr fyrir illyrði sín ok tiltekju við Bolla. Sárum þeirra Þorsteins ok Bolla jafna ek saman. en þá 3 menn, er fellu af Þorsteini, skal Bolli bǿta. En fyrir fjǫrráð við Bolla ok fyrirsát skal Þorsteinn greiða honum 15 hundruð 3 alna aura. Skulu þeir at þessu alsáttir.

Eftir þetta var slitit þinginu. Segir Bolli Ljóti, at hann mun ríða heimleiðis, ok þakkar honum vel alla sína liðveizlu, ok skiftusk þeir fǫgrum gjǫfum við ok skilðu við góðum vinskap. Bolli tók upp bú Sigríðar á Skeiði, því at hon vildi fara vestr með honum. Ríða þau veg sinn, þar til er þau koma á Miklabǿ til Arnórs. Tók hann harðla vel við þeim. Dvǫlðusk þar um hríð, ok sagði Bolli Arnóri allt um skifti þeirra Svarfdǿla, hversu farit hafði. Arnórr mǽlti:

Mikla heill hefir þú til borit um ferð þessa, við slíkan mann sem þú áttir, þar er Þorsteinn var. Er þat sannast um at tala, at fáir eða engir hǫfðingjar munu sótt hafa meira frama ór ǫðrum heruðum norðr hingat en þú, þeir sem jafnmarga ǫfundarmenn áttu hér fyrir.

Bolli ríðr nú í brott af Miklabǿ við sína menn ok heim suðr. Tala þeir Arnórr til vináttu með sér af nýju at skilnaði.

En er Bolli kom heim í Tungu, varð Þórdís húsfreyja hans honum fegin. Hafði hon frétt áðr nokkut af róstum þeirra Norðlendinga, ok þótti mikit í hǽttu, at honum tǿkisk vel til. Sitr Bolli nú í búi sínu með mikilli virðingu.

Þessi ferð Bolla var gǫr at nýjum sǫgum um allar sveitir, ok tǫluðu allir einn veg um, at slík þótti varla farin hafa verit náliga. Óx virðing hans af slíku ok. mǫrgu ǫðru. Bolli fekk Sigríði gjaforð gǫfugt ok lauk vel við hana, ok hǫfum vér eigi heyrt þessa sǫgu lengri.