Bókastaðir

Ketill flatnefr hét maðr, sonr Bjarnar bunu. Hann var hersir ríkr í Noregi ok kynstórr. Hann bjó í Raumsdal í Raumsdœlafylki. Þat er milli Sunnmœrar ok Norðmœrar. Ketill flatnefr átti Yngvildi, dóttur Ketils veðrs, ágæts manns. Þeirra bǫrn váru fimm: hét einn Bjǫrn inn austrœni, annarr Helgi bjólan. Þórunn hyrna hét dóttir Ketils, er átti Helgi inn magri, sonr Eyvindar austmanns ok Rafǫrtu, dóttur Kjarvals Írakonungs.

Unnr in djúpauðga var enn dóttir Ketils, er átti Óláfr hvíti Ingjalds son, Fróða sonar ins frœkna, er Svertlingar drápu. Jórunn mannvitsbrekka hét enn dóttir Ketils. Hon var móðir Ketils hins fiskna, er nam land í Kirkjubœ. Hans sonr var Ásbjǫrn, faðir Þorsteins, fǫður Surts, fǫður Sighvats lǫgsǫgumanns.

Á ofanverðum dǫgum Ketils hófsk ríki Haralds konungs ins hárfagra, svá at engi fylkiskonungr þreifsk í landinu né annat stórmenni, nema hann réði einn nafnbótum þeirra. En er Ketill fréttir þetta, at Haraldr konungr hafði honum slíkan kost ætlat sem ǫðrum ríkismǫnnum, at hafa frændr sína óbœtta, en gǫrr þó at leigumanni sjalfr, síðan stefnir hann þing við frændr sína ok hóf svá mál sitt: "Kunnig hafa yðr verit skifti vár Haralds konungs ok þarf eigi þau at inna, því at oss berr meiri nauðsyn til at ráða um vandkvæði þau, er vér eigum fyrir hǫndum. Sannspurðan hefi ek fjándskap Haralds konungs til vár, Sýnisk mér svá, at vér munim eigi þaðan traust fá. Lízk mér svá, sem oss sé tveir kostir gǫrvir, at flýja land eða vera drepnir hverr í sínu rúmi. Em ek ok þess fúsari, at hafa slíkan dauðdaga sem frændr mínir, en eigi vil ek yðr leiða í svá mikit vandkvæði með einræði mínu, því at mér er kunnigt skaplyndi frænda minna ok vina, at þér vilið eigi við oss skiljask, þó at mannraun sé í nokkur at fylgja mér."

Bjǫrn, sonr Ketils, svarar: "Skjótt mun ek birta minn vilja. Ek vil gera at dœmum gǫfugra manna ok flýja land þetta. Þykkjumk ek ekki af því vaxa, þó at ek bíða heiman þræla Haralds konungs, ok elti þeir oss af eignum várum, eða þiggja af þeim dauða með ǫllu."

At þessu var gǫrr góðr rómr, ok þótti þetta drengiliga talat. Þetta ráð var bundit, at þeir mundu af landi fara, því at synir Ketils fýstu þessa mjǫk, en engi mælti í móti. Bjǫrn ok Helgi vildu til Íslands fara, því at þeir þóttusk þaðan margt fýsiligt fregnt hafa; sǫgðu þar landskosti góða, ok þurfti ekki fé at kaupa; kǫlluðu vera hvalrétt mikinn ok laxveiðar, en fiskastǫð ǫllum misserum. Ketill segir:

"Í þá veiðistǫð kem ek aldrigi á gamals aldri" Sagði Ketill þá sína ætlun, at hann var fúsari vestr um haf; kvazk þar virðask gott. Váru honum þar víða lǫnd kunnig, því at hann hafði þar víða herjat.

Eftir þetta hafði Ketill boð ágætt. Þá gifti hann Þórunni hyrnu, dóttur sína, Helga hinum magra, sem fyrr var ritat. Eftir þat býr Ketill ferð sína ór landi vestr um haf. Unnr, dóttir hans, fór með honum ok margir aðrir frændr hans.

Synir Ketils heldu þat sama sumar til Íslands ok Helgi magri, mágr þeirra. Bjǫrn Ketilsson kom skipi sínu vestr í Breiðafjǫrð ok sigldi inn eftir firðinum ok nær hinu syðra landinu, þar til er fjǫrðr skarsk inn í landit. En fjall hátt stóð á nesinu fyrir innan fjǫrðinn, en ey lá skammt frá landinu. Bjǫrn segir, at þeir mundu at þeir mundu eiga þar dvǫl nokkura. Bjǫrn gekk á land upp með nokkura menn ok reikaði fram með sjónum. Var þar skammt í milli fjalls ok fjǫru. Honum þótti þar byggiligt. Þar fann Bjǫrn reknar ǫndvegissúlur sínar í einni vík. Þótti þótti þeim þá á vísat um bústaðinn.

Síðan tók Bjǫrn sér þar land allt á millum Stafar ok Hraunfjarðar ok bjó þar, er síðan heitir í Bjarnarhǫfn. Hann var kallaðr Bjǫrn inn austrœni. Hans kona var Gjaflaug, dóttir Kjallaks ins gamla. Þeirra synir váru þeir Óttarr ok Kjallakr. Hans sonr var Þorgrímr, faðir Vígastyrs ok Vermundar, en dóttir Kjallaks hét Helga. Hana átti Vestarr á Eyri, sonr Þórolfs blǫðruskalla, er nam Eyri. Þeirra sonr var Þorlákr, faðir Steinþórs á Eyri.

Helgi bjólan kom skipi sínu fyrir sunnan land ok nam Kjalarnes allt á milli á milli Kollafjarðar ok Hvalfjarðar ok bjó at Esjubergi til elli. Helgi kom skipi sínu fyrir norðan land ok nam Eyjafjǫrð allan á milli Sigluness ok Reynisness ok bjó í Kristnesi. Frá þeim Helga ok Þórunni er komit Eyfirðingakyn.

Ketill flatnefr kom skipi sínu við Skotland ok fekk góðar viðtǫkur af tignum mǫnnum, því at hann var frægr maðr ok stórættaðr, ok buðu honum þann ráðakost þar, sem hann vildi hafa. Ketill staðfestisk þar ok annat frændlið hans, nema Þorsteinn, dóttursonr hans. Hann lagðisk þegar í hernuð ok herjaði víða um Skotland ok fekk jafnan sigr. Síðan gerði hann sætt við Skota ok eignaðisk halft Skotland ok varð konungr yfir. Hann átti Þuríði Eyvindardóttur, systur Helga ins magra. Skotar heldu eigi lengi sættina, því at þeir sviku hann í tryggð. Svá segir Ari Þorgilsson inn fróði um líflát Þorsteins, at hann felli á Katanesi.

Unnr djúpauðga var á Katanesi, er Þorsteinn fell, sonr hennar. Ok er hon frá þat, at Þorsteinn var látinn, en faðir hennar andaðr, þá þóttisk hon þar enga uppreist fá mundu. Eftir þat lætr hon gera knǫrr í skógi á laun ok er skipit var algǫrt, þá bjó hon skipit ok hafði auð fjár. Hon hafði í brott með sér allt frændlið sitt, þat er á lífi var, ok þykkjask menn varla dœmi til vita, at einn kvenmaðr hafi komizk í brott ór þvíglíkum ófriði með jafnmiklu fé ok fǫruneyti. Má af því marka, at hon var mikit afbragð annarra kvenna.

Unnr hafði ok með sér marga þá menn, er mikils váru verðir ok stórættaðir. Maðr er nefndr Kollr, er einna var mest verðr af fǫruneyti Unnar. Kom þat mest til þess, at hann var hersir at nafni. Sá maðr var ok í ferð með Unni, er Hǫrðr hét. Hann var enn stórættaðr maðr ok mikils verðr.

Unnr heldr skipinu í Orkneyjar, þegar er hon var búinn. Þar dvalðisk hon litla hríð. Þar gifti hon Gró, dóttur Þorsteins rauðs. Hon var móðir Greilaðar, er Þorfinnr jarl átti, sonr Torf-Einars jarls, sonar Rǫgnvalds Mœrajarls. Þeirra sonr var Hlǫðvér, faðir Sigurðar jarls, fǫður Þorfinns jarls, ok er þaðan komit kyn Orkneynga jarla.

Eftir þat helt Unnr skipi sínu til Færeyja ok átti þar nokkura dvǫl. Þar gifti hon aðra dóttur Þorsteins. Sú hét Ólǫf. Þaðan er komin sú ætt, er ágæzt er í því landi, er þeir kalla Gǫtuskeggja.

Nú býsk Unnr í brott ór Færeyjum ok lýsir því fyrir skipverjum sínum at hon ætlar til Íslands. Hon hefir með sér Óláf feilan, son Þorsteins rauðs, ok systr hans þær, er ógiftir váru. Eftir þat lætr hon í haf ok verðr vel reiðfara ok kemr skipi sínu fyrir sunnan land á Vikrarskeið. Þar brjóta þau skipit í spán. Menn allir heldusk ok svá fé.

Síðan fór hon á fund Helga bróður síns með tuttugu menn. Ok er hon kom þar, gekk hann á mót henni ok bauð henni til sín við tíu menn. Hon svaraði reiðuliga ok kvazk eigi vitat hafa, at hann væri slíkt lítilmenni, ok ferr í brott.

Ætlar hon nú at finna Bjǫrn, bróður sinn, í Breiðafirði. Ok er hann spyrr til ferða hennar, þá ferr hann í mót henni með fjǫlmenni ok fagnar henni vel ok bauð henni til sín með ǫllu liði sínu, því at hann kunni veglyndi systur sinnar, Þat glíkaði henni allvel ok þakkaði honum stórmennsku sína. Hon var þar um vetrinn ok var veitt it stórmannligsta, því at efni váru gnóg, ok ekki látit fé til spara.

Ok um várit fór hon yfir Breiðafjǫrð ok kom at nesi nokkuru, ok átu þar dagverð. Þar er síðan kallat Dǫgurðarnes, ok gengr þar af Meðalfellsstrǫnd. Síðan helt hon skipi sínu inn eftir Hvammsfirði ok kom þar at nesi einu ok átti þar dvǫl nokkura. Þar tapaði Unnr kambi sínum. Þar heitir síðan Kambsnes. Eftir þat fór hon um alla Breiðafjarðardali ok nam sér lǫnd svá víða, sem hon vildi. Síðan helt Unnr skipi sínu í fjarðarbotninn. Váru þar reknar á land ǫndvegissúlur hennar. Þótti henni þá auðvitat, hvar hon skyldi bústað taka. Hon lætr bœ reisa þar, er síðan heitir í Hvammi, ok bjó þar.

Þat sama vár, er Unnr setti bú saman í Hvammi, fekk Kollr Þorgerðar, dóttur Þorsteins rauðs. Þat boð kostaði Unnr. Lætr hon Þorgerði heiman fylgja Laxárdal allan, ok setti hann þar bú saman fyrir sunnan Laxá. Var Kollr inn mesti tilkvæmðarmaðr. Þeirra sonr var Hǫskuldr