Bókastaðir

Ketill flatnefr hét maðr, son Bjarnar bunu, hann var hersir ríkr í Nóregi ok kynstórr. Hann bjó í Raumsdal í Raumsdœlafylki; þat er milli Sunnmœrar ok Norðmœrar. Ketill flatnefr átti Yngvildi, dóttur Ketils veðrs, ágæts manns. Þeira bǫrn váru fimm. Hét einn Bjǫrn enn austrœni, annarr Helgi bjólan. Þórunn hyrna hét dóttir Ketils, er átti Helgi enn magri, son Eyvindar austmanns ok Rafǫrtu dóttur Kjarvals Írakonungs. Unnr en djúpúðga var enn dóttir Ketils, er átti Óláfr hvíti Ingjaldsson, Fróðasonar ens frœkna, er Svertlingar drápu. Jórunn manvitsbrekka hét enn dóttir Ketils. Hon var móðir Ketils ens fiskna, er nam land í Kirkjubœ. Hans son var Ásbjǫrn, faðir Þorsteins, fǫður Surts, fǫður Sighvats lǫgsǫgumanns.

Á ofanverðum dǫgum Ketils hófz ríki Haralds konungs ens hárfagra, svá at engi fylkiskonungr þreifz í landinu né annat stórmenni, nema hann réði einn nafnbótum þeira. En er Ketill fregn þetta, at Haraldr konungr hafði honum slíkan kost ætlat sem ǫðrum ríkismǫnnum at hafa frændr óbœtta, en gǫrr þó at leigumanni sjálfr, — síðan stefnir hann þing við frændr sína ok hóf svá mál sitt:

"Kunnig hafa yðr verit skipti vár Haralds konungs, ok þarf eigi þau at inna, því at oss berr meiri nauðsyn til at ráða um vandkvæði þau, er vér eigum fyrir hǫndum. Sannspurðan hefi ek fjándskap Haralds konungs til vár; sýniz mér svá, at vér munim eigi þaðan trausts bíða; líz mér svá sem oss sé tveir kostir gǫrvir, at flýja land eða vera drepnir hverr í sínu rúmi. Em ek ok þess fúsari at hafa slíkan dauðdaga sem frændr mínir; en eigi vil ek yðr leiða í svá mikit vandkvæði með einræði mínu, því at mér er kunnigt skaplyndi frænda minna ok vina, at þér vilið eigi við oss skiljaz, þótt mannraun sé í nǫkkur at fylgja mér."

Bjǫrn, son Ketils, svarar: "skjótt mun ek birta minn vilja. Ek vil gera at dœmum gǫfugra manna ok flýja land þetta; þykkjumz ek ekki af því vaxa, þótt ek bíða heiman þræla Haralds konungs, ok elti þeir oss af eignum várum, eða þiggja af þeim dauða með ǫllu".

At þessu var gǫrr góðr rómr, ok þótti þetta drengiliga talat. Þetta ráð var bundit, at þeir mundu af landi fara, því at synir Ketils fýstu þessa mjǫk, en engi mælti í móti. Bjǫrn ok Helgi vildu til Íslands fara, því at þeir þóttuz þaðan mart fýsiligt fregnt hafa; sǫgðu þar landskosti góða, ok þurfti ekki fé at kaupa; kǫlluðu vera hvalrétt mikinn ok laxveiðar, en fiskastǫð ǫllum missarum.

Ketill svarar: "í þá veiðistǫð kem ek aldregi á gamals aldri". Sagði Ketill þá sína ætlan, at hann var fúsari vestr um haf; kvaz þar virðaz mannlífi gott. Váru honum þar víða lǫnd kunnig, því at hann hafði þar víða herjat.

Eptir þetta hafði Ketill boð ágætt. Þá gipti hann Þórunni hyrnu, dóttur sína, Helga enum magra, sem fyrr var ritat. Eptir þat býr Ketill ferð sína ór landi vestr um haf. Unnr dóttir hans fór með honum ok margir aðrir frændr hans.

Synir Ketils heldu þat sama sumar til Íslands ok Helgi magri, mágr þeira. Bjǫrn Ketilsson kom skipi sínu vestr í Breiðafjǫrð ok sigldi inn eptir firðinum ok nær enu syðra landinu, þar til er fjǫrðr skarz inn í landit; en fjall hátt stóð á nesinu fyrir innan fjǫrðinn. En ey lá skamt frá landinu. Bjǫrn segir, at þeir mundu eiga þar dvǫl nǫkkura. Bjǫrn gekk á land upp með nǫkkura menn ok reikaði fram með sjónum; var þar skamt í milli fjalls ok fjǫru. Honum þótti þar byggiligt. Þar fann Bjǫrn reknar ǫndvegissúlur sínar í einni vík; þótti þeim þá á vísat um bústaðinn.

Síðan tók Bjǫrn sér þar land allt á millum Stafár ok Hraunfjarðar ok bjó þar, er síðan heitir í Bjarnarhǫfn. Hann var kallaðr Bjǫrn enn austrœni. Hans kona var Gjaflaug, dóttir Kjallaks ens gamla. Þeira synir váru þeir Óttarr ok Kjallakr. Hans son var Þorgrímr, faðir Víga-Styrs ok Vermundar, en dóttir Kjallaks hét Helga; hana átti Vestarr á Eyri, son Þórólfs blǫðruskalla, er nam Eyri. Þeira son var Þorlákr, faðir Steinþórs á Eyri.

Helgi bjólan kom skipi sínu fyrir sunnan land ok nam Kjalarnes allt á milli Kollafjarðar ok Hvalfjarðar ok bjó at Esjubergi til elli.

Helgi enn magri kom skipi sínu fyrir norðan land ok nam Eyjafjǫrð allan á milli Sigluness ok Reynisness ok bjó í Kristnesi. Frá þeim Helga ok Þórunni er komit Eyfirðingakyn.

Ketill flatnefr kom skipi sínu við Skotland ok fekk góðar viðtǫkur af tígnum mǫnnum, því at hann var frægr maðr ok stórættaðr, ok buðu honum þann ráðakost þar, sem hann vildi hafa. Ketill staðfestiz þar ok annat frændlið hans, nema Þorsteinn, dótturson hans. Hann lagðiz þegar í hernað ok herjaði víða um Skotland ok fekk jafnan sigr. Síðan gerði hann sætt við Skota ok eignaðiz hálft Skotland ok varð konungr yfir. Hann átti Þuríði Eyvindardóttur, systur Helga ens magra. Skotar heldu eigi lengi sættina, því at þeir sviku hann í trygð. Svá segir Ari Þorgilsson enn fróði um líflát Þorsteins.

Unnr djúpúðga var á Katanesi, er Þorsteinn fell, son hennar. Ok er hon frá þat, at Þorsteinn var látinn, en faðir hennar andaðr, þá þóttiz hon þar enga uppreist fá mundu. Eptir þat lætr hon gera knǫrr í skógi á laun. Ok er skipit var algǫrt, þá bjó hon skipit ok hafði auð fjár. Hon hafði í brott með sér allt frændlið sitt, þat er á lífi var, ok þykkjaz menn varla dœmi til finna, at einn kvennmaðr hafi komiz í brott ór þvílíkum ófriði með jafnmiklu fé ok fǫruneyti. Má af því marka, at hon var mikit afbragð annarra kvenna. Unnr hafði ok með sér marga þá menn, er mikils váru verðir ok stórættaðir. Maðr er nefndr Kollr, er einna var mest verðr af fǫruneyti Unnar; kom mest til þess ætt hans, hann var hersir at nafni. Sá maðr var ok í ferð með Unni, er Hǫrðr hét. Hann var enn stórættaðr maðr ok mikils verðr.

Unnr heldr skipinu í Orkneyjar, þegar er hon var búin. Þar dvalðiz hon lítla hríð. Þar gipti hon Gró, dóttur Þorsteins rauðs. Hon var móðir Greilaðar, er Þorfinnr jarl átti, son Torf-Einars jarls, sonar Rǫgnvalds Mœrajarls. Þeira son var Hlǫðvir, faðir Sigurðar jarls, fǫður Þorfinns jarls, ok er þaðan komit kyn allra Orkneyinga jarla.

Eptir þat helt Unnr skipi sínu til Færeyja ok átti þar enn nǫkkura dvǫl. Þar gipti hon aðra dóttur Þorsteins; sú hét Olof. Þaðan er komit kyn et ágæzta í því landi, er þeir kalla Gǫtuskeggja.

Nú býz Unnr í brott ór Færeyjum ok lýsir því fyrir skipverjum sínum, at hon ætlar til Íslands. Hon hefir með sér Óláf feilan, son Þorsteins rauðs, ok systr hans, þær er ógiptar váru. Eptir þat lætr hon í haf ok verðr vel reiðfara ok kemr skipi sínu fyrir sunnan land á Vikrarskeið. Þar brjóta þau skipit í spón. Menn allir helduz ok fé.

Síðan fór hon á fund Helga bróður síns með tuttugu menn. Ok er hon kom þar, gekk hann á mót henni ok hauð henni til sín við tíunda mann. Hon svarar reiðuliga ok kvaz eigi vitat hafa, at hann væri slíkt lítilmenni, ok ferr í brott; ætlar hon nú at sœkja heim Bjǫrn bróður sinn í Breiðafjǫrð. Ok er hann spyrr til ferða hennar, þá ferr hann í mót henni með fjǫlmenni ok fagnar henni vel ok bauð henni til sín með ǫllu liði sínu, því at hann kunni veglyndi systur sinnar. Þat líkaði henni allvel, ok þakkaði honum stórmensku sína. Hon var þar um vetrinn, ok var henni veitt et stórmannligsta, því at efni váru gnóg, en fé eigi sparat.

Ok um várit fór hon yfir Breiðafjǫrð ok kom at nesi nǫkkuru, ok átu þar dagverð. Þat er síðan kallat Dǫgurðarnes ok gengr þar af Meðalfellsstrǫnd. Síðan helt hon skipi sínu inn eptir Hvammsfirði ok kom þá at nesi einu ok átti þar dvǫl nǫkkura. Þar tapaði Unnr kambi sínum. Þar heitir síðan Kambsnes. Eptir þat fór hon um alla Breiðafjarðardali ok nam sér lǫnd svá víða, sem hon vildi.

Síðan helt Unnr skipi sínu í fjarðarbotninn; váru þar reknar á land ǫndvegissúlur hennar. Þótti henni þá auðvitat, hvar hon skyldi bústað taka. Hon lætr bœ reisa, þar er síðan heitir í Hvammi, ok bygði þar.

Þat sama vár, er Unnr setti bú saman í Hvammi, fekk Kollr Þorgerðar, dóttur Þorsteins rauðs. Þat boð kostaði Unnr; lætr hon Þorgerði heiman fylgja Laxárdal allan, ok setti hann þar bú saman fyrir sunnan Laxá. Var Kollr enn mesti tilkvæmðarmaðr. Þeira son var Hǫskuldr.